điện tâm đồ ở trẻ em bình thường và một số bệnh lý

Tăng g‡nh hai nhĩ  Cũng giống như ở người lớn, tăng g‡nh hai nhĩ lˆ khi hội đủ ti•u chuẩn điện t‰m đồ của tăng g‡nh nhĩ phải vˆ nhĩ tr‡i... Tăng g‡nh thất phải  Cần đối chiếu với đặc

ĐIỆN TåM ĐỒ Ở TRẺ EM

BíNH THƯỜNG VË MỘT SỐ BỆNH LÝ

PHAN ĐíNH PHONG phong.vtm@gmail.com

   Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

   Tăng g‡nh thất, nhĩ

   Điện t‰m đồ trong một số bệnh tim bẩm sinh

   Điện t‰m đồ trong một số RLNT ở trẻ em

@@@ Bˆi giảng c— sử dụng c‡c h“nh ảnh ĐTĐ

minh hoạ trong cuốn:

Chou s Electrocardiography in Clinical Practice

6th Edition Ð Saunders 2008 NỘI DUNG

ĐIỆN TåM ĐỒ BíNH THƯỜNG

Ở TRẺ EM

Tuần hoˆn bˆo thai Tuần hoˆn sau khi sinh

Sinh lý tuần hoˆn bˆo thai vˆ sau khi sinh

Tần số tim

  TS tim lœc nghỉ ở trẻ em thay đổi tuỳ theo tuổi

  TS tim ở trẻ 1 th‡ng tuổi vˆo khoảng 140 ck/ph

Phức bộ QRS (1)

  < 1 th‡ng: k’ch thước TP > TT; > 1 th‡ng: TT > TP; > 6

th‡ng: tỉ lệ k’ch thước TT/TP tương tự như ở người lớn

  ĐTĐ: < 1 th‡ng: ưu thế TP với s—ng R cao ở V1, S s‰u ở

V5, V6 Đến 6 th‡ng: ưu thế ở c‡c chuyển đạo chuyển tiếp

do tư thế tim đứng g‰y ra

  Thời gian phức bộ QRS ở TSS: 50 ms, tăng dần tới 70 ms

ở trẻ lớn, li•n quan tới sự tăng khối lượng cơ t‰m thất

  Trục QRS thường lệch sang phải ở TSS, sau đ— chuyển

kh‡ nhanh sang trục trung gian trong năm đầu ti•n

Phức bộ QRS (2)

  S—ng Q: c— thể thấy ở c‡c chuyển đạo trước tim vˆ sau

dưới; thời gian < 20 ms; bi•n độ c— thể l•n tới 8 mm đặc biệt ở trẻ sơ sinh

  S—ng R: thường ưu thế ở c‡c CĐ b•n phải, R-V1 c— thể l•n

tới 26 mm lœc trẻ mới sinh, bi•n độ R-V1 giảm nhanh nhất trong tuần đầu ti•n sau đ— giảm chậm hơn Ngược lại,

bi•n độ R-V6 rất thấp lœc mới sinh sau đ— từ từ tăng dần đạt bi•n độ như ở người lớn

  S—ng S: thường s‰u ở c‡c CĐ trước tim (phải vˆ tr‡i),

max: 22 mm Bi•n độ S cũng giảm nhanh trong v˜ng 1

th‡ng đầu ti•n sau đ— giảm chậm dần

  T (+) ở V1 lœc mới sinh sau đ— đảo hướng trở n•n (-) trong tuần

đầu ti•n cho đến 7 tuổi > 7 tuổi: T-V1 c— thể dương trở lại

  T-V1 (+) ở trẻ < 7 tuổi thường li•n quan tới ph“ đại TP

Một số th™ng số ĐTĐ b“nh thường ở trẻ em

theo từng lứa tuổi

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 5 ngˆy tuổi đẻ đủ th‡ng Trục QRS 150 độ, điện thế cao ở c‡c

CĐ trước tim, ưu thế TP, thời gian QRS 60 ms

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 8 ngˆy tuổi đẻ thiếu th‡ng (28 tuần) Trục QRS 150 độ, ưu thế

TP với R cao ở V1 vˆ R/S < 1 ở V6, thời gian QRS 40 ms

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 8 th‡ng tuổi khoẻ mạnh Trục QRS 60 độ, kh™ng c˜n biểu

hiện ưu thế TP r› rệt như ở c‡c lứa tuổi nhỏ hơn

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 3 tuổi khoẻ mạnh Trục QRS 60 độ, tỉ lệ R/S ở V1 < 1, s—ng R

cao vˆ kh™ng c˜n s—ng S ở V6 biểu hiện ưu thế TT

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 8 tuổi khoẻ mạnh Tần số tim 80 ck/ph, s—ng T chuyển tiếp ở

V2, dịch sang tr‡i nhiều hơn so với c‡c lứa tuổi trước đ—

Điện t‰m đồ b“nh thường ở trẻ em

Trẻ 10 tuổi khoẻ mạnh Khoảng PR 140 ms, s—ng T chuyển tiếp

ở V1, R nhỏ dần ở V1 tương tự như ở người trưởng thˆnh

TĂNG GçNH THẤT, TĂNG GçNH NHĨ

Tăng g‡nh nhĩ phải

  Bi•n độ s—ng P ’t biến thi•n giữa c‡c nh—m tuổi

ở trẻ em vˆ giữa trẻ em với người lớn

  Tăng g‡nh NP khi: P > 2,5 mm ở D2 hoặc pha

dương của s—ng P ở V1, V2 > 1,5 mm

Tăng g‡nh nhĩ phải

Tăng g‡nh NP ở trẻ 12 tuổi mắc tứ chứng Fallot, P nhọn vˆ cao 3 mm

ở chuyển đạo D2 P cũng nhọn vˆ cao ở V1-2

Tăng g‡nh nhĩ tr‡i

  Tăng g‡nh NT khi thời gian s—ng P kŽo dˆi

(thường > 95 ms) vˆ/hoặc s—ng P c— m—c vˆ/ hoặc c— pha ‰m ưu thế (V1)

Tăng g‡nh nhĩ tr‡i

Tăng g‡nh nhĩ tr‡i ở trẻ 15 tuổi c— hẹp van ĐMC bẩm sinh P rộng (160

ms) vˆ c— 2 đỉnh ở D2 Pha ‰m của P rộng vˆ s‰u ở V1

Tăng g‡nh hai nhĩ

  Cũng giống như ở người lớn, tăng g‡nh hai nhĩ

lˆ khi hội đủ ti•u chuẩn điện t‰m đồ của tăng g‡nh nhĩ phải vˆ nhĩ tr‡i

Tăng g‡nh hai nhĩ

Tăng g‡nh hai nhĩ ở trẻ 12 tuổi c— bệnh cơ tim hạn chế S—ng P rộng (3 mm) vˆ cao (2,5 mm) ở D2 S—ng P cũng rộng vˆ pha ‰m ưu thế ở V1

Tăng g‡nh thất phải

  Cần đối chiếu với đặc điểm ĐTĐ b“nh thường tương

ứng với từng lứa tuổi

  Chẩn đo‡n tăng g‡nh TP ’t c— ý nghĩa ở trẻ sơ sinh

do ưu thế tự nhi•n TP ở lứa tuổi nˆy

  Ở c‡c lứa tuổi lớn hơn, c— thể ‡p dụng ti•u chuẩn

tăng g‡nh TP như ở người lớn: trục phải, qR, rSR ở V1…

  T dương ở V1 (7 ngˆy - < 7 tuổi)

Tăng g‡nh thất phải

Tăng g‡nh TP ở trẻ 6 th‡ng tuổi c— hẹp van ĐMP QRS ở V1 c— dạng rsR S S—ng S s‰u ở V6 vˆ tỉ lệ R/S <

1

Tăng g‡nh thất tr‡i

  Tương tự như ở người lớn: S—ng R dương cao vˆ

biến đổi ST-T ở c‡c chuyển đạo trước tim tr‡i (c‡c dấu hiệu nˆy kh‡ đặc hiệu nhưng kŽm nhạy)

Tăng g‡nh hai thất

  Khi hội đủ ti•u chuẩn của tăng g‡nh TP vˆ TT

Tăng g‡nh hai thất

Tăng g‡nh hai thất ở trẻ 6 th‡ng tuổi c˜n tồn lưu ống ĐM lớn Bi•n độ QRS tăng cao ở c‡c chuyển đạo V2-V6 (R+S > 50 mm) S—ng Q s‰u nhưng hẹp ở D2, D3, aVF biểu hiện của ph“ đại v‡ch li•n thất

ĐIỆN TåM ĐỒ TRONG MỘT SỐ

BỆNH TIM BẨM SINH

Th™ng li•n nhĩ

Th™ng li•n nhĩ lỗ thứ nhất

  Trục tr‡i mạnh do bất thường vị tr’ của nœt NT vˆ nh‡nh tr‡i b— His

  C— thể thấy tăng g‡nh NP, TP, đ™i khi tăng g‡nh TT, PR kŽo dˆi

Th™ng li•n nhĩ lỗ thứ hai

  C— thể c— biểu hiện tăng g‡nh NP, RL nhịp nhĩ

  Tăng g‡nh TP vˆ RL dẫn truyền trong thất (rsR ở V1)

Th™ng li•n thất

C˜n ống động mạch

Hẹp van động mạch phổi

Hẹp van động mạch phổi

  Hẹp van ĐMP nhẹ: ĐTĐ b“nh thường hoặc trục phải

  Hẹp vừa đến nặng: Trục phải, tăng g‡nh TP, NP

Hẹp van động mạch chủ

Hẹp van động mạch chủ

  ĐTĐ trong Hẹp van ĐMC ’t tương quan với tổn thương GPB

  C— thể thấy tăng g‡nh t‰m thu TT, tăng g‡nh NT

Tứ chứng Fallot

Tứ chứng Fallot

  Tăng g‡nh TP lˆ biểu hiện ĐTĐ chủ yếu

  C— thể thấy blốc NP, ph‰n nh‡nh tr‡i trước sau PT sửa chữa

Bệnh Ebstein

ĐIỆN TåM ĐỒ TRONG MỘT SỐ RỐI LOẠN NHỊP TIM Ở TRẺ EM

Rối loạn nhịp xoang

  Nhịp nhanh do vˆo lại nœt xoang

g‡nh nhĩ, sau phẫu thuật t‰m nhĩ

Rối loạn nhịp xoang

Trẻ 1 ngˆy tuổi bị Ebstein c— gi‹n lớn nhĩ phải ĐTĐ

nhanh 210 ck/ph, đột ngột giảm xuống c˜n 160

nguy•n h“nh dạng Trong trường hợp nˆy, nhiều khả năng lˆ nhịp nhanh

do vˆo lại nœt xoang

A

Rối loạn nhịp xoang

Trẻ 1 ngˆy tuổi bị Ebstein c— gi‹n lớn nhĩ phải ĐTĐ

nhanh 210 ck/ph, đột ngột giảm xuống c˜n 160

nguy•n h“nh dạng Trong trường hợp nˆy, nhiều khả năng lˆ nhịp nhanh

do vˆo lại nœt xoang

B

Rối loạn nhịp nhĩ

Ngoại t‰m thu nhĩ nhịp đ™i (bị bloc) ở trẻ 1 ngˆy tuổi G‰y h“nh ảnh

điện t‰m đồ dễ nhầm với nhịp chậm xoang

A

Rối loạn nhịp nhĩ

Trẻ 12 tuổi t‰m thất 1 buồng sau

phẫu thuật Fontan Nhịp nhanh nhĩ (A) với blốc NT 2:1 sau đ— chuyển về nhịp xoang (B)

B

Rối loạn nhịp nhĩ

Trẻ 9 tuổi đảo gốc ĐM sau phẫu thuật Senning Nhịp nhanh nhĩ với

blốc NT 4:1 (BN đang sử dụng digoxin vˆ chẹn b•ta giao cảm)

Rối loạn nhịp nhĩ

Trẻ 15 tuổi Rung nhĩ tr•n nền hội chứng WPW với đường dẫn truyền

phụ b•n tr‡i Khoảng RR ngắn nhất: 160 ms!

Rối loạn nhịp nhĩ

Trẻ sơ sinh 2 ngˆy tuổi Cuồng nhĩ, tần số nhĩ 400 ck/ph với h“nh ảnh

s—ng nhĩ h“nh răng cưa, mức blốc NT 2:1

Rối loạn nhịp nhĩ

Trẻ 6 tuổi mắc Hội chứng liệt nhĩ mang t’nh gia đ“nh (Familial atrial

standstill) Kh™ng c— bằng chứng khử cực nhĩ tr•n ĐTĐ

Rối loạn nhịp nhĩ

Thăm d˜ điện sinh lý tim: Kh™ng thấy hoạt động điện t‰m nhĩ (RAA:

điện cực đặt trong nhĩ phải)

Rối loạn nhịp bộ nối/tr»n thæt

  Ngoại t‰m thu bộ nối vˆ nhịp tho‡t bộ nối

  Nhịp bộ nối gia tốc

  Nhịp nhanh vˆo lại nœt nhĩ thất (AVNRT)

  Nhịp nhanh vˆo lại nhĩ thất (AVRT)

Rối loạn nhịp bộ nối

Trẻ 11 tuổi, đảo gốc ĐM typ D sau phẫu thuật Senning Nhịp tho‡t bộ

nối C— thể nh“n thấy r› s—ng nhĩ dẫn truyền ngược

Rối loạn nhịp bộ nối

Trẻ 4 th‡ng tuổi kh™ng c— bệnh tim thực tổn Nhịp bộ nối gia tốc g‰y

ph‰n ly nhĩ thất Nhịp nhĩ ở đ‰y lˆ nhịp xoang, nh“n r› ở D2, V5

Rối loạn nhịp tr•n thất

Trẻ sơ sinh 2 ngˆy tuổi Nhịp nhanh vˆo lại NT kiểu xu™i chiều, tần số tim 250 ck/ph, QRS thanh mảnh, tỉ lệ N:T 1:1, khoảng RP 100 ms

Rối loạn nhịp tr•n thất

Trẻ sơ sinh 5 ngˆy tuổi Nhịp nhanh vˆo lại NT kiểu ngược chiều, tần

số tim 230 ck/ph, QRS gi‹n rộng, tỉ lệ N:T 1:1, khoảng RP 140 ms

  Nhịp nhanh thất đa dạng (đa ổ)

Rối loạn nhịp thất

Trẻ 6 tuần tuổi Cơn tim nhanh thất với QRS dạng bloc nhanh phải vˆ trục điện tim quay l•n tr•n Dẫn truyền ngược thất-nhĩ 1:1 với RP 120

ms

Rối loạn nhịp thất

Trẻ 12 tuổi kh™ng c— bệnh tim thực tổn Nhịp nhanh thất đa dạng g‰y được bằng k’ch th’ch tim khi thăm d˜ ĐSLH BN đ‹ được cấy ICD

Rối loạn nhịp thất

Test ICD: Rung thất g‰y được bởi c‡c k’ch th’ch thất sớm ICD tự

động ph‡t hiện ra cơn tim nhanh vˆ shock điện với liều 5J

nối hoặc tho‡t thất

Bloc nhĩ thất

Trẻ 3 tuổi Blốc nhĩ thất hoˆn toˆn, nhịp nhĩ lˆ nhịp xoang 100 ck/ph,

nhịp thất lˆ nhịp tho‡t bộ nối 50 ck/ph

Xin tr‰n trọng

c‡m ơn