Nhiệm vụ Đối với Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, trước hết vì sự nghiệp giảiphóng của dân tộc.. Trải qua thời kỳ tranh đấu mãnh liệt, giành giật sự sống dân tộc trước bàn tay
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
BÀI TẬP NHÓM 9 MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
HỌC KỲ II (2022 – 2023)
Lớp: BABA21IU22 nhóm 9 Trường: Đại học Quốc Tế - ĐHQG TPHCM Giảng viên: Lường Thị Phượng
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2023
Trang 3MỤC LỤC
I) Mở đầu 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
2.1 Mục đích 1
2.2 Nhiệm vụ 2
II) Nội dung 2
1 Quan niệm tư tưởng 2
1.1 Tính tất yếu và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam 2
1.2 Đảng phải trong sạch vững mạnh 6
2 Hoàn cảnh ra đời của Đảng 10
2.1 Bối cảnh quốc tế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 10
3 Hội nghị và Cương lĩnh chính trị đầu tiên 14
3.1 Hội nghị 14
3.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên 16
III) Kết luận 17
1 Ý nghĩa Cương lĩnh 17
2 Ý nghĩa sự ra đời của Đảng 17
IV) Tài liệu tham khảo 18
V) Bảng đánh giá mức độ hoàn thành 18
Trang 4I) Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Trong đời sống chính trị thế giới hiện đại, chế độ chính trị ở đa số các nước liên quanđến hoạt động của các đảng chính trị, nhất là đảng cầm quyền Khái niệm “đảng cầmquyền” ở trên thế giới dùng để chỉ đảng nào giành được đa số ghế trong nghị viện Một
số nước còn quy định nếu đảng nào chiếm được 2/3 số ghế trong Nghị viện, thì đảng đó
có quyền sửa đối hiến pháp Đảng cầm quyền có vị trí, vai trò rất quan trọng trong hệthống quyền lực của nhà nước Sau khi đã chiếm được đa số ghế trong nghị viện, đảngcầm quyền có quyền đứng ra lập chính phủ và mọi hoạt động của chính phủ đều phảituân thủ ý chí và nguyện vọng của đảng cầm quyền Trong trường hợp không có mộtđảng nào chiếm được đa số ghế trong nghị viện thì sẽ lập nên chính phủ liên minh nhiềuđảng Những đảng không cầm quyền trở thành đảng đối lập trong nghị viện
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
"Đảng cầm quyền” ở nước ta không những chỉ là đảng lãnh đạo chính quyền mà còn
là đảng lãnh đạo hệ thống chính trị và lãnh đạo toàn xã hội Điều này, đã được ghi trongHiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 Điều đó còn được thểchế hóa và được thể hiện bằng các văn bản khác của Nhà nước ta, đặc biệt là đã được thểhiện trong thực tế Nhân dân ta, trên thực tế, đã thừa nhận vai trò lãnh đạo của ĐảngCộng sản Việt Nam Đảng lãnh đạo toàn xã hội bằng việc xác định đường lối xây dựng
và bảo vệ đất nước Đảng lãnh đạo toàn xã hội bằng việc tổ chức, triển khai thực hiệnđường lối, chủ trương đưa đất nước phát triển kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xãhội Đảng lãnh đạo toàn xã hội bằng hệ thống tổ chức của mình trong hệ thống chính trị
Trang 5và bằng hành động thực tế tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên Đảng lãnh đạo
xã hội thông qua công tác kiểm tra việc thực hiện đường lối, chủ trương đó
2.2 Nhiệm vụ
Đối với Hồ Chí Minh, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, trước hết vì sự nghiệp giảiphóng của dân tộc Người khẳng định, sự bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân đã đẩycác dân tộc thuộc địa, trong đó có Việt Nam đến tình trạng “hấp hối trong vòng tử địa”.Người viết: “Vì áp bức mà sinh ra cách mạng, trước sự diệt vong của giống nòi, do sựthống trị đô hộ đưa lại, người dân Việt nam ngày càng ý thức được rằng có cách mạngthì sống, không có cách mạng thì chết, do vậy, muốn sống phải làm cách mệnh”
Trải qua thời kỳ tranh đấu mãnh liệt, giành giật sự sống dân tộc trước bàn tay thôntính của các Đế Quốc trên thế giới, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với mục tiêu tối cao
là lãnh đạo toàn dân tộc Việt Nam đánh đánh đuổi bè lũ thực dân đế quốc cùng sự tànbạo bóc lột của chúng ra khỏi bờ cõi quốc gia và xây dựng đất nước độc lập, đi lên địnhhướng Xã Hội Chủ Nghĩa, giúp đồng bào ấm no hạnh phúc Vai trò lãnh đạo của Đảngngày càng được bạn bè quốc tế công nhận, được nhân dân tin tưởng là ngọn hải đăng soisáng đường đi cho nhân dân lao động và cho toàn thể dân tộc Việt Nam Sự ra đời củaĐảng cộng sản Việt Nam không phải chỉ vì lợi ích của giai cấp công nhân hay nhữngngười cộng sản mà trước hết để cứu lấy con Lạc, cháu Hồng Đây là quan điểm mới mẻ,sáng tạo của Hồ Chí Minh về vai trò của Đảng ở một nước thuộc địa
II) Nội dung
1 Quan niệm tư tưởng
1.1 Tính tất yếu và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
a Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam
Cơ sở lý luận
Khi Người đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, trong tác phẩm “Đường Kách Mệnh”,Người đã khẳng định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩachân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Mác-Lênin” Người nhấnmạnh:” Chủ nghĩa Mác-Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dânViệt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà
Trang 6còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới con đường thắng lợi cuối cùng, đi tớichủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản” Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản ViệtNam có cơ sở lý luận từ chủ nghĩa Mác-Lênin về Đảng Cộng sản, đặc biệt là học thuyết
về Đảng kiểu mới của V.I.Lênin có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến việc hình thành tưtưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam
Xuất phát từ những điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh đã vận dụngsáng tạo học thuyết Mác-Lênin về chính đảng cách mạng để đưa đến việc thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam vào năm 1930 Người đã nêu ra nhiều luận điểm mới làm phong phúthêm học thuyết Mác-Lênin về chính đảng cách mạng ở những nước thuộc địa mà sinhthời Mác và Ăngghen chưa có điều kiện để đi sâu nghiên cứu, còn Lenin cũng mới đềcập ở một chừng mực nhất định Người nhận định: Sự ra đời của Đảng Cộng sản ViệtNam là kết quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phongtrào yêu nước
Cơ sở thực tiễn
Ở Việt Nam, Đảng Cộng sản ở các nước thuộc địa trước hết phải lãnh đạo cuộc đấu
tranh dân tộc Vấn đề giai cấp ở thuộc địa phải đặt trong vấn đề dân tộc, đòi hỏi sự vậndụng sáng tạo lý luận Mác-Lênin về Đảng Cộng sản ở thuộc địa
Đến năm 1922, Việt Nam có 22 vạn công nhân, chiếm khoảng 1% dân số, tuy khôngnhiều nhưng có ý nghĩa hết sức quan trọng Lực lượng đó là lực lượng tiên tiến sẽ nắmngọn cờ tiên phong lãnh đạo cách mạng ở Việt Nam Cuộc đấu tranh của giai cấp côngnhân Việt Nam bắt đầu ngay khi nó ra đời và nagy2 càng phổ biến dưới quy mô lớn, ýthức của giai cấp và chính trị rõ ràng Nhưng trước khi ĐCSVN ra đời thì giai cấp côngnhân chưa nhận ra được sứ mệnh lịch sử của mình, còn thiếu một tổ chức lãnh đạo vàmột đường lối đúng đắn Sự phát triển của phong trào công nhân là cơ sở vật chất đểtruyền bá tư tưởng Mác-Lênin vào Việt Nam Yêu cầu tất yếu khách quan phải có sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản với nhiệm vụ giải phóng cho dân tộc mình
Trên thế giới, với thắng lợi của cuộc cách mạng Tháng 10 Nga, chủ nghĩa Mác-Lênin
trở thành hiện thực và có ảnh hưởng rộng khắp nơi Trong những năm 20 của thế kỷ XXhàng loạt các Đảng Cộng sản đã được thành lập ở các nước và gia nhập vào Quốc tế
Trang 7cộng sản với khẩu hiệu chiến lược:” Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức, đoàn kết lại!”, hạt nhân là đảng Bôn-sê-vích dưới sự lãnh đạo của Lênin.
Chủ nghĩa yêu nước đã dẫn dắt Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và lựachọn con đường cách mạng vô sản Người bỏ phiếu tán thành quốc tế III và tham giaĐảng Cộng sản Pháp, trở thành một nhà yêu nước cộng sản Là một đảng viên của Cộngsản Pháp, cùng với việc tìm hiểu công tác xây dựng Đảng cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đãchuẩn bị những điều kiện về tư tưởng chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộngsản Việt Nam Cuối năm 1924, Hồ Chí Minh từ Liên Xô trở về Trung Quốc chuẩn bị choquá trình truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam Năm 1930, Hồ Chí Minh triệutập ba tổ chức cộng sản và thống nhất thành lập một đảng duy nhất là Đảng Cộng sảnViệt Nam
b Tính tất yếu của Đảng
“Cách mạng vô sản chỉ có thể giành được thắng lợi khi có Đảng cộng sản,chính đảngcủa giai cấp công nhân lãnh đạo” Luận điểm đó của Mác, Ăngghen,và Lênin trước hếtbắt nguồn từ vai trò của Đảng đối với cách mạng và từ địa vị, sứ mệnh lịch sử của giaicấp công nhân trong thời đại ngày nay Hồ Chí Minh đã nhận thức, quán triệt và vậndụng sáng tạo luận điểm trên của các nhà kinh điển Mác - Lênin vào thực tiễn cách mạngViệt Nam, khẳng định Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò là người lãnh đạo cách mạng
và là nhân tố quyết định hàng đầu đưa sự nghiệp cách mạng đi đến thành công Hồ ChíMinh khẳng định: “Cần có sự lãnh đạo của một đảng biết vận dụng một cách sáng tạochủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể ở nước ta thì mới có thể đưa cách mạng giảiphóng dân tộc đến thắng lợi và CMXHCN thành công.’’
Hồ Chí Minh cho rằng: Sức mạnh to lớn của nhân dân chỉ được phát huy khi được tậphợp, giác ngộ, đoàn kết và được lãnh đạo bởi một tổ chức chính trị là Đảng Cộng sản.Người khẳng định: “Lực lượng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là rất to lớn,
là vô cùng vô tận Những lực lượng ấy cần có Đảng lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi”.Cùng với việc lựa chọn con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, HồChí Minh khẳng định tính tất yếu là phải có Đảng Cộng sản Người phân tích: ‘Kinhnghiệm thế giới và trong nước chứng tỏ rằng: Những cuộc đấu tranh tự phát của nhân
Trang 8dân, thường không có mục đích rõ ràng, kế hoạch đầy đủ, tổ chức chắc chắn Kết quả làthất bại Muốn có thắng lợi thì cách mạng phải có một đảng lãnh đạo.’’
Người còn nhấn mạnh: Giai cấp mà không có Đảng lãnh đạo thì không làm được cáchmạng Vì vậy trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, xuất bản năm 1927, Hồ Chí Minh đãviết: “Cách mệnh trước hết phải có cái gì? Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trongthì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giaicấp mọi nơi Đảng có vững thì cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái cóvững thì thuyền mới chạy” Hồ Chí Minh giải thích: “cách mạng muốn thắng lợi thì phải
có một Đảng lãnh đạo, Đảng phải làm cho quần chúng giác ngộ vì đâu mà họ bị áp bứcbóc lột; phải dạy cho quần chúng hiểu các quy luật phát triển của xã hội, để họ nhận rõmục đích gì mà đấu tranh, chỉ rõ con đường giải phóng cho quần chúng "
c Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng, từ đó xây dựng đường lốichiến lược, sách lược cách mạng
Từ khi Đảng ra đời chỉ ra cho dân tộc Việt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản.Nhờ đó cách mạng Việt Nam đã đi đúng với quy luật của lịch sử, không những phù hợpvới lịch sử dân tộc mà còn phù hợp với lịch sử của thời đại Vì vậy, cách mạng Việt Nam
đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh và Đảng ta đã chỉ ra Cách mạng ViệtNam tiến hành chiến lược là chống đế quốc và phong kiến, đồng thời vạch ra những sáchlược đúng đắn để thực hiện thắng lợi chiến lược cách mạng đã đề ra Với chiến lược vàsách lược đúng đắn, Đảng đã lãnh đạo thắng lợi sự nghiệp giải phóng dân tộc
Hồ Chí Minh và Đảng ta đã xác định phương pháp cách mạng để giải phóng dântộc là dùng bạo lực cách mạng để đập tan bạo lực phản cách mạng Đó là sự vậndụng sáng tạo phương pháp cách mạng bạo lực của chủ nghĩa Mác-Lênin vào điềukiện Việt Nam
Tổ chức, đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng: Hồ Chí Minh cho rằng: Muốn khỏi đilạc phương hướng, quần chúng phải có Đảng lãnh đạo để nhận rõ tình hình, đường lối và
Trang 9định phương châm cho đúng.Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với cáchmạng Việt Nam đã được thực tế lịch sử chứng minh là đúng đắn.
Đảng nhận thức và giải quyết các mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạngthế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Đoàn kết lực lượng cách mạng trong nước không đủ, HCM còn chỉ ra phải đoàn kết vớilực lượng cách mạng thế giới, tranh thủ sự giúp đỡ của bạn bè và nhân dân tiến bộ thếgiới, đưa cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới
Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam còn được thể hiện ở vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên
Với quan điểm “Cán bộ là gốc của mọi việc”, HCM và Đảng ta đã luôn đề cao, chú trọngviệc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên để qua đó, uy tín của Đảng không chỉ dựa vào
uy tín của riêng một cá nhân nào, mà là uy tín của cả tập thể, của toàn Đảng Chính vìvậy, cho dù trải qua bao đấu tranh gian khổ, hy sinh mất mát trong các giai đoạn khángchiến nhưng vai trò lãnh đạo của Đảng vẫn được duy trì cho đến tận ngày nay
Như vậy, tất cả những điều đó 1 lần nữa đã chứng minh và khẳng định rằng sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản Việt Nam là một tất yếu, vai trò lãnh đạo của Đảng cũng là một tấtyếu - điều đó xuất phát từ yêu cầu phát triển của dân tộc Việt Nam
1.2 Đảng phải trong sạch vững mạnh
a Đảng là đạo đức, là văn minh
Trong bài nói tại Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng (năm 1960), HCM khẳngđịnh: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” Người coi đạo đức cách mạng là gốc, là nềntảng của người cách mạng Theo Hồ Chí Minh, đạo đức của Đảng thể hiện ở chỗ:
Thứ nhất, mục đích hoạt động của Đảng là lãnh đạo đấu tranh giải phóng dân tộc, giảiphóng xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Đó là sự nghiệp cách mạngtheo chủ nghĩa Mác-Lênin làm cho dân tộc độc lập, nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do,hạnh phúc thực sự, đoàn kết hữu nghị với các dân tộc trên thế giới
Trang 10Thứ hai, Cương lĩnh, đường lối, chủ trương và mọi hoạt động thực tiễn của Đảng đềuphải nhằm mục đích trên Đảng phải luôn trung thành với lợi ích dân tộc, Đảng không cómục đích riêng; sự ra đời của Đảng chỉ có mục đích duy nhất là làm cho đất nước hùngcường, đi lên chủ nghĩa xã hội, đưa lại quyền lợi cho dân.
Thứ ba, đội ngũ đảng viên phải luôn luôn thấm nhuần đạo đức cách mạng, ra sức tudưỡng, rèn luyện, suốt đời phấn đấu cho lợi ích của dân, của nước Hồ Chí Minh nhấnmạnh: Đảng “ là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, nghĩa là nhữngngười thợ thuyền, dân cày và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạchnhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân Những người mà giàu sang khôngthể quyến rũ, nghèo khó không thể lay chuyển, uy lực không thể khuất phục”
Xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam thành một Đảng có đạo đức cách mạng tức là xâydựng Đảng để Đảng trở thành một Đảng văn minh, hoặc Hồ Chí Minh hay gọi đó là một
“Đảng cách mạng chân chính” Điều này thể hiện ở những nội dung chủ yếu sau đây:Một là, Đảng văn minh là một Đảng tiêu biểu cho lương tâm, trí tuệ và danh dự củadân tộc
Hai là, Đảng ra đời là một tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển văn minh, tiến bộcủa dân tộc và của nhân loại Mọi hoạt động của Đảng đều xuất phát từ yêu cầu pháttriển của dân tộc, lấy lợi ích tối cao của dân tộc làm trọng, mọi lợi ích của giai cấp đềuđặt dưới sự phát triển của dân tộc; mọi hoạt động của Đảng đều phải phù hợp với quyluật hoạt động của xã hội Việt Nam
Ba là, Đảng phải luôn trong sạch vững mạnh, làm tròn sứ mệnh lịch sử do nhân dân,dân tộc giao phó là lãnh đạo giành độc lập cho Tổ Quốc và đem lại sự tự do, ấm no, hạnhphúc cho nhân dân Đối với một Đảng cầm quyền, Hồ Chí Minh càng chú trọng hơn việcphòng chống các tiêu cực trong Đảng
Bốn là, xây dựng Đảng văn minh còn thể hiện trong việc Đảng hoạt động trong khuônkhổ Hiến pháp và pháp luật, Đảng không phải là tổ chức đứng trên dân tộc
Năm là, Đảng văn minh còn thể hiện ở chỗ đội ngũ Đảng viên, từ những đảng viêngiữ chức vụ lãnh đạo, quản lí trong bộ máy nhà nước, các đoàn thể quần chúng, nhất là