SIÊU ÂM NÃO

Mục đích: Chẩn đoán hình ảnh siêu âm bệnh lý não ở trẻ còn bú < 12 tháng và sơ sinh, chủ yếu là sơ sinh, quan trọng nhất là xuất huyết não, biến chứng của viêm màng não mũ hinhanhykhoa.

❖ Hồi não (Gyrus): Infolding of the cortex

• Brain Cover

• Dura Mater, Arachnoid, Pia Matter

❖ Rãnh não (Sulcus) : Ngăn cách hồi não

Key words

❖ Nội mạc tuỷ: Màng bao não thất (Ependyma)

❖ Dưới nội mạc tuỷ (Sub Ependymal)

❖ Trigone: Anteror, Occipital Temporal, Horn Join

❖ Cavum Septi Pellucidum: CSF Promiment In Neonate

hinhanhykhoa.com

• Large Group Of Nerve

❖ Thế chai (Corpus Callosum)

• Connect: L.Right Side

❖ Đám rối mạch mạc (Choroid Plexus): điều tiết áp lực trong khoang não thất

❖ Por Encephalic

Bác sĩ: Ngô Minh Đức

SIÊU ÂM NÃO

A Siêu âm não xuyên sọ

(Trans Cranial Sonography)

(Trans Fontanelle Sonography)

A Siêu âm não xuyên sọ

❖ Kỹ thuật: Đầu dò 3,5 MHz hay 2,5 MHz (cho độ xuyên thấu sâu

I Xưa:

Nhi, nơi không CT, có tính sàng lọc, để chẩn đoán khối choán chỗ ở trẻ lớn Qua 139 trường hợp khảo sát trẻ > 2 tuổi, tỷ lệ siêu âm được là 98%

❖ Cửa sổ khảo sát: Siêu âm xuyên thái dương (Trans Temporal Sonography) – TTS hay M Echo

Siêu âm não xuyên sọ

▪ Mục đích khảo sát

➢ Đường giữa (Đường M-Midline-Interhemispheric

Fissure-IHF)- cho dấu hiệu gián tiếp: độ nhạy – độ chuyên biệt (so với CT) 92% và 99% (công trình nghiên cứu qua 139 trường hợp)

➢ Xác định tổn thương trực tiếp có độ nhạy 71%, độ

chuyên biệt 92,5 % so với CT : Khối choán chỗ ở 2 bán cầu: Abcess, máu tụ, u

Siêu âm não xuyên sọ

II Nay:

Siêu âm Doppler xuyên sọ ( Trans Cranial Doppler),

khảo sát mạch máu nội sọ MCA, ACA, PCA: Vận tốc, RI

1 Vasospasm: Mild 120-140 cm/sec – Moderate

140 – 200 – Severe > 200 cm/sec

2 Arterio venous Malformation

3 Brain Death

4 Intracranial Cerebral Artery Stenoses

4 Extra Cranial Carotid Artery Stenoses or

occlusions – Transient Ischemic Attack

hinhanhykhoa.com

hinhanhykhoa.com

Siêu âm não xuyên sọ

hinhanhykhoa.com

Siêu âm não xuyên sọ

hinhanhykhoa.com

Siêu âm não xuyên thóp

I Mục đích:

Chẩn đoán hình ảnh siêu âm bệnh lý não ở trẻ còn

bú < 12 tháng và sơ sinh, chủ yếu là sơ sinh, quan trọng nhất là xuất huyết não, biến chứng của viêm màng não mũ

hinhanhykhoa.com

Siêu âm não xuyên thóp

▪ NT bên- NT 3 ++

▪ Đám rối mạch mạc (CP): echo dày

▪ Nhân đuôi đồi thị

➢ Mặt phẳng trán (Coronal)

a Thóp trước

hinhanhykhoa.com

Siêu âm não xuyên thóp

▪ Nhân đuôi, đồi thị +++

▪ Sừng chẩm, NT bên +++

▪ CP

▪ Nhu mô não 2 bán cầu

✓ Dọc bên (Lateral Sagittal R-L)

➢ Đường giữa IHF

b Xuyên thái dương

(Tương đương mặt cắt xuyên sọ M.ECHO ở trẻ lớn không còn thóp)

➢ Đo thân não thất: theo dõi dãn não thất

CỬA SỔ SIÊU ÂM

Đường cắt đứng ngang

hinhanhykhoa.com

Đường cắt đứng ngang-coronal

Thóp sau- coronal, saggital

Đường cắt ngang axial

Xuất huyết GM độ 1

Xuất huyết vùng germinal matrix

độ 2-3

Đo não thất

III Chẩn đoán xuất huyết não trẻ sơ sinh do nhẹ cân

– thiếu tháng – sanh ngạt (XH não màng não sớm

1 Lâm sàng

❖ Sanh thiếu tháng: < 32 tuần thai, CBLS <1800g

❖ Vấn đề lúc sanh: sanh ngạt, sanh dụng cụ

❖ Giai đoạn sớm: Echo dày

❖ Sau 1 – 2 tuần: Echo dày giảm

❖ Echo trống → tạo nang, Por Encephalic cyst

a Hình thái xuất huyết não: thay đổi

b Vị trí hay xuất huyết: Vùng mầm (Germinal

Matrix) là nơi xuất huyết đầu tiên: Subependymal, nhân đuôi, nhân đuôi đồ thị, từ đây lan vào gây xuất huyết trong mô não và não thất bên

Siêu âm não xuyên thóp

❖ Xuất huyết ở nhân đuôi

❖ Xuất huyết ở vùng dưới nội mạc tuỷ

(Subependymal) vỡ lan vào não thất bên gây xuất

huyết trong não thất

❖ Xuất huyết trong não thất

➢ Dãn não thất không đồng đều

➢ Có hồi âm bên trong, cặn lắng, đôi khi vách hoá

❖ Xuất huyết trong chất não: Echo dày trong chất não cạnh não thất bên và nhân đuôi (hay kèm dãn não thất) cuối cùng tạo nang Por Encephalic Cyst

❖ Xuất huyết tiểu não

❖ Xuất huyết CP: Echo dày bất thường kèm d trước sau của CP >12 mm

Siêu âm não xuyên thóp

❖ Periventicular Leucomalacia: do thiếu oxy não

➢ Echo dày quanh não thất đặc biệt là Occopital

2 bên: 1- 2 ngày sau sinh

➢ Dãn não thất

➢ Tạo nang: 3- 8 tuần

➢ Tạo sẹo ở nang: teo não (Cerebral Atrophy)

❖ Xuất huyết dưới màng cứng (Subdural)

➢ Echo trống hơi kém giữa xương sọ và não

Siêu âm não xuyên thóp

❖ Bình thường: Sơ sinh LV < 3 mm, 3v < 2 mm, Occipital Horn < 16 mm

IV Chẩn đoán xuất huyết não ở trẻ nhủ nhi, sơ sinh

> 15 ngày (XH não màng não muộn) và trẻ lớn

1 Nguyên nhân: Do thiếu vitamin K, rối loạn đông máu, chấn thương sọ não, dị dạng mạch máu não

2 Hình thái siêu âm thường gặp:

❖ XH khoang dưới nhện (Subarachnoid)

❖ XH trong chất não và trong não thất