tiểu luận cao học tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về vấn đề cán bộ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ SOI SÁNG CHO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VỮNG MẠNH TRONG XÂY DỰNG CHỈNH ĐỐN ĐẢNG HIỆN NAY MỞ ĐẦU Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề cán bộ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ SOI SÁNG CHO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VỮNG MẠNH

TRONG XÂY DỰNG CHỈNH ĐỐN ĐẢNG HIỆN NAY

MỞ ĐẦU

Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề cán bộ là mảng lớn, được người rất coi trọng và thường xuyên quan tâm bao gồm cả quan điểm về cán bộ và công tác cán bộ của Đảng Người đã dạy: Cán bộ là gốc của cách mạng, là yếu tố quyết định sự thành bại của phong trào và thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam mấy thập kỷ qua đã cho chúng ta thấy rõ như vậy Vì thế vấn đề cán bộ trong tư tương Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi mãi soi sáng cho Đảng

ta tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh trong giai đoạn cách mạng hiện nay

Là người sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xây dựng và rèn luyện Đảng cộng sản thành một đảng chân chính, bộ tham mưu sáng suốt và kiên cường của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, để lãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Trong những di sản tư tưởng mà người để lại, những luân điểm của người về Đảng cộng sản, về xây dựng Đảng, đặc biệt vấn đề cán bộ trong điều kiện Đảng cầm quyền, là một phần cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng Quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng của người, nhất

là tư tưởng về vấn đề cán bộ nhằm chỉnh đốn đổi mới Đảng, làm cho Đảng thật

sự trong sạch vững mạnh, cán bộ vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng yêu cầu đòi của nhiệm vụ cách mạng, xứng đáng là lực lượng lãnh đạo toàn xã hội, là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhất của toàn Đảng, toàn dân ta Đây thực sự là vấn

đề then chốt bảo đảm cho của công cuốc đổi mới đang được triển khai rộng khắp trên cả nước ta hiện nay

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ

1 Một số vấn đề chung ( cơ sở lý luận và thực tiễn)

Mục tiêu cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc, giải phong xã hội giải phóng con người, độc lập dân tộc dân chủ và chủ nghĩa xã hội

Để biến mục tiêu, lý tưởng cách mạng thành hiện thực, vấn đề được Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm hàng đầu là vấn đề tổ chức, là sớm lập ra Đảng cộng sản, một nhân tố quyết định sự phát triển và quyết định sự thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng ra đời, tồn tại và phát triển là xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp cách mạng Việt Nam Đảng phải được xây dựng vững mạnh cả về chính tri tư tưởng và tổ chức, trong đó vấn đề cán bộ là then chốt của Đảng

Thấm nhuần lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, với câu nói nổi tiếng của

V.I.Lênin: hãy cho tôi một tổ chức của những người cách mạng, tôi sẽ đảo lộn nước Nga, và Người từng nói về cán bộ trong cách mạng vô sản Nga: không có nhà cách mạng chuyên nghiệp, công việc khó thực hiện được Hồ Chí Minh coi

“cán bộ là cái gốc của mọi công việt”, “công việc thành công hoặc thất bại đều

do cán bộ tốt hay kém”253, “vấn đề cán bộ là vấn đề rất trọng yếu và rất cần kíp”2591 Đó chính là những quan điểm chung có thể vận dụng vào bất kỳ thời

kỳ giai đoạn nào của sự nghiệp cách mạng nước ta, kể cả trước khi giành chính quyền và thời kỳ Đảng cầm quyền, trong giai đoạn hiện nay và mãi mãi về sau trong sự nghiệp cách mạng của Đảng ta

2 Quan điểm về cán bộ

1

Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của cán bộ Người cho rằng, cán bộ

là day truyền của bộ máy, nếu day truyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, toàn bộ máy cũng bị tê liệt “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng thi hành trong nhân dân, nếu cán bọ kém thì chính ách hay mấy cũng không thể thực hiện được” Trong phong trào cách mạng, các khâu liên hoàn để làm nên thắng lợi, chúng ta thấy những điểm sau đây:

Đường lối, chủ trương, chính sách đúng của một tổ chức cách mạng

Quần chúng nhân dan được giác ngộ; tích cực hưởng ứng tham gia

Cán bộ lãnh đạo giỏi

Có thể nói rằng, ba điểm ấy liên quan mật thiết với nhau Riêng khâu cán

bộ có một tác động lớn, trực tiếp cho phong trào Bởi vì cán bộ tốt thì cũng có thẻ góp phần tạo ra đường lối, chủ trương, chính sách cho Đảng; cán bộ tốt cũng góp phàn giáo dục, động viên, tập hợp quần chúng nhân dân tham gia tích cực vào phong trào cách mạng

Yêu cầu của người cán bộ cần có:(tiêu chuẩn đối với cán bộ) Hồ Chí Minh không chỉ đánh giá rất cao ai trò của cán bộ mà còn yêu cầu một cán bộ của Đảng phải đáp ứng được những yêu càu đòi hỏi sau đây:

+ đạo đức cách mạng ; Người cán bộ phải có đạo đức cách mạng, đây là yêu cầu cầu đầu tiên cần phải có đối với cán bộ, bởi vì đạo đức cách mạng là gốc, là nền Người cán bộ của Đảng mà không có đạo đức làm gốc, làm nền thì

có tài giỏi đến mấy cũng chẳng làm gì

+ tuyệt đối trung thành; người cán bộ phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với tổ quốc, với sự nghiệp cách mạng của nhân dân Cách mạng la một sự nghiệp lâu dài, gian khổ, trải qua bao nhiêu thử thách và bước ngoặt Sự trung thành với

Đảng là một yêu càu cao đối với người cán bộ Sự trung thành hoàn toàn xa lạ với sự hoang mang dao động và sự phản bội Trong cả đường dài hoạt động, đã

có những người phản bội lại Đảng phản bội tổ quốc, mặc dù trước đó họ có bè dầy chiến công cách mạng Vì thế sự thủy chung son sắt với Đảng, với cách mạng được coi là những “điểm chốt”cơ bản khi nhìn nhận đánh giá cán bộ

+ năng lực lãnh đạo tổ chức Người cán bộ phải có năng lực lãnh đạo tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, có trí tuệ, có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ giỏi

+ có mối liên hệ mật thiết với nhân dân Bằng hành động của mình yêu mến nhân; làm cho dân tin, dân phục; tôn trọng và đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân; khiêm tốn học hỏi nhân dân; chí công vô tư, có tinh thần “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” yêu cầu này đặc biệt quan trọng khi ở thời kỳ Đảng cầm quyền, cán bộ đã trở thành người có chức, có quyền đối tượng lãnh đạo của Đảng ở thời kỳ này là quần chúng nhân dân lao động Do đó nếu không đáp ứng được yêu cầu này thì rõ ràng toàn bộ sự nghiệp sự cách mạng của Đảng sẽ bị thất bại

+ luôn phải học hỏi; cán bộ phải luôn luôn học hỏi, học lý luận Mác -Lênin, dùng lập trường quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin mà vận dụng vào thực tiễn, tổng kết kinh nghiêm của Đảng ta đồng thời cán bộ phải học tập nâng cao trình độ chuyên môn bởi vì ngày nay người cán bộ “không thể lãnh đạo chung chung được nữa”, “chỉ có nhiệt tình không thôi thì chưa đủ, còn phải có tri thức nữa”

+ phải có phong cách công tác tốt , không được mắc bệnh chủ quan, không

có tác phong quan liêu, đại khái, không ham chuộng hình thức, phô trương cho

oai, làm việc theo kiêu bàn giấy, chỉ tay năm ngón, theo kiểu “tỉnh gửi giấy về huyện, huyện gửi giấy về xã; giấy không thể che rét cho trâu ò được”

Sáu yêu cầu cơ bản trên đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể coi là nnhwngx tiêu chuẩn cơ bản trung nhất của người cản bộ Đảng trong tất cả các thời kỳ, ở tất cả các cấp, ở tất cử các địa bàn Với những yêu cầu này, các cấp các ngành, các địa phương có thể vận dụng để đề ra một cách cụ thể về tiêu chuẩn cán bộ cho ngành mình , địa phương mình, cấp mình

3 Công tác cán bộ trong việc xây dựng Đảng:

Đồng thời với ( tiêu chuẩn của người cán bộ) yêu cầu của người cán bộ,

Hồ Chí Minh đề cập vấn đề công tác cản bộ của Đảng, một vấn đề người coi là

“luôn luôn cần kíp và trong yếu” có thể nêu khái quát về công tác cán bộ theo những quan điểm của Hồ Chí Minh:

MỘT LÀ: PHẢI “HIỂU VÀ ĐÁNH GIÁ ĐÚNG CÁN BỘ”

ĐÂY đây là yêu cầu có tính chất như là quan điểm xuất phát để Đảng tiến

hành các công việc khác của công tác cán bộ Muốn hiểu và đánh giá đúng cán

bộ, phải có những chuẩn mực phù hợp với tường thời kỳ, từng địa phương từng lĩnh vực và hoàn toàn có thái độ công minh, khách quan Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, những điểm cụ thể của yêu cầu “hiểu và đánh giá đúng cán bộ” là:

Người hoặc bộ phận xem xét đánh giá cán bộ phải trong sạch để đảm bảo tính công minh, khách quan Đây là điều tối cần thiết, bởi người đi đánh giá người khác mà bản thân người dó mắc nhiều khuyết điểm thì không thể làm tốt chức trách của mình Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, người ta hay mắc những chứng bệnh như tự cao tự đại; “ưa người ta nịnh mình”; định kiến đối với người khác; đem một cái khuôn nhất định mà, chật hẹp mà mà lắp vào tất cả mọi người khác nhau Phạm một trong bốn bệnh đó thì cũng như “mắt đang mang kính có mầu, không bao giờ thấy rõ cái mặt thật của nhưng cái mình trông” Vì vậy,

muốn hiểu và đánh giá đúng cán bộ, phải luôn luôn sửa chữa khuyết điểm của mình

Hồ Chí Minh nêu lên những quan điểm về nhận xét cán bộ Người cho rằng trong thế giới cái gì cũng biến hóa, nên xem xét cán bộ cũng phải biến hóa Thí dụ như: “có người khi trước theo cách mạng mà nay lại phản cách mạng Có người khi trước không cách mạng mà nay tham gia cách mạng Thậm chí có người đang theo cách mạng sau này có thể phản cách mạng Một số cán bộ trước

có sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi mãi Cũng có cán bộ đến nay chưa

bị sai lầm, nhưng chắc gì sau này không bị sai lầm Quá khứ, hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau” Vì vậy, mà phải xem xét cán bộ một cách “phải biến hóa”, nghĩa là phải xem một cách toàn diện, Bởi vì, quá khứ, hiện tại và tương lai của mỗi người cán bộ không phải luôn giống nhau, phải xem xét cả quá trình của họ , không nên chỉ xem xét ngoài mặt, xem xét một lúc, một việc mà xem xét kỹ cả toàn bộ công việc của cán bộ

Xem xét đánh giá cán bộ phải được tiến hành một cách thường xuyên kinh nghiệm cho ta thấy, mỗi lần xem xét lại cán bộ thì một mặt sẽ Đảng sẽ tìm thấy những cán bộ mới cho cách mạng, mặt khác thì “những người hủ hóa cũng lòi ra”

HAI LÀ “PHẢI KHÉO DÙNG CÁN BỘ”

Về dùng cán bộ theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là phải biết rõ cán bộ, cất

nhắc cán bộ cho đúng, khéo dùng cán bộ, phân phối cán bộ hợp lý, giúp cán bộ cho đúng, giữ gìn cán bộ Đây là yêu cầu đặt người đúng việc người đời ai cũng

có chỗ hay chỗ dở Ta phải dùng chỗ hay và giúp sửa chữa chỗ dở Dùng người như dùng gỗ Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng

được “Thường chúng ta không biết tùy tài mà dùng người Thí dụ như thợ ren thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn rao Thành thử hai người đều lúng túng Nếu biết tùy tài mà dùng người thì hai người đều thành công” Vì thế

Theo Hồ Chí Minh, Mặt trận dân tộc ngày càng mở rộng, nảy nở ra hàng ngàn, hàng vạn người hăng hái tham gia vào Đảng ta Họ hăng hái nhưng lí luận còn thiếu, kinh nghiệm còn ít Trong công tác, họ thường gặp những vấn đề to tát, họ phải tự giải quyết Vì vậy, chúng ta cần phải đặc biệt săn sóc họ Do đó vấn đề cán bộ rất trọng yếu, rất cần kíp

Muốn dùng cán bộ trước hết phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ Đây là một yêu cầu có tính chất như là một quan điểm xuất phát để Đảng tiến hành các công việc khác của công tác cán bộ Muốn hiểu đánh giá đúng cán bộ, trước hết phải có những chuẩn mực phù hợp với từng thời kỳ, từng địa phương, từng lĩnh vực phải tự biết mình, phải biết đúng sự phải trái của mình thì mới biết đúng sự phải trái của người ta Nếu không biết sự phải trái của mình thì chắc không nhận

rõ người cán bộ tốt hay xấu Hồ Chí Minh phê phán những chứng bệnh mà người lãnh đạo hay mắc phải là: tự cao, tự đại; ưa người ta nịnh mình; đem lòng yêu nghét mà đối với người; đem một cái khuôn khổ chật hẹp nhất định mà lắp vào tất cả mọi người khác nhau Người lãnh đạo phạm vào một trong bốn bệnh

đó thì cũng như đã mang kính màu, không bao giờ thấy cái mặt thật của những cái mình trông

Ba là Chống các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ Hồ Chí Minh

phên phán những bệnh thường mắc phải trong công việc dùng cán bộ như: Ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắc chắn hơn người ngoài, để rồi từ đó nảy sinh ra nhiều quan niệm lệch lạc trong công tác cán bộ; Ham dùng những kẻ khéo nịnh mình mà chán ghét những người chính trực Kẻ

xu nịnh bao giờ cũng là kẻ cơ hội, có những kẻ cơ hội chính trị nhưng cũng có những kẻ cơ hội chỉ vì quyền lợi tầm thường (một số người là cơ hội kiếm chác) Nếu không tỉnh táo đề phòng thì rất rễ đưa những kẻ này vào những chức vụ Đảng, chính quyền đoàn thể và tác hại thật khôn lường; Ham dùng những người hợp tính tình với mình, mà tránh những người không hợp với mình, bất kể người

đó năng lực ra sao, nên sa vào hiện tượng cánh hẩu, biệt phái chia rẽ, phe nhóm

Những căn bệnh trên đây đã tác hại đến công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác cán bộ nói riêng Vì những bệnh đó, kết quả là họ làm bậy mà mình vẫn cứ bao dung, che chở, bảo hộ, khiến cho họ ngày càng hư hỏng Còn đối với những người chính trực thì bới lông tìm vết để trả thù Như thế, cố nhiên hỏng cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của người lãnh đạo

Bốn là ra sức “huấn luyện cán bộ” Trong tác phẩm “ sửa lối làm việc”

người đưa ra những nội dung rất sâu sắc về đào tào cán bộ , Hồ Chí Minh nói về huấn luyện cán bộ: Là cần phải huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện chính trị,

huấn luyện văn hóa, huấn luyện lí luận cho cán bộ Người đưa ra một nhận định đặc sắc về vị trí vai trò chức năng nhiệm vụ của cán bộ Đó là, Người cho rằng cán bộ là cái gốc của mọi công việc, là nòng cốt của mọi tổ chức, là lực lượng chính trong xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối, công việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém, bởi vì Người coi cách mạng là một nghề, nghề gì cũng phải học, phải được đào tạo và bồi dưỡng, mà những người có chức năng tuyên truyền, vận động giáo dục, tổ chức quần chúng làm cách mạng, phát huy vai trò của quần chúng chính là cán bộ “những người đem chính sách của Đảng và chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho chính phủ hiểu rõ, để đặt chính

sách cho đúng”2 Vì vậy huấn luyện cán bộ cũng là cái gốc của Đảng Đây chính

là con đường cơ bản để có được đội ngũ cán bộ của Đảng, của nhà nước đủ đức,

đủ tài Ngay cả sau này, Người còn tiếp tục khảng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần những con người xã hội chủ nghĩa”3, “vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”4, Càng khảng định thêm đó là tư tưởng chiến lược nhất quán của Chủ tịch Hồ Chí Minh Người còn chỉ rõ những khuyết điểm của công tác huấn luyện cán bộ lúc đó, ví dụ như: huấn luyện cán bộ hành chính mà không đụng đến công việc hành chính; còn dạy chính trị thì mênh mông mà không thiết thực, học rồi không dùng được, cán bộ phần đông là công nhân và nông dân, văn hóa rất kém Đảng chưa tìm đủ cách để nâng cao trình độ văn hóa của họ; huấn luyện lý luận cho cán bộ cao cấp, đến nay hoặc chưa làm, hoặc làm không đúng, lí luận và thực tiễn không ăn khớp với nhau, dậy theo cách học thuộc lòng Hồ Chí Minh coi đây là điều Đảng nên sửa chữa ngay và đề ra cách sửa chữa

Huấn luyện cán bộ về nghề nghiệp, tức là cán bộ ở môn nào phải học cho thạo công việc ở trong môn ấy Các cơ quan lãnh đạo của mỗi môn phải gom góp tài liệu, sắp xếp cách dậy và học, kiểm tra kết quả, sao cho cán bộ trong mình dần dần đi đến thạo công việc

Huấn luyện cán bộ về chính trị, thì tập trung huấn luyện cả về mặt chính trị, thời sự, đường lối quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước Huấn luyện chính trị môn nào cũng phải học Nhưng phải tùy theo mỗi môn mà nhiều hay ít Thí dụ cán bộ chuyên môn về y tế thì học ít hơn, còn cán

bộ tuyên truyền thì học nhiều hơn

2 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.269

3 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.10, tr.310

4 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.9, tr.222

Huấn luyện văn hóa, Hồ Chí Minh cho đây là việc rất quan trọng đối với những cán bộ còn kém văn hóa Cán bộ có thể thay phiên nhau đi học Lớp học văn hóa phải theo trình độ văn hóa cao hay thấp mà đặt lớp, chứ không theo cán

bộ cao hay thấp

Huấn luyện lí luận cho cán bộ, Đây là công việc Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng, Người chỉ rõ sự cần thiết của việc học tập lí luận đối với cán bộ, theo Người không chỉ lựa chọn đúng cán bộ mà còn cần phải dạy bảo lí luận cho cán bộ Chỉ thực hành mà không có lí luận cũng như có một mắt sáng, một mắt

mù Người cho rằng Đảng ta hy sinh tranh đấu, đoàn kết lãnh đạo nhân dân, tranh lại thống nhất và độc lập Công việc đã có kết quả vẻ vang, nhưng bước vào thời kỳ mới, cán bộ còn mắc nhiều khuyết điểm, mà nguyên nhân quan trọng

là do sự yếu kém hạn chế về lí luận của cán bộ Không có lí luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng, người cách mạng không thể làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ tiên phong Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, không có lý luận thì không có kim chỉ nam, không có phương hướng cho hành động của cán

bộ, không có nguồn sáng cho đôi mắt của họ, nên họ mò mẫm lúng túng như nhắm mắt mà đi, những người không biết lý luận, kém lý luận thì không biết xem cho rõ, cân nhắc cho đúng sử lí cho khéo mọi công việc, do đó kết quả thường thất bại Huấn lý luận, nhưng hết sức tránh lí luận suông, nếu chỉ đem lí luận khô khan nhét cho đầy óc họ Rồi bày cho họ viết những chương trình, những hiệu triệu rất kêu Còn đối với việc thực tế, tuyên truyền, vận động, tổ chức, kinh nghiệm chỉ nói qua loa thôi Đối với những cán bộ cao cấp, trung cấp

có sức nguyên cứu lí luận, ngoài việc học tập chính trị và nghiệp vụ, cần phải học thêm lí luận Cán bộ được đào tạo tốt, được trang bị lí luận thiết thực gắn với việc nguyên cứu công tác thực tiễn, kinh nhiệm thực tế, lúc học rồi, có thể tự