PHẦN A MỞ ĐẦU Trường Tiểu học Hiệp Hưng 2 Sáng kiến kinh nghiệm 2021 2022 Thực hiện Trần Thanh Phong THÔNG TIN CHUNG Tên sáng kiến “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến cho[.]
Trang 1THÔNG TIN CHUNG
- Tên sáng kiến: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến cho
học sinh khối 4 trường Tiểu học Hiệp Hưng 2”.
- Tên viết tắt: Học sinh (HS); giáo viên (GV)
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (Trường Tiểu học Hiệp Hưng 2)
- Họ và tên: Trần Thanh Phong
- Nam (nữ): Nam
- Ngày tháng/năm sinh: 19/10/1975
- Địa chỉ: Trường Tiểu học Hiệp Hưng 2
- Trình độ chuyên môn: Đại học
- Chức vụ:
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Hiệp Hưng 2
- Điện thoại: 038.6530.700.
- Email: phong700@gmail.com
- Nhiệm vụ được giao: Giáo viên chủ nhiệm lớp 4B.
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY - HỌC TRỰC TUYẾN CHO HỌC SINH KHỐI 4
TRƯỜNG TIỂU HỌC HIỆP HƯNG 2
PHẦN A: MỞ ĐẦU
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Đầu năm học 2021-2022 tình hình dịch Covid-19 diễn biến rất phức tạp do vậy nhà
trường cũng cho học sinh phải nghỉ học trên lớp một thời gian khá dài Nhiều em đã quên kiến thức cũ, các em viết chữ nghuệch ngoạc thậm chí nhiều em đã quên thực hiện các phép tính, sau thời gian khoảng một tháng không được học trực tiếp Chính vì vậy để hỗ trợ các
em tiếp tục học tập đúng tiến độ, nhà trường đã tổ chức dạy học trực tuyến (online) cho các
em Trong quãng thời gian đó tôi đã dày công nghiên cứu tìm tòi những biện pháp tốt nhất
để thiết kế những buổi học trực tuyến cùng với các em sao cho đạt hiệu quả cao nhất
Mặc dù tình hình dịch Covid-19 hiện nay cũng không còn mấy phức tạp Nhưng trong bối cảnh giáo dục hiện nay, kể cả không có dịch Covid-19 Để hoạt động dạy và học thực sự có chất lượng, hiệu quả, cần có sự thay đổi dần, thích nghi dần với việc dạy học trực tuyến như là một cách làm quen, kể cả phía cơ sở giáo dục, người dạy và người học
Đó là những lí do mà tôi lựa chọn sáng kiến “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy - học trực tuyến cho học sinh khối 4 trường Tiểu học Hiệp Hưng 2”
II MỤC ĐÍCH SÁNG KIẾN
- Giúp các em học online hiệu quả, tiếp thu được kiến thức một cách nhanh chóng.
- Giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực thích ứng với cuộc sống trong tình hình mới
- Tạo hứng thú học tập cho các em, tránh sự nhàm chán đơn điệu
- Rèn luyện được khả năng tự học tập, nâng cao khả năng tập trung, tính tự giác, chủ động trong công việc chiếm lĩnh tri thức
PHẦN B: NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lí luận:
- Căn cứ theo Quyết định số 1741/QĐ-UBND ngày 12/8/2021 của UBND tỉnh Hậu Giang Ban hành khung kế hoạch thời gian năm học 2021-2022 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên tỉnh Hậu Giang Theo khung kế hoạch này học sinh sẽ bắt đầu vào học tuần 1 từ ngày 13 tháng 9 năm 2021;
- Căn cứ Công văn số 1741/UBND-NCTH ngày 17/9/2021 của UBND tỉnh Hậu Giang V/v tổ chức dạy học trong thời gian phòng, chống dịch Covid-19 Thực hiện công văn này các em bắt đầu tham gia học trực tuyến kể từ 27 tháng 9 năm 2021;
Nỗi lo khi tổ chức dạy học trực tuyến không chỉ của riêng phụ huynh mà còn là trăn trở của các nhà trường, thầy cô giáo Dạy học trực tuyến rất phát triển ở trên thế giới, tuy nhiên ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là ở những vùng khó khăn, điều kiện sinh
Trang 3hoạt, học tập của học sinh không được đảm bảo Bên cạnh đó, giáo viên giảng dạy quen với hình thức dạy truyền thống thường ngại tiếp cận với hình thức dạy học mới
2 Cơ sở thực tiễn:
2.1 Thuận lợi:
2.1.1 Nhà trường:
Ngay từ đầu năm học nhà trường đã hướng dẫn tổ khối xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với điều kiện vừa học tập vừa phòng chống dịch Covid-19
2.1.2 Giáo viên:
- Phương pháp dạy học trực tuyến, giáo viên đã được tập huấn kịp thời, đầy đủ các phần mềm dạy học và được trang bị các thiết bị cần thiết phục vụ việc dạy học
- Đã chuẩn bị tâm thế để vừa dạy vừa chống dịch
2.1.3 Gia đình - học sinh:
- Các em học sinh rất hứng thú khi được học qua máy tính, điện thoại thông minh Các em được thay đổi hình thức và tiếp cận phương pháp dạy học mới
- Ngoài ra, đa số phụ huynh cũng tạo điều kiện thuận lợi, phối hợp với giáo viên trong việc chuẩn bị thiết bị cho các em sẵn sàng tham gia học tập
2.2 Khó khăn:
2.2.1 Nhà trường:
- Chưa được trang bị đầy đủ các thiết bị cho giáo viên đến trường dạy
2.2.2 Giáo viên:
- Có thể thấy rằng, đa số giáo viên vẫn chưa thành thạo các ứng dụng dạy học trực tuyến ngay từ lần đầu tiên Mặt khác, cách dạy học mới này giáo viên sẽ gặp tình trạng thiếu cảm xúc khi dạy học vì họ không thể trực tiếp kiểm tra, đôn đốc học sinh và giải đáp ngay những thắc mắc hoặc động viên, khích lệ cho từng em
- Giáo viên rất khó để thiết kế, kế hoạch bày dạy trong một tiết khoảng 20-25 phút (Do đa số các em được học trên điện thoại, sợ ảnh hưởng đến sức khỏe các em)
2.2.3 Gia đình - học sinh:
- Còn một số gia đình khó khăn, chưa có thiết bị như điện thoại thông minh, máy tính hay mạng internet để các em tham gia học trực tuyến
- Các em vẫn chưa quen với cách học này, chưa thành thạo trong việc sử dụng các ứng dụng; tốc độ đường truyền còn kém
- Học trực tuyến khiến khả năng tương tác giữa học sinh - học sinh và học sinh - giáo viên bị hạn chế
Xuất phát từ một số thuận lợi, khó khăn nêu trên, để tổ chức các hoạt động dạy học thông qua dạy học trực tuyến sao cho đạt hiệu quả, cần thực hiện các biện pháp sau đây
II CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Xây dựng nội quy lớp học:
- Giống như tổ chức tiết học trên lớp, thầy cô cần đặt ra nội quy để học sinh thực hiện, như
Trang 4càng quan trọng Nhờ vào đó mà quản lí được học sinh cũng như có các biện pháp để nắm được tình hình học tập của học sinh kịp thời
2 Thay đổi thiết kế bài dạy, chú trọng vào sự linh hoạt, hấp dẫn:
- Thiết kế bài dạy nhẹ nhàng với nhiều nội dung hấp dẫn hơn Bài dạy phải thiết kế chi tiết trên Powerpoint Kênh chữ vừa phải, (ít, cô động) càng tốt để tránh tạo cảm giác nhàm chán, khó nhớ
- Phải tận dụng các tính năng, hiệu ứng của các phần mềm để làm bài giảng sinh động, bắt mắt, hấp dẫn
- Với các em lớp 4, giáo viên nên thiết kế bài dạy sao cho lượng kiến thức có thể co lại một chút, chia nhỏ khoảng thời gian học trong ngày làm sao cho thời lượng vừa đủ để không khiến các em bị phụ thuộc vào công nghệ, cũng như mệt mỏi, căng thẳng nếu như cứ ngồi mãi trước màn hình
- Trong tiết học nên thiết kế 3-5 phút những bài hát, bài thể dục nhịp điệu nhẹ nhàng… để các em khởi động tạo hứng thú Sau đó ngay lập tức cần tận dụng thời điểm học sinh tập trung để trình bày nội dung bài học
- Khi thiết kế bài dạy, giáo viên nên chèn hình ảnh động, hấp dẫn để thu hút sự chú ý học sinh
- Giáo viên tăng cường thiết kế trò chơi để kích thích hứng thú học tập cho học sinh
3 Đổi mới trong phong cách giảng dạy:
- Hình thức học trực tuyến hoàn toàn khác so với các lớp học truyền thống, vì vậy không phải cứ bê nguyên giáo án và nhồi nhét các em như 1 cái máy Đó hoàn toàn là phương pháp dạy học lỗi thời, không đem lại hiệu quả cao trong việc truyền tải tri thức đến học sinh
- Vì các em mới học lớp 4 còn nhỏ, chưa tập trung chú ý lắng nghe nên khi giảng dạy tôi luôn xen kẽ các hoạt động khác nhau để học sinh tránh sự nhàm chán
- Thái độ giảng dạy của giáo viên cũng rất quan trọng Lời nói, cử chỉ, giọng điệu phải thân thiện, luôn khen ngợi động viên trước khi sửa chữa những sai phạm, những kết quả chưa phù hợp Tạo cho các em không khí thoải mái, gần gũi, thân thiện Các em phải được nói, được trình bày, được thể hiện
Ví dụ: Khi học sinh đưa ra ý kiến hay, giáo viên chỉ cần gật đầu hay mỉm cười cùng
với ánh mắt trìu mến, tỏ ra hài lòng là học sinh hăng say hơn với tiết học thấy rõ
4 Chú trọng việc hướng dẫn tự học tại nhà cho học sinh:
- Phương thức giảng dạy truyền thống hoàn toàn không thể áp dụng đối với hình thức dạy học trực tuyến Vì vậy, để giúp các em học sinh tiếp thu tốt nội dung bài học, giáo viên cần thay đổi phương thức giảng dạy
- Các bài mới giáo viên sẽ giảng bài thông qua video, clip phát trực tuyến qua phần mềm Zoom hoặc google meet với những hình ảnh sinh động, hấp dẫn
- Đối với các bài tập thì giáo viên soạn trên Word rồi gửi vào Zalo cho phụ huynh cho con em làm Sau khi các em làm bài xong, phụ huynh sẽ chụp bài làm rồi gửi cho giáo viên Cách làm này giúp cho phụ huynh chủ động được thời gian học, đồng thời theo sát tiến
độ học tập của học sinh
5 Nhờ sự hỗ trợ, giúp sức từ gia đình và bố mẹ:
Trang 5- Trong các buổi học đầu, cần yêu cầu phụ huynh nên tham gia học trực tuyến cùng con Hướng dẫn, điều hướng thiết bị công nghệ, định hướng sự chú ý của con cũng như nhắc nhở và hỗ trợ kịp thời để con tập trung học tập, đồng thời tiếp tục duy trì được tâm thế háo hức với việc học
- Để các em có thể học trực tuyến một cách tập trung hơn thì giáo viên phải yêu cầu cha mẹ cần tạo không gian học tập cố định và có quy tắc tôn trọng trật tự khi học cho các con Nó có thể là một góc bàn nếu không gian gia đình không lớn, nhưng phải yên tĩnh, được thu xếp gọn gàng, đầy đủ đồ dùng học tập để với lấy dễ dàng
- Yêu cầu cha mẹ cần hạn chế thời gian sử dụng màn hình của con trong các hoạt động hàng ngày để tổng thời gian sử dụng màn hình trong ngày không làm con quá tải Cha
mẹ có thể cùng con đưa ra nguyên tắc sử dụng mạng và thiết bị công nghệ để đảm bảo an toàn
- Sự hợp tác của phụ huynh trong việc học trực tuyến rất quan trọng Với sự hỗ trợ của công nghệ, trình bày bài của giáo viên có thể thiết kế dưới nhiều hình thức đa dạng, lôi cuốn sự chú ý học sinh.
- Để khắc phục màn hình nhỏ, hạn chế tầm nhìn của học sinh, tôi gửi hướng dẫn cách kết nối điện thoại qua tivi cho phụ huynh Với hướng dẫn này làm cho việc quan sát tốt
sẽ mở rộng không gian, học sinh ít bị bó buộc vào màn hình, tạo tâm thế thoải mái
6 Tuyên truyền và thực hiện về các biện pháp an toàn cho học sinh học trực tuyến:
- Việc cho các em tự học trực tuyến ở nhà một mình cũng khá nguy hiểm Vì tiếp xúc
với những đồ dùng công nghệ nhiều như điện thoại và máy tính, rất gần nguồn điện nên nhiều khả năng sẽ xảy ra các sự cố không đáng có Vì thế, nếu phụ huynh không ở bên cạnh con được hãy đưa ra những biện pháp an toàn cho trẻ em khi học trực tuyến để đảm bảo an toàn với dòng điện
- Phụ huynh nên kiểm tra thường xuyên khi con học Trong thời gian học online, nhiều phụ huynh thường hay để con tự học với thầy cô và đi làm việc khác Tuy nhiên, điều này khá nguy hiểm khi nếu xảy ra tai nạn bạn sẽ không biết và kịp thời cấp cứu cho các em Hãy thường xuyên kiểm tra hay thậm chí là ngồi lại với trẻ em trong suốt buổi học trực tuyến để đảm bảo an toàn cho trẻ
- Ngồi xa ổ điện: Trẻ em thường có tính hay tò mò về những đồ vật xung quanh mình Khi bạn để trẻ em ngồi lâu ở một chỗ gần ổ điện không biết chừng trẻ em sẽ chạm nhầm và dẫn đến tai nạn Hãy thiết kế bàn học ở xa ổ điện để đảm bảo an toàn trẻ sẽ không tò mò mà chạm tay vào ổ điện khi học trực tuyến
- Kiểm tra các thiết bị điện: Các thiết bị điện cũ thường dẫn đến tình trạng rò rỉ điện Có thể vô tình bị giật bởi dòng điện rò rỉ này Hãy thường xuyên kiểm tra xem các thiết bị điện trong nhà có bị rò rỉ điện không Ngoài ra, đối với các thiết bị quá cũ bạn cũng nên thay mới
để đảm bảo không có tai nạn đáng tiếc xảy ra trong lúc học
- Sạc đầy pin và không sử dụng nguồn điện: Để đảm bảo an toàn nhất thì nên sử dụng các thiết bị có dùng pin và không cần nguồn điện trực tiếp trong nhà Và cho trẻ học ở nơi
xa nguồn điện
- Hướng dẫn trẻ em cẩn trọng với các thiết bị điện, về sự nguy hiểm của các thiết bị điện
và cẩn trọng đối với các đồ dùng điện
Trang 6- Trong giờ dạy cần tăng sự tương tác giữa các hoạt động học để khơi gợi hứng thú giúp học sinh tăng thêm cơ hội luyện tập Luôn luôn đặt ra vấn đề có ví dụ cụ thể dựa trên tri thức bài học để các em có cơ hội suy nghĩ, có cơ hội thể hiện bản thân Giúp các em khắc sâu kiến thức, ghi nhớ nội dung bài học
- Một số lưu ý: Khi thực hiện chuyển giao nhiệm vụ học tập cho học sinh; cần theo dõi, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá trong quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập; tổ chức cho học sinh báo cáo và thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập; kết luận và nhận định về kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh ("chốt" kiến thức, kĩ năng để học sinh chính thức ghi nhận, vận dụng)
8 Đánh giá, động viên, khích lệ kịp thời:
- Có chế độ thi đua khen thưởng: Thường xuyên khen, tặng quà (Có thể hình ảnh
một ngôi sao…) cho các em ngay khi trả lời đúng, có cố gắng, có tiến bộ Quy định đủ 10 sao thì đổi quà Quà cô ghi sổ và sẽ gửi lại các em khi quay lại trường Cuối buổi học, luôn cho học sinh bình chọn 3 bạn tích cực nhất và tặng
- Cố gắng gọi được nhiều học sinh: Nhiều bạn không thích học vì cô không gọi.
Khi luyện đọc, cho 1 bạn đọc nhưng cả lớp đều phải chỉ tay vào màn hình và đọc theo. Giáo
viên nên nhắc tên nếu có bạn không đọc. Có thể cho đọc đồng thanh nhưng chọn chế độ tắt
mic
- Có thư khen cuối tuần đăng lên nhóm lớp có dán ảnh các em: Thiết kế thư khen
em tiến bộ, em đọc tốt, em viết đẹp….dán ảnh các em vào gửi nhóm lớp Phụ huynh cho con xem Cuối tuần đưa vào slide cho cả lớp xem Kích thích thi đua
III KẾT QUẢ THỰC HIỆN
- Trong quá trình giảng dạy lớp 4B tại trường Tiểu học Hiệp Hưng 2, tôi đã áp dụng sáng kiến này và thấy đạt được kết quả rất khả quan
Qua khảo sát kết quả tại lớp năm học 2021 - 2022 đã đạt được như sau:
Thời
điểm
khảo sát Môn
Tổng
số HS
Điểm dưới
IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Để dạy học trực tuyến đạt hiệu quả người giáo viên phải chú trọng một số vấn đề sau:
Trang 7- Hiểu biết về công nghệ: Hiểu rõ và biết cách sử dụng công nghệ dạy học trực tuyến, như máy tính, điện thoại, phần mềm học trực tuyến,…
- Linh hoạt và chuẩn bị trước cho những tình huống bất ngờ: Sự cố ngoài ý muốn là điều không thể tránh khỏi Đôi lúc, giáo viên sẽ gặp phải các sự cố về kỹ thuật…
- Thiết lập và duy trì kết nối ổn định với học sinh: Gửi tin nhắn hoặc video (nếu có thể) đến tất cả học sinh để học sinh cảm thấy thoải mái hơn, đồng thời cũng thể hiện được
sự quan tâm của giáo viên
- Tạo môi trường thoải mái cho người học: Đôi khi giáo viên cũng chính là người bạn thân thiết của học sinh Giúp học sinh cảm thấy gần gũi, thân thiết hơn qua những câu chuyện xoay quanh cuộc sống, kinh nghiệm của giáo viên Như vậy lớp học sẽ bớt căng thẳng và nhàm chán hơn với những mẩu chuyện cuộc sống thú vị nhưng vẫn đảm bảo tính chất giáo dục tốt cho học sinh
- Tăng cường tương tác thông qua thảo luận nhóm: Tạo không khí lớp học sôi nổi, hấp dẫn hơn so với việc giáo viên chỉ giảng bài còn học sinh chỉ biết lắng nghe
- Yêu cầu phản hồi thường xuyên từ học sinh: Kiểm tra thường xuyên với học sinh để xem mọi thứ đang diễn ra như thế nào
PHẦN C: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I Kết luận:
Nếu dạy học trực tiếp trên lớp người giáo viên phải chuẩn bị một thì có lẽ khi dạy học trực tuyến, phải chuẩn bị gấp đôi: cả về slide bài giảng, tìm hiểu công nghệ, soạn giáo án,… Người dạy cần quan tâm nhiều hơn đến việc nắm bắt bài học của học sinh, bởi trên thực tế khó đánh giá được sự theo dõi của người học như trên lớp dạy trực tiếp Bởi vậy, cần xây dựng tính chủ động, tích cực, tự giác học tập ở học sinh để có được hiệu quả học tập tốt nhất
Tóm lại, có thể khẳng định dạy và học trực tuyến là xu thế tất yếu, cần thiết, quan trọng và có tính khả thi cao trong bối cảnh giáo dục hiện nay, kể cả không có dịch
Covid-19 Nhưng để hoạt động này thực sự có chất lượng, hiệu quả, cần có sự thay đổi dần, thích nghi dần, như là một cách làm quen, cả phía cơ sở giáo dục, người dạy và người học
II Kiến nghị:
* Đối với nhà trường:
Cần trang bị các thiết bị công nghệ thông tin (như máy tính, camera, máy in, máy quét), đường truyền, dịch vụ internet, tận dụng tối đa các phương tiện để hỗ trợ cho giáo viên khi dạy học trực tuyến Bồi dưỡng đội ngũ có kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số
*Đối với giáo viên:
Giáo viên tự trang bị cho mình khả năng, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng thành thạo các phần mềm, hệ thống dạy học trực tuyến
* Đối với cha mẹ học sinh:
Luôn đồng hành, làm tốt công tác tư tưởng cho các em đối với việc học trực tuyến để học sinh hiểu rõ, chuẩn bị tâm thế để tiếp cận cách học này
* Đối với học sinh:
Trang 8Học sinh cần chuẩn bị tâm lý, tâm thế sẵn sàng, trang phục nghiêm túc khi tham gia học trực tuyến và chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết bị học tập quan trọng nhất là điện thoại thông minh, máy vi tính, máy tính bảng, tai nghe và sách giáo khoa
Trên đây là những biện pháp mà trong quá trình giảng dạy tôi đã đúc kết được Tôi nghĩ rằng với sự công tâm của một nhà giáo, với lòng yêu nghề mến trẻ thực sự, thì giáo viên chúng ta ai cũng sẽ làm được những việc nêu trên./
Hiệp Hưng, ngày 09 tháng 5 năm 2022
Xác nhận của cơ quan,
đơn vị áp dụng sáng kiến
(Ký tên và đóng dấu)
Người viết sáng kiến
(Ký, kí ghi rõ họ tên)