Bài giảng Quản lý chất lượng trong công nghệ sinh học: Chương 1 - Khái niệm chung về chất lượng và quản trị chất lượng

Bài giảng Quản lý chất lượng trong công nghệ sinh học: Chương 1 - Khái niệm chung về chất lượng và quản trị chất lượng nhằm giúp các em sinh viên nắm được khái niệm chung về chất lượng; Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng; Tiến trình phát triển tư duy chất lượng; Quản trị chất lượng trong doanh nghiệp;... Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo!

CHƯƠNG 1

KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ

QUẢN TRỊ CHẤT LƯỢNG

1 Khái niệm chung về chất lượng

2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng

3 Tiến trình phát triển tư duy chất lượng

4 Các nguyên tắc quản lý và đảm bảo chất lượng

5 Hoạt động quản trị chất lượng trong doanh nghiệp

1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG

1.1 Theo quan niệm cổ điển

Chất lượng là một sản phẩm hay một dịch vụ phù hợp với quy định

1.2 Theo quan điểm hiện đại

Chất lượng là một sản phẩm hay dịch vụ

- phù hợp với mục đích sử dụng

- thỏa mãn khách hàng (phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng)

・ ISO 8402-86:

Chất lượng sản phẩm là tổng thể những đặc điểm, những

đặc trưng của sản phẩm thể hiện được sự thỏa mãn nhu

cầu trong những điều kiện tiêu dùng xác định, phù hợp với

công dụng, tên gọi của sản phẩm

1.3 Chất lượng sản phẩm thực phẩm/sinh học

Nội dung chính của chất lượng phải bao gồm 2

yếu tố chủ yếu:

- Những tính chất đặc trưng của sản phẩm

- Thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng

- Tính kỹ thuật

- Tuổi thọ của sản phẩm

Những tính chất đặc trưng của chất lượng sản phẩm

- Độ tin cậy của sản phẩm

- Chỉ tiêu thẩm mỹ

- Tính tiện dụng

- Mức độ gây ô nhiễm của sản phẩm

- Độ an toàn của sản phẩm

- Tính kinh tế

Những tính chất đặc trưng của chất lượng sản phẩm

1.4 Thuốc và chất lượng của thuốc

Định nghĩa thuốc

Thuốc là những sản phẩm có nguồn gốc từ động vật, thực vật,

khoáng vật, hay sinh học được sản xuất để dùng cho người nhằm:

- Phòng bệnh, chữa bệnh

- Phục hồi, điều chỉnh chức năng cơ thể

- Làm giảm triệu chứng bệnh

- Phục hồi hoặc nâng cao sức khoẻ

- Làm mất cảm giác một bộ phận hay toàn thân

- Làm ảnh hưởng quá trình sinh sản

- Làm thay đổi hình dáng cơ thể

“Điều lệ thuốc phòng bệnh, chữa bệnh”

Chất lượng thuốc và yêu cầu chất luợng

Chất lượng của một thuốc là tổng hợp các tính chất đặc trưng

của thuốc đó được thể hiện ở một mức độ phù hợp với những

yêu cầu kỹ thuật đã định trước tuỳ theo điều kiện xác định về

kinh tế, kỹ thuật, xã hội… nhằm đảm bảo cho thuốc đạt các

mục tiêu sau:

- Có hiệu lực phòng bệnh và chữa bệnh

- Không có hoặc ít có tác dụng có hại

- Ổn định về chất lượng trong thời hạn xác định

- Tiện dụng và dễ bảo quản

Quản lý chất lượng thuốc

- Nguyên vật liệu

- Quy trình công nghệ: công thức bào chế, nhà xưởng, thiết

bị, kiểm tra…

- Quá trình bảo quản, tồn trữ, vận chuyển

- Quá trình phân phối…

- Thanh tra, kiểm nghiệm

1.5 Vacxin

Định nghĩa vacxin

Vacxin là chế phẩm sinh học chứa vật chất của mầm bệnh được

gọi là “kháng nguyên” Khi đưa vào cơ thể người hoặc động vật sẽ

kích thích cơ thể tạo ra một trạng thái miễn dịch, giúp cơ thể chống

lại mầm bệnh

1.4 Vacxin

Tiêu chí để sản xuất vacxin

- An toàn

- Sử dụng cho nhiều chủng bệnh

- Bảo vệ được 100%

- Có thời gian bảo vệ lâu dài

- Dễ sử dụng

- Giá thành hợp lý

- Phải được đăng ký và cấp chứng chỉ

2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG

2.1 Vai trò của chất lượng

2 2 Định nghĩa về chất lượng

2 3 Chu trình chất lượng

2 4 Đặc điểm của chất lượng

2 5 Chi phí chất lượng

2 6 Một số nhận thức về chất lượng

2 7 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng

Nâng cao chất lượng là con đường kinh tế nhất, chiến

lược quan trọng nhất, đảm bảo sự phát triển chắc chắn

nhất cho doanh nghiệp

Chất lượng là chìa khóa vàng đem lại sự phồn vinh cho

các doanh nghiệp, các quốc gia

…………

2.1 VAI TRÒ CỦA CHẤT LƯỢNG

2.2 ĐỊNH NGHĨA CHẤT LƯỢNG

ISO 8402

CHẤT LƯỢNG

Chất lượng được kiểm soát Chất lượng không được kiểm soát

THIẾT KẾÚ NHÀ THIẾT KẾ Ú

NHU CẦU

KHÁCH HÀNG

SẢN PHẨM

NHÀ CUNG ỨNG

2.3 CHU TRÌNH CHẤT LƯỢNG

Nghiên cứu

người tiêu thụ Thiết kế (điều chỉnh) sản phẩm

Sản xuất ra sản phẩm

Tiêu thụ

sản phẩm

2.4 ĐẶC ĐIỂM CỦA CHẤT LƯỢNG

Phụ thuộc vào khách hàng

Biến động

Không phải là sự hoàn hảo

Không có chuẩn mực nhất định

Áp dụng cho mọi thực thể

KẾT CẤU CỦA CHI PHÍ CHẤT LƯỢNG

Chi phí cần thiết

Necessary Costs

Chi phí phòng ngừa

Prevention Costs

Chi phí thẩm định, đánh giá, kiểm tra

Inspection Costs

Chi phí bị thất thoát

Avoidable Costs

Chi phí sai hỏng, rủi ro, không sử dụng hết tiềm năng

Chi phí chất lượng

Quality Costs

2.5 CHI PHÍ CHẤT LƯỢNG (Quality Costs)

CHẤT LƯỢNG TỔNG HỢP

Thỏa mãn nhu cầu

Giá cả Sản phẩm, dịch vụ

Thời hạn

giao hàng

2.6 MỘT SỐ NHẬN THỨC VỀ CHẤT LƯỢNG

2.7 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG

ĐẾN CHẤT LƯỢNG

Nhu cầu của nền kinh tế

Sự phát triển của khoa học kỹ thuật

Hiệu lực của cơ chế quản lý

Những yếu tố văn hóa, truyền thống, thói quen

YẾU TỐ VĨ MÔ

QUY TẮC 4M

MACHINE

Thiết bị, máy móc

MEN Lãnh đạo Công nhân Người tiêu dùng

MATERIALS

Vật liệu, năng lượng

METHODS

PP quản trị

PP công nghệ

2.7 NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG

ĐẾN CHẤT LƯỢNG (tiếp)

YẾU TỐ VI MÔ

3 Tiến trình phát triển tư duy chất lượng

3.1 KIỂM TRA SẢN PHẨM

PI - Product Inspection

 Là những hoạt động như đo, xem xét, thử nghiệm hoặc

định chuẩn một hay nhiều đặc tính của thực thể (đối

tượng) và so sánh kết quả với yêu cầu quy địnhnhằm xác

định sự không phù hợp của mỗi đặc tính (ISO 8402)

Kiểm tra

Quá trình sản xuất

Sản phẩm phù hợp

Sản phẩm không phù hợp

3.2 KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG

QC - Quality Control

nghiệp được sử dụng nhằm đáp ứng yêu cầu

CHẤT LƯỢNG

(ISO 8402)

KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG

QC - Quality Control

Lập kế hoạch

Xử lý sản phẩm

không phù hợp

Quá trình sản xuất Kiểm tra

Sản phẩm phù hợp

Sản phẩm không phù hợp

Loại bỏ

Hoạt động khắc phục

phòng ngừa

3.3 ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

QA - Quality Assurance

“Đảm bảo chất lượng là toàn bộ các hoạt động có kế

hoạch và hệ thốngđược tiến hành trong hệ chất lượng

và được chứng minhlà đủ sức cần thiết để tạo sự tin

tưởngthỏa đáng rằng thực thể sẽ thỏa mãn đầy đủ các

yêu cầu chất lượng”

ISO8402

3.4 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

QM - Quality Manegement

“Quản lý chất lượng là tất cả những hoạt động của

chức năng chung của quản lý, bao gồm việc xác định

chính sách chất lượng, mục tiêu, trách nhiệm và thực

hiện chúng bằng các biện pháp như lập kế hoạch chất

lượng, kiểm soát chất lượng, bảo đảm chất lượng và cải

tiến chất lượng trong khuôn khổ hệ chất lượng.”

ISO8402

3.5 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỒN DIỆN

TQM - Total Quality Management

“Là cách quản lý của một tổ chức tập trung vào chất

lượng, dựa vào sự tham gia của các thành viên của

nĩ nhằm đạt được sự thành cơng lâu dàinhờ việc

thỏa mãn khách hàng và đem lại lợi ích cho các

thành viên của tổ chức đĩ và cho xã hội”

TƯ DUY CHẤT LƯỢNG – BƯỚC 5

Kiểm tra

Sản xuất

Cơ cấu tổ chức chặt chẽ

Giám sát các hoạt động

Chất lượng Con người

Thiết bị

Phương pháp

Vật tư

Thơng tin

Chứng minh việc kiểm sốt lượng Bằng chứng của việc kiểm sốt chất lượng

Cĩ người chịu trách nhiệm đảm bảo chất lượng

Tính tốn kinh tế của chi phí chất lượng

Tối ưu hĩa chi phí chất lượng

Mục tiêu Tài chính

Mối quan

hệ giữa khách hàng

và nhà cung ứng

Khách hàng bên trong và bên ngồi

Phân tích giá trị

Chiến lược

sản xuất

Kiểm sốt

chất lượng

Đảm bảo

chất lượng

Quản lý

chất lượng

Quản lý

chất lượng

tồn diện

KIỂM SỐT CÁC

ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN

CỦA QUÁ TRÌNH

NGUYÊN TẮC 1: Hướng vào khách hàng

NGUYÊN TẮC 2: Tinh thần lãnh đạo

NGUYÊN TẮC 3: Sự tham gia của mọi người

NGUYÊN TẮC 4: Cách tiếp cận theo quá trình

4 CÁC NGUYÊN TẮC

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

NGUYÊN TẮC 5: Cách tiếp cận theo hệ thống đối với

quản lý

CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

NGUYÊN TẮC 6: Cải tiến liên tục

NGUYÊN TẮC 7: Ra quyết định dựa trên các sự kiện

NGUYÊN TẮC 8: Quan hệ cung-cầu hai bên cùng có lợi

Các loại “lãng phí” - Waste

Sản xuất dư thừa

Chậm trễ (thời gian đợi)

Vận chuyển

Quá trình

Tồn kho

Dòng lưu chuyển

Sản phẩm khuyết tật

Nguồn tài nguyên chưa sử dụng hết tiềm năng

Nguồn tài nguyên không được sử dụng

Bài tập: Nhận dạng lãng phí

1 Liệt kê 9 loại lãng phí trong tổ chức của bạn

2 Nhận dạng nguyên nhân gây lãng phí

3 Đề xuất một hay nhiều hành động để giảm các lãng phí

này

4 Tìm phương pháp đo lường các kết quả của những cố