14 MỤC LỤC MỤC LỤC 1 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 2 Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ 3 Phần II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 6 2 1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG 6 2 2 PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 7 2 2 1 Cơ sở lý luận 7 2 2 2 Phân tích diễn biễn tình huố.
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 2
Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ 3
Phần II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 6
2.1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG: 6
2.2 PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG: 7
2.2.1 Cơ sở lý luận: 7
2.2.2 Phân tích diễn biễn tình huống: 7
2.3 XỬ LÝ TÌNH HUỐNG: 8
2.3.1 Mục tiêu xử lí tình huống: 8
2.3.2 Cơ sở xử lí tình huống: 9
2.3.2.1 Cơ sở pháp lý để giải quyết: 9
2.3.2.2 Đường lối, quan điểm xử lý, giải quyết: 10
2.3.2.3 Kinh nghiệm xử lý, giải quyết những tình huống tương tự: 10
2.3.3 Đề xuất phương án xử lý tình huống: 10
2.3.3.1 Đề xuất phương án xử lý: 10
a Phương án 1: 11
b Phương án 2: 11
2.3.3.2 Lựa chọn phương án: 12
Phần III KIẾN NGHI, KẾT LUẬN: 13
3.1 Kiến nghị: 13
3.2 Kết luận: 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 2DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 3Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ
Thực vật rừng là nguồn tài nguyên thiên nhiên có khả năng tái tạo cung cấp cho loài người từ lương thực, thực phẩm đến các nguyên liệu, nhiên liệu dùng trong công nghiệp, các loại thuốc chữa bệnh và các vật liệu sử dụng hàng ngày Quần thể thực vật rừng tạo nên môi trường sinh thái thích hợp là nơi cư trú cho nhiều loài sinh vật, nó cũng góp phần cải tạo môi trường không khí, đất và nước làm tăng vẻ đẹp nơi sống của con người
Cuộc khủng hoảng về tài nguyên thiên nhiên nói chung và tài nguyên rừng nói riêng đang diễn ra trên toàn cầu đặt con người trước một thực tế đáng báo động, đó là
sự suy thoái tài nguyên rừng, “sự mất rừng” Điều này không những kéo theo những giá trị nhiều mặt mà rừng mang lại cho con người bị hạn chế và tác động lại theo chiều hướng tiêu cực mà nó còn huỷ hoại môi trường sống, làm cho nhiều loài thực vật đứng trước nguy cơ tuyệt chủng Thực trạng này đòi hỏi phải có một chính sách bảo tồn và phát triển tài nguyên rừng phù hợp nhằm đảm bảo được nhu cầu của thế hệ hiện tại và tương lai về tài nguyên rừng
Nhìn chung, sự mất mát và sự suy giảm đa dạng sinh vật ở Việt Nam có thể do bởi 4 nhóm nguyên nhân cơ bản sau:
- Sự suy giảm và sự mất đi nơi sinh cư Sự suy giảm và sự mất đi nơi sinh cư có thể do các hoạt động của con người như sự chặt phá rừng (kể cả rừng ngập mặn), đốt rừng làm rẫy, chuyển đổi đất sử dụng, khai thác huỷ diệt thuỷ sản , các yếu tố tự nhiên như động đất, cháy rừng tự nhiên, bão, lốc, dịch bệnh, sâu bệnh một số tác động
do tác nhân khác như người dân chăn thả gia súc (Dê,Trâu, Bò) trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, dưới tác độ của gia súc (Dê,Trâu, Bò) cũng làm sự suy giảm đa dạng sinh vật
- Sự khai thác quá mức Do áp lực tăng dân số, sự nghèo khổ đã thúc đẩy sự khai thác quá mức tài nguyên sinh vật và làm giảm ĐDSH Đáng kể là tài nguyên thuỷ sản ven bờ bị suy kiệt nhanh chóng Mặt khác, một số phương thức khai thác có tính huỷ
Trang 4diệt nguồn lợi thuỷ sản như nổ mìn, hoá chất đang được sử dụng, đặc biệt các vùng ven biển
- Ô nhiễm môi trường Một số HST ĐNN bị ô nhiễm bởi các chất thải công nghiệp, chất thải từ khai khoáng, phân bón trong nông nghiệp, thậm chí chất thải đô thị Trong đó đáng lưu ý là tình trạng ô nhiễm dầu đang diễn ra tại các vùng nước cửa sông ven bờ, nơi có hoạt động tầu thuyền lớn
- Ô nhiễm sinh học Sự nhập các loài ngoại lai không kiểm soát được, có thể gây ảnh hưởng trực tiếp qua sự cạnh tranh, sự ăn mồi hoặc gián tiếp qua ký sinh trùng, xói mòn nguồn gen bản địa và thay đổi nơi sinh cư với các loài bản địa
Khu rừng đặc dụng Hồ Lăk đựơc thành lập tại Quyết định số 432/QĐ – UB ngày 17/5/1995 của UBND Tỉnh Đăk Lăk, nằm trên các xã Bông Krang, xã Yang Tao, xã Đăk Liêng và Thị trấn Liên Sơn Huyện Lăk tỉnh Đăk Lăk, cách trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột 50km về phia Đông Nam Hiện nay diện tích Khu rừng đặc dụng Hồ Lăk được Nhà nước giao quản lý, bảo vệ là 10.333,55 ha
Khu rừng đặc dụng này có cảnh quan tự nhiên hấp dẫn, tài nguyên động thực vật,
hồ, sông suối cùng với các hệ sinh thái vô cùng phong phú Nơi đây còn lưu giữ nhiều nguồn gen động thực vật quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng cao Ngoài ra chúng còn có vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ môi trường ở khu vực này như chống xói mòn đất, điều tiết nguồn nước, chống lũ lụt, bảo vệ hồ Lăk có nguy cơ bị lấp dần do hiện tượng sụt lở, xói mòn đất đá từ trên núi cao xuống
Tuy nhiên công tác bảo tồn tại rừng đặc dụng Hồ Lăk đang đứng trước nhiều thách thức, trong đó có vấn đề xâm lấn rừng làm nương rẫy trên núi cao của người dân, chủ yếu là các cộng đồng người M'Nông đã sinh sống lâu đời ở đây Canh tác nương rẫy đã gắn với tập quán từ rất lâu đời của họ Đây là thử thách liên quan đến mối quan hệ giữa bảo tồn tài nguyên rừng và phát triển kinh tế xã hội của các cộng đồng sống gần rừng
Tại lớp “bồi dưỡng theo chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành quản
lý bảo vệ rừng” tôi đưa ra tình huống để xử lý là “Phát hiện người vi phạm hành
Trang 5chính đối với hành vi chăn thả gia súc và dựng láng chòi trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng’’.
Do hạn chế về kiến thức cũng như nguồn thông tin tiếp nhận được nên bài tiểu luận không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong quý thầy cô đóng góp ý kiến
bổ sung để tiểu luận được hoàn chỉnh hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 6Phần II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 2.1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG:
Vào ngày 23 tháng 7 năm 2021 (thứ 6), Trạm QLBVR số 1 gồm 06 đồng chí, 2 đồng chí bộ phận kỹ thuật, 02 đồng chí phụ trách trạm và 04 hộ dân nhận Khoán QLBVR tuần tra tiểu khu 1338 và 1339 Trong lúc kiểm tra kiểm soát rừng phát hiện
02 đối trượng (là cha con) chăn thả gia súc (Trâu) trong phân khu nghiêm ngặt tiểu khu 1338 khoảnh 1 lô 139 Tổ tiến hành kiểm tra, đếm số lượng gia súc đang chăn thả
là 17 con; tại hiện trường tổ phát hiện Ông Y Niên Triếk(Ma Mác) buôn Năm Pa, xã Yang Tao, huyện Lăk, tỉnh Đăk Lăk đang lập láng chòi và cũng là chủ sở hữu đàn gia súc nêu trên
Tổ lập biên bản kiểm tra và đình chỉ hành vi vi phạm đối với người vi phạm, đối tượng là Ông Y Niên Triếk (Ma Mác)
Qua lời khai ban đầu của ông Y Niên Triếk:
Do vào vụ sản xuất nông nghiệp mùa mưa, trước đây hầu hết các diện tích đồng ruộng của người dân không sản xuất trồng hoa màu thì các hộ dân trong thôn buôn thường chăn thả gia súc Nay vào mùa mưa các diện tích này người dân trồng hoa màu nên không có chỗ chăn thả gia súc nên tôi đưa gia súc lên rừng chăn thả và lập láng ngủ lại đây luôn
Được biết hộ ông Y Niên Triếk thuộc hộ có hoàn cảnh khó khăn: Gia đình có 8 nhân khẩu, con còn nhỏ là người đồng bào dân tộc thiểu số, nhà có 1 mẫu ruộng đang trồng lúa Cả gia đình ông chỉ có đàn Trâu là tài sản duy nhất
Xét thấy vụ việc trên, trước tiên Tổ đã tuyên truyền hộ ông Y Niên Triếk hiểu rõ
về hành vi vi phạm của mình Tổ đã lập biên bản kiểm tra ban đầu với nội dung về hành vi vi phạm của ông Y Niên Triếk sau đó mời ông 03 ngày sau về đơn vị xử lý
Sau khi lập biên bản, tổ đã chụp lại hiện trường gồm 17 con trâu được thả ở khu đất trống (dt1), bên cạnh đó còn có láng đang dựng bằng tôn sắt (chưa hoàn thiện láng)
Trang 7Ngày 26/7/2021, Bộ phận kỹ thuật đơn vị tiếp nhận và làm việc với hộ ông Y Niên Triếk Do gia cảnh của hộ gia đình ông Y Niên Triếk khó khăn, vi phạm lần đầu, hiểu biết về pháp luật còn hạn hẹp Xét thấy thái độ của đương sự chấp hành tốt chưa gây thiệt hại, đơn vị đã tuyên truyền cho hộ dân nói trên và hộ dân đã chấp hành, nhận biết được hành vi vi phạm của mình là sai Hộ dân đã ký cam kết không tái phạm và
sẽ thực hiện tháo gỡ láng trại đang dựng
2.2 PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG:
2.2.1 Cơ sở lý luận:
Mọi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản phải được phát hiện kịp thời và đình chỉ ngay Để việc xử lý vi phạm diển ra theo đúng trình tự, thủ tục, đúng người, đúng luật nên Nhà nước ta đã ban hành ra nhiều các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng như: Luật; pháp lệnh; nghị định; thông tư; quyết định… để áp dụng trong việc xử lý vi phạm được dể dàng có hiệu quả hơn
Căn cứ dấu hiệu vi phạm của ông Y Niên Triếk để xác định đây là hành vi tội phạm hay hành vi vi phạm hành chính
Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm, tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng
Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định
2.2.2 Phân tích diễn biễn tình huống:
Từ tình huống như trên, đây là tình huống vi phạm về hành chính, hành vi của những người trong tình huống đó đã xâm phạm đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ phát triển rừng, vi phạm các quy định chung của Nhà nước về bảo vệ rừng Cụ thể là Y Niên Triếk đã chăn thả gia súc trong phân khu nghiêm ngặt của rừng Đặc dụng
Về tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi Xét thấy hành vi vi phạm còn trong phạm vi nhỏ, chưa gây nguy hiểm cho xã hội, nhưng không kịp thời ngăn chặn về lâu
Trang 8dài sẽ gây nguy hiểm lớn cho xã hội Vì mất rừng, suy thoái rừng sẽ làm cho môi trường sinh thái mất ổn định, cấu trúc rừng mất cân bằng, mất đa dạng sinh học Từ
đó gây nên tình trạng hạn hán, bão lụt, ô nhiểm môi trường và các hiện tượng thiên nhiên khác mà con người phải gánh chịu
Về yếu tố lỗi: Hành vi của người trong tình huống là được thực hiện với lỗi vô ý
Từ những nguyên nhân do hoàn cảnh gia đình, là người dân tộc thiểu số, dân chí còn thấp
Chủ thể của vi phạm hành chính là người vi phạm trong tình huống Căn cứ theo nguyên tắc xử phạt đối với hộ gia đình thì chủ thể vi phạm trong tình huống này là ông Y Niên Triếk người này có đầy đủ năng lực, trách nhiệm hành vi dân sự
Bên cạnh đó, do trình độ dân trí thấp, chưa tiếp thu được các quy định của pháp luật, đặc biệt là đồng bào dân tộc như hộ của ông Y Niên Triếk là dân tộc thiểu số
- Tính chất vi phạm xảy ra trong phạm vi hẹp, mang tính nhỏ lẽ Với mức độ sai phạm của đối tượng trên chưa gây thiệt hại đến rừng nên chỉ áp dụng biện pháp xử
lý là tuyên truyền, vận động và ký cam kết không tái phạm các hành vi vi phạm về Lâm nghiệp cụ thể là lấn chiếm đất rừng, chăn thả gia súc trong phân khu rừng, không xây dựng láng trại, đốt lửa trong rừng,…
Hiện nay Đảng và nhà nước ta đã có nhiều chủ trương và chính sách ưu tiên đối với đồng bào dân tộc Vì vậy việc xử lý đối với hộ là người dân tộc thiểu số cần phải cân nhắc kỹ lưỡng, xử lý mềm dẻo, tế nhị, có tình có lí, có tính thuyết phục, vừa răn
đe nhưng vẫn đảm bảo tình đoàn kết giữa các dân tộc
2.3 XỬ LÝ TÌNH HUỐNG:
2.3.1 Mục tiêu xử lí tình huống:
Sau khi phân tích các tình tiết của tình huống thì việc giải quyết, xử lý các tình huống đó cần phải đảm bảo các mục tiêu sau:
- Đảm bảo thực hiện nghiêm minh pháp chế xã hội chủ nghĩa
- Mọi hành vi vi phạm đến lĩnh vực quản lý phát triển rừng đều bị xử lý đúng luật định
Trang 9- Nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm tiếp tục xảy ra, đồng thời việc xử lý vi phạm cũng là hình thức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật cho mọi người dân, từ đó tạo nên sự tự giác trong nhân dân tích cực tham gia vào công tác quản lý bảo vệ rừng
và sự nghiệp bảo vệ phát triển rừng là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân
- Xử lý các đối tượng trên đúng người, đúng luật, đúng theo trình tự thủ tục luật định Thấu tình đạt lí mang tính thuyết phục
- Việc xử lý răn đe sẽ làm gương cho người khác đang có ý muốn xâm phạm đến rừng
2.3.2 Cơ sở xử lí tình huống:
2.3.2.1 Cơ sở pháp lý để giải quyết:
Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng
- Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định
- Theo Nghị định 35/2019/NĐ-CP, tại Điểm c Khoản 3, Điều 16 Chăn thả gia súc trong những khu rừng đã có quy định cấm
Người chăn thả gia súc trong những khu rừng đã có quy định cấm bị xử phạt như sau:
- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi chăn thả gia súc trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu rừng đặc dụng
- Biện pháp khắc phục hậu quả
Buộc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Điều 4 của Nghị định này đối với hành vi vi phạm hành chính quy định tại Điểm c, Khoản 3, Điều 16
Cụ thể tại Điều 4 của Nghị định Các biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
- Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu;
- Buộc trồng lại rừng hoặc thanh toán chi phí trồng lại rừng đến khi thành rừng
theo suất đầu tư được áp dụng ở địa phương tại thời điểm vi phạm hành chính;
Trang 10- Buộc chi trả đầy đủ tiền dịch vụ môi trường rừng cho người nhận khoán bảo
vệ rừng theo hợp đồng đã ký kết;
- Buộc thực hiện biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan
dịch bệnh;
2.3.2.2 Đường lối, quan điểm xử lý, giải quyết:
Trong lĩnh vực quản lý bảo vệ và phát triển rừng, Đảng bộ, chính quyền địa phương đã quan tâm, thường xuyên chỉ đạo các ban, ngành, các phòng ban tham mưu kiện toàn tổ chức, xây dựng lực lượng bảo vệ rừng Hướng dẫn nhân dân thực hiện, quy hoạch, kế hoạch bảo vệ rừng, trồng rừng, quy hoạch đất phát triển nông-lâm kết hợp
Thực hiện nghiêm Luật bảo vệ phát triển rừng và Quy định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản, đảm bảo thực thi đúng pháp luật, giải quyết sự việc phải có lý có tình phù hợp với thực tế của địa phương
2.3.2.3 Kinh nghiệm xử lý, giải quyết những tình huống tương tự:
Qua công tác xử lý bản thân rút ra một số kinh nghiệm như sau:
- Đối tượng vi phạm chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số có trình độ dân trí thấp, kinh tế khó khăn, sống chủ yếu dựa và rừng nên ý thức chấp hành pháp luật kém, dễ bị kích động dẫn đến chống người thi hành công vụ, do vậy cán bộ xử lý cần
am hiểu về pháp luật và cần có một số kỹ năng để giải thích, vận động tuyên truyền người dân chấp hành pháp luật
- Trong quán trình xử lý cần xem xét các tình tiết giảm nhẹ, quá trình xử lý phải
có tình, có lý phù hợp với tình hình địa phương
2.3.3 Đề xuất phương án xử lý tình huống:
2.3.3.1 Đề xuất phương án xử lý:
Với tình huống xảy ra như trên, việc lựa chọn phương án giải quyết chủ yếu đặt
ra tại địa phương trong quá trình thực hiện công tác quản lý nhà nước về rừng Căn cứ
Trang 11vào đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, tôi xin đưa ra các phương án giải quyết như sau:
a Phương án 1:
Củng cố hồ sơ ban đầu, xem xét và chuyển hồ sơ qua Hạt Kiểm Lâm để xử phạt
vi phạm hành chính về hành vi chăn thả gia súc và dựng láng chòi trái phép trong rừng đặc dụng đối với hộ Y Niên Triếk
- Ưu điểm
Thể hiện Pháp chế xã hội chủ nghĩa đảm bảo thực hiện nghiêm minh, kĩ cương phép nước được giữ vững
Góp phần ngăn chặn kịp thời những đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ, phát triển rừng
Có tác dụng răn đe, giáo dục những hành vi thực tế đang vi phạm
- Nhược điểm:
Cứng ngắc, quá máy móc trong quá trình xử lý, là hộ dân tộc thiểu số nhận thức chưa cao, kinh tế khó khăn
b Phương án 2:
Củng cố hồ sơ ban đầu, nhắc nhở, tuyên truyền, vận động người dân nhận thức được hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả
- Ưu điểm:
Mang tính chất nhân đạo nhân văn
Trước hết làm giảm bớt khó khăn trước mắt cho người dân, góp phần thực hiện tốt việc xóa đói giảm nghèo trong nhân dân, đây là chủ trương mà Đảng và nhà nước đang rất quan tâm
Phát huy vai trò và nâng cao trách nhiệm của ngành chức năng trong việc xử lý
có tình có lý mang tính thuyết phục được lòng dân
Việc xử phạt còn phải phù hợp với hoàn cảnh kinh tế gia đình và tình hình thực
tế tại địa phương
- Nhược điểm: