Phân tích khổ 2 và 3 mùa xuân nho nhỏ

Phân tích khổ 2 và 3 Mùa Xuân Nho Nhỏ Bài làm Sự diễm lệ của cách mạng kháng chiến luôn là đề tài đột phá cho các nhà thơ, nhà văn chấm bút Trong bài thơ “Quê Hương Việt Nam Ta” , Nguyễn Đình Thi đã t.

Phân tích khổ 2 và 3 Mùa Xuân Nho Nhỏ

Bài làm

Sự diễm lệ của cách mạng kháng chiến luôn là đề tài đột phá cho các nhà thơ, nhà văn chấm bút.

Trong bài thơ “Quê Hương Việt Nam Ta” , Nguyễn Đình Thi đã từng bộc bạch

“Mặt người vất vả in sâu Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn Đất nghèo nuôi những anh hùng Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên”

Ông đã gợi lên vẻ đẹp của Tổ Quốc, vẻ đẹp của con người lao động một cách mãnh liệt Nhưng đối với ngòi bút Thanh Hải, ông lại miêu tả vẻ đẹp Tổ Quốc và con người lao động rất nhẹ nhàng và say sưa như đang hòa hợp với thiên nhiên Thanh Hải là một trong những ngòi bút có công xây dựng nên nền văn học Việt Nam từ những ngày đầu Sự chấm phá tô đậm vẻ đẹp đất nước qua bài thơ “Mùa Xuân Nho Nhỏ” rõ nét là ở khổ 2 và 3

“Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất vả như hối hả Tất cả như xôn xao Đất nước bốn ngàn năm Vất vả và gian lao Đất nước như vì sao

Cứ tiến lên phía trước”

Chúng ta hãy cùng nhau đi giải mã ngòi bút của Thanh Hải nào!

Thi phẩm “Mùa Xuân Nho Nhỏ” được Thanh Hải đệm bút vào T11-1980, lúc đất nước

đã thái bình và cũng là lúc tác giả đang nằm trên giường bệnh Với thể thơ tự do 5 chữ, ngôn

từ giản dị, mộc mạc, chân thành, bài thơ như là nỗi niềm của Thanh Hải trước cảnh thiên nhiên đất trời và qua đó cũng cảm thán vẻ đẹp của con người lao động trong cách mạng, bộc

lộ ra nhiều khát vọng cao cả Bài thơ đúng là một tác phẩm xuất sắc, xứng đáng là bài thơ hay trong làng thơ ca Việt Nam

Đầu tiên, tác giả đã ánh lên vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân chuyển hóa vào con người, gắn với hình ảnh con người lao động và chiến đấu qua khổ thơ 2

“Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ”

Nếu như với khổ thơ 1, tác giả mượn hình ảnh con chim, dòng sông, bông hoa để tả về cảnh đẹp trữ tình mùa xuân xứ Huế thì ở khổ 2, tác giả lại mượn hình ảnh người cầm súng và người ra đồng để làm cho mùa xuân đất nước thêm rạo rực Hình ảnh “người cầm súng” là

ẩn dụ cho những người đi làm nhiệm vụ, đi làm việc cho cách mạng mang một sức sống tươi trẻ và phấn khởi như là cậu bé Lượm

- “Cháu đi liên lạc Vui lắm chú à

Ở đồn Mang Cá Thích hơn ở nhà!”

Còn đối lại với người chiến sĩ là hình ảnh “người ra đồng”, nó đã ẩn dụ những người lao động tạo ra lương thực, tạo ra thức ăn Hai hình ảnh đối lập nhau đã tạo ra vòng tuần hoàn cách mạng: chiến sĩ bảo vệ người dân, người dân nuôi lo chiến sĩ Điệp từ “lộc” ở câu thơ thứ hai và thứ tư đã tạo ra sự liên tưởng đầy thú vị cho độc giả “Lộc” là tả thực cho những cành cây non, khô ráp nhưng nó lại mang một ý nghĩa sâu xa hơn khi được kết hợp với cụm

từ “giắt đầy trên lưng” Đấy là hình ảnh các anh chiến sĩ đang ngụy trang sau bóng cây, trên những cành cây khô sãn sàng phục kích quân thù, không phải là cách đứng đứng hiên ngang chờ giặc tới như Chính Hữu mà là núp đợi địch đã tạo ra sự khác biệt trong thơ của Thanh Hải Còn “Lộc trài dài nương mạ”, “lộc” ở đây có thể hiểu là những hạt giống, hay những đồng lúa chín vàng trải dài khắp nương ca ngợi vẻ vang đấy là một mùa bội thu Đúc kết lại thì từ “lộc” chính là sức sống của tuổi trẻ, của đất nước chứa chan bao niềm hi vọng tươi sáng đang theo con người đi khắp thế gian Tại sao để ca ngợi mùa xuân của đất nước Thanh Hải lại lấy hình ảnh con người? Bởi vì chính họ-những con người đầy nhiệt huyết, đã mang đến cái tươi vui của mùa xuân cho đất nước Con người có mặt ở nơi đâu thì nới đó sẽ có mùa xuân, sự hòa hợp với thiên nhiên dất trời cũng giúp con người nhận được sự vẻ nang Nhường lại sự nhiệt tình, đẹp đẽ của thiên nhiên cho các người chiến sĩ, người nông dân vì một lẽ “có họ mới có ta” Qua cách nhìn đầy thơ mộng của Thanh Hải, ta lại thấy được dáng

vẻ con người đang thôi thúc làm việc, cống hiến cho đất nước

“Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao”

Điệp từ “tất cả” cộng thêm từ láy “hối hả”, “xôn xao’ hòa hợp với nhịp thơ nhanh đã tạo ra một bức tranh con người cùng đất nước đang khẩn trương phát triển dất nước Họ đang sử dựng hết trí tuệ và sự nhiệt huyết của mình cho việc xây dựng dất nước Nhớ khi xưa, trong đêm đen bóng dáng nô lệ, nhà thơ Tố Hữu-đứa con của xứ Huế, đã từng viết

“Tôi nện gót trên đường phố Huế Dửng dung không một cảm tình chi Không gian sặc sụa mùi ô uế

Như nước dòng Hương mãi cuốn đi”

Đó là Huế trong quá khứ nô lệ tối đen, lầm than Nhưng còn hiện tại, Huế đã đỏi thay không còn giống xưa, đáng hối hả công dựng đất nước, nhịp nhàng chiến đấu Con người như được tiếng gọi mời của thiên nhiên vực dậy khỏi quá khứ trở nên sáng lạng hơn làm nên lịch sử với hai nhiệm vụ là chiến đấu và sản xuất Khổ thơ như một bản tình ca ca ngợi con người lao động nói chung và ca ngợi sự vực dậy của Huế nói riêng Khổ thơ đã khẳng định được giá trị thật sự của con người thời kháng chiến Thật huy hoàng!

Tiếp theo, từ xúc cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước khi bước vào mùa xuân, nhà thơ Thanh Hải đã có một cách nhìn sâu sắc và đầy tự hào về lịch sử của dẫn tộc qua khổ thơ thứ 3

“Đât nước bốn ngàn năm Vất vả và gian lao

Đất nước như vì sao Cứu đi lên phía trước”

Cụm từ “bốn ngàn năm” là chỉ bề dày hình thành, quá trình xây nước và dựng nước trải qua bồn thiên niên kỉ dài dai dẳng, đầy oai hùng và vĩ đại

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa ” mẹ

thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”

Với nghệ thuật nhân hóa đất nước như là một người mẹ tảo tần, vất vả và gian lao đã nhấn mạnh thêm sự trường tồn của đất nước đã phải trải qua biết bao nhiêu cuộc xâm lược từ các vương triều và các nước khác Để có được sự trường tồn ấy, gian sơn, gấm vóc này đã tiêu hao rất nhiều, biết bao nhiêu mồ hôi, nước mắt của các thế hệ, của những năm dài dẳng lúc hưng thịnh, lúc trầm lắng Nhưng cho dù có bị chà đạp ra sao thì sự bất khuất của dân tộc Việt Nam vẫn không đổi

“Sống vững chãi bốn nghìn năm sừng sững Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa”

Từ giọng thơ thoáng đạt, hình ảnh thơ kì vĩ, ta cảm nhận được sự tin tưởng về tương lai của đất nước Âm thanh của mùa xuân dất nước chính là cuộc sống vất vả, gian lao mà tươi tắn

vô ngần Niềm tự hào về đất nước cứ lẳng lặng chảy trong tim ông, huyết mạch bồi hồi nghĩ

về bổn phận đối với nhân dân, quê hương, đất nước Cảm xúc tụ hào ấy được thể hiện qua hai câu

“Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước”

So sánh đất nước như vì sao tỏa sáng, là hình ảnh so sánh và giàu ý nghĩa Vì ví như thế để cho đất nước luôn rực rỡ đi thẳng về một tương lai tươi đẹp bằng sức mạnh đã cuộn trào và cất giữ trong suốt bốn ngàn năm vất vả, gian lao

“Đất Nước Phải chặt tre, đóng cọc mà giữ lấy!

Đất Nước Phải đan phên, đổ đất mà giữ lấy!

Đất Nước Phải phá nhà, chặt cây vườn vác ra mà giữ lấy!

Đất Nước Phải neo người xuống sông, chặn nước mà giữ lấy!

Đất Nước Đất Nước không thể trôi được!”

Bài thơ được ra lúc đất nước hòa bình như là là một bản tình ca thể hiện sự lạc quan, sự khích lệ người dân khắc phục hậu chiến tranh Điệp từ “đất nước” để nhấn mạnh sự tin tưởng vào đất nước trong ông, tin tưởng vào người dân sẽ cùng nhau hợp sức khắc phục hậu chiến tranh để có thể sánh vai với cường quốc năm châu Khổ thơ đã khép lại nhưng cảm xúc lại luôn cuộn trào mãi không thôi, đây như là một tác phẩm nhấn điểm lại sự hình thành của Tổ Quốc, bất khuất, kiên cường Thật vĩ đại thay cho đất nước!

Với thể thơ 5 chữ, gần với làn điệu dân ca, lời thơ giàu nhạc điệu, âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết, kết hợp với hình ảnh tự nhiên, giản dị từ thiên nhiên với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát, cấu trúc chặt chẽ, sự phát triển tự nhiên của hình ảnh mùa xuân với các phép tu từ đặc sắc Khổ thơ 2 và 3 bài thơ “Mùa Xuân Nho Nhỏ” thể hiện niềm tự hào lớn lao của Thanh Hải và lòng thiết tha yêu mến, ước muốn gắn bó với nhân dân, đất nước, với cuộc đời bao tươi đẹp

Không chỉ có bài thơ “Mùa Xuân Nho Nhỏ” toát lên mình vẻ đẹp của con người lao động mà còn có bài thơ “Đoàn Thuyền Đánh Cá” của Huy Cận

“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng 

Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông  Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.”

Hệ thống từ ngữ tượng hình: “kéo xoăn tay”, “lưới xếp”, “buồm lên” đã đặc tả để làm hiện lên một cách cụ thể, sinh động công việc kéo lưới của những ngư dân Hình ảnh ấn dụ “ta kéo xoăn tay chùm cá nặng”: Những nét tạo hình gân guốc, chắc khỏe, cơ bắp cuồn cuộn gợi

vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài lưới trong lao động Đồng thời gợi lên một mẻ lưới bội thu. Hình ảnh “vẩy bạc”, “đuôi vàng” đầy ắp những khoang thuyền cho thấy sự giàu có của biển cả quê hương và niềm vui phơi phới của người lao động Màu bạc của vảy cá, màu vàng của đuôi cá dưới ánh mặt trời như lóe cả rạng đông làm cho ta cảm thấy hôm nay chắc

là một ngày tuyệt vời nhỉ “Lóe rạng đông” cũng như là hình ảnh mặt trời đang lấp ló ngôi lên và hòa cùng sự vận hành ấy chính là lúc con người xếp lưới, căng buồm đón nắng hồng cho thấy sự nhịp nhàng của con người và vũ trụ

Cả hai bài “Mùa Xuân Nho Nhỏ” và “Đoàn Thuyền Đánh Cá” đều đã khắc lên cho thiên nhiên một nhịp cầu sôi động bởi dấu chân của con người, thật trùng hợp khi cả hai đều

là thơ thuộc thể tự do Tuy nhiên, ở hai bài cũng có một vài điểm khác biệt Bài “Mùa Xuân Nho Nhỏ” ra đời năm 1980, lúc đất nước đã hòa bình vào khắc họa đậm nét lao động của người lính và người nông dân Còn bài “Đoàn Thuyền Đánh Cá” được sáng tác năm 1958, lúc miền Bắc đang xây dựng chủ nghĩa xã hội mới, miền Nam đang chống Mĩ và thi phẩm khắc họa đậm nét lao động của người ngư dân Nói đi cũng phải nói lại, bài “Mùa Xuân No Nhỏ” đã rất thu hút độc giả bởi cái cách nhìn đầy thâm tình của Thanh Hải vẻ vẻ đjep con người lao động Thật đáng trân quý!

Khép lại thi ca, Thanh Hải đã thành công khi mở ra một bức họa về lao động đầy xuất sắc qua cấu tứ chặt chẽ, hình ảnh tự nhiên, giản dị giàu sức gợi tả, ngôn ngữu thơ trong sáng, gợi cảm Phát huy triệt để giá trị các hình thức điệp và biện pháp tu từ khác như so sánh ẩn

dụ Chúng ta-người cầm ngọn đuốc thắp sáng bầu trời cho Tổ Quốc phải cố gắng, năng nổ hoạt động các tổ chức thiện nguyện, đóng góp một chút công sức vào mùa xuân của đất nước Ra sức học tập vượt qua kì thi tuyển đang đến rất gần cũng như câu nói của Lê-nin

“học, học nữa, học mãi”