Thực hiện biện pháp giúp học sinh rèn ý thức bảo vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu

Giảng dạy môn Mĩ thuật ở cấp Tiểu học không nhằm đào tạo học sinh trở thành họa sĩ hoặc những người chuyên làm nghề Mĩ thuật, mà lấy hoạt động Mĩ thuật để nâng cao hiểu biết về nhiều

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 2

1 Tên sáng kiến: “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu” 2

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: 2

3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: 2

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: 2

5 Tác giả: 2

6 Đồng tác giả (nếu có): 2

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN 2

1 Tình trạng giải pháp đã biết 2

1.1 Lý do chọn sáng kiến: 2

1.2 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới 3

1.3 Ưu, nhược điểm của biện pháp cũ 3

1.4 Đề xuất biện pháp mới nhằm khắc phục nhược điểm của biện pháp cũ 3

2 Nội dung (các) giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến: 3

2.1 Nội dung trọng tâm biện pháp môn Mĩ thuật: 3

2.2 Nội dung các giải pháp 4

3 Khả năng áp dụng của giải pháp 18

4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc có thể dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp 19

4.1 Cách thức thực hiện: 19

4.2 Hiệu quả chung: 19

4.3 Kết quả khảo sát, kiểm chứng: 20

5 Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có) 21

6 Các thông tin cần được bảo mật: Không 23

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 23

8 Tài liệu kèm theo: 23, 24, 25 III Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền 23

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Mĩ thuật Tiểu học

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mĩ thuật

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái Địa chỉ liên hệ: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái Điện thoại: 0977795247

6 Đồng tác giả (nếu có): Không

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN

1 Tình trạng giải pháp đã biết

1.1 Lý do chọn sáng kiến:

Nghệ thuật hội họa đóng một vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội Trong trường học bộ môn Mĩ thuật cũng giữ một vai trò quan trọng trong việc cùng với các môn học khác giáo dục hình thành nhân cách cho học sinh Vì thế

bộ môn mỹ thuật sẽ làm dung hoà, kéo dãn những suy tư nặng nề của các em để các em có cảm giác nhẹ nhõm, thoải mái hơn khi tiếp thu kiến thức của những

bộ môn khác

Giảng dạy môn Mĩ thuật ở cấp Tiểu học không nhằm đào tạo học sinh trở thành họa sĩ hoặc những người chuyên làm nghề Mĩ thuật, mà lấy hoạt động Mĩ thuật để nâng cao hiểu biết về nhiều mặt như: đạo đức, trí tuệ thẩm mĩ Vì vậy mục tiêu của môn Mĩ thuật ở Tiểu học là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản để hình thành nhân cách con người, hiểu được cuộc sống và luôn biết vươn lên cái hoàn thiện: Chân-

thiện- mỹ

Là giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật, tôi tự nhận định môn học Mĩ thuật

ở trường phổ thông không đòi hỏi ở người học những khả năng bẩm sinh, không nhất thiết phải có giấy vẽ, màu vẽ tốt mà đòi hỏi ở học sinh khả năng tiếp thu kiến thức, niềm đam mê, tính tích cực chịu khó Vì vậy việc rèn luyện và phát triển những kỹ năng cho học sinh làm quen, biết sử dụng những đồ vật, giấy bìa phế liệu an toàn, đảm bảo vệ sinh, dễ sử dụng để các em có thể làm đồ dùng

hiệu quả trong môn Mĩ thuật và tạo hưng phấn trong các môn học khác là tất yếu

- Kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Xuất phát từ những yêu cầu trên tôi chọn sáng kiến: “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu.”

1.2 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới

Thông thường dạy học môn Mĩ thuật cấp tiểu học thường dạy theo phân

phối chương trình với các phân môn độc lập như vẽ theo mẫu, vẽ tranh đề tài, thường thức mĩ thuật, tập nặn đồ dùng học tập của môn này các em chỉ cần một quyển vở vẽ, bút chì, tẩy, màu vẽ và đất nặn Điều này cũng hạn chế một phần về sự sáng tạo và hứng thú của học sinh Hạn chế về sự liên tưởng, vận dụng kiến thức vào cuộc sống

1.3 Ưu, nhược điểm của biện pháp cũ

a Ưu điểm

- Các phương pháp dạy học luôn được lặp lại, giáo viên không vất vả trong việc hướng dẫn học sinh

- Học sinh dễ nắm được nội dung bài

b Nhược điểm của biện pháp cũ

- Sản phẩm có nhiều hạn chế về sự phong phú, đa dạng và sinh động

- Học sinh cảm thấy ít hứng thú, không phát huy được năng lực của bản thân

1.4 Đề xuất biện pháp mới nhằm khắc phục nhược điểm của biện pháp cũ

Năm học 2014 - 2015, Bộ giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương

pháp dạy - học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực, sử dụng những quy trình mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch để hướng tới mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm Từ thực tế trên, để giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực

sáng tạo cũng như ý thức bảo vệ môi trường tôi đưa ra: “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu”

2 Nội dung (các) giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

2.1 Nội dung trọng tâm biện pháp môn Mĩ thuật:

2.1.1 Mục đích của biện pháp

1 Tìm hiểu và xây dựng kế hoạch giáo dục nội dung chủ đề và đề ra mục tiêu bài học, công việc cụ thể của giáo viên và học sinh Giúp học sinh yêu thích, hứng thú trong môn Mĩ thuật và có ý thức bảo vệ môi trường

2 Hướng dẫn học sinh chọn lựa và phân loại các phế liệu phù hợp để sử dụng tái chế, sáng tạo trong quá trình học tập, phù hợp, vừa sức, dễ sử dụng Giúp học sinh phát huy được ý tưởng và khả năng sáng tạo từ những phế liệu (đã được làm sạch) Giúp học sinh góp phần bảo vệ môi trường

3 Lựa chọn hình thức giảng dậy của giáo viên, học tập của học sinh và cách thực hiện phải theo trình tự các bước hợp lí và nối tiếp nhau

4 Cách giới thiệu bài sinh động, và đa dạng để cuốn hút HS tham gia vào tiết học Đổi mới nâng cao nội dung hình thức và tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh:

2.2 Nội dung các giải pháp

Phong trào tái chế phế liệu như tự làm đồ chơi, đồ dùng học tập, các sản phẩm nghệ thuật từ các loại phế liệu bỏ đi từ khi còn rất ít người biết đến, cho đến nay đã tạo thành làn sóng lan khắp rộng rãi trong cộng đồng và đặc biệt ở những môn học phù hợp trong môi trường giáo dục Nhiều sản phẩm dưới bàn tay khéo léo và dưới khối óc đầy sáng tạo của các giáo viên và từ bàn tay của học sinh Nhiều đồ dùng, nhiều vật dụng, đồ chơi lạ, các sản phẩm mĩ thuật bền đẹp, có giá trị sử dụng cao, được nhân rộng cách làm trong quá trình giáo viên

hướng dẫn học sinh “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo vệ môi

trường và sáng tạo với những phế liệu” cũng hỗ trợ nâng cao chất lượng học tập

cho trẻ Đồng thời, tạo cơ hội cho trẻ được thoải mái sáng tạo trong học tập và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường

- Xây dựng tiết học hiệu quả, sinh động và phù hợp với nội dung của chủ đề

- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị và sử dụng linh hoạt các chất liệu, phế liệu sẵn có ở địa phương và tận dụng tối đa các phương tiện, đồ dùng học tập sẵn có

- Rèn HS ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường và ứng dụng học tập vào

trong cuộc sống

2.2.1 Tính mới của sáng kiến kinh nghiệm

Sáng kiến kinh nghiệm: “Biện pháp giúp học sinh rèn luyện ý thức bảo

vệ môi trường và sáng tạo với những phế liệu” mà tôi đang nghiên cứu chắc

chắn sẽ có nhiều đồng nghiệp đã viết sáng kiến này Với sáng kiến kinh nghiệm của mình tôi chọn nghiên cứu mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học đạt kết quả cao Mặt khác sẽ là cơ sở cho các đồng nghiệp của tôi ở trong thành phố, huyện, tỉnh Yên Bái vận dụng vào từng bài để nâng cao chất lượng môn Mĩ thuật

* Tôi nhận thấy ở đề tài này có những tính mới sau:

+ Về phía giáo viên: Vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, lời nói

cử chỉ có sức thuyết phục, hoạt động của giáo viên trên lớp vừa phải (chủ yếu là giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động) mà đem lại hiệu quả cao

+ Về phía học sinh: Các em biết tự khám phá những điều mới lạ trong bài học, theo cách nghĩ và cách hiểu của mình một cách độc lập tích cực, biết cảm nhận được những cái hay, cái đẹp từ những bài học cụ thể mà các em được học, được làm quen, vận dụng kiến thức cơ bản, biết sử dụng đồ dùng tái chế vận dụng phù hợp vào trong các bài học môn mĩ thuật và các môn học có liên quan đến sản phẩm sáng tạo, biết vận dụng vào trong cuộc sống Ví dụ: Làm đồ dùng

cá nhân, đồ trang trí, bưu thiếp tặng người thân Có ý thức tốt trong việc bảo

vệ môi trường

+ Giờ học diễn ra nhẹ nhàng, lôi cuốn giáo viên và học sinh

+ Các hoạt động của mỗi chủ đề nối tiếp liền mạch nhau, làm cho học sinh luôn cảm thấy hào hứng khi được khám phá, sáng tạo với nhiều trải nghiệm

+ Học sinh được thỏa thích với những sáng tạo, được trao đổi, học hỏi lẫn nhau, và phát triển những năng lực cá nhân

+ Học sinh tự tin trình bày những ý kiến nhận xét, đánh giá sản phẩm của

cá nhân trước tập thể

+ Học sinh yêu thích môn học và có thể ứng dụng học tập vào trong cuộc sống

2.2.2 Giải pháp thực hiện

Giải pháp thứ nhất là: Tìm hiểu và xây dựng kế hoạch giáo dục nội dung

chủ đề và đề ra mục tiêu bài học, công việc cụ thể của giáo viên và học sinh Giúp học sinh yêu thích, hứng thú trong môn Mĩ thuật và có ý thức bảo vệ môi trường Khi dạy học dưới bất cứ phương pháp nào đều yêu cầu giáo viên phải lập được kế hoạch dạy học hoàn chỉnh Đó không chỉ là đơn thuần thực hiện cho đúng nhiệm vụ khi lên lớp mà nó còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên đối với học sinh Có thể nói việc lập kế hoạch giảng dạy tốt là đã thành công một nửa của quá trình dạy học Giáo viên là người điều khiển quá trình và tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy bằng các câu hỏi mở và khuyến khích các em chia sẻ những kinh nghiệm sẵn có của mình Điều này tạo ra nền tảng cần thiết để giúp các em kiến tạo được quy trình học tập của mình bằng cách liên hệ những điều đã biết với những điều sẽ học Khi lập kế hoạch giáo viên phải căn cứ vào tình hình thực tế của lớp để điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp và sát với khả năng tiếp thu của học sinh Kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn bộ quy trình theo phương pháp Đan Mạch có thể ngắn, dài và kết nối, liên kết, xâu chuỗi các hoạt động quy trình với nhau, kết thúc hoạt động này

sẽ là mở đầu cho hoạt động tiếp theo… Cụ thể khi xây dựng kế hoạch dạy học

theo phương pháp mới, giáo viên cần phải chú ý tới:

+ Mục tiêu bài học: Mỗi bài học, tiết học đều có mục tiêu chung là hướng tới hình thành cho học sinh phát huy khả năng tưởng tượng, sáng tạo và năng lực diễn đạt bằng lời nói, học sinh tưởng tượng và sáng tạo được một câu chuyện bằng ngôn ngữ mĩ thuật Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần xác định rõ mục tiêu cụ thể của bài học đó là học sinh hiểu được gì? Thực hiện như thế nào và làm được gì?

Ví dụ minh họa:

Chủ đề: Thử nghiệm và sáng tạo với các chất liệu

(+) Nội dung tiết 1 là: Tìm hiểu về các vật liệu, rác thải tái chế phù hợp, đảm bảo vệ sinh, đồ dùng, sản phẩm mĩ thuật phù hợp với vật liệu đó

- Mục tiêu tiết 1 là: học sinh nêu được tên các vật liệu, rác thải tái chế phù hợp, đảm bảo vệ sinh, đồ dùng, sản phẩm mĩ thuật phù hợp với vật liệu đó

- Tạo dáng đồ vật, sản phẩm mĩ thuật theo ý thích

- Biết giới thiệu và nhận xét sản phẩm

- Nội dung chủ đề: Nội dung các chủ đề phải vừa sức học sinh, phù hợp với tâm lý lứa tuổi của các em

(+) Nội dung tiết 2 là:

- Sáng tạo cùng những vật liệu tái chế

- Mục tiêu tiết 2 là:

- Tiếp tục hoàn thiện sản phẩm tiết 1

- Biết giới thiệu, nhận xét sản phẩm

(+) Nội dung tiết 3 là:

- Sáng tạo cùng vật liệu tái chế (theo nhóm)

- Mục tiêu tiết 3 là:

- Biết sắp xếp sản phẩm của cá nhân trang trí tạo thành sản phẩm nhóm

- Biết giới thiệu, nhận xét sản phẩm

- Vận dụng sáng tạo thông qua bài học Có ý thức tốt trong việc bảo vệ mội trường

- Điều kiện: Đó là những yêu cầu thiết yếu để quá tình giảng dạy có hiệu quả, bao gồm: Tạo điều kiện để học sinh học qua nhiều kênh; chú ý khả năng, phong cách học của từng học sinh; kết hợp kiến thức của bản thân học sinh và chiến lược học tập; xây dựng môi trường học tập thân thiện, truyền cảm hứng cho các em

- Môi trường học tập: Học tại lớp, học ở phòng chức năng hay sân trường Môi trường học tập thoải mái sẽ hỗ trợ rất nhiều cho quá trình dạy và học

- Quá trình đánh giá học: Mỗi quá trình học là một sâu chuỗi các hoạt động diễn ra

- Đánh giá: giá từng giai đoạn và đánh giá cả quá trình thực hiện

Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu cho học sinh thực hành, do vậy giáo viên cần thiết kế tổ chức các hoạt động trải nghiệm phong phú, đa dạng nhưng không quá dài, mất nhiều thời gian Tuyệt đối không hướng học sinh sao chép theo tranh vẽ, sản phẩm làm mẫu khi thực hành mà phải để học sinh chủ động tích cực tìm hiểu và tham gia vào quá trình tranh luận, thảo luận, bàn bạc khi làm việc cùng các bạn Để thực hiện việc lập kế hoạch dạy học chi tiết, khoa học và đảm bảo đúng tinh thần đổi mới theo phương pháp

Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đưa ra những biện pháp cụ thể, thiết thực nhằm giúp giáo viên dạy Mĩ thuật tham khảo, vận dụng vào công tác giảng dạy môn Mĩ thuật ở tiểu học một cách linh hoạt, hiệu quả Cùng với việc nêu tên các biện pháp, đề tài còn giới thiệu kĩ các bước thực hiện từng biện pháp trong quá trình áp dụng vào giảng dạy thực tế, dẫn chứng theo từng nội dung cụ thể

Giải pháp thứ hai là: Hướng dẫn học sinh chọn lựa và phân loại các phế

liệu phù hợp để sử dụng tái chế, sáng tạo trong quá trình học tập, phù hợp, vừa sức, dễ sử dụng Giúp học sinh phát huy được ý tưởng và khả năng sáng tạo từ những phế liệu (đã được làm sạch) Giúp học sinh góp phần bảo vệ môi trường

Tôi hướng dẫn học sinh và kết hợp trao đổi với phụ huynh, về việc giúp học sinh lựa chọn phân loại rác thải phù hợp phục vụ cho việc làm đồ dùng học tập, sau đó tiếp tục hướng dẫn cho học sinh biết được cần phân loại rác thải, vì một số loại rác có thể dùng để tái chế ra các sản phẩm mĩ thuật độc đáo, một số loại phân bón cho cây trồng, từ việc thu gom như vậy cũng đồng thời góp phần rèn luyện ý thức bảo vệ môi trường Tổ chức các hoạt động dạy học hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của vùng miền và đối tượng học sinh Thường xuyên làm tốt công tác vận động sự hỗ trợ của phụ huynh giúp học sinh, về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để giáo viên có cơ hội tận dụng, hướng dẫn học sinh, làm đồ dùng học tập đơn giản cho mình và làm đồ chơi để tặng người thân Học sinh rất hứng thú với môn học, tích cực sáng tạo phát triển tư duy qua nội dung các bài học hiệu quả, có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường Thông qua công tác tuyên truyền, vận động này phụ huynh cũng hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con em không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở gia đình nữa

Giải pháp thứ ba là:

Lựa chọn hình thức giảng dậy của giáo viên, học tập của học sinh và cách thực hiện phải theo trình tự các bước hợp lí và nối tiếp nhau Mỗi tiết dạy, mỗi giai đoạn của một quy trình đều có những hoạt động và mục tiêu giáo dục khác

nhau, do đó đòi hỏi giáo viên phải xây dựng và đề ra những nội dung công việc

cụ thể, hình thức học tập, cách thực hiện Chú trọng việc đổi mới cách dạy –

học Mỹ thuật theo phương pháp mới với mục tiêu truyền cảm hứng cho các giáo

viên dạy Mĩ thuật; Lấy người học làm trung tâm; Kích thích sự tương tác, tư duy

sáng tạo và phát triển nhận thức giúp học sinh có được các khả năng, tiến hành

thực hiện mỗi bài học phù hợp, phát huy khả năng biểu đạt sáng tạo các sản

phẩm mĩ thuật bằng các ‘Đồ dùng phế liệu” đã được làm sạch, biết chuyển tải

thông điệp “Bảo vệ môi trường” qua hình ảnh, khám phá, hiểu và đề cao văn hóa

thông qua nghệ thuật thị giác, hình thành các kĩ năng sống và phát triển năng lực

cá nhân thông qua học Mỹ thuật, yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào cuộc

sống sinh hoạt, học tập hằng ngày

Giải pháp thứ tư là: Cách giới thiệu bài sinh động và đa dạng để cuốn hút

học sinh tham gia vào tiết học Đổi mới nâng cao nội dung hình thức và tiêu chí

đánh giá kết quả học tập của học sinh:

Thông qua hoạt động dạy – học Mĩ thuật giáo viên chủ động đưa ra những

tình huống, hình thức giới thiệu bài tạo sự lôi cuốn, hứng thú để giúp các em chủ

động tiếp nhận kiến thúc mới, thể hiện cái nhìn thế giới theo cách của mình, có

thể nắm bắt được kiến thức về khả năng nhận thức các thuộc tính của sự vật,

hiện tượng như hình dạng, màu sắc, sự liên tưởng, sắp xếp thông qua các quy

trình dạy

+ Cách 1:

- Giới thiệu trực tiếp: Ví dụ: Hôm này cô và các em cùng tìm hiểu về chủ

đề 12 (lớp 5): Thử nghiệm và sáng tạo với các chất liệu:

- Hiệu quả: Học sinh nắm được tên bài học Không khí lớp học không

thay đổi, học sinh chăm chú nghe nhưng chưa nắm được thêm bất cứ kiến thức

gì ngoài tên bài

+ Cách 2:

- Giới thiệu gián tiếp: Giáo viên tổ chức trò chơi ô hình đoán các đồ vật

(chú ý chất liệu làm nên đồ vật), gợi ý học sinh tìm hình Khi học sinh đoán

đúng thì hình và chất liệu thì ô hình được lật ra Kết thúc trò chơi, giáo viên giới

thiệu: Đây là sản phẩm mĩ thuật được hình thành và sáng tạo từ các chất liệu

Để giúp các em có thể hình dung ra mục tiêu yêu cầu của bài học hôm nay

- Hiệu quả: học sinh nắm được tên bài học, biết được những đồ vật được

sáng tạo từ những vật liệu, đồ phế thải, tái chế, không khí lớp học sinh động, học

sinh thích thú khi được tham gia trò chơi Vậy nên giáo viên cần chú ý giới thiệu

bài thông qua nhiều hình thức như: thông qua trò chơi, kể một câu chuyện nhỏ,

một tình huống hay đóng vai, tạo dáng, trải nghiệm thực tế…vừa tạo hứng thú

học tập cho học sinh vừa cung cấp kiện thức một cách dễ hiểu nhất Chính vì

vậy khi giới thiệu bài, giáo viên nên tạo không khí phấn khởi cho giờ học, thu hút sự chú ý, gây tâm lý chờ đón, hồi hộp cho học sinh, không nên “đi ngay” vào nội dung

- Xây dựng bầu không khí học tập luôn thân thiện, tạo hứng thú sáng tạo,

kích thích sự say mê và yêu thích trong học tập cho học sinh Đổi mới nâng cao

nội dung hình thức và tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh: Học sinh

tự đánh giá/ đánh giá lẫn nhau; giáo viên đánh giá học sinh

2.2.3 Các bước thực hiện

Bước 1: Xây dựng các chủ đề học tập có nội dung gần gũi, quen thuộc và

phù hợp với khả năng nhận thức của từng đối tượng học sinh

- Giáo viên nghiên cứu bài trước khi dạy để xác định các tình huống cần hỏi và đặt giả thiết cho những câu trả lời của học sinh, kết hợp thêm các câu hỏi gợi mở mỗi khi học sinh chưa trả được, hoặc trả lời sai Trong phạm vi các chủ

đề, bài học có sử dụng hoặc tích hợp kiến thức về việc sử dụng đồ dùng tái chế

và bảo về môi trường Giúp học sinh yêu thích, hứng thú trong sáng tạo sản phẩm mĩ thuật và có ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường

Bước 2: Giao nhiệm vụ và hướng dẫn học sinh lựa chọn ý tưởng sáng tạo

từ những phế liệu đã chuẩn bị Giúp học sinh phát huy được ý tưởng và khả năng sáng tạo từ những phế liệu (đã được làm sạch) Giúp học sinh góp phần bảo

vệ môi trường

+ Nêu vấn đề (tạo tình huống có vấn đề): được tạo bởi mâu thuẫn giữa điều học sinh đã biết với điều chưa biết, từ đó kích thích tính tò mò, ham hiểu biết phát huy tốt hơn trong việc đổi mới và khám phá tìm kiếm các cách giải quyết mới mang tính sáng tạo

+ Phát biểu vấn đề

+ Giải quyết vấn đề

+ Kết luận: Giao nhiệm vụ học sinh phải hoàn thành được vấn đề trong bài thực hành theo yêu cầu

Bước 3: Hướng dẫn học sinh làm sản phẩm dễ đến khó Động viên

khuyến khích giúp học sinh hoàn thành ý tưởng Lựa chọn hình thức giảng dạy của giáo viên, học tập của học sinh và cách thực hiện phải theo trình tự các bước hợp lí và nối tiếp nhau Môn Mĩ thuật lấy thực hành làm hoạt động chính, và chỉ

có trên cơ sở thực hành thì nhận thức lý thuyết mới rõ dần Học Mĩ thuật học sinh cần được làm nhiều bài tập, có thể là các bài tập sẽ trùng lặp về đề tài, cách tiến hành, song mỗi bài giáo viên cần gợi mở để học sinh có cách thể hiện khác nhau từ việc khai thác đề tài, tìm chủ đề, bố cục, xây dựng hình tượng và cách

xử lí màu, đậm nhạt…

Giáo viên cần làm cho học sinh rõ mục đích, trọng tâm, và mức độ khác nhau của các bài tập Dựa vào trình tự nội dung, vào trình độ học sinh, giáo viên

ra các bài tập cho phù hợp, có thể là đơn lẻ, nhằm củng cố, phát triển một đơn vị kiến thức nhỏ

Hướng dẫn học sinh làm bài, giáo viên cần tìm ra những thiếu sót về bố cục, tạo hình, màu sắc, gợi ý cho các em suy nghĩ và tìm ra cách sửa chữa, điều chỉnh theo khả năng, phù hợp với từng dạng bài của các em Cần có kế hoạch về phương pháp đối với từng đối tượng học sinh, mỗi đối tượng học sinh lại có gợi ý riêng cách bổ sung khác nhau Ví dụ: với học sinh trung bình thì yêu cầu vẽ được hoàn thành bài tập, đối với học sinh khá thì bổ sung bài vẽ đầy đủ, hợp lý hơn; với học sinh giỏi thì gợi ý, động viên các em suy nghĩ, tìm tòi thêm ý tưởng mới

Bước 4: Tích cực cho học sinh trưng bày sản phẩm Tăng cường trao đổi

nhận xét, đánh giá giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh

Sau mỗi chủ đề việc tổ chức trưng bày sản phẩm, nhận xét, đánh giá kết quả là yêu cầu không thể thiếu trong việc tổ chữ dạy- học, nhưng phải đảm bảo nguyên tắc theo đúng quy định của chuyên môn

Việc đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên được thực hiện ở các tiết cuối của mỗi chủ đề (hoạt động trưng bày sản phẩm) Nó không đơn thuần là thực hiện một quy định bắt buộc để giáo viên ghi nhận vào sổ theo dõi mà dựa vào đó giúp giáo viên nắm được năng lực, khả năng phối hợp của từng học sinh, từ đó có kế hoạch tổ chức dạy - học phù hợp và hiệu quả theo dõi, đánh giá học sinh trong suốt quá trình tham gia các hoạt động chứ không chỉ là dựa trên đánh giá sản phẩm chung của nhóm Mỗi học sinh có năng lực, sở trường riêng (em thì vẽ đẹp nhưng tạo hình bằng đất thì chưa đạt và ngược lại…) nên giáo viên cần quan tâm theo dõi để có những nhận xét, đánh giá cho hợp lý và đảm bảo khách quan Giáo viên cần quan sát thái độ học tập và làm việc trong các nhóm, đánh giá sự tiến bộ của nhóm trên cơ sở thu thập những thông tin về sự tiến bộ của mỗi thành viên trong nhóm Sản phẩm của nhóm thể hiện quá trình trao đổi, trình bày ý kiến và kỹ năng hợp tác của từng thành viên Do đó việc nhận xét quá trình làm việc của nhóm không nên qua loa, đại khái Càng đưa ra nhận định cụ thể càng giúp học sinh tích lũy nhiều kinh nghiệm cho những lần làm việc sau Những tiêu chí nhận xét cần thiết phải có:

- Sự phân công trong nhóm

- Tinh thần thái độ làm việc của các thành viên trong quá trình thực hiện

- Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao

- Thời gian hoàn thành sản phẩm

- Kĩ năng trình bày nội dung tranh vẽ trước lớp

Hiện tại việc đánh giá môn học được thực hiện theo thông tư BGDDT, do đó đánh giá hoạt động nhóm là một phần quan trọng để làm căn cứ cho giáo viên thực hiện đúng thực chất, công bằng và khách quan Nhất là đối với nội dung năng lực và phẩm chất, nếu giáo viên chỉ dựa trên cơ sở là sản phẩm mĩ thuật của các em là chưa đủ, chưa chính xác, mà phải dựa trên nhiều yếu tố như: Khả năng kết hợp với bạn, khả năng giao tiếp, tính tích cực, sáng tạo… Chính vì vậy, giáo viên cần coi trọng khâu đánh giá hoạt động nhóm của học sinh trong các giờ học, để đảm bảo các yêu cầu về chuyên môn, đạt mục tiêu giáo dục của môn học Mĩ thuật trong trường Tiểu học

27/2020/TT-2.2.4 Dạy bài Thực hành Trường em (3 tiết)

2 Phẩm chất: Học sinh yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn bè, có trách nhiệm và

ý thức vươn lên trong học tập

- Học sinh khuyết tật: nhận biết hình ảnh đơn giản về thầy cô, bè bạn, lớp học vẽ theo cảm nhận của cá nhân mình (vẽ tự do)

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

* Giáo viên:

- Sách học Mĩ thuật lớp 5, một số hình ảnh về trường học

- Hình minh họa hoặc sản phẩm về chủ đề trường học

* Học sinh:

- Sách học Mĩ thuật lớp 5

- Màu, giấy, keo, phế liệu sạch, các vật tìm được như vỏ hộp giấy bìa cứng, vỏ chai nhựa, lon nước ngọt, giấy gói hoa, cành, lá cây khô

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:

*HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:

- Đồng ca bài: Em yêu trường em

- Giáo viên nhận xét, giới thiệu chủ đề

*Hoạt động 1: Khám phá

* Mục tiêu:

+ Học sinh trải nghiệm, nắm được quang

cảnh ngôi trường gồm những hình ảnh gì và

các hoạt động thường diễn ra ở trường

+ Học sinh hiểu và nắm được một số hình

thức, vật liệu có thể tạo hình chủ đề Trường

em

+ Học sinh tập trung, nắm bắt được kiến

thức cần đạt trong hoạt động này

* Tiến trình của hoạt động:

- Tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm

- Tìm hiểu nội dung chủ đề qua trải

nghiệm thực tế:

+ Gợi ý học sinh liên hệ thực tế, nhớ lại các

hình ảnh về trường học sau đó thảo luận

nhóm để tìm hiểu về chủ đề Trường em qua

một số câu hỏi gợi mở

+ Yêu cầu học sinh ghi chép và cử đại diện

nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm

mình

+ Giáo viên tóm tắt:

Quang cảnh trường học thường có cổng

trường, sân trường, các phòng học

Các hoạt động thường diễn ra ở trường

như học tập, vui chơi, lao động hay các dịp

kỉ niệm, các ngày lễ, các hoạt động ngoại

- Lắng nghe, mở bài học

- Trải nghiệm, nắm được quang cảnh ngôi trường gồm những hình ảnh gì

và các hoạt động thường diễn ra ở trường

- Nắm được một số hình thức, vật liệu có thể tạo hình chủ đề Trường

- Đại diện nhóm báo cáo

Có thể sử dụng nhiều hoạt động trong nhà

trường để làm hình ảnh tạo hình với chủ đề

Trường em

Có thể tạo hình sản phẩm bằng cách vẽ, xé

dán, nặn, tạo hình khối ba chiều

* Hoạt động 2: Kiến tạo kiến thức-

kĩ năng

* Mục tiêu:

+ Học sinh chọn được nội dung thể hiện

chủ đề và nêu được cách thực hiện theo

cảm nhận của mình

+ Học sinh nắm được các bước thực hiện

sản phẩm tập thể chủ đề Trường em

+ Học sinh tập trung, nắm bắt được kiến

thức cần đạt trong hoạt động này

* Tiến trình của hoạt động:

- Gợi ý học sinh thảo luận nhóm để lựa

chọn nội dung, hình thức, vật liệu tạo hình

sản phẩm chủ đề Trường em

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 5.2 và 5.3

để nhận biết cách thực hiện

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 5.4 để các

em có thêm ý tưởng sáng tạo về sản phẩm

- Giáo viên minh họa trực tiếp cách thực

hiện:

+ Lựa chọn nội dung, nhân vật, khung

cảnh, chất liệu, hình thức thể hiện sản

phẩm

+ Vẽ, xé, cắt dán, nặn hoặc tạo hình khối ba

chiều các nhân vật, cảnh vật tạo kho hình

- Chọn được nội dung thể hiện chủ đề

và nêu được cách thực hiện theo cảm nhận của mình

- Nắm được các bước thực hiện sản phẩm tập thể chủ đề Trường em

- Tập trung, ghi nhớ kiến thức của hoạt động

- Nhắc nhở, dặn dò học sinh bảo quản sản phẩm đã làm được trong Tiết 1

để tiết sau hoàn thiện thêm