Skkn một số biện pháp nâng cao chất lượng vẽ tranh cho học sinh lớp 4

Một trong những đặc trưng của cấu trúc chương trình giáo dục Mĩ thuậtphổ thông nói chung, chương trình giáo dục Mĩ thuật tiểu học nói riêng là theo phương thức đồng tâm và thể hiện ở các

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ …1

I LÝ DO CHỌN DỀ TÀI .…1

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU …2

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU …2

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU …2

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …2

VI GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU …2

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ …3

I CƠ SỞ LÝ LUẬN …3

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ …4

III CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH …6

1 Những điều kiện và chuẩn bị cho việc giảng dạy Vẽ tranh …6

2 Tìm hiểu đặc điểm tranh thiếu nhi lứa tuổi Tiểu học …7

3 Hướng dẫn quan sát và rèn kĩ năng quan sát …7

4 Chú trọng cho học sinh thực hành vẽ tranh là chính …8

5 Áp dụng một số hình thức tổ chức dạy học nhằm gây hứng thú học vẽ tranh cho học sinh …8

6 Một số hạn chế thường gặp …9

7 Các biện pháp khắc phục hạn chế trong vẽ tranh …9

8 Một số biện pháp hố trợ khác 11

IV HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 12

C KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ 13

I KẾT LUẬN 13

II KHUYẾN NGHỊ 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 15

SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH……… 16

THÀNH TÍCH ĐẠT ĐƯỢC……… 20

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai.”

Thật vậy, các em học sinh là những đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ trong sáng.Các em “như những bông hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng, nhưnhững con chim non nhìn quãng trời rộng muốn bay nhưng còn ngập ngừng esợ” Lớn lên được đến trường học tập, giáo dục đào tạo để trở thành những conngười có kiến thức văn hóa, khoa học, có kĩ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ

có sáng tạo, có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, sốnglành mạnh đáp ứng với yêu cầu phát triển đất nước và chuẩn bị cho tương lai

Giáo dục bậc Tiểu học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho

sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh Trên cơ sở cung cấp những trithức khoa học ban đầu về tự nhiên - xã hội, phát triển các năng lực nhận thức,trang bị các phương pháp và kĩ năng hoạt động thực tiễn bồi dưỡng và phát triểntình cảm thói quen, xây dựng đức tính tốt đẹp của con người Cùng với các mônhọc khác thì môn Mĩ thuật có tầm quan trọng đặc biệt giúp học sinh hình thànhnhững kiến thức, kĩ năng sơ đẳng của bộ môn, khơi dậy và phát huy khiếu thẩm

mĩ vốn có của tuổi thơ Mĩ thuật còn giúp các em mở rộng tầm hiểu biết nhậnthức cái đẹp của thế giới xung quanh dẫn đến yêu thích và có nhu cầu thưởngthức cái đẹp Mĩ thuật cũng góp phần quan trọng trong việc hình thành nhâncách trẻ, rèn cho các em có những phẩm chất tốt đẹp như: tính cẩn thận, kỉ luật,sáng tạo và óc thẩm mĩ Đồng thời thông qua đó giúp các em có cơ sở để học tốtcác môn học khác

Một trong những đặc trưng của cấu trúc chương trình giáo dục Mĩ thuậtphổ thông nói chung, chương trình giáo dục Mĩ thuật tiểu học nói riêng là theo

phương thức đồng tâm và thể hiện ở các phân môn như: vẽ theo mẫu, vẽ trang

trí, vẽ tranh, tập nặn tạo dáng tự do, thưởng thức mĩ thuật Nội dung nào cũng

có tầm quan trọng riêng song nội dung vẽ tranh có tính tổng hợp hơn cả Bởi vẽtranh là luyện cho học sinh trí nhớ, trí tưởng tượng, óc sáng tạo… tạo điều kiệncho những năng khiếu vẽ của học sinh phát triển Không những thế vẽ tranh còngiúp học sinh có thói quen quan sát, tìm tòi, hiểu biết tính chất quy luật pháttriển của những hiện tượng và sự vật trong cuộc sống hàng ngày qua đó làm giàuthêm kiến thức về cuộc sống làm phong phú thêm trí tưởng tượng của học sinh.Ngoài ra vẽ tranh còn có tác dụng giáo dục tư tưởng cho học sinh vì đề tài trongcác bài vẽ phong phú đa dạng, đề cập đến mọi khía cạnh của đời sống xã hội,thiên nhiên và con người, từ đó học sinh hiểu được cái đẹp và vận dụng vàonhững sinh hoạt đời sống hàng ngày

Xuất phát từ lòng yêu nghề và mong muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ củamột giáo viên dạy môn Mĩ thuật, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm nhỏ bé của

mình qua đề tài: "Một số biện pháp nâng cao chất lượng vẽ tranh cho học sinh

lớp 4”.

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu:

Với đề tài này, tôi đi sâu tìm biện pháp nâng cao chất lượng vẽ tranh, khắcphục những tồn tại mà học sinh hay mắc phải, đó là:

+ Hình ảnh rời rạc chưa cân đối, mang tính liệt kê Hình ảnh bằng nhau,giống nhau, đơn điệu, hình vẽ nhỏ quá, vụn vặt, sử dụng thước kẻ trong bài vẽ

+ Màu sắc nghèo nàn, chưa có không gian, đậm nhạt

2 Phạm vi nghiên cứu:

Một số biện pháp nâng cao chất lượng vẽ tranh cho học sinh lớp 4

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Từ việc nghiên cứu cơ sở lí luận của việc học vẽ tranh của học sinh;

nghiên cứu về thực tế việc học và thực hành vẽ tranh đề tài của học sinh lứa tuổitiểu học nói chung, học sinh lớp 4 nói riêng, tôi đã tìm ra những lỗi thường mắcphải khi vẽ tranh của học sinh lớp 4

- Để từ đó đưa ra một số biện pháp khắc phục những tồn tại khi vẽ tranh,nhằm nâng cao chất lượng trong giờ học Mĩ thuật, giúp các em chủ động, mạnhdạn, tự tin, thêm yêu thích môn học này

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Từ thực tế giảng dạy hằng ngày trên lớp và các lỗi thường gặp trong quátrình học Mĩ thuật, tôi đưa ra những nhận xét và biện pháp khắc phục cho phùhợp, để giúp học sinh có định hướng cơ bản về cách xây dựng bố cục, hình vẽ,màu sắc trong hoạt động học của mình

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp khảo sát

- Phương pháp thuyết trình, thực hành của học sinh

- Phương pháp vấn đáp, gợi mở, so sánh

- Phương pháp hoạt động nhóm

VI GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Về hoạt động khảo sát: các em học sinh lớp 4

- Về thời gian nghiên cứu: từ đầu năm đến hết học kì I năm học 2021

2020-B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Mĩ thuật là nghệ thuật dùng màu sắc, hình thể để biểu hiện tình cảm, ýnghĩ của người ta như: hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc… Môn Mĩ thuật là mộttrong chín môn học ở cấp tiểu học, được chia ra làm năm phân môn và Vẽ tranh

là một trong năm phân môn đó với số lượng tiết khá nhiều

Năm học 2020-2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát huy kết quả của Dự án

hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học, vận dụng vào dạy học môn Mĩ thuật theochương trình Mĩ thuật tiểu học hiện hành Với mục tiêu lấy học sinh làm trungtâm, kích thích sự tương tác tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức Để từ đócác em có thể hình thành và phát triển ba năng lực cốt lõi là:

+ Sáng tạo mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân

+ Hiểu, cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm, tác phẩm mĩthuật

+ Giao tiếp, trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm,tác phẩm Mĩ thuật

Cùng lúc với việc phát triển những năng lực nói trên, học sinh cũng có thểphát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyếtvấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và đánh giá Phương pháp dạy học

Mĩ thuật mới này được thể hiện qua bảy quy trình:

+ Quy trình 1: Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

+ Quy trình 2: Vẽ biểu cảm

+ Quy trình 3: Vẽ theo âm nhạc

+ Quy trình 4: Phương pháp xây dựng cốt truyện

+ Quy trình 5: Tạo hình 3D – tiếp cận theo chủ đề (tạo hình từ vật tìmđược)

+ Quy trình 6: Điêu khắc, nghệ thuật tạo hình không gian

+ Quy trình 7: Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn

Các phân môn như chương trình Mĩ thuật hiện hành được lồng ghép trongcác chủ đề Chương trình học mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực ở lớp

4 Em sáng tạo cùng những con chữ 3

9 Sáng tạo họa tiết, tạo dáng và trang trí đồ vật 4

Trong mỗi chủ đề, cho dù giáo viên có áp dụng quy trình gì thì hoạt động

vẽ tranh vẫn là nội dung mà học sinh yêu thích nhất

Trong các bài vẽ tranh yêu cầu học sinh hiểu biết thêm và có ý thức quansát nhận xét sự vật hiện tượng xung quanh, học sinh biết tìm chọn nội dung phùhợp chủ đề, tìm ra các ý và các hình ảnh điển hình làm rõ nội dung Học sinhbiết sắp xếp hình vẽ cân đối, nổi bật Học sinh vẽ được tranh rõ nội dung có hìnhảnh chính, phụ và vẽ màu theo ý thích có đậm nhạt Phát triển ở học sinh khảnăng tư duy trừu tượng và cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên đồng thời hiểu đượcphương pháp làm khoa học có suy nghĩ tìm ra cách giải quyết công việc như cái

gì làm trước cái gì làm sau

Học Mĩ thuật chủ yếu là thực hành, hoạt động vẽ bài là hoạt động thựchành Sản phẩm mà học sinh tạo ra là do cách cảm cách nghĩ của học sinh vì thếsản phẩm sẽ không trùng lặp về hình vẽ, màu sắc Vẽ tranh sẽ rèn luyện cho họcsinh khả năng quan sát và tư duy hình tượng Lứa tuổi học sinh lớp 4 là giaiđoạn tiếp theo của hoạt động sáng tạo, giáo viên cần có sự tác động đúng hướngbằng phương pháp dạy học tích cực thì sẽ tạo tiền đề cho các bước phát triểnhoạt động sáng tạo tiếp theo của học sinh Để có kết quả tốt trong quá trìnhgiảng dạy vẽ tranh lớp 4, giáo viên phải nắm vững và vận dụng phương phápdạy học một cách linh hoạt, sáng tạo phát huy tính tích cực chủ động trong họctập của học sinh

- Bản thân không ngừng tìm tòi, học hỏi và thường xuyên làm mới đồdùng.

3 Điều tra phân loại học sinh

Qua một số tiết Mĩ thuật đầu năm, tôi đã nhanh chóng kiểm tra khả năng

vẽ của học sinh Nhìn chung các em rất thích và hào hứng vẽ tranh nhưng kếtquả trên sản phẩm còn hạn chế Để nắm được thực trạng của việc vẽ tranh, tôilấy khối lớp 4 có 490 học sinh làm thực điểm

Trong đó bài vẽ tranh có những nhận xét sau:

Đầu năm học

2020 - 2021

- Hình ảnh vụn vặt chưa nổi bật trọng tâm tranh 127 26

- Màu chưa phù hợp, chưa làm rõ nội dung đề tài 127 26

- Bố cục cân đối, hình vẽ sinh động, màu sắc có

- Kết quả hạn chế trên là do một số phụ huynh học sinh và chính bản thânhọc sinh cho rằng môn Mĩ thuật là môn phụ nên học sinh không có đủ đồ dùnghọc tập phục vụ cho môn học như: sách, bút, giấy vẽ

- Việc áp dụng đổi mới phương pháp dạy học theo thông tư 30 – BGDĐT

và từ tháng 11/ 2016 là thông tư 22 đối với giáo viên Mĩ thuật Phương tiện, đồdùng dạy học còn nhiều hạn chế nên chưa kích thích được tính tích cực của họcsinh

Theo đánh giá chung đối với học sinh Tiểu học vẽ vẫn là hoạt động thú vịnhất Dù là quy trình nào đi nữa nhưng các em vẫn thích được vẽ Vậy vấn đềđặt ra là người giáo viên phải làm gì để học sinh vào bài phát huy được trí nhớ,

trí tưởng tượng, sự sáng tạo của học sinh, làm thế nào để tìm ra những ưu điểm

và hạn chế để có hướng giảng dạy hữu hiệu nhất Nhà giáo Xô Viết Chixchia

Kôp đã từng nói: "Họa sĩ giỏi chưa chắc đã là thầy giáo giỏi" đúng là vậy.

Qua đó, tôi đã nghiên cứu và tiến hành phân nhóm học sinh để thuận lợi

cho việc giảng dạy trong phần Vẽ tranh.

4 Phân nhóm học sinh.

* Căn cứ vào tình hình Vẽ tranh của học sinh và nội dung yêu cầu cần đạt

trong bài, tôi phân học sinh ra làm các nhóm sau:

+ Nhóm 4: Gồm những em chưa biết thể hiện màu, màu chưa có đậm nhạt

III CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH

1 Những điều kiện và chuẩn bị cho việc giảng dạy vẽ tranh

Cũng như tất cả các môn học khác, khi dạy Vẽ tranh muốn tiết học cókhông khí thoải mái, nhẹ nhàng mà đạt kết quả cao thì cần có sự chuẩn bị chuđáo của thầy và trò

1.1 Chuẩn bị của giáo viên

- Nghiên cứu kĩ mục tiêu bài dạy

- Lập kế hoạch bài dạy

- Tranh mẫu

Tranh mẫu to, đẹp, dễ quan sát có nhiều nội dung cùng đề tài tạo sự lôicuốn, hấp dẫn cho bài dạy Đồng thời tranh mẫu phong phú còn giúp khơi gợi trítưởng tượng, óc sáng tạo cho học sinh

Lấy thêm tranh có nhiều mặt hạn chế về bố cục, hình ảnh, màu sắc để họcsinh so sánh

Sưu tầm tranh của thiếu nhi và họa sĩ có tên tuổi

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài dạy để lựa chọn tranh, ảnh, đồ dùng phùhợp

- Tìm cách dạy, quy trình phù hợp với từng chủ đề, từng đối tượng họcsinh

- Trong giáo án chuẩn bị hệ thống câu hỏi cụ thể, rõ ràng, có lôzíc

1.2 Chuẩn bị của học sinh

- Quan sát thực tế trước theo yêu cầu của bài học

- Sưu tầm tranh, ảnh có liên quan đến chủ đề.

- Chuẩn bị đồ dùng đầy đủ: Sách giáo khoa, vở vẽ, màu

- Giấy A4, hoặc A3

- Móc treo tranh chỗ thuận lợi nhất

- Giấy khổ to - hoặc bảng phụ để học sinh vẽ theo nhóm

- Có nơi trưng bày sản phẩm cuối tiết

2 Tìm hiểu đặc điểm tranh thiếu nhi – lứa tuổi Tiểu học

* Tranh vẽ của thiếu nhi, lứa tuổi Tiểu học là cả một thế giới muôn hình,muôn sắc với những đường nét ngây thơ, sinh động Các em vẽ không theo quyluật nào mà vẽ dựa trên cảm xúc, theo trí nhớ Bởi vậy, bố cục trong tranhdường như tự sự kể lại một sự việc nào đó Tất cả những đặc điểm đó là do tưduy của trẻ còn mang tính trực quan cụ thể là chủ yếu Đến lớp 4 - 5 tư duy cụthể dần chuyển sang tư duy trừu tượng, tranh của học sinh dần sát thực tế hơn vàtính liệt kê, ước lệ trong tranh bước đầu dần mất đi

Giáo viên Mĩ thuật thị phạm lên bảng, lên giấy sẽ giúp học sinh nhận biếtcách vẽ nhanh hơn so với chỉ dạy trên tranh mẫu

Ở lứa tuổi này, học sinh khá hiếu động, thiếu sự tập trung nên tính kỉ luậtchưa cao Giáo viên dạy Mĩ thuật phải biết điều chỉnh – tạo không khí hào hứngtrong lớp song vẫn giữ được kỉ luật, trật tự: Cho học sinh trao đổi thảo luận, vẽtheo nhóm, nhận xét - đánh giá chéo bài của bạn, nhóm bạn song vẫn phải nhắcnhở những học sinh mải chơi, nói chuyện riêng trong giờ học vẽ

* Do đó để đánh giá tranh vẽ của học sinh, cần phải dựa trên đặc điểmtâm sinh lí của lứa tuổi không nên áp đặt yêu cầu quá cao theo cách đánh giá củahọa sĩ

3 Hướng dẫn quan sát và rèn kĩ năng quan sát

Phương pháp quan sát quan trọng trong dạy học Mĩ thuật nói chung vàdạy Vẽ tranh nói riêng, giúp các em có thói quen quan sát vì học sinh tiểu họcchưa có thói quen quan sát trước khi vẽ Bởi vậy, hình vẽ thường bị xộc xệchméo mó không giống mẫu Để khắc phục tình trạng này, tôi thường hướng dẫnhọc sinh quan sát theo hai cách:

+ Thứ nhất: Quan sát tranh ảnh trong giờ học

+ Thứ hai: Quan sát trong đời sống thực tế

3.1 Quan sát trong giờ học

- Trong các giờ học vẽ tranh, tôi thường sử dụng tranh ảnh mẫu vật thậthình gợi ý cách vẽ, bài vẽ của học sinh năm trước cho học sinh quan sát

- Trước khi học sinh quan sát tôi thường nêu rõ yêu cầu: Quan sát về nộidung tranh, các hình ảnh chính, hình ảnh phụ, màu sắc của tranh và gợi ý chohọc sinh nói lên suy nghĩ, nhận xét của mình Từ đó bổ sung phân tích cho họcsinh hiểu rõ nội dung bài

3.2 Quan sát trong cuộc sống

- Học sinh lớp 4 rất thích tự khám phá Trong thời đại công nghệ thông tinphát triển như hiên nay, việc tìm tiểu thông tin trên mạng là một việc không quákhó với học sinh Tôi thường yêu cầu học sinh tìm hiểu trước bài học từ đó quansát, sưu tầm những tranh ảnh trên sách báo, trên mạng xã hội… có nội dung liênquan đến bài học Sự chuẩn bị bài mới của học sinh góp phần không nhỏ cho việccủng cố kiến thức trong bài học của học sinh Hơn nữa việc các em tự quan sát, tìmhiểu tư liệu trước giờ học giúp các em có hứng thú trong bài học mới Từ đó tạocho các em có thói quen tự giác, chủ động, tích cực trong hoạt động học

4 Chú trọng học sinh hoạt động thực hành

Thực hành là phương pháp quan trọng trong dạy Mĩ thuật nói chung vàdạy Vẽ tranh nói riêng Bởi vì nếu chỉ có lí thuyết mà không có thực hành thìkhông thể đạt được kết quả tốt trong bài học Chúng ta đều biết rằng mục đíchcủa tiết dạy Mĩ thuật không nhằm đào tạo các em trở thành hoạ sĩ Trong khithực hành học sinh sẽ bộc lộ suy nghĩ, cảm nhận của mình về thế giới xungquanh Sự bộc lộ sẽ được dễ dàng nếu như các em có kỹ năng thực hiện một

cách thuần thục NP Xa-uc-li-na nhà tâm lý học Nga cho rằng: “Hoạt động tạo

hình chỉ có tính chất sáng tạo khi sự cảm thụ thẩm mĩ được phát triển và trẻ

đã nắm được những kỹ xảo cần thiết để thực hiện bức vẽ”.

Nhờ việc chú trọng trong hoạt động thực hành của học sinh mà kỹ năngthể hiện các bài vẽ của các em được nâng lên, từ đó chất lượng các bài vẽ đượctăng lên rõ rệt

5 Áp dụng linh hoạt một số hình thức tổ chức dạy học nhằm gây hứng thú học vẽ tranh cho học sinh

Phương pháp dạy học truyền thống là thầy giảng, trò nghe, cách dạy nàyhạn chế khả năng sáng tạo của học sinh các em tiếp thu kiến thức một cách máymóc, thụ động Chỉ có phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm mớiphát huy được tính tích cực hoạt động của học sinh, mới tạo điều kiện cho các

em tìm kiếm tri thức và tìm cách giải quyết vấn đề Giáo viên là người tổ chứchoạt động và hướng dẫn học sinh hoạt động

5.1 Tổ chức các trò chơi học vẽ trong các giờ dạy Vẽ tranh

- Trò chơi là một hoạt động của con người nhằm mục đích trước tiên vàchủ yếu là vui chơi đồng thời còn có tác dụng giáo dục học sinh về kiến thức, kỹnăng và giáo dục đạo đức cho học sinh.

- Bác Hồ đã từng nói: “Giáo dục học sinh là một khoa học, cách dạy trẻ

làm sao trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học” Lời dạy đó của Bác đến nay vẫn còn nguyên giá trị định

hướng cho giáo dục thế hệ trẻ đặc biệt là lứa tuổi học sinh Tiểu học

Kết hợp các biện pháp dạy học Vẽ tranh được thực hiện thông qua việc tổ

chức trò chơi “Hoạ sĩ tí hon”, tôi thấy giờ học Vẽ tranh của học sinh lớp 4 sôi

nổi hơn, học sinh rất hào hứng thực hành đặc biệt chất lượng bài vẽ của các emđược nâng cao rõ rệt

5.2 Thảo luận nhóm.

Ngoài việc kết hợp sử dụng các hình thức trò chơi trong giờ dạy Vẽ tranh,tôi còn tổ chức cho các em thảo luận nhóm nhằm phát huy tính tích cực, chủđộng sáng tạo trong việc lĩnh hội tri thức

Tôi cho các em thảo luận nhóm ở phần quan sát nhận xét và tìm chọn nộidung chủ đề Trước khi cho học sinh thảo luận nhóm, tôi nêu rõ yêu cầu thảoluận nhóm mấy? Trong thời gian như thế nào? Thảo luận cái gì? Hình ảnhchính, hình ảnh phụ, màu sắc thế nào cho phù hợp…?

- Khi hết thời gian thảo luận các nhóm sẽ phát biểu ý kiến của nhómmình, nhóm khác nhận xét và bổ sung Sau đó, giáo viên bổ sung nhận xét vànhấn mạnh nội dung kiến thức cho học sinh khắc sâu kiến thức hơn

6 Một số hạn chế thường gặp trong vẽ tranh

6.1 Sử dụng thước kẻ trong bài

6.2 Hình vẽ quá nhỏ, vụn vặt

6.3 Nghèo màu, chưa có không gian, đậm nhạt không rõ ràng

Khi đã nắm được những hạn chế cần khắc phục trong Vẽ tranh của học

sinh tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu làm thế nào để học sinh mạnh dạn vẽ bài? Họcsinh biết lựa chọn, chắt lọc và biết sắp xếp hình ảnh, biết sử dụng màu để vẽ nổibật, sinh động, mang vào tranh vẽ những rung cảm thẩm mĩ

7 Các biện pháp khắc phục hạn chế trong vẽ tranh.

7.1 Giúp học sinh khắc phục thói quen dùng thước kẻ khi Vẽ tranh

Đa số học sinh vẽ nét thẳng bằng thước khi vẽ nhà, vẽ hàng rào Cách vẽcủa các em thường gò bó, thận trọng, thiếu phóng khoáng làm cho hình vẽ khôcứng thiếu vắng dần vẻ ngây thơ hồn nhiên của lứa tuổi

Mặc dù tôi thường xuyên nhắc nhở nhưng các em nhóm 2 - 3 vẫn có thóiquen dùng thước kẻ

* Cách khắc phục:

+ Thường xuyên nhắc nhở, động viên học sinh không dùng thước vẽ bằngtay mới đẹp, mềm mại và đảm bảo tốc độ vẽ bài.

+ Giáo viên nhẹ nhàng phân tích nét vẽ và nét kẻ, cho học sinh so sánhbài mình và bài đẹp của bạn cùng lớp

+ Tổ chức thi vẽ nhanh có tên gọi "Ai nhanh ai khéo" nội dung trò chơi là

trong một thời gian ngắn (1 phút 30 giây) người chơi (chủ yếu là các em haydùng thước kẻ) phải vẽ nhanh một số hình theo yêu cầu (tùy thuộc vào từng bài)

7.2 Giúp những học sinh vẽ hình to, rõ ràng, xây dựng bố cục chắc chắn có trọng tâm

Do chất liệu bút chì dễ tẩy nên những học sinh quá lạm dụng tẩy, vẽ hìnhrồi lại tẩy đi làm cho bài vẽ bị rách, bẩn, hình vẽ thiếu tự nhiên Kết quả đượcmột bức tranh có bố cục trống vắng rất khó thể hiện Để khắc phục nhược điểmnày, tôi yêu cầu những học sinh dùng trực tiếp bút có nét vẽ to như bút dạ màu,sáp màu để vẽ vào giấy A4

Sau một thời gian dùng bút màu nét to vẽ trực tiếp hình, tôi nhận thấynhững học sinh nhóm này có hình vẽ tự nhiên hơn, nét vẽ khoáng đạt hơn và đặcbiệt là hình vẽ to, rõ ràng, bố cục chắc chắn, có trọng tâm hơn

7.3 Giúp học sinh khắc phục nhược điểm về màu khi Vẽ tranh

* Màu sắc rất quan trọng trong một bức tranh, nó có sức lôi cuốn ngườixem và đóng góp không nhỏ vào việc hình thành nội dung tư tưởng chủ đề Nếubiết vẽ màu thì bài vẽ sẽ trở lên sinh động, nếu không thì bài vẽ sẽ trở lên lu mờ,hình ảnh không rõ ràng Tùy lứa tuổi và cá tính mỗi học sinh mà có sự lựa chọnmàu khác nhau Học sinh Tiểu học thường dùng màu tươi rực rỡ Song khôngphải em nào cũng biết dùng màu Có nhiều em nhất là nhóm 4 chưa biết dùngmàu: màu nghèo nàn, thiếu độ đậm nhạt

* Cách khắc phục:

+ Làm bảng pha màu, cắt dán những cặp màu bổ túc, màu tương phản,màu nóng lạnh lên tờ giấy to dán cạnh bảng trước lớp để giúp học sinh luôn nhìnghi nhớ, cân nhắc chọn 2 màu đặt cạnh nhau

Màu bổ túc, màu tương phản

Đỏ đậm Đỏ Đỏ cam Da cam Vàng cam Vàng

Bảng màu nóng

Tím Chàm Xanh lam Xanh đậm Xanh lục Xanh lá mạ

Bảng màu lạnh

+ Tổ chức thi vẽ tiếp sức: Phôtô tranh vẽ nét gắn lên bảng cho học sinh thitheo nhóm, mỗi cá nhân lần lượt lên chọn màu và vẽ vào một hình trong tranhcho đến hết thời gian quy định Trò chơi kết thúc, giáo viên hướng dẫn học sinhnhận xét, đánh giá màu của nhóm mình, nhóm bạn Qua đó, giáo viên củng cốcách vẽ màu.

8 Một số biện pháp hỗ trợ khác

8.1 Xây dựng nhóm vẽ

Tục ngữ có câu "Gần mực thì đen, gần đèn thì dạng" hay "Học thầy

không tày học bạn" Qua những bài vẽ của các em, tôi thấy học sinh bắt chước

rất nhanh Vì vậy, do đặc điểm tâm lí này mà tôi đã xây dựng các nhóm vẽ, ghépnhững học sinh có những mặt mạnh nổi bật ở mảng này kết hợp những học sinhnhóm khác có mặt nổi trội khác

Ví dụ: Khi vẽ theo nhóm, tôi chọn học sinh ở các nhóm 1 - 2 - 3 - 4 thành

một nhóm Để các em hỗ trợ nhau cùng tạo lên được bức tranh đẹp, cùng nhautiến bộ

8.2 Nhận xét đánh giá thường xuyên

- Sau mỗi bài vẽ, giáo viên cần cho hoc sinh tự giới thiệu về sản phẩm củamình, học sinh nhận xét chéo bài của nhau Đồng thời, giáo viên kịp thời nhậnxét, đánh giá thường xuyên để phát hiện và củng cố lại những mặt hạn chế củahọc sinh có như vậy học sinh mới mau tiến bộ và dần hiểu rồi hình thành thóiquen khi vẽ

- Khi nhận xét nên chọn các bài hoàn thành tốt và chưa hoàn thành ở một

số mặt để học sinh so sánh tìm những ưu, khuyết điểm để có cách chính sửa vàcách vẽ cho bài sau

- Cuối mỗi tiết học, giáo viên tổ chức cho học sinh bình chọn ra bạn nào

có tiến bộ để các con thấy được sự khích lệ từ đó luôn có động lực cố gắng vươnlên

8.4 Tổ chức triển lãm và thi bình luận tranh

Vào các ngày kỉ niệm lớn như 20/11 hay 26/3 tôi cho học sinh tự chọnnhững tranh vẽ đẹp của mình trong các bài học hay tranh trong đợt thi tháng nộp

để triển lãm (phạm vi trong khối) giáo viên chọn lọc những tranh điển hìnhtrưng bày và tổ chức cho học sinh thi bình chọn tranh bằng lời văn