SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA

SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA SÁNG KIẾN MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh trong công tác chủ nhiệm 9 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI HÀ TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA “MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜ.

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN CHỮ VIẾT HOA CHO HỌC SINH LỚP 2B

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐƯỜNG HOA”

Họ và tên: Phạm Thị Thanh Tâm

Chủ nhiệm lớp: 2B

Trường: Tiểu học Đường Hoa

Huyện (TP/TX): Hải Hà

I Lý do hình thành biện pháp

1 Vai trò

Tập viết là một trong những phân môn có vai trò quan trọng đặc biệt ở tiểu học, nhất là đối với các lớp đầu cấp Phân môn tập viết trang bị cho học sinh

bộ chữ La Tinh và những yêu cầu về kỹ thuật để sử dụng bộ chữ cái này trong học tập và giao tiếp Với ý nghĩa này, tập viết không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập của các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kỹ năng hàng đầu của việc học Tiếng Việt trong nhà trường – kỹ năng chữ viết Nếu viết đúng, viết đẹp, tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn Viết xấu, chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập

Ngoài ra, tập viết còn góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mỹ

2 Thực trạng

Trong năm học 2021 – 2022 tôi được phân công giảng dạy tại lớp 2B, điểm trường Cái Lấm Lớp có 24 học sinh, trong đó nhiều em có hoàn cảnh gia đình khó khăn trong đời sống kinh tế, nên việc chuẩn bị đồ dùng học tập cho các

em đến lớp đặc biệt là phân môn tiếng việt còn chưa được quan tâm dẫn tới thiếu đồ dùng để luyện viết như ( bút máy, mực, vở luyện viết…) bởi vậy việc học tập gặp nhiều khó khăn dẫn tới kết quả chưa cao Nhận thấy thực trạng đó ngay từ đầu năm khi nhận lớp tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng chữ viết tại lớp của tôi và thu được kết quả như sau:

KẾT QUẢ KHẢO SÁT CHỮ VIẾT CỦA HỌC SINH LỚP 2B TRONG

TUẦN 2

Lớp Tổng số HS

HS viết đúng mẫu, đẹp

HS viết đúng mẫu nhưng chưa

đẹp

HS viết chưa đúng mẫu

Vậy, làm thế nào để các em viết được chữ đẹp và viết đúng mẫu chữ hoa hiện nay? Đây là một câu hỏi đặt ra để tôi phải suy nghĩ

Qua việc thực hành của học sinh, người giáo viên tiểu học lại một lần nữa rèn cho học sinh tính cẩn thận và khiếu thẩm mỹ của các em Vì thế tôi chọn

đề tài: “Một số biện pháp rèn viết chữ viết hoa cho học sinh lớp 2B” Để góp

phần thành công trong mỗi tiết dạy, giúp cho học sinh có hứng thú hơn đối với môn học bổ ích này và cải thiện hiệu quả dạy chữ viết hoa cho học sinh lớp 2

3 Ý nghĩa

Nhận thấy thực trạng đó bản thân tôi rất muốn giảng dạy môn Tập viết thật tốt để học sinh viết đẹp hơn, sạch hơn và cẩn thận hơn Thông qua giờ dạy tập viết và bài khảo sát đầu năm, tìm ra thực trạng chữ viết hoa của học sinh và nguyên nhân dẫn đến hạn chế chữ viết của học sinh viết đúng mẫu chữ nhưng chưa đẹp, viết chưa đúng mẫu chữ, đúng độ cao, độ rộng, khoảng cách các con chữ, chưa biết cách cầm bút và ngồi đúng tư thế

Chính vì vậy thấy được tầm quan trọng của môn tập viết, tôi đã đi sâu tìm hiểu, học hỏi và nghiên cứu ra những yếu tố biện pháp giúp học sinh viết chữ đẹp, mong các em trở thành những con người phát triển toàn diện, có ích cho đất nước Để đạt được mục tiêu trên tôi xin mạnh dạn đề xuất một số biện pháp như sau:

II Nội dung của biện pháp.

Gáo viên cần chú ý đến các giai đoạn của quá trình tập viết chữ hoa Việc hướng dẫn học sinh luyện tập thực hành phải tiến hành từ thấp đến cao, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp để học sinh dễ tiếp thu Lúc đầu là việc viết đúng hình dáng, cấu tạo, kích thước các cỡ chữ, sau đó là viết đúng dòng, đúng

độ cao qui định Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ phải được tiến hành đồng bộ ở lớp cũng như ở nhà, ở phân môn tập viết cũng như ở các phân môn môn khác

Khi học sinh luyện viết chữ, giáo viên luôn luôn chú ý uốn nắn để các

em cầm bút và ngồi viết đúng tư thế Bài viết đẹp phải đi kèm với tư thế đúng, rèn cho trẻ viết đẹp mà quên mất việc uốn nắn cách ngồi viết là một thiếu sót lớn của giáo viên Trong quá trình luyện tập của học sinh, tôi thường lưu ý các hình thức luyện tập cơ bản sau:

Thứ nhất: Luyện các thao tác chuẩn bị viết chữ.

Học sinh dùng que chỉ “đồ” trên mẫu ở phần hướng dẫn quy trình viết; viết bằng ngón tay vào khoảng không trước mặt, nếu cần có thể tập viết nét khó, nét đặc biệt chú ý để chữ viết hoa được đúng và đẹp

Thứ hai: Luyện viết chữ hoa trên bảng lớp.

Hình thức tập viết chữ trên bảng lớp có tác dụng kiểm tra sự tiếp thu cách viết chữ hoa và bước đầu đánh giá kỹ năng viết chữ hoa của học sinh Hình thức này thường dùng trong một quá trình viết từ và cụm từ ứng dụng Qua đó giáo viên phát hiện chỗ sai của học sinh (về hình dáng, cách viết, thứ tự các nét ) để uốn nắn chung cho cả lớp hoặc đánh giá, cho điểm

Ví dụ:

Hướng dẫn học sinh viết chữ hoa “ L” và câu ứng dụng“ Làng quê xanh mát bóng tre”, tiết tập viết lớp 2 tuần 9, giáo viên hướng dẫn:

- Hướng dẫn học sinh nắm vững cấu tạo chữ “ L ” cao mấy li? ( Chữ Lcao

5 ô li, rộng 4 ô li.)

- Chữ “ L ” hoa gồm mấy nét? ( Chữ hoa L gồm 3 nét cơ bản Nét cong dưới lượn dọc và lượn ngang nối liền nhau Các nét tạo thành vòng xoắn to ở đầu chữ( gần giống phần đầu của chữ C, G Và vòng xoắn nhỏ ở chân chữ, giống thân của chữ hoa D)

- Gọi học sinh nêu quy trình viết chữ hoa L

HS nêu: Đặt bút trên đường kẻ ngang 6, viết nét cong dưới lượn trở lên đường

kẻ 6 Sau đó, chuyển hướng bút viết tiếp nét lượn dọc(lượn ở hai đầu) Tiếp đến chuyển hướng bút viết nét lượn ngang(lượn hai đầu) tạo vòng xoắn nhỏ ở chân chữ Dừng bút ở đường kẻ 2

- Giáo viên nhắc lại quy trình viết chữ hoa L, sau đó hướng dẫn học sinh viết

- Giáo viên vừa giảng quy trình viết vừa viết mẫu vào khung chữ

- Giáo viên hướng dẫn học sinh viết bảng con, nhận xét, uốn nắn học sinh rút kinh nghiệm

- Hướng dẫn học sinh viết câu từ ứng dụng: Hai học sinh đọc

- Giúp học sinh hiểu nội dung câu ứng dụng: Em hiểu cụm từ “ Làng quê xanh mát bóng tre” nghĩa là gì?

( Nghĩa là cảnh đẹp thanh bình của làng quê Việt Nam)

- Những chữ nào có cùng chiều cao với chữ L và cao mấy li?( Chữ b cao 2,5 li )

- Hãy nêu vị trí các dấu thanh có trong cụm từ ? ( Dấu huyền, đặt trên chữ

a, dấu sắc đặt trên chữ o)

- Khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng như thế nào ? ( Khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng bằng khoảng cách chữ 0 )

Tương tự như vậy, tôi đã áp dụng cách hướng dẫn này ở từng giờ tập viết

Thứ ba: Luyện viết chữ hoa trên bảng con của học sinh.

Học sinh luyện tập viết chữ hoa bằng phấn trên bảng con trước khi học sinh tập viết vào vở Học sinh có thể tập viết chữ cái hoa, tập viết chữ ghi tiếng ứng dụng (có chữ cái hoa) Luyện nối chữ ở trường hợp khó nếu cần Khi sử dụng bảng con, giáo viên cần hướng dẫn các em cách lau bảng từ trên xuống dưới, cách sử dụng và bảo quản phấn (phấn phải để vào hộp riêng cho khô), cách lau tay sau khi viết để giữ vệ sinh (phải có giẻ ẩm để lau bảng, một giẻ khác chỉ dùng để lau tay) Viết vào bảng xong, học sinh cần giơ bảng lên để giáo viên kiểm tra, nhận xét, sửa lỗi vào ngay bảng của học sinh nếu có

Thứ tư: Luyện tập viết trong vở tập viết 2.

Học sinh phải viết cái chữ hoa, chữ ghi tiếng ứng dụng theo cỡ vừa và

cỡ nhỏ, viết cụm từ ứng dụng theo cỡ nhỏ Muốn cho học sinh sử dụng vở tập viết có hiệu quả, giáo viên cần hướng dẫn tỉ mỉ nội dung và yêu cầu kỹ năng của từng bài Quá trình hướng dẫn học sinh luyện tập viết chữ, giáo viên cần hết sức lưu ý rèn các thói quen cho học sinh: ngồi viết đúng tư thế, để vở đúng quy cách và biết xê dịch vở khi viết, cầm bút (viết) đúng qui định

Ví dụ: Khi học sinh luyện viết vở bài: Chữ hoa L

Ở dòng đầu tiên viết chữ hoa L cỡ nhỡ, giáo viên yêu cầu học sinh quan sát kỹ chữ viết mẫu trong vở để xác định điểm đặt bút, độ lượn của phần đầu và

độ uốn của phần lưng chữ Sau đó, giáo viên yêu cầu học sinh viết từng chữ một, chữ sau rút kinh nghiệm của chữ trước để viết đẹp hơn Cũng hướng dẫn tương

tự với dòng chữ cỡ nhỏ (học sinh viết từng dòng một)

Trước khi học sinh luyện viết chữ ghi từ ứng dụng “Làng quê xanh mát bóng tre “, giáo viên yêu cầu học sinh quan sát kỹ chữ L sang chữ a , học sinh

cũng viết từng chữ một để khắc sâu trí nhớ và rút kinh nghiệm cho chữ sau.

Ở dòng đầu của chữ ghi cụm từ ứng dụng “Làng quê xanh mát bóng tre” giáo viên cần cho học sinh nhắc lại khoảng cách giữa các chữ trước khi luyện viết Việc đảm bảo tốt các công việc trên sẽ giúp các em viết tốt hơn ở những dòng sau

Tứ năm: Luyện tập viết chữ hoa khi học các môn học khác.

Ngoài các giờ tập viết, giáo viên còn phải luôn nhắc nhở học sinh tập viết các chữ hoa ở các môn (phân môn) khác Có như thế việc luyện tập viết chữ mới được củng cố đồng bộ thường xuyên, nhằm nâng cao chất lượng chữ viết và hình thành ở học sinh những phẩm chất tốt như tính kiên trì, cẩn thận, khiếu thẩm mỹ Việc làm này đòi hỏi ở giáo viên ngoài những hiểu biết về chuyên môn còn cần sự kiên trì, tính cẩn thận và lòng yêu nghề mến trẻ

Thứ sáu: Kết hợp với phụ huynh học sinh

Thông qua cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi trao đổi về việc viết chữ hoa của của các em duy trì sĩ số của các em là hết sức cần thiết Bởi đi học muộn, nghỉ học, bỏ học sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập trên lớp của các em Đối với các em thường xuyên nghỉ học tôi đến nhà gặp trực tiếp phụ huynh vận động học sinh ra lớp, ngoài ta tôi thường xuyên liên lạc với phụ huynh qua zalo, điện thoại để trao đổi về việc chuyên cần cũng như tình hình học tập của các em trên lớp Bên cạnh đó mỗi ngày đến lớp, việc đầu tiên làm là tôi bao quát lớp, xem các em có đi học đầy đủ không Nếu thấy vắng em nào mà phụ huynh chưa thông tin cho giáo viên, tôi liền gọi điện cho phụ huynh em đó để biết nguyên nhân em không đến lớp

III Hiệu quả đạt được khi áp dụng biện pháp.

Sau một thời gian áp dụng biện pháp rèm chữ viết hoa cho học sinh lớp 2B Tôi đã thu được kết quả đáng kể như sau:

Trước khi áp dụng biện pháp

KẾT QUẢ KHẢO SÁT CHỮ VIẾT CỦA HỌC SINH LỚP 2B TRONG

TUẦN 2

Lớp Tổng số HS

HS viết đúng mẫu, đẹp

HS viết đúng mẫu nhưng chưa

đẹp

HS viết chưa đúng mẫu

Sau khi áp dụng biện pháp:

KẾT QUẢ KHẢO SÁT CHỮ VIẾT CỦA HỌC SINH LỚP 2B TRONG

TUẦN 9

Lớp Tổng số HS

HS viết đúng mẫu, đẹp

HS viết đúng mẫu nhưng chưa

đẹp

HS viết chưa đúng mẫu

So sánh chất lượng học sinh có khả năng viết chữ hoa đúng, đẹp theo mẫu

chữ gần cuối năm học cao hơn nhiều so với đầu năm học Có thể nói : Rèn chữ viết hoa cho học sinh lớp 2 là rất cần thiết và không thể thiếu.

IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

1 Kết luận

Có thể nói dạy Tập viết nói chung và dạy viết chữ hoa cho học sinh lớp 2 nói riêng không phải chỉ dạy học sinh nhìn mẫu viết lại mà cần dạy chi tiết, tỉ mỉ từng bước Từ bước quan sát mẫu, phân tích mẫu ( nêu cấu tạo chữ), giáo viên hướng dẫn và viết mẫu Mối quan hệ giữa lí thuyết và thực hành viết là sự tác động qua lại giữa kiến thức, kĩ năng, đó cũng là những vấn đề người giáo viên cần rèn cho học sinh

Tuy nhiên, muốn có học sinh viết chữ hoa đẹp người giáo viên không chỉ nắm chắc quy trình mà còn cần rèn luyện cho học sinh một số kĩ năng cơ bản sau:

- Cần hướng dẫn học sinh kĩ năng chọn loại bút phù hợp với mình.Tạo hứng thú viết chữ cho học sinh để các em nhận ra tác dụng của viết chữ đẹp và

tự giác luyện chữ một cách tự giác, say mê Giáo viên cũng cần sự kiên trì, tỉ mỉ

và lòng say mê, yêu thích việc rèn, luyện chữ viết cho học sinh

- Học sinh đã viết chữ hoa đúng mẫu, đẹp hơn, các em yêu thích môn học, đạt hiệu quả cao trong học giờ chính tả, tập viết cũng như các giờ học khác Giáo viên đã rèn được tính kiên trì cho học sinh Giờ học sôi nổi hơn, không còn nhàm chán như trước Học sinh tích cực trong việc luyện viết và hoàn thành bài ngay trên lớp Học sinh tích cực tự biết nhận xét, đánh giá bài viết của mình, biết nhận xét cho bạn Đa số học sinh đã có thói quen viết đẹp mọi lúc, mọi nơi Học

sinh trình bày chữ viết hoa nói riêng hoặc chữ viết nói chung trong tất cả các trang vở đều đẹp Phụ huynh cũng quan tâm hơn tới những nhận xét của giáo viên trong những bài viết của con em mình, cũng tích cực hơn trong việc cùng đánh giá nhận xét với giáo viên về kết quả học tập của học sinh

- Ở lớp vẫn còn tồn tại vài học sinh còn hạn chế khi viết chữ hoa Do các

em chưa tập trung khi cô giáo hướng dẫn và còn chưa kiên trì khi viết Một số phụ huynh không ủng hộ việc con học tập viết nhiều mà chỉ muốn con học Toán

và Tiếng Việt

2 Kiến nghị, đề xuất

2.1 Đối với nhà trường:

Tập trung vào việc khuyến khích các lớp giữ vở sạch, viết chữ đẹp Khen ngợi kịp thời những lớp giữ vở sạch và viết chữ đẹp

2.2 Đối với giáo viên:

Được dự giờ và rút kinh nghiệm thường xuyên nên bản thân mỗi giáo viên cũng tích cực hơn trong việc nghiên cứu và đầu tư vào các tiết dạy Tập viết Chất lượng giờ dạy Tập viết ở khối lớp 2 nói riêng và các khối lớp khác cũng có những biến chuyển rõ ràng

2.3 Về phía học sinh:

Các em có hứng thú với môn học hơn Các em say mê viết chữ hoa, tích cực viết bài và sôi nổi khi được nhận xét, đánh giá bài của bạn Từ đó các em đã có những bài viết hoàn thành ở mức đáng khen ngợi Những học sinh lúc trước không hoàn thành bài trên lớp giờ đã viết bài đạt mức hoàn thành hoặc hơn thế nữa

2.4 Về phía phụ huynh:

Phụ huynh đã quan tâm hơn tới việc học của học sinh Nhiều phụ huynh khi đọc những bài viết của con mình đã thay đổi cái nhìn về đặc thù môn Tiếng Việt, đã coi trọng hơn việc học môn Tiếng Việt so với trước Phụ huynh cũng tích cực hơn khi tham gia đánh giá, nhận xét bài làm của học sinh, cùng giáo viên uốn nắn để khắc phục những hạn chế của con em mình

3 Kiến nghị

Trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu với những kết quả đạt được tôi mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị như sau:

Một là, bản thân giáo viên phải nhận thức đúng tầm quan trọng của việc rèn chữ viết cho học sinh

Hai là, người giáo viên phải tự học tập, nghiên cứu và tự rèn luyện mình

để nâng cao hiểu biết, bồi dưỡng chuyên môn Tiếp cận kịp thời sự thay đổi kiểu mẫu, nội dung và phương pháp dạy tập viết nói riêng và các phân môn khác nói chung

Ba là, bằng các hình thức khác nhau, giáo viên cố gắng giác ngộ ý thức rèn luyện chữ đẹp, thích viết chữ đẹp và giữ gìn vở sạch ở học sinh, làm sao để học sinh thấy được tầm quan trọng của giữ vở sạch, viết chữ đẹp

Bốn là, phối hợp với phụ huynh học sinh để tự rèn luyện chữ viết cho các

em Cố gắng để phụ huynh học sinh thấy được tầm quan trọng của chữ viết đẹp

Năm là, rèn luyện, uốn nắn, sửa chữa chữ viết cho học sinh ở tất cả các phân môn ở bất cứ lúc nào, không riêng môn tập viết

Sáu là, phối hợp với nhà trường - Đội, Sao, tổ chức thi viết chữ đẹp, trưng bày vở sạch, chữ đẹp

Chữ viết không đơn thuần là ghi lại âm tiết tiếng Việt mà nó còn thể hiện tính cách của con người

Rèn chữ viết cho học sinh chính là rèn cho các em những phẩm chất đạo đức tốt đẹp như: tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật cao, lòng tự trọng,…Việc làm này đòi hỏi người giáo viên không chỉ có những hiểu biết về chuyên môn mà cần

có sự kiên trì, cẩn thận, lòng yêu nghề, mến trẻ Bởi vì “ Luyện chữ để rèn nết người.”

Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã đúc kết được trong quá trình giảng dạy trên lớp Do điều kiện thời gian và kinh nghiệm có hạn, không thể không có những thiếu sót Rất mong được sự góp ý của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp với tinh thần đổi mới phương pháp giảng dạy để đem lại hiệu quả cao của giờ lên lớp

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Hải Hà, ngày tháng năm 2021

NGƯỜI VIẾT

Phạm Thị Thanh Tâm

IV Nhận xét của BGH nhà trường, ký, đóng dấu:

V Nhận xét của Hội đồng chấm sáng kiến kinh nghiệm (Xếp loại (A, B, C, không xếp loại)

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(ký tên và đóng dấu)

NGƯỜI CHẤM

(ký, ghi rõ họ và tên)

PHỤ LỤC

Một số hình ảnh minh họa cho biện pháp “Rèn chữ viết hoa cho học sinh

lớp 2B, trường Tiểu học Đường Hoa

Tư thế ngồi luyện viết các nét móc cơ bản

Giáo viên hướng dẫn học sinh viết chữ hoa L