Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú huyện hòa an, tỉnh cao bằng

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ĐẶNG QUỐC TỰ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG QUỐC TỰ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2021

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG QUỐC TỰ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn: TS.NGUYỄN THỊ TUYẾT HẠNH

THÁI NGUYÊN - 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu,kết quả nêu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được công

bố trong bất kì công trình nào khác Nếu không đúng như đã nêu trên, tôi xinhoàn toàn chịu trách nhiệm về đề tài của mình

Thái nguyên, tháng 12 năm 2021

Tác giả luận văn Đặng Quốc Tự

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Khoa Tâm lýgiáo dục - Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, các thầy giáo, cô giáo đãgiảng dạy, hướng dẫn giúp đỡ và tạo điều kiện để tôi hoàn thành quá trìnhnghiên cứu đề tài đúng tiến độ và đạt kết quả

Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới giảng viên

hướng dẫn khoa học TS Nguyễn Thị Tuyết Hạnh đã tận tình giúp đỡ, hướng

dẫn tôi trong quá trình thực hiện đề tài để bản thân hoàn thành luận văn, vậndụng vào công tác quản lý

Tôi cũng xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, cán bộ quản lý, giáo viên vàhọc sinh ở các trường trong địa bàn huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, nhữngngười thân trong gia đình và bạn bè thường xuyên động viên, khích lệ, tạo điềukiện thuận lợi để tôi hoàn thành đề tài

Quá trình làm đề tài là cơ hội để tôi được học hỏi và trưởng thành rấtnhiều trong lĩnh vực khoa học Bản thân đã dành nhiều thời gian nghiên cứuthực hiện, tuy nhiên luận văn không tránh khỏi thiếu sót, kính mong nhận được

sự góp ý chân thành của các thầy giáo, cô giáo và đồng nghiệp để đề tài khoahọc này được hoàn thiện thêm

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2021

Tác giả Đặng Quốc Tự

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC .iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 3

6 Giả thuyết khoa học 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu về hoạt động học tập của học sinh 7

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 10

1.2 Một số khái niệm cơ bản 16

1.2.1 Quản lý 16

1.2.2 Hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 17

1.2.3 Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 19

1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 20

1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động học tập ở trường phổ thông dân tộc nội trú 20

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động học tập 21

1.3.3 Nội dung của hoạt động học tập 22

1.3.4 Hình thức học tập của học sinh 22

1.3.5 Điều kiện thực hiện hoạt động học tập của học sinh 24

1.4 Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 25

1.4.1 Đặc thù của quản lý hoạt động học tập ở trường phổ thông dân tộc nội trú 25

1.4.2 Lập kế hoạch hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 26

1.4.3 Tổ chức hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 29

1.4.4 Chỉ đạo hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 31

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 33

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú 35

1.5.1 Năng lực quản lý của hiệu trưởng nhà trường 35

1.5.2 Năng lực và phẩm chất của giáo viên 35

1.5.3 Đặc điểm học tập của học sinh dân tộc thiểu số 35

1.5.4 Yêu cầu hoạt động học tập theo chương trình GDPT 2018 36

1.5.5 Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ hoạt động học tập 36

Kết luận chương 1 37

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG 38

2.1 Khái quát về Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 38

2.1.1 Quy mô và chất lượng học sinh 38

2.1.2 Cơ cấu học sinh nội trú 40

2.1.3 Về đội ngũ giáo viên 42

2.1.4 Về tình hình cơ sở vật chất 42

2.2 Tổ chức hoạt động khảo sát thực trạng 43

2.2.1 Mục đích 43

2.2.2 Nội dung khảo sát 43

2.2.3 Phương pháp 43

2.2.4 Khách thể khảo sát 44

2.2.5 Xử lý dữ liệu 44

2.3 Thực trạng hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 45

2.3.1 Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 45

2.3.2 Thực trạng thực hiện mục tiêu hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 46

2.3.3 Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 49

2.3.4 Thực trạng thực hiện hình thức hoạt động học tập của học sinh tại trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 52

2.3.5 Thực trạng điều kiện tổ chức hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 55

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 57

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch cho hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 57

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 59

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 62

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 65

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động học tập của học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh

Cao Bằng 68

2.6 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 70

2.6.1 Điểm mạnh 70

2.6.2 Hạn chế 70

2.6.3 Nguyên nhân và những vấn đề cần giải quyết 72

Tiểu kết chương 2 73

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN HÒA AN, TỈNH CAO BẰNG 74

3.1 Những nguyên tắc đề xuất các biên pháp 74

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 74

3.1.2 Đảm bảo ph hợp với Nhà trường phổ thông dân tộc nội trú THCS 74

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 75

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 75

3.2 Môt số biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nội huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 76

3.2.1 Tổ chức giáo dục cho học sinh về động cơ và phương pháp học tập 76

3.2.2 Tổ chức hoạt động học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh phù hợp với môi trường nội trú 81

3.2.3 Chỉ đạo giáo viên đổi mới phương pháp, hình thức dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh 92

3.2.4 Chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo năng lực 97

3.2.5 Phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị, các điều kiện phục vụ cho hoạt động học tập của học sinh ở trường nội trú 103

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 106

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 108

3.4.1 Mục đích, phạm vi, đối tượng khảo nghiệm 108

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 109

Tiểu kết chương 3 112

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 113

1 Kết luận 113

2 Khuyến nghị 114

TÀI LIỆU THAM KHẢO 115 PHẦN PHỤ LỤC

GVBM : Giáo viên bộ môn

GVCN : Giáo viên chủ nhiệm

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô học sinh tại trường phổ thông DTNT huyện Hòa An

qua các năm học từ 2018 - 2021 39Bảng 2.2 Kết quả học tập học sinh trường phổ thông DTNT huyện Hòa

An học qua các năm từ 2018 - 2021 39Bảng 2.3 Bảng cơ cấu số lượng học sinh dân tộc tại trường phổ thông

DTNT huyện Hòa An năm học 2020-2021 41Bảng 2.5 Mức độ đánh giá theo khoảng điểm 44Bảng 2.6 Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh về vai trò của hoạt

động học tập tại Trường phổ thông DTNT huyện Hòa An 46Bảng 2.7 Kết quả khảo sát CBQL và GV về thực hiện mục tiêu hoạt động

học tập của HS tại Trường phổ thông DTNT huyện Hòa An 47Bảng 2.8 Kết quả khảo sát HS về thực hiện mục tiêu hoạt động học tập tại

Trường phổ thông DTNT huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 49Bảng 2.9 Kết quả khảo sát CBQL và GV về thực trạng thực hiện nội

dung học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nộitrú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 50Bảng 2.10 Kết quả khảo sát HS về thực trạng thực hiện nội dung học tập

tại Trường PTDT nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 52Bảng 2.11 Kết quả khảo sát CBQL và GV về thực trạng thực hiện hình

thức hoạt động học tập của học sinh tại trường phổ thông dântộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 53Bảng 2.12 Kết quả khảo sát HS về thực trạng thực hiện hình thức học tập

tại Trường PTDT nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 55Bảng 2.13 Kết quả khảo sát CBQL và GV về thực trạng điều kiện tổ chức

hoạt động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộcnội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 56

Bảng 2.14 Kết quả khảo sát học sinh về thực trạng điều kiện tổ chức hoạt

động học tập của học sinh tại Trường phổ thông dân tộc nộitrú huyện Hòa An 57Bảng 2.15 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động học tập cho học sinh tại

Trường PTDT Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 58Bảng 2.16 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động học tập cho học sinh

tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnhCao Bằng 60Bảng 2.17 Kết quả khảo sát CBQL và GV về thực trạng chỉ đạo thực hiện

hoạt động học tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộcNội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 63Bảng 2.18 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các hoạt động học

tập cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 66Bảng 2.19 Kết quả khảo sát CBQL và giáo viên về thực trạng các yếu tố ảnh

hưởng đến quản lý hoạt động học tập của học sinh tại Trường Phổ thông DTNT huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 68

Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cấp thiết của biện pháp quản lý hoạt động học

tập của HS ở trường PTDTNT huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng 109Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của biện pháp quản lý hoạt động học

tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú huyệnHòa An, tỉnh Cao Bằng 110

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tiềm năng trí tuệ là động lực chính của sự tăng trưởng và phát triển, giáodục - đào tạo được coi là nhân tố quyết định sự thành bại của một quốc gia, sựtồn vong của một dân tộc, sự thành công của mỗi con người trong cuộc sốngcủa mình

Giáo dục phổ thông giữ vai trò quan trọng trong việc tạo dựng mặt bằngdân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài đáp ứng những yêu cầu củaphát triển KT-XH của một quốc gia Đặc biệt trong thời đại ngày nay, với tốc

độ phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ, việc nhanh chóng hoànhập vào cộng đồng khu vực và thế giới, đòi hỏi giáo dục phổ thông phải cónhững bước tiến mới mạnh mẽ giúp học sinh phát triển toàn diện đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách conngười Việt Nam xã hội chủ nghĩa, biết giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dântộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, phát huy tiềm năng củadân tộc và của con người Việt Nam

Chính vì vậy, quản lý nhà trường đặc biệt là quản lý hoạt động học tậpđòi hỏi phải chặt chẽ, đồng bộ ph hợp với đối tượng, hiệu quả thì mới manglại chất lượng giáo dục cao cho nhà trường, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn lựccon người trong thời kỳ CNH-HĐH

Trường phổ thông dân tộc nội trú được nhà nước thành lập cho con emdân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại v ng có điềukiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, v ng sâu, v ng xa, hải đảo nhằm gópphần tạo nguồn đào tạo cán bộ và nguồn nhân lực có chất lượng cho vùng này

Từ khi có hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú ra đời đến nay, với việcphát triển nhanh về quy mô, số lượng đã cải thiện đáng kể chất lượng giáo dụctoàn diện, hệ thống trường nội trú đã khẳng định được vai trò to lớn trong việcduy trì và nâng cao chất lượng giáo dục bền vững ở vùng dân tộc thiểu số, miền

núi, hải đảo Để đạt được kết quả như kể trên thì công tác quản lý hoạt độnghọc tập của học sinh, quản lý giáo dục học sinh, quản lý nhân sự, tài chính cơ

sở vật chất đều có ý nghĩa quan trọng Trong đó, quản lý hoạt động học tậpcủa học sinh là khâu quan trọng nhất, trực tiếp quyết định chất lượng học tậpcủa học sinh, nó có mối quan hệ chặt chẽ với các mặt quản lý khác trong nhàtrường Nếu quản lý tốt thì sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động học tập và dạy học

Học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú được tổ chức nuôi dạy trongsuốt các năm học của cấp học Các em ở nội trú 24 giờ/ngày suốt trong nămhọc Học sinh trong quá trình học tập tại trường đều do nhà trường tổ chứcquản lý giáo dục Tổ chức hoạt động học tập để giúp học sinh dân tộc thiểu sốphát triển giáo dục toàn diện, hòa nhập, tăng cường tiếng Việt, kĩ năng giaotiếp, kĩ năng tự phục vụ, kĩ nặng tự học

Ngoài việc dạy học văn hóa, nhà trường còn chú trọng quản lý hoạt độngrèn luyện của học sinh thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục như: tổchức nội trú, nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe học sinh, tổ chức các hoạt độngvăn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, giáo dục kỹ năng sống, hướng nghiệp, dạynghề nhằm phát triển toàn diện về phẩm chất, năng lực của học sinh dân tộcthiểu số

Trong những năm qua thực hiện theo những văn bản hướng dẫn củaĐảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, Quy chế, Quy định của Bộ Giáo dục

và Đào tạo, UBND tỉnh Cao Bằng, sở Giáo dục và Đào tạo Cao Bằng, trườngphổ thông dân tộc nội trú Hòa An đã coi trọng quản lý hoạt động học tập củahọc sinh Xác định đây là một nhiệm vụ quan trọng, phức tạp, có tác độngmạnh mẽ đối với chất lượng đào tạo của trường phổ thông dân tộc nội trú Hòa

An Nhà trường đã chăm lo, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho học sinh trong họctập và sinh hoạt, thực hiện mục tiêu là đào tạo con người phát triển toàn diện,

có đạo đức, tri thức, sức khỏe và ý thức nghề, sớm có khả năng đáp ứng thíchnghi với yêu cầu và thực ti n của địa phương, đáp ứng yêu cầu đào tạo conngười trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa

Mặc d được chú trọng song chất lượng dạy học, giáo dục của nhàtrường vẫn chưa thật sự đáp ứng với yêu cầu chung, đặc biệt hơn là trước việcthực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 Một trong những nguyênnhân đó là những biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh nhà trườngthiếu hệ thống và đồng bộ.

Với những lí do trên, tác giả mạnh dạn chọn đề tài: "Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng" làm luận văn tốt nghiệp.

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập của học sinhtại trường Phổ thông dân tộc nội trú

3.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động học tập của họcsinh tại trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh tại trườngPhổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động học tập của học sinh tại trường Phổ thông dân tộc nội trú

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động học tập của học sinh tại trường Phổ thông dân tộc nộitrú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

5.1 Về nội dung nghiên cứu

Đề tài giới hạn ở quản lý hoạt động học tập của học sinh, với chủ thểchính là hiệu trưởng và phân công, phối hợp với các cán bộ quản lý và giáo

viên tham gia thực hiện Luận văn tập trung nghiên cứu và đề xuất các biệnpháp quản lý hoạt động học tập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trúhuyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng.

5.2 Về phạm vi đối tượng khảo sát

+ Học sinh: 160 em khối 7,8,9;

+ Giáo viên: 22 người;

+ Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng: 02 người;

+ Bí thư Đoàn thanh niên 01 người;

+ Tổng phụ trách Đội 01 người

5.3 Về thời gian

Các số liệu thực ti n được khai thác từ năm học 2018 - 2019 đến nay

6 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nộitrú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng có những ưu điểm như: Xây dựng được kếhoạch quản lý hoạt động học tập, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá hoạtđộng học tập của học sinh Tuy nhiên, vẫn còn một số những hạn chế và bấtcập trong các nội dung quản lý hoạt động học tập Dựa trên cơ sở lý luận và kếtquả đánh giá thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổthông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng để đề xuất các biện phápquản lý hoạt động học tập phù hợp với điều kiện của trường và đặc điểm loạihình trường phổ thông dân tộc nội trú, tập trung khắc phục những hạn chế, sẽgóp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổimới giáo dục

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích tổng hợp các côngtrình khoa học về quản lý học tập của học sinh và biện pháp quản lý công táchọc tập; các văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, Quy chế,Quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND tỉnh Cao Bằng, sở Giáo dục và

Đào tạo Cao Bằng và những sáng kiến, sách, tạp chí, luận án, luận văn có liênquan đến đề tài.

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Quan sát các hình thức thể hiện công tác quản

lý của Hiệu trưởng và hoạt động học tập của học sinh kết hợp với phương phápđiều tra để đánh giá

- Phương pháp điều tra

Điều tra, thu thập số liệu bằng các phiếu, biểu mẫu thống kê về thựctrạng Hiệu trưởng quản lý hoạt động học tập trong phạm vi nghiên cứu của

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ

trách chuyên môn, một số giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh ở trường phổthông dân tộc nội trú huyện Hòa An làm r thực trạng quản lý hoạt động học tập

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: nghiên cứu hồ sơ quản lý, hồ sơ

chuyên môn và các hồ sơ có liên quan khác: giáo án, kế hoạch giảng dạy, sổđiểm, sổ trực nội trú

7.3 Nhóm phương pháp xử lý thông tin nghiên cứu

Sử dụng các phần mền tin học, toán thống kê trong xử lý dữ liệu thu thậpđược qua điều tra bằng phiếu;

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụlục Nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú.

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trườngPhổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trườngPhổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về hoạt động học tập của học sinh

Hoạt động học tập từ xa xưa đã rất được coi trọng và được đánh giá cao.Hoạt động học là quá trình người học lĩnh hội những kinh nghiệm, kiếnthức một cách chủ động, tự giác, là quá trình tự hoàn thiện bản thân

Khổng Tử (551-479 TCN) - Nhà tư tưởng và nhà sư phạm vĩ đại củaTrung Quốc đã chỉ ra vai trò quan trọng của việc học, tu thân, phát triển khảnăng sáng tạo của người học; kết hợp học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền vớithực ti n, phát huy sự hứng thú học tập của học sinh, tạo ra ý chí và động cơhọc tập cho người học Bằng tư tưởng: “Học nhi thời tập chi”, ông đã chỉ raviệc học tập phải gắn với thực hành mới thông tỏ điều đã học Ông đã đề ra

việc kích thích sự suy nghĩ, sáng tạo của học sinh “Bất phẫn, bất phải, bất phi, bất phát, cử bất ngưng, bất dĩ tam ngưng phản, tác bất phục dã” (Luận ngữ), tức “Không tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bày vẽ cho Vật có bốn góc, bảo cho biết một góc, mà không suy

ra ba góc khác thì không dạy nữa” Ở đây, Khổng Tử không những quan tâm

đến hứng thú học tập mà còn quan tâm đến việc tự học và tư duy của người học[dẫn theo 12, tr38]

Nhà sư phạm vĩ đại người Cộng hòa Séc, J A Comenxki (1592-1670)cũng đã đưa ra những yêu cầu cải cách nên giáo dục theo hướng phát huy tính

tích cực, chủ động sáng tạo của người học Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn” [dẫn theo 14, tr21].

Hoạt động học tập cũng được nhiều nhà giáo dục kế tiếp sau này đề cậpđến và cho rằng đây là điều cần thiết trong việc thực hiện hoạt động dạy học,

đó chính là trang bị cho học sinh cách lĩnh hội kiến thức bằng cách tự tìm hiểu

tự khám phá, tự tìm tòi và sáng tạo

Tư tưởng lấy người học làm trung tâm đã được John Dewey (1859-1952)một triết gia người Mỹ, cho rằng học sinh là trung tâm của quá trình giáo dục,các phương pháp dạy học mới tiến bộ theo quan điểm này đã được thực hiệngiúp cho người học không chỉ thụ động lĩnh hội kiến thức mà còn biết cách chủđộng, sáng tạo trong tự học, tự tìm hiểu kiến thức; giúp cho giáo viên thực hiện

đa dạng các vai trò trong tổ chức dạy học [dẫn theo 14, tr25]

Trong những năm gần đây, trên cơ sở tiếp thu, kế thừa có chọn lọc cácnhà trường của các nhà giáo dục đi trước, khoa học giáo dục đã có nhiều cải cách

thay đổi, định hướng phương pháp giáo dục tiến bộ theo cách “tiếp cận lấy người học làm trung tâm” (Learner centered approach) thay cho cách dạy học

truyền thông với cách “tiếp cận hướng vào người dạy”

(Teachercenteredapproach) nhằm phát huy khả năng tự lực của người học [17,tr36]

Tsunesaburo Makiguchi - nhà sư phạm người Nhật Bản với tư tưởng đổimới giáo dục đầu thế kỷ XX đã khẳng định rằng: Nhà giáo, trước hếtkhông phải là người cung cấp thông tin, mà là người hướng dẫn đắc lực chohọc sinh tự mình học tập Họ nên nhường việc cung cấp tri thức cho sách vở tàiliệu và cuộc sống để thay vào đó đóng vai trò cố vấn, trọng tài khoa họccho những hoạt động học tập tích cực của học sinh - bản thân người học [dẫntheo 16, tr19]

V.I.Lê-nin (1870-1924), tiêu biểu cho tư tưởng giáo dục xã hội chủ nghĩa

với câu nói bất hủ “Học, học nữa, học mãi” khi ông nói chuyện với Đại hội

những người Cộng sản trẻ tuổi toàn nước Nga năm 1921 [dẫn theo 18, tr27]

Ở Việt Nam, ngay từ khi đất nước được độc lập (1945), Chủ tịch Hồ ChíMinh đã khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của việc học tập của thế hệ trẻ:

“Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được

vẻ vang sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần rất lớn công học tập của các cháu ” [dẫn theo 10, tr16].

Cùng với lời dạy đó, Người luôn khẳng định học tập là cần thiết, học liêntục, học suốt đời thì mới đáp ứng được yêu cầu thực ti n, mới theo kịp sự phát

triển của khoa học công nghiệp; Người luôn căn dặn “ cần lấy tự học làm cốt” [20, tr6], người giáo viên phải biết hướng cho học sinh phương pháp tự học: “Phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học”; “Không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa Phải biết tự động học tập” [1, tr9].

Phan Trọng Ngọ (2005) cho rằng: Học là quá trình tương tác giữa cá thểvới môi trường, kết quả là dẫn đến sự biến đổi bền vững về nhận thức, thái độhay hành vi của cá thể đó Học có cả ở người và động vật Nó là phương thức

để sinh vật có khả năng thích ứng với môi trường sống, qua đó tồn tại và pháttriển Học tập là việc học có chủ ý, có mục đích trước, được tiến hành bởi mộthoạt động đặc thù - hoạt động học, nhằm thỏa mãn nhu cầu học của cá nhân[dẫn theo 14, tr6]

Thái Duy Tuyên (2007) đã cụ thể hóa cho việc vận dụng vào dạy học,qua việc xác định các dạng bài học trong sư phạm tương tác, chỉ ra cụ thể cácdạng tương tác trong dạy học: tương tác thầy - trò, tương tác môi trường - trò,tương tác môi trường - thầy - trò [dẫn theo 15, tr26]

Trong thời đại công nghệ thông tin và kinh tế tri thức hiện nay để cóđược trình độ, năng lực làm việc, con người bên cạnh việc được đào tạo chuẩnhóa cần phải biết tự học, tự đào tạo để thích ứng và phát triển trong suốt cuộcđời Mỗi con người cần biết định hướng cho bản thân cách học và tự học đểnâng cao hiệu quả học tập và hình thành khả năng tự học, sáng tạo trong hoàncảnh thực tế Hoạt động tự học đã được các nhà khoa học giáo dục đã dày côngnghiên cứu đưa ra những công trình khoa học giúp công tác tổ chức dạy học,giáo dục đạt những kết quả to lớn

Vấn đề học tập trong những năm gần đây đã trở thành đề tài nghiên cứucủa nhiều luận văn khoa học giáo dục, Hoạt động học tập đã trở thành điều kiệncần thiết để đảm bảo hiệu quả, chất lượng giáo dục và đào tạo

Hoạt động học tập đã được các nhà nghiên cứu khoa học giáo dục khẳngđịnh nó có vai trò quan trọng trong giáo dục và nâng cao trình độ, năng lực conngười Để tổ chức thực hiện quá trình giáo dục - đào tạo hiệu quả bên cạnh việc

tổ chức dạy học, giáo dục chính khóa một cách hợp lý, khoa học, cần phải xâydựng biện pháp hữu hiệu để tổ chức, chỉ đạo và quản lý hoạt động học tập

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Ở mỗi bậc học, cấp học, hoạt động học tập đòi hỏi yêu cầu và hình thức

tự học khác nhau, nhưng nó đều mang đặc trưng cơ bản đó là điều kiện giúpngười học đạt kết quả

Việc xác định biện pháp tổ chức, quản lý có hiệu quả hoạt động học tậpcho người học là rất cần thiết, đặc biệt là đối với học sinh dân tộc thiểu số cònmang một ý nghĩa quan trọng, nó giúp cho người học xác định được động cơ,hình thành phương pháp, tìm được niềm tin trong học tập; tạo ra khả năng chủđộng, độc lập, sáng tạo trong học tập, tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời

* Những nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập có thể kể đến:

Đinh Ái Linh (2006) với đề tài “Công tác quản lý HĐHT và nghiên cứu khoa học của SV Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh”, Luận án tiến sĩ [18, tr105].

Qua khảo sát thực trạng cho thấy, hiệu quả học tập chưa cao do số sinh viênthiếu tích cực, tự giác trong học tập còn rất lớn Qua đó, tác giả đưa ra một sốbiện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý học tập của sinh viên, đó là:(i) Tổ chức việc học tập của sinh viên theo hướng phát huy khả năng tự học, tựnghiên cứu với kế hoạch, nội dung, phương pháp ph hợp và thực hiện phươngchâm “lấy sinh viên là trung tâm” (ii) Xây dựng mạng lưới CVHT theo từngchi đoàn nhằm nắm bắt những khó khăn của sinh viên trong học tập để kịp thời

có biện pháp hỗ trợ (iii) Kế hoạch hoá các hoạt động học tập theo hướng giúpsinh viên tiết kiệm được thời gian học tập (iv) Cung cấp cho sinh viên các tàiliệu, sách phục vụ học tập nhất là sách giáo khoa, sách chuyên ngành cần được

viết lại cho phù hợp với sự phát triển khoa học kỹ thuật (v) Cải tiến cách thứcđánh giá kết quả học tập của sinh viên nhằm thay đổi thái độ học tập của sinhviên Tuy nhiên, nghiên cứu của tác giả chỉ di n ra ở Đại học Quốc gia TP.HCM, do vậy, nghiên cứu này chưa đề cập đến những đặc thù trong quản lýhoạt động học tập tại các trường ĐH ngoài công lập; bên cạnh đó, đề tài nghiêncứu của tác giả thực hiện trong đào tạo theo niên chế; chưa triển khai đào tạotheo học chế tín chỉ.

Tác giả Phạm Văn Liên (2012) với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động tự học của HS trường THPT huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi”, Luận

văn thạc sĩ [17] Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về tự học và thực trạng quản lýcác hoạt động tự học của học sinh gồm: Quản lý các hoạt động giáo dục nângcao nhận thức về hoạt động tự học của học sinh; Quản lý thực hiện quy chế vàquy định học tập; Quản lý việc hình thành kỹ năng và phương pháp tự học chohọc sinh Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; từ đó luận văn đề xuấtcác biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tựhọc của học sinh THPT huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi: nâng cao nhận thứccho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác về vaitrò, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động tự học; Tăng cường chỉ đạo đổimới phương pháp dạy học theo hướng nâng cao vai trò tự học của học sinh; Đổimới công tác chỉ đạo lồng ghép các nội dung và yêu cầu hoạt động tự học trongcác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Tác giả Phạm Thị Thanh Hải (2013) với đề tài “Quản lý HĐHT của SV theo hệ thống tín chỉ ở trường ĐH Việt Nam”, Luận án tiến sĩ [16], tác giả đã

xác định nội dung quản lý hoạt động học tập của sinh viên trong hệ thống tínchỉ gồm: Lập kế hoạch và hướng dẫn sinh viên lập kế hoạch học tập; tổ chức bộmáy quản lý hoạt động học tập của sinh viên; lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động họctập của sinh viên; và kiểm tra đánh giá hoạt động học tập của sinh viên Quađây, tác giả đã đề ra 5 nhóm giải pháp quản lý hoạt động học tập của sinh viên

là: Đổi mới căn bản nhận thức hoạt động học tập của sinh viên đại học từ đàotạo niên chế sang quản lý theo hệ thống tín chỉ; xây dựng hệ thống quản lý hoạtđộng học tập, quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên; hoànthiện quy chế quản lý hoạt động học tập của sinh viên; quản lý kế hoạch hoạtđộng học tập của sinh viên; quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạtđộng học tập của sinh viên Tuy nhiên, nghiên cứu của tác giả tập trung ở cáctrường ĐH công lập, tác giả không nghiên cứu những đặc thù trong công tácquản lý hoạt động học tập tại các trường ĐH ngoài công lập; bên cạnh đó, đềtài nghiên cứu của tác giả thực hiện khi các trường ĐH tại Việt Nam mới bắtđầu việc chuyển đổi hình thức đào tạo từ niên chế sang học chế tín chỉ; khi đó,công tác quản lý hoạt động học tập theo học chế tín chỉ còn nhiều mới mẻ vớicác trường ĐH ở Việt Nam.

Tác giả Đỗ Khắc Thanh (2014) với đề tài “Nâng cao biện pháp quản lý hoạt động tự học của SV Trường Đại học Hùng Vương”, Luận án tiến sĩ [23].

Bên cạnh việc đưa ra cơ sở lý luận cho hoạt động tự học, tác giả đề ra 5 nhómgiải pháp như sau: Kế hoạch hoá công tác quản lý hoạt động tự học; đẩy mạnhcác hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng động cơ, bồi dưỡng kỹ năng

tự học; tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy lấy người học làmtrung tâm; tăng cường công tác nghiên cứu khoa học trong sinh viên; quản lý tốtcác hoạt động tự học trên lớp và ngoài giờ lên lớp; quản lý và sử dụng có hiệuquả cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động tự học của sinh viên Tuy nhiên,nghiên cứu của tác giả chỉ di n ra tại Trường Đại học H ng Vương, nên chưa đạidiện cho quản lý hoạt động tự học tại các trường ĐH ngoài công lập

Tác giả Nguy n Cầm Thanh (2015) đã nghiên cứu “Quản lý HĐHT theo quan điểm học tập tương tác”, Luận án tiến sĩ [24], đã chỉ ra các đặc trưng cơ

bản: Chú trọng tạo ra các tương tác giữa những người học trong nhóm/ lớp vớinhau và tương tác chủ động của người học với môi trường học tập, trọng tâm làcác phương tiện, thiết bị thực hành, tài liệu, nhiệm vụ học tập nhằm lĩnh hội tri

thức, hình thành năng lực và phát triển năng lực tương tác cho người học.Người học chủ động trong học tập "Chủ động" trong học tập được dùng vớinghĩa là hoạt động, tích cực, trái nghĩa với bị động, thụ động Người học cầnđược hướng tới việc hoạt động hóa, chủ động hóa hoạt động nhận thức Tuynhiên để dạy cho người học chủ động, người dạy cần thể hiện rõ qua việc thiết

kế đề cương chi tiết bài giảng Đề cương chi tiết bài giảng là kế hoạch các hoạtđộng giúp người học đạt được các mục tiêu Do vậy, phương pháp dạy và họctập cần được thể hiện r trong đề cương bài giảng - Người học tự lực học tậpnghĩa là người học được tự trải nghiệm, thực hành để có được kiến thức, kỹnăng Học giải quyết vấn đề là việc nghiên cứu của người học có chiều sâu vềmột chủ đề học tập Người học nắm được kiến thức mới, rèn luyện và phát triểnđược phương pháp lĩnh hội kiến thức, phát triển tư duy chủ động, sáng tạo,được chuẩn bị một năng lực thích ứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp thời vàgiải quyết hợp lý các vấn đề nảy sinh

Tác giả Nguy n Thế Vinh (2018) với đề tài “Quản lý hoạt động học tập của học viên ở các Trường sĩ quan Quân đội theo hướng phát triển năng lực”,

Luận án tiến sĩ [26] Nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực ti n về quản lýhoạt động học tập của học viên; đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động họctập của học viên ở các trường sĩ quan quân đội theo hướng phát triển năng lựcđáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo để hội nhậpquốc tế Xây dựng khung lý luận về quản lý hoạt động học tập của học viên ởcác trường sĩ quan quân đội theo hướng phát triển năng lực; Khảo sát, đánh giáthực trạng hoạt động học tập và quản lý hoạt động học tập ở các trường sĩ quanquân đội theo hướng phát triển năng lực; đề xuất những biện pháp cơ bản trongquản lý hoạt động học tập của học viên ở các trường sĩ quan quân đội theohướng phát triển năng lực; Kiểm chứng kết quả nghiên cứu của đề tài luận ánthông qua khảo sát tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp và thử nghiệmmột biện pháp

Một số bài báo đề cập đến quản lý hoạt động học tập của học sinh như:

Nguy n Thanh Sơn (2012), Quản lý hoạt động học tập của sinh viên trong đào tạo theo học chế tín chỉ, Tạp chí Thông tin khoa học, tháng 10, trang 18 [21]; Đặng Xuân Cảnh (2016), “Biện pháp quản lí hoạt động học tập của học sinh trường dự bị đại học dân tộc đáp ứng yêu cầu tạo nguồn đào tạo cán bộ cho miền núi” Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt tháng 3, tr 45-49[10]; Đoàn Út Bảy - Phạm Thị Thanh Hải (2017), “Đánh giá thực trạng quản lí hoạt động học tập của học sinh bán trú ở các trường trung học phổ thông huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang”, Tạp chí Giáo dục, số 399, tr 54-58[1]; Nguy n Văn Định (2019) “Một số biện pháp quản lí hoạt động học tập của học sinh các trường trung học phổ thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, Tạp chí Giáo dục, số

454, tr 15-19[13]; Nguy n Văn Tý (2019), Quản lí hoạt động học tập của học sinh người dân tộc thiểu số ở các trường trung học cơ sở huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị Tạp chí Giáo dục, số 467, tr 20-26 [22]; Lê Thị Diệu Lý (2020),“Thực tạng quản lý hoạt động học tập của học sinh các trường tiểu học Quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ”, Tạp chí giáo dục, số 488, tr 31-

37[19]; Các bài báo đánh giá và đưa ra nhận định chung: Quản lí hoạt độnghọc tập của học sinh là một nội dung không thể thiếu trong công tác quản lí củacác nhà trường Việc nghiên cứu tìm ra các giải pháp giúp học sinh đam mê họctập và tự học có hiệu quả, góp phần quyết định chất lượng giáo dục là tráchnhiệm chính của cán bộ quản lí và giáo viên

* Một số nghiên cứu về quản lý hoạt động học tập ở trường dân tộcnội trú

Tác giả Nguy n Văn Thức (2010), đề tài: “ iện pháp tăng cường quản

lý hoạt động học tập tại trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang”[25], đã đề cập đến các nội dung: Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản

lý giáo dục và quản lý hoạt động học tập ở các trường phổ thông nói chung vàtrường Phổ thông dân tộc nội trú nói riêng; khảo sát và đánh giá thực trạng hoạt

động học tập và việc quản lý hoạt động học tập ở trường Phổ thông dân tộc nộitrú huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang hiện nay; tìm ra những biện pháp tăngcường quản lý hoạt động học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trườngPhổ thông dân tộc nội trú huyện Sơn Động.

Tác giả Nguy n Văn Đức (2011) với đề tài “Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh hiện nay ở một số trường trung học phổ thông tỉnh Long An”[14], kết quả nghiên cứu đề cập: cơ sở lý luận về quản lý giáo dục và

quản lý hoạt động học tập ở các trường THPT; khảo sát và đánh giá thực trạngquản lý hoạt động học tập ở một số trường THPT tỉnh Long An (THCS&THPT

Mỹ Lạc, THPT Tân Trụ 2 THPT Châu Thành, THPT Thạnh Hóa, THPTNguy n Hữu Thọ, THPT Tân An, THPT Thủ Thừa); đưa ra những biện pháptăng cường quản lý hoạt động học tập nhằm nâng cao chất lượng học tập ở cáctrường nói trên

Tác giả Mai Tiến Dũng (2013) với đề tài “Quản lý hoạt động học tập của học sinh trường trung học phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Tuyên Quang” [12],

kết quả nghiên cứu chính là: nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động họctập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú; đánh giá thực trạng công tácquản lý hoạt động học tập của học sinh trường trung học phổ thông dân tộc nộitrú tỉnh Tuyên Quang và từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động học tậpcủa học sinh trường trung học phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Tuyên Quang

Các công trình nghiên cứu trên cho thấy vấn đề quản lý hoạt động họccủa học sinh, đặc biệt là vấn đề quản lý hoạt động học của học sinh trường Dântộc nội trú còn rất ít nghiên cứu được đề cập đến Do vậy tác giả tiến hànhnghiên cứu luận văn này với mục đích tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt độnghọc tập của học sinh ở trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnhCao Bằng Trên cơ sở đó đề xuất biện pháp nhằm quản lý hoạt động học tậpcủa học sinh ở trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằngtrong giai đoạn hiện nay

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một hiện tượng xã hội, là yếu tố cấu thành sự tồn tại và pháttriển của loài người Loài người đã trải qua nhiều thời kỳ phát triển với nhiềuhình thái xã hội khác nhau nên cũng trải qua nhiều hình thức quản lý khácnhau Các triết gia, các nhà chính trị từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vaitrò của quản lý trong sự ổn định và phát triển của xã hội Quản lý là một phạmtrù khách quan là một tất yếu lịch sử Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra kháiniệm về quản lý dưới góc độ khác nhau

F.W Taylor được coi là cha đẻ của thuyết Quản lý khoa học đã cho rằng

cốt lõi trong quản lý là: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hóa và phải quản lý chặt chẽ”, “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất” [dẫn

theo 17, tr28]

Theo tác giả Hà Sỹ Hồ thì: “Quản lý là một quá trình hoạt động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong các tác động có thể dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định”[dẫn theo 21, tr31].

Còn tác giả Nguy n Ngọc Quang đưa ra khái niệm: “Quản lý là tác động

có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến” [20, tr18].

Theo các tác giả Nguy n Quốc Chí và Nguy n Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [11, tr25].

Mặc d có cách định nghĩa khác nhau về quản lý nhưng các tác giả nêutrên đều có điểm chung: đều cho rằng quản lý là một quá trình tác động có ýthức, có định hướng và có tổ chức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý

nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả nhất trong điều kiện biếnđộng của môi trường.

Có các chức năng quản lý cụ thể như: Lập kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo,kiểm tra Các chức năng này có mối quan hệ mật thiết với nhau tạo thành mộtchu trình quản lý

Như vậy, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra.

1.2.2 Hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Các hoạt động khác nhau trong nhà trường như vui chơi, lao động, chínhtrị, xã hội cũng giúp cho người học nắm được tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nhưng

đó chỉ là kết quả phụ đi kèm hoạt động học tập mà thôi Khác hẳn với các loạihình hoạt động khác, hoạt động học tập nhằm biến đổi chính bản thân ngườihọc, hướng một cách có mục đích vào việc hình thành nhân cách của ngườihọc, được xác định bởi cấu trúc và mức độ phát triển của hoạt động học

Theo Đ.B.Encônhin: “Hoạt động học trước hết là hoạt động mà nhờ nó diễn ra sự thay đổi trong bản thân học sinh, đó là hoạt động nhằm tự biến đổi

mà sản phẩm của nó là những biến đổi diễn ra trong chính bản thân chủ thể trong quá trình thực hiện nó”[dẫn theo 12, tr28].

Theo N.V.Cudomia: “Học tập là hoạt động nhận thức cơ bản của sinh viên,

được thực hiện dưới sự hướng dẫn của cán bộ giảng dạy”[ dẫn theo 12, tr28].

Theo A.V Pêtrôvxki: “Hoạt động học tập là hoạt động đặc thù của con người được điều khiển bởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo, những hình thức hành vi và các dạng hoạt động nhất định” [dẫn theo 16,

tr22]

Dưới góc độ tâm lý học sư phạm, có thể hiểu hoạt động học tập là hoạt động nhận thức của người học sinh; đó là quá trình lĩnh hội của học sinh tự giác, tích cực dưới sự định hướng, dẫn dắt của người giáo viên nhằm chiếm lĩnh các khái niệm khoa học.

Hoạt động học tập có chức năng kép là lĩnh hội và tự điều khiển quátrình chiếm lĩnh khoa học một cách tự giác, tích cực nhằm biến tri thức củanhân loại thành học vấn của bản thân Có thể hiểu hoạt động học tập của họcsinh là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo,vận dụng kiến thức vào thực ti n và hoàn thiện nhân cách của bản thân Haihoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nó tồn tại song song vàphát triển cùng một quá trình thống nhất, chúng bổ sung cho nhau, kết quả hoạtđộng học của học sinh không thể tách rời kết quả hoạt động dạy của thầy và kếtquả dạy của thầy không thể tách rời kết quả học tập của học sinh.

Hoạt động học tập là hoạt động tiếp thu những tri thức lý luận, khoa học.Nghĩa là việc học không chỉ dừng lại ở việc nắm bắt những khái niệm đờithường mà học phải tiến đến những tri thức khoa học, những tri thức có tínhchọn lựa cao, đã được khái quát hóa, hệ thống hóa Hoạt động học tập khôngchỉ hướng vào việc tiếp thu những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà còn hướng vàoviệc tiếp thu cả những tri thức bản thân hoạt động học Hoạt động học muốn đạtkết quả cao thì người học phải biết cách học, phương pháp học, nghĩa là phải cótri thức về chính bản thân hoạt động học

Như vậy, có thể hiểu: Hoạt động học tập là hoạt động đặc thù của con người được điều khiển bởi mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo mới, những hình thức hành vi và những dạng hoạt động nhất định, những giá trị, tạo cơ sở cho sự phát triển trí tuệ và nhân cách của chính bản thân chủ thể học tập.

Hoạt động học tập là một hoạt động chủ đạo của lứa tuổi học sinh đượcđiều khiển bởi mục đích tự giác; con người bước vào hoạt động học tập ở nhàtrường bắt đầu từ tuổi tiểu học (từ 6 đến 11,12 tuổi) và kết thúc ở lứa tuổi họcsinh THPT (từ 14,15 đến 17,18 tuổi) Tuy vậy ở mỗi thời kỳ lứa tuổi, hoạt độnghọc tập lại có điểm riêng

Hoạt động học tập đòi hỏi học sinh phải có tính năng động, tính độclập gắn liền với xu hướng học tập: học lên cao hay chọn học hướng nghiệp

vào đời Kết quả học tập là yếu tố quan trọng chi phối quá trình phát triểnnhân cách của các em mặt khác để nắm được chương trình học tập mộtcách sâu sắc thì học sinh cần phát triển tư duy lý luận, óc quan sát, khả năngghi nhớ, tư duy khoa học.

Để hoạt động học tập của học sinh di n ra một cách có hiệu quả cần phải

có kế hoạch, có môi trường học tập thích hợp Môi trường học tập có ảnhhưởng từ các yếu tố kinh tế, văn hóa, giáo duc, cộng đồng, môi trường nhàtrường, cơ sở vật chất nhà trường

Như vậy, hoạt động học tập của học sinh là quá trình nhận thức tích cực, chủ động của học sinh nhằm lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo trong nội dung của chương trình học tập ở nhà trường, tạo cơ sở cho sự phát triển trí tuệ và nhân cách của bản thân mình.

Hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội tr là quá trình nhận thức tích cực, chủ động của học sinh trường phổ thông dân tộc nội tr nhằm lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo trong nội dung của chương trình học tập ở nhà trường, tạo cơ sở cho sự phát triển trí tuệ và nhân cách của bản thân mình.

1.2.3 Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Hoạt động học tập là hoạt động nhận thức, chỉ khi có nhu cầu hiểu biếthọc sinh mới tích cực học tập Nhu cầu hiểu biết đó chính là động cơ nhận thức

mà hoạt động học tập phải tạo ra cho học sinh Học sinh vừa là đối tượng vừa làchủ thể trong hoạt động dạy - học; vì vậy, quản lý hoạt động học tập của họcsinh là khâu quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

Từ những khái niệm quản lý, hoạt động học tập của học sinh, có thể

hiểu: Quản lý hoạt động học tập của học sinh là sự tác động có chủ đích của nhà quản lý trường học (đứng đầu là hiệu trưởng) đến quá trình học tập của học sinh thông qua việc thực hiện các chức năng: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ

đạo, kiểm tra hoạt động học tập của học sinh nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra.

Từ các khái niệm quản lý, quản lý hoạt động học tập của học sinh cóthể hiểu:

Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội

tr là sự tác động có chủ đích của Hiệu trưởng trường phổ thông dân tộc nội trú cùng với các chủ thể quả lý khác đến quá trình học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú thông qua các hoạt động: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động học tập của học sinh nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra.

1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

1.3.1 Vị trí, vai trò của hoạt động học tập ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Theo Thông tư Số: 01/2016/TT-BGDĐT Ban hành quy chế tố chức vàhoạt động của trường phổ thông dân tộc nội trú thì trường Phổ thông dân tộcnội trú nằm trong hệ thống các trường công lập của cả nước, là nơi tạo nguồncho các trường THPT, trường đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp đểđào tạo cán bộ cho các dân tộc mà trước hết là giáo viên, cán bộ y tế, cán bộlãnh đạo, cán bộ quản lí, cán bộ chuyên môn khoa học kĩ thuật, đồng thời đàotạo lực lượng lao động có trình độ văn hóa, kĩ thuật, có sức khỏe và phẩm chấttốt để tham gia vào công cuộc đổi mới xây dựng quê hương miền núi, v ng dântộc [9, tr2] Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú bao gồm [9, tr9]:

a) Trường phổ thông dân tộc nội trú cấp huyện đào tạo cấp trung học cơ

sở (THCS) được thành lập tại các huyện miền núi, hải đảo, v ng dân tộc;

b) Trường phổ thông dân tộc nội trú cấp tỉnh đào tạo cấp trung học phổthông (THPT) được thành lập tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Trong trường hợp cần thiết, để tạo nguồn cán bộ là con em các dân tộcthiểu số ở v ng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, Ủy ban nhân

dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có thể giao cho trường phổ thôngdân tộc nội trú cấp huyện đào tạo cả cấp THPT; bộ chủ quản có thể giao cho cơ

sở giáo dục trực thuộc có đào tạo học sinh hệ phổ thông dân tộc nội trú đào tạo

cả hệ dự bị đại học

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động học tập

Hoạt động học tập của học sinh THCS tạo điều kiện cho học sinh nghiêncứu học tập với phong phú và đa dạng của các môn học với khối lượng nộidung lớn, phức tạp, đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện

Ở bậc học THCS, học sinh được phát triển các phẩm chất, năng lực đãđược hình thành và phát triển ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân theo cácchuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụng các phương pháp học để hoànchỉnh kiến thức và kỹ năng nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về ngành nghề

và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên THPT, học nghề hoặc tham giavào cuộc sống lao động

Hoạt động học tập theo từng môn học được di n ra dưới sự chỉ đạo,hướng dẫn trực tiếp của giáo viên bộ môn tương ứng Như vậy, học sinh đượctiếp xúc, giao lưu, tham gia hoạt động với nhiều giáo viên với cách dạy vàphong cách giao tiếp khác nhau Điều đó góp phần mở rộng nhãn quan tầmhiểu biết của học sinh Đồng thời giáo viên cũng đòi hỏi học sinh phải nhanhnhẹn, khéo léo cải tiến phương pháp học tập, cải tiến hoạt động của mình đểthích ứng với hoàn cảnh dạy học luôn biến đổi

Hoạt động học của học sinh THCS sẽ giúp hình thành và phát triển chohọc sinh những phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực,trách nhiệm

Hoạt động học của học sinh THCS sẽ giúp hình thành và phát triển chohọc sinh những năng lực cốt lõi:

+ Năng lực chung: hình thành và phát triển thông qua một số môn học vàhoạt động giáo dục nhất định: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp vàhợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

+ Năng lực đặc thù: hình thành và phát triển thông qua một số môn học

và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, nănglực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ, nănglực thể chất

1.3.3 Nội dung của hoạt động học tập

Hoạt động học là một loại hoạt động chuyên hướng vào lĩnh hội tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo của xã hội nhờ sự tái tạo của cá nhân Sự tái tạo này sẽ khôngthể thực hiện được nếu người học chỉ là khách thể bị động của hoạt động dạy.Hoạt động học là hoạt động nhằm làm thay đổi chính chủ thể của hoạt độngnày Nhờ chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, nhân cách học sinh mới đượchình thành và phát triển

Những nội dung của hoạt động học tập của học sinh trường phổ thôngdân tộc nội trú gồm:

+ Học sinh tham gia học tập các môn học theo Chương trình giáo dục do

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định trong các tiết học ở trường, lớp

+ Nội dung kiến thức học tập tích hợp liên môn giúp học sinh giải quyếtmột vấn đề trong thực ti n, bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi học sinhphải vận dụng kiến thức tổng hợp, liên quan đến nhiều môn học

+ Nội dung kiến thức ngoài giờ lên lớp thông qua các hoạt động ngoạikhóa như tham gia sinh hoạt cộng đồng, trải nghiệm theo các nội dung học tậpbên ngoài nhà trường, thăm quan, dã ngoại…

+ Nội dung kiến thức tự học của học sinh như hoạt động tự học, làm bài,học bài ở khu nội trú Học sinh sẽ hình thành động cơ học tập: đó là những kỹnăng, kỹ xảo mà người học tự chiếm lĩnh để hình thành và phát triển nhân cách,

nó được hình thành trong quá trình học tập dưới sự tác động của nhiều yếu tố:yếu tố chủ quan (nhu cầu, hứng thú, tình cảm, thái độ,…của người học) và yếu

tố khách quan (cha mẹ, thầy cô, bạn bè,…)

1.3.4 Hình thức học tập của học sinh

- Hình thức học tập chính khóa ở trường: Hình thức này gồm học bài

mới, củng cố tri thức và rèn luyện kỹ năng, ôn tập, làm bài tập, làm bài kiểm tra

- Tự học: Tự học là hoạt động tự giác, có mục đích của cá nhân, là tự

mình động não suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ và có khi cả cơ bắpcùng các phẩm chất, động cơ, tình cảm, để chiếm lĩnh một lĩnh vực hiểubiết nào đó của nhân loại, biến lĩnh vực đó thành sở hữu của mình Cốt lõicủa học là tự học Tự học là nói đến nội lực của người học, chất lượng tùythuộc và nội lực D điều kiện tác động từ bên ngoài đối với hoạt động học

dù tốt đến mấy, nhưng nếu con người không có đủ nỗ lực bản thân để tự học,

tự biến đổi mình đến mức cần thiết thì không thể nào đạt được mục tiêumong muốn.Tự học có nhiều hình thức như tự học ở lớp khi đang di n ra quátrình dạy và học; tự học ở nhà Tự học ở nhà cũng là hình thức tự học cóhướng dẫn của giáo viên Tự học ở nhà của học sinh thường là nắm vững nộidung học tập đã học trên lớp, hoàn thành bài tập, thực hiện bài thực hànhhoặc chuẩn bị bài học mới

- Hình thức học tập theo nhóm: Hình thức học tập theo nhóm là hình

thức tổ chức dạy học trong đó học sinh được chia thành từng nhóm, trao đổithảo luận, tranh luận,… với nhau về những vấn đề nhất định của nội dung tàiliệu học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên Học tập theo nhóm là sự tác độngtrực tiếp giữa học sinh với nhau, phối hợp cùng hoạt động Hình thức học tậptheo nhóm có sự kết dính tập thể và tính cá nhân rất cao

- Hình thức hoạt động ngoại khóa: Hoạt động ngoại khóa là hình thức

học tập được tiến hành ngoài giờ lên lớp và có tính chất tự nguyện của học sinhkhi tham gia Mỗi học sinh có thể căn cứ vào hứng thú, năng lực, nhu cầu,…của mình mà tham gia hoạt động này hay hoạt động khác Nội dung của hoạtđộng ngoại khóa như các mặt văn hóa, khoa học, thể dục thể thao Tổ chức hoạtđộng ngoại khóa dưới hình thức các bộ môn văn hóa, câu lạc bộ…

- Hình thức tham quan học tập: Là hình thức học tập giúp học sinh thâm

nhập thực tế cuộc sống bằng cách trực tiếp quan sát và nghiên cứu những hiệntượng, sự vật trong thiên nhiên, trong cuộc sống xã hội mà rút ra những bài họccần thiết

- Phụ đạo: Là hình thức học tập của học sinh được giáo viên giúp đỡ trực

tiếp Phụ đạo thường được tiến hành với hai loại đối tượng: học sinh giỏi vàhọc sinh yếu kém Giáo viên luôn quan tâm, trao đổi, lắng nghe ý kiến của họcsinh Dẫn học sinh nói lên những mong muốn trăn trở của mình Từ đó giáoviên sẽ nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, sở thích, thái độ trong quan hệ vớimọi người của học sinh Và cũng từ đây giáo viên sẽ phát huy sở trường củahọc sinh, từ đó kích thích các em học tập

- Thực hành: Thực hành ở trường THCS là một hình thức học tập nhằm

làm cho học sinh củng cố, mở rộng kiến thức, rèn luyện những kỹ năng, kỹ xảotrong học tập

- E-learning: Thuật ngữ e-learning là tên gọi tắt của cụm từ tiếng Anh

“electronic learning”, nghĩa là “học tập điện tử” Hiện nay, e-learning đã trởthành một xu thế phát triển trên Thế giới và ở Việt Nam Ưu điểm lớn nhất củae-learning là nó xóa bỏ rào cản ngăn cách về không gian, thời gian giữa ngườidạy và người học; nội dung hấp dẫn, có tính trực quan cao, được cập nhậtthường xuyên, nhanh chóng, tạo nhiều hứng thú cho người học Tuy nhiên, e-learning cũng có những nhược điểm nhất định như: Khó kiểm tra, đánh giá quátrình học tập của người học; chi phí cao, đòi hỏi cơ sở vật chất và công nghệphải đáp ứng được yêu cầu mới có thể tổ chức được; giáo viên và cả học sinhphải có hiểu biết và kỹ năng nhất định về công nghệ thông tin…

1.3.5 Điều kiện thực hiện hoạt động học tập của học sinh

- Đảm bảo cơ sở vật chất cho việc ăn, ở tại các khu nội trú; học tập trênlớp, tự học, các sinh hoạt tập thể khác của học sinh; sách giáo khoa, tài liệutham khảo, phương tiện kỹ thuật ,thiết bị phục vụ cho hoạt động học tập củahọc sinh tập trung vào việc đảm bảo các dụng cụ sử dụng như: Xây dựngwebsite, kho dữ liệu và tài liệu học tập điện tử

- Đảm bảo thời gian tự học của học sinh

- Có các chính sách, hệ thống văn bản quy chế, quy định nhằm tạo nên sựthống nhất về nhận thức và hành động học tập của học sinh, tập trung vào: (1)

Xây dựng chính sách, tạo động lực thúc đẩy hoạt động học tập; (2) Ban hànhchính sách động viên, khuyến khích cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trong

tổ chức thực hiện hoạt động học tập; (3) Thường xuyên đánh giá kết quả hoạtđộng học tập; (4) Sử dụng kết quả học tập để xét các danh hiệu thi đua, khenthưởng và là điều kiện cho sự thăng tiến của cán bộ quản lý, giáo viên và họcsinh; (5) Xây dựng môi trường học tập thân thiện và tích cực, tôn trọng giá trịvăn hóa nhà trường

1.4 Quản lý hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

1.4.1 Đặc thù của quản lý hoạt động học tập ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Đặc thù quản lý hoạt động học tập của học sinh trường PTDTNT xuấtphát từ đặc thù học sinh dân tộc thiểu số, ở nội trú tại trường để theo học Do

đó, quản lý hoạt động học tập của học sinh bao gồm quản lý hoạt động học tậptrên lớp giờ chính khóa, được thực hiện giống với các trường phổ thông khác

và quản lý hoạt động học tập ngoài giờ học chính khóa

Quản lý hoạt động học tập trên lớp giờ chính khóa được thực hiện bởicác giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm Giáo viên thực hiện nội dung,chương trình, hình thức dạy học theo quy định của khung chương trình của BộGiáo dục và Đào tạo Trong đó giáo viên giao nhiệm vụ học tập cho cá nhân,nhóm, lớp nhằm đạt được các mục tiêu học tập

Do học sinh ở nội trú tại trường 24/24 giờ trong ngày nên quản lý hoạtđộng học tập của học sinh được thực hiện thuận lợi, dưới sự quản lý giám sátcủa CBQL, giáo viên và nhân viên trong nhà trường

Quản lý HĐHT của học sinh tại trường PTDTNT không chỉ giới hạntrong phạm vi dạy học, giáo dục học sinh ở trên lớp, trong trường, mà còn baogồm cả việc học sinh tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp (tự học, thamquan, giao lưu, tham gia câu lạc bộ, thực hành, học tập nhóm ) Quản lýHĐHT của học sinh tại trường PTDTNT bao hàm quản lý thời gian và chấtlượng học tập, quản lý thái độ và phương pháp học tập

Mặt khác trường PTDTNT có thể huy động sự tham gia của nhiều lựclượng vào quản lý hoạt động học tập của học sinh ngoài giờ học chính khóa như:Lớp trực tuần, đội thiếu niên Hồ Chí Minh, đoàn thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh, ban quản lý khu nội trú để quản lý học sinh học tập trên lớp theo lớp,theo nhóm vào các buổi ngoài giờ chính khóa, tự học tại phòng vào buổi tối.

Quản lý HĐHT ở trường PTDTNT là trách nhiệm của hiệu trưởng với tưcách là chủ thể quản lý cao nhất đối với toàn bộ các hoạt động của trườngPTDTNT Thực tế cho thấy, nếu hiệu trưởng quan tâm và xác định được tráchnhiệm của người đứng đầu cũng như có các biện pháp quản lý phù hợp và hiệuquả thì HĐHT của HS được tổ chức một cách bài bản, có kế hoạch và sẽ pháthuy tốt vai trò của các bộ phận trong nhà trường, của đội ngũ cán bộ, GV vàkhơi dậy ở HS tính chủ động, tích cực và sáng tạo của HS; góp phần tạo nên nềnếp học tập của nhà trường

1.4.2 Lập kế hoạch hoạt động học tập của học sinh ở trường phổ thông dân tộc nội trú

Đây là giai đoạn nhà quản lý xác định các kết quả mong đợi, quyết địnhnhững việc cần làm và đề ra cách thức để đạt được các kết quả mong đợi đó.Lập kế hoạch có vai trò quan trọng là xác định phương hướng hoạt động vàphát triển của tổ chức, xác định các kết quả cần đạt được trong tương lai

Lập kế hoạch là giai đoạn hết sức quan trọng trong quản lý, nó còn đề ranhững tiêu chuẩn để các giai đoạn sau d dàng kiểm tra, đánh giá kết quả đạtđược có đáp ứng được những mục tiêu mong muốn

Đối với trường phổ thông dân tộc nội trú, đây là quá trình xây dựngphương án giúp học sinh đạt được mục tiêu học tập, bao gồm việc thực hiện nộidung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, tổ chức cơ sở vật chất và kiểmtra, đánh giá kết quả học tập Trong trường, có nhiều bộ phận cùng tham gia lập

kế hoạch quản lý hoạt động học tập của học sinh, như: CBQL, TCM, GV bộmôn, GV chủ nhiệm lớp, cán bộ ở khu nội trú, các phòng chức năng, các tổchức Đoàn, Đội…