Microsoft Word Tiếng Anh Nguyễn Văn Ngọc Phương pháp dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS docx SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THCS&THPT NẬM BÚNG BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI
TRƯỜNG THCS&THPT NẬM BÚNG
BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Lĩnh vực: Phương pháp dạy học
PHƯƠNG PHÁP DẠY MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP MÔN TIẾNG ANH
Ở KHỐI 8 CẤP THCS
Tác giả/ đồng tác giả: Nguyễn Văn Ngọc Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiếng Anh Chức vụ: Tổ phó chuyên môn
Đơn vị công tác: Trường THCS&THPT Nậm Búng
Yên Bái, ngày 25 tháng 01 năm 2022
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “Phương pháp dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phương pháp dạy học
3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Áp dụng vào một số bài luyện tập
môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS trường THCS&THPT Nậm Búng, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
4 Thời gian áp dụng sáng kiến:
Từ ngày 06 tháng 9 năm 2021 đến ngày 10 tháng 12 năm 2021 Hiện tại hướng nghiên cứu sáng kiến vẫn tiếp tục được áp dụng trong công tác giảng dạy tại Trường THCS&THPT Nậm Búng
5 Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Văn Ngọc
Năm sinh: 1980
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiếng Anh
Chức vụ công tác: Tổ phó chuyên môn
Nơi làm việc: Trường THCS&THPT Nậm Búng, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
Địa chỉ liên hệ: Trường THCS&THPT Nậm Búng, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
Điện thoại: 0915 749 322
6 Đồng tác giả: Không
II MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Tình trạng các giải pháp đã biết
Qua thực tế giảng dạy và qua dự giờ của đồng nghiệp, tôi nhận thấy hầu hết các Giáo viên Tiếng Anh đều đã nắm được các bước cơ bản của một bài dạy luyện tập, học sinh cũng đã bước đầu hình thành và phát triển các kỹ năng với sự hướng dẫn của Giáo viên Song việc áp dụng vẫn chưa thành thạo, chưa biết cách tổ chức các hoạt động đó trong giờ học, nhiều giờ dạy còn dùng phương pháp cũ, chưa rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh, Giáo viên còn làm việc nhiều, học sinh còn thụ động, lười học, gây không khí chán nản, buồn tẻ cho giờ học
Theo tôi nguyên nhân của tình trạng trên là do Giáo viên chưa đầu tư thời gian thích đáng cho việc thiết kế bài soạn, nhiều Giáo viên không có điều
Trang 3kiện để chuẩn bị đồ dụng dạy học, do tâm lý sợ mất thời gian, không dám áp dụng phương pháp mới hoặc chưa xác định rõ mục tiêu của giờ dạy
Ở một số trường điều kiện sống và học tập của học sinh còn chưa cao, dẫn đến học sinh chưa có phong trào học tập, kiến thức nền thấp, nên khó đáp ứng được yêu cầu của bài luyện tập
Để nâng cao hiệu quả giờ dạy luyện tập, mỗi Giáo viên phải luôn tự học, làm quen với chương trình và phương pháp dạy học mới, đầu tư thời gian cho bài dạy để thiết kế các hoạt động sao cho phù hợp với đối tượng học sinh, giúp học sinh dễ hiểu, dễ làm, gây được hứng thú, sinh động trong các giờ dạy luyện tập Tôi đã tiến hành khảo sát thực tế vào đầu học kỳ I năm học
2021 - 2022 trước khi áp dụng, kết quả cụ thể:
Lớp
Tống
số
HS
Điểm giỏi (9 - 10đ)
Điểm khá (7 – 8 đ)
Điểm TB (5 – 6 đ)
Điểm yếu (< 5 đ)
Để nâng cao hiệu quả giờ dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS, mỗi Giáo viên phải luôn tự học, làm quen với chương trình
và phương pháp dạy học mới theo hướng tích cực, đầu tư thời gian cho bài dạy để thiết kế các hoạt động sao cho phù hợp với đối tượng học sinh, giúp học sinh dễ hiểu, dễ làm, gây được hứng thú, sinh động trong các giờ dạy các bài luyện tập
Không những thế, Giáo viên cần trang bị cho học sinh vốn kiến thức
cơ bản về Tiếng Anh
Giáo viên chú ý chọn những dạng bài tập luyện tập khác nhau, mức
độ bài phải từ dễ đến khó, tạo sự tích cực, tính độc lập sáng tạo, đặc biệt phải lôi quấn học sinh
Giáo viên giúp học sinh nắm được mẫu câu nhanh nhất để áp dụng làm bài nhanh và có hiệu quả nhất
Quan trọng hơn cả, Giáo viên chỉ là người hướng dẫn còn học sinh mới là người chủ động lĩnh hội kiến thức
2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
2.1 Mục đích của giải pháp:
Trang 4Nghiên cứu đề tài “Phương pháp dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS” nhằm rèn luyện, phát triển kỹ năng dạy kiến thức ngữ pháp mới, mẫu câu cho học sinh ở nhiều dạng bài khác nhau như: Bài tập nghe nhắc lại, bài luyện tập chuyển đổi, bài luyện tập thay thế lắp ghép,
… Dựa vào các bài luyện tập để phát triển các kỹ năng khác như: Viết hoặc nói … Phối hợp với rèn luyện kỹ năng dạy từ vựng, … Thông qua bài luyện tập có thể mở rộng cách sử dụng ngữ liệu đã học vào tình huống, ngữ cảnh mới làm phong phú vốn từ vốn kiến thức của học sinh về bài tập đang học nhằm phát triển phương pháp học các bài luyện tập của học sinh từ những năm học trước và các năm học tiếp theo ở tại trường THCS&THPT Nậm Búng
2.2 Nội dung giải pháp:
Bản thân tôi trong quá trình giảng dạy, trao đổi với đồng nghiệp ở các trường bạn, qua dự giờ và rút kinh nghiệm qua các chuyên đề, tôi đã áp dụng một số thủ thuật vào các bước dạy của một bài luyện tập và cũng đạt được kết quả rất khả quan
Theo tôi, khi nghiên cứu một bài luyện tập, người dạy cần phải xác định được mục tiêu chính của bài luyện tập là gì?
Khi đã xác định được mục tiêu, việc tiếp theo là phải thiết kế các hoạt động cho từng bước dạy của bài luyện tập sao cho giờ dạy không bị nhàm chán, buồn tẻ Các em học sinh phải chủ động, tích cực tham gia vào bài học
Trên cơ sở nội dung và tính chất của các dạng bài luyện tập, ta chia ra làm năm kiểu bài:
1 Bài luyện tập nghe và nhắc lại
2 Bài luyện tập theo kiểu nối mắt xích
3 Bài luyện tập chuyển đổi
4 Bài luyện tập thay thế lắp ghép
5 Bài luyện tập truyền tin
Căn cứ vào các kiểu bài và mục đích để sử dụng các dạng luyện tập nào cho phù hợp
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này tôi chỉ đề cập tới việc giảng dạy các bài luyện tập mang tính chất giao tiếp
1 Bài luyện tập nghe và nhắc lại
Trước khi nhắc lại cấu trúc mà giáo viên mà giáo viên có kế hoạch cho học sinh luyện tập Cần đảm bảo chắc chắn rằng tất cả học sinh trong lớp
Trang 5đã hiểu nghĩa những gì họ sắp luyện tập nói Các bước luyện tập chỉ được bắt đầu sau khi cấu trúc đã được giới thiệu cho học sinh và họ hoàn toàn hiểu về
nó Để việc luyện tập đạt kết quả tốt, giáo viên nên viết cấu trúc lên bảng
Các bước để tiến hành một bài luyện tập nghe và nhắc lại:
1 Yêu cầu học sinh quan sát cấu trúc sắp luyện tập
2 Trình bày mẫu cũ Nói mẫu câu thật rõ ràng và tự nhiên Dùng trọng
âm, ngữ điệu đúng đọc câu mẫu khoảng 3 - 4 lần để nó có thể tạo ra hình ảnh
và âm thanh trong học sinh
3 Cho học sinh đọc đồng thanh, cho học sinh lắng nghe một lần nữa
và nhắc lại ngay, điều này giúp học sinh tập trung chú ý vào câu luyện trọng
âm, tránh được ảnh hưởng của các câu khác, cho học sinh nhắc lại khoảng 3 -
4 lần cho tới khi học sinh tự tin và có thể nói đúng được với tốc độ lời nói mẫu
4 Chia lớp thành hai nhóm nghe và nhắc lại
5 Từng nhóm nhỏ nhắc lại, lúc này học sinh đã vững vàng hơn, nhưng nếu học sinh còn vấp, mắc gì thì giáo viên phải nhắc lại cho học sinh
6 Cá nhân nhắc lại, có thể ra hiệu gọi một vài em cùng nói một lúc, ở thời gian này cần chú ý đến trọng âm, ngữ điệu, sự phát âm của học sinh
7 Hoàn thiện quá trình luyện tập bằng cách yêu cầu cả lớp đọc đồng thanh một lần nữa
Toàn bộ hoạt động nghe và nhắc lại này chỉ nên kéo dài vài phút
nhưng trong đó mỗi học sinh được nói ít nhất 5 - 6 lần
2 Bài luyện tập theo kiểu nối mắt xích
Luyện tập theo kiểu nối mắt xích là hình thức luyện tập trong đó giáo viên dần dần thêm các thành tố vào một câu được nhắc đi nhắc lại nhiều lần
để hoàn chỉnh câu nói đó hoặc nối các câu với nhau thành một đơn vị giao tiếp Mục đích của loại bài luyện tập này là chia một câu khó thành các phần nhỏ để cho dễ luyện tập hơn nhưng vẫn đảm bảo ý nghĩa giao tiếp trong hoàn cảnh cụ thể Trong giai đoạn đầu học ngoại ngữ học sinh trung bình khó có thể nhớ 6 - 7 âm tiết cùng một lúc, dù chỉ là nhớ tạm thời trong một lúc đó Vì vậy tất cả các lời nói dài hơn 7 âm tiết cần phải được chia thành nhiều đoạn
để rồi dần dần ghép lại theo kiểu nối cài mắt xích với nhau
* Kiểu nối mắt xích xuôi
Luyện tập theo hình thức này có thể bắt đầu bằng nhóm ngữ nghĩa đầu tiên của mẫu câu Nhưng khi sử dụng hình thức này chúng ta phải lựa chọn những mẫu câu phù hợp chứ không phải mẫu câu nào cũng áp dụng được
Trang 6Làm sao khi ta xây dựng lời nói dân dần từ đầu câu thì ngữ điệu của lời nói không bị biến dạng và các đoạn nối tiếp nghe có ý nghĩa
+ Ví dụ: Khi chúng ta luyện câu
“My father used to watch T.V in the mornings”
Ta có thể chia thành các đoản ngữ sau
T: My father
S: My father
T: My father used to watch TV
S: My father used to watch TV
T: My father used to watch TV in the morning
S: My father used to watch TV in the morning
+ Nhưng đối với câu sau
“My brother always goes to the searhores in Blackpoolcity”
Ta có thể chia thành các đoản ngữ sau
T: My brother
S: My brother
T: My brother always goes
S: My brother always goes
Trong ví dụ trên nếu ta chia câu thành các đoản ngữ như vậy thì khi nói lên thì các đoản ngữ đó nghe rất vô nghĩa
* Kiểu mắt xích ngược
Quá trình ngược lại, xây dựng lời nói từ cuối câu trở lên có thuận lợi hơn vì các đoản ngữ thường có nghĩa nếu bắt đầu từ cuối câu lên và ngữ điệu của câu cung ít bị ảnh hưởng
Khi chọn các cấu trúc luyện tập nghe nhắc lại nên chú ý đến số âm tiết hơn là chú ý đến từ trong câu và khi chia câu ra tong đoạn để luyện tập phải chú ý đến ngữ nghĩa của chúng Thường chúng ta nên chia câu ra làm hai nhóm ngữ nghĩa, nhưng nếu câu quá dài ta có thể chia làm bốn
Ví dụ:
“Would you please show me the way to the nearest postoffice”
3 Bài luyện tập chuyển đổi
Dạng bài tập chuyển đổi là hình thức thay đổi cấu trúc của câu có thể
là từ câu chủ động sang câu bị động, từ câu trực tiếp sang câu gián tiếp hay
từ khẳng định sang câu phủ định hoặc nghi vấn … Cũng có khi chuyển đổi câu ta vẫn giữ nguyên cấu trúc của nó nhưng thay đổi ngôi thứ của động từ
Trang 7hoặc thì của động từ Khi sử dụng dạng bài luyện tập này giáo viên cần giúp học sinh phát huy tính tích cực sáng tạo nếu không toàn bộ quá trình sẽ trở nên vô nghĩa
Để giúp học sinh luyện bài tập này dễ dàng hơn nên tập chung luyện chuyển đổi tong vấn đề ngữ pháp một chứ không nên chuyển đổi nhiều chi tiết ngữ pháp cùng một lúc Có thể dùng các phương tiện nghe nhìn như: Tranh ảnh, biểu bảng
… để làm rõ ràng hơn các vấn đề cần chuyển đổi
Ví dụ: Đưa ra một biểu bảng Học sinh dựa vào biểu bảng rèn luyện dạng chuyển đổi thì của câu
Then Play Chess
………
Go to the circus
………
…………
…………
…………
…………
………
………
Now Play tennis
………
Go to the cinema
………
…………
…………
…………
…………
………
……… T: What did Mr Smith used to do?
S: He used to play chess but he does not play chess any more now
He usually plays tennis now
Dựa vào biểu bảng như trên ta cũng có thể cho học sinh hỏi và trả lời theo từng cặp dây chuyền: Có nghĩa là bắt đầu bằng việc gọi một học sinh lên và hỏi một câu hỏi, người thứ hai trả lời dựa vào cấu trúc và thông tin trên bảng sau đó người thứ hai lại gọi và hỏi tiếp người thứ ba cứ tiếp tục như thế một học sinh đứng lên sẽ làm hai nhiệm vụ là trả lời câu hỏi và đặt câu hỏi
Ví dụ:
S1: M, Tell us about Mr Smith
S2: He used to play chess, but he does not play chess any more He usually plays tennis N, tell us about Mr Green
S2: Mr Green used to go the circus, but now she does not go to the circus any more She usually goes to the cinema P, tell us about Peter
S3: ………
Có thể ta gợi ý các phần thay thế bằng tranh ảnh: Một bức tranh có nhiều chi tiết có thể gợi ý được rất nhiều câu khác nhau, hoặc chuyển đổi câu thì cũng thực hiện được dễ dàng Nếu như học sinh đã nắm được cách sử dụng từ hiện tại Giáo viên có thể viết ngày tháng của ngày hôm trước, hôm
Trang 8sau và yêu cầu học sinh chuyển các câu vừa nói sang quá khứ hoặc tương lai Cuối bài luyện tập chuyển đổi, ta nên cho học sinh nói về bản thân hoặc những người trong gia đình để chúng đưa ngôn ngữ vào sử dụng trong thực
tế
4 Bài luyện tập thay thế lắp ghép
Một biến thể của bài tập nghe nhắc lại được dùng phổ biến nhất là bài tập thay thế lắp ghép Các cấu trúc ở đây hầu như có chung một đặc điểm là
có thể lắp ghép Từ một câu ta có thể tạo ra nhiều lời nói khác nhau Điều này ta có thể thưc hiện được một cách dễ dàng vì cấu trúc câu cơ bản đã được luyện tập kỹ
Ví dụ:
T: Would you mind …… (chỉ ra cửa sổ)
S: Would you mind opening the window?
T: Chỉ vào bóng điện
S: Would you mind turning on the lights?
………
Mẫu câu luyện tập này phải chỉ rõ cho học sinh phần nào có thể thay thế lắp ghép Phần nào giữ cố định sau đó cung cấp cho học sinh những từ, cụm từ có thể dùng cho phần thay thế Ta có thể sử dụng tranh để học sinh có thể tạo ra các cụm từ, từ cần thay thế
5 Bài luyện tập truyền tin
Hình thức này giống như chạy tiếp sức bắt đàu giáo viên cho một người trong số học sinh một mẫu câu, người này truyền tiếp cho người kia,
cứ the lần lượt cho tất cả học sinh trong lớp đều được nói một lần cấu trúc
đó Có rất nhiều cách để biến loại hình bài tập này thành một hoạt động hấp dẫn, thú vị và tiết kiệm được thời gian Ở lớp đông học sinh, nếu lần lượt tất
cả các em đều được nói truyền cho nhau thì sẽ mất nhiều thời gian Vậy ta có thể cho học sinh hoạt động theo nhóm từ 6 -> 8 em
Ví dụ:
S1: If I were you, I would not get up late
S2: If I did not get up late, I would go to school on time
S3: If I did not get up late, I would go to school on time
If I go to school on time, I would not be punished
Trên đây là một số kiểu bài luyện tập, các kiểu bài luyện tập này có thể dễ dàng sử dụng và ở bất cứ giai đoạn nào trong bài học, nó giúp cho hoạt động học tập thêm phong phú nhưng chúng ta cũng phải chú ý là không
Trang 9nên quá lạm dụng chúng Giáo viên cần phải có sự chuẩn bị thật cẩn thận và
cố giữ để bài luyện tập diễn ra nhanh chóng ngắn gọn Khi cho học sinh luyện tập, Giáo viên cũng phải tạo ra cho mình một phong cách vui vẻ, nhanh nhẹn và luôn tỏ quan tâm hứng thú đối với các hoạt động của học sinh, từ đó
có thể lôi cuốn học sinh tham gia tích cực, chủ động vào các hoạt động luyện tập
Trong mỗi bài dạy, tôi đã áp dụng các thủ thuật như đã nêu ở trên Tuy nhiên không phải là tất cả và thấy rằng các em học sinh đã thực hiện bài đọc rất tốt Các em đã hình thành được kỹ năng làm các bài tập luyện tập Tôi đã vận dụng một số trò chơi như: Lucky numbers; Noughts and croses; Shark attack … vào bài dạy, học sinh rất hứng thú và làm cho tiết học sôi nổi
Theo nhận định của tôi và đồng nghiệp có cùng chuyên môn tại các trường bạn, qua việc dự giờ thăm lớp Việc học sinh học tiết luyện tập theo phương pháp mới, đã làm thúc đẩy khả năng tư duy sáng tạo của học sinh, từ
đó chất lượng học tập của bộ môn dần được nâng cao
2.3 Tính mới của giải pháp nêu trên đó là:
Ngoài các phương pháp, thủ thuật thông thường, để dạy một số bài luyện tập tôi đã áp dụng ba kiểu bài theo các dạng: Bài luyện tập nghe và nhắc lại, Bài luyện tập chuyển đổi và Bài luyện tập thay thế lắp ghép là hoàn toàn khác nhau được phân tích và thông qua các ví dụ cụ thể nêu ở trên
3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Giải pháp “Phương pháp dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS” không những giúp học sinh ghi nhớ hiệu quả từ loại và thực hành mẫu câu để làm các bài tập luyện tập tốt mà còn đóng vai trò rất quan trọng trong việc cải thiện đáng kể cho các kĩ năng khác
Với giải pháp mà tôi đã nêu ra ở trên, tôi khẳng định có tính khả thi
và hiệu quả cao mà tôi đã áp dụng đối với lớp 8 trường THCS&THPT Nậm Búng nói riêng và giải pháp này có thể áp dụng ở các trường có cấp THCS khác trong toàn tỉnh Yên Bái nói chung
4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp
Sau một thời gian áp dụng thử giải pháp “Phương pháp dạy một số bài luyện tập môn Tiếng Anh ở khối 8 cấp THCS” từ ngày 06 tháng 9 năm
2021 đến ngày 10 tháng 12 năm 2021, tôi đã khảo sát về khả năng làm một số bài luyện tập trực tiếp của học sinh vào cuối học kỳ I năm học 2021 - 2022 đã mang lại, cụ thể:
Trang 10Kết quả Tổng số HS
Kết quả thực nghiệm Điểm
giỏi (9 - 10đ)
Điểm khá (7 - 8đ)
Điểm TB (5 - 6đ)
Điểm yếu (<5)
Lớp thực
nghiệm
(8A)
% 100 18,2 % 33,3 % 45,5 % 3,0 %
Lớp đối
chứng
(8B)
% 100 9,7 % 19,4 % 54,8 % 16,1 %
Dựa vào số liệu cụ thể ở trên cho chúng ta càng thấy được rằng, việc ứng dụng giải pháp này vào việc dạy của Giáo viên và học các bài luyện tập của học sinh đã có rất nhiều tiến bộ, các em đã nắm được các kỹ năng, thủ thuật làm các bài luyện tập Đặc biệt hiệu quả, lợi ích bước đầu triển khai và
áp dụng thực hiện giải pháp trên cho thấy:
Hầu hết học sinh đều tiếp thu và tích lũy cho mình những kiến thức môn học, và quan trọng các em đã áp dụng các thủ thuật để làm bài tập tốt hơn, giải quyết được các tình huống có vấn đề trong học tập và trong giao tiếp tốt hơn hẳn Không chỉ dừng lại qua đánh giá định tính mà còn thể hiện qua số điểm Giỏi, Khá, Trung bình và Yếu, cụ thể:
Với lớp thực nghiệm, số điểm Giỏi tăng 8,5 %; số điểm Khá tăng 13,9 %
; số điểm Trung bình giảm 9,3 %; số điểm Yếu (điểm dưới 5) giảm 13,1 % so với lớp đối chứng
5 Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu: Không
6 Các thông tin cần được bảo mật: Không
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến
Một là, về phía học sinh: Cần có những điều kiện học tập ở trường và
ở nhà tốt nhất có thể
Hai là, về phía Giáo viên: Cần bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên
môn và nghiệp vụ sư phạm, tích cực đổi mới phương pháp dạy học và nắm bắt kịp thời việc thực hiện đổi mới chương trình GDPT, sách giáo khoa để có
kế hoạch xây dựng kế hoạch, nội dung dạy học một cách cụ thể, khoa học và
có hiệu quả
Ba là, về cơ sở vật chất: Vì là môn đặc thù, Nhà trường cần trang bị
phòng học Ngoại ngữ có kết nối Internet và có kế hoạch bổ sung thêm trang