Slide 1 Kiểm tra bài cũ Câu hỏi 1 Em hiểu thế nào là lượt lời trong hội thoại? Chúng ta phải làm gì để đảm bảo lịch sự khi tham gia cuộc hội thoại? 2 Đọc đoạn văn “anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng U[.]
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:
1 Em hiểu thế nào là lượt lời trong hội thoại? Chúng ta phải làm gì
để đảm bảo lịch sự khi tham gia cuộc hội thoại?
2 Đọc đoạn văn: “anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng Uể oải, chống
tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngẩng đầu lên Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng
đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây
? Cho biết ai tham gia trong cuộc thoại? Người đó có bao nhiêu lượt
lời? Tính cách của nhân vật thể hiện qua lời nói như thế nào?
- Người tham gia trong cuộc thoại là: Cai lệ.
- Cai lệ có một lượt lời Nhấn mạnh sự hung hãn, hách dịch, vô tâm.
Trang 4Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải, chống tay
xuống phản, anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt
chỏo, anh mới kề vào đến miệng,cai lệ và người nhà lớ trưởng
đó sầm sập tiến vào với những roi song,tay thước và dõy thừng.
Gừ đầu roi xuống đất,cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:
- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy à?
Nộp tiền sưu ! Mau!
(Ngô Tất Tố- Tắt đèn)
Bài 28: Lựa chọn trật tự từ trong câu
I.Nhận xét chung
1,Đọc đoạn trích
Trang 5LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Gâ đầu roi xuống đất :TN
nghÜa.
Trang 6BÀI 28
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
1-Cai lệ gõ đầu roi xuống đất ,thét bằng giọng khàn khàn của một
ng ời hút nhiều xái cũ
2- Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi
cũ, gừ đầu roi xuống đất.
3- Thột bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi cũ,
cai lệ gừ đầu roi xuống đất.
4- Bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ
gừ đầu roi xuống đất, thột.
5-Bằng giọng khàn khàn của một ng ời hút nhiều xái cũ ,gõ đầu
roi xuống đất cai lệ thét
6- Gừ đầu roi xuống đất,bằng giọng khàn khàn của một người
hỳt nhiều xỏi cũ cai lệ thột
Trang 7I.Nhận xét chung
1.§äc ®o¹n trÝch /sgk
2.Nhận xét
- Có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa
cơ bản của câu.
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 9Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể
oải,chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng
đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến
miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng
(a) Cai lệ gừ đầu roi xuống đất, thột bằng giọng
khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:
sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Nhấn mạnh vị thế XH,liờn kết với cõu
trước và cõu sau.
Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp đ ợc và nhận xét về tác dụng
của sự thay đổi ấy.
Trang 10(b) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→NhÊn m¹nh vÞ thÕ XH, liªn kÕt c©u(c©u
Trang 11Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy
cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người
nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng.
(c)Thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi
cũ, cai lệ gừ đầu roi xuống đất:
- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Nhấn mạnh thái độ hung hãn (không liên
Trang 12Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,
chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến
miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng
(d)Bằng giọng khàn khàn của một người hỳt
nhiều xỏi cũ,cai lệ gừ đầu roi xuống đất,thột:
- Thằng kia! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu! Mau!
→ Chỉ liên kết với câu sau
Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp đ ợc và nhận xét về tác dụng
của sự thay đổi ấy
Trang 13
Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến
miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập
tiến vào với những roi song, tay thước và dõy
thừng
(e)Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều
xỏi cũ, gừ đầu roi xuống đất,cai lệ thột.
- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn
sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Chỉ liên kết với câu sau
Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp đ ợc và nhận xét về tác dụng
của sự thay đổi ấy
Trang 14(g)Gừ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn
của một người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ thột.
- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua, cũn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
→ Để nhấn mạnh thái độ hung hãn và liên
kết với câu sau
Lần l ợt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp đ ợc và nhận xét về tác dụng
của sự thay đổi ấy
Trang 15LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 16đem lại hiệu quả diễn đạt riêng.
Người nói (người viết)cần biết lựa
chọn trật tự từ thích hợp với yêu
cầu giao tiếp. em rút ra nhận xét gì? Qua sự sắp xếp trật tự từ trong câu,
Trang 17trước sau của các hoạt động … giật phắt cái thừng
trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
- Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 18→ cai lÖ: mang roi song, ®i tr íc
→ ng êi nhµ lÝ tr ëng: mang tay
th íc vµ d©y thõng, ®i sau
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 19→ Cách viết a (của tác giả) có hiệu quả diễn đạt cao hơn, vì có
sự hài hòa về ngữ âm.
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 20*Trật tự từ trong câu có thể :
-Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hoạt
động, đặc điểm (nh thứ bậc quan trọng của sự vật, thứ tự của hoạt động, trình tự quan sát của
Trang 21a.Trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của các hoạt động.
b.Trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và
thứ tự xuất hiện của các nhân vật
-Cách a (cách viết của tác giả) có hiệu quả diễn đạt cao hơn,
vì có sự hài hòa về ngữ âm.
*Ghi nhớ 2 : SGK/112
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 22Nắng chói sông Lô,hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến n ớc Bình Ca
c.- Âý cũng may cho cô, vơ vẩn mãi
ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn:
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả cần.
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 23I- Nhận xột chung
1.Đọc đoạn trích /sgk
2.Nhận xét :
- Cỏch viết của tỏc giả nhằm mục đớch:nhấn mạnh sự hung hón của cai lệ
và để tạo liờn kết cõu.
3.Ghi nhớ 1: SGK/111
II- Một số tỏc dụng của sự sắp xếp trật tự từ
1.Ví dụ /sgk
2.Nhận xét:
a trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của cỏc hoạt động
-b.trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và
thứ tự xuất hiện của các nhân vật
cách a(cách viết của tác giả) có hiệu quả diễn đạt cao hơn vi có sự
hài hoà về ngữ âm
*Ghi nhớ 2: SGK/112
III- Luyện tập
a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện trong lịch sử
b Nhấn mạnh vẻ đẹp của tổ quốc Tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho khổ thơ
c Lặp lại từ và cụm từ “mật thám”và “đội con gái” để tạo liên kết với câu đứng tr ớc
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Trang 24Bài tập nhanh
• Hãy biến đổi câu “ Rất đẹp
những câu thơ có trật tự từ khác nhau.
Trang 26Xin ch©n
thµnh c¶m ¬n !