1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT MAI SƠN BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Lĩnh vực Giáo dục) MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VÀ KẾT QUẢ[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI
TRƯỜNG THPT MAI SƠN
BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ
(Lĩnh vực: Giáo dục) MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC VÀ KẾT QUẢ THI TỐT
NGHIỆP THPT QUỐC GIA TẠI TRƯỜNG THPT MAI SƠN
Tác giả/đồng tác giả :Trần Xuân Hữu
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác:Trường THPT Mai Sơn-Lục Yên- Yên Bái
Yên Bái, ngày 14 tháng 01 năm 2022
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:“Một số biện pháp quản lý công tác phụ đạo học sinh yếu nhằm nâng cao chất lượng dạy học và kết quả thi tốt nghiệp THPT quốc gia tại trường THPT Mai Sơn”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Công tác quản lý phụ đạo học sinh yếu
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và kết quả thi tốt nghiệp THPT tại trường THPT Mai Sơn, Lục Yên, Yên Bái
4 Thời gian áp dụng sáng kiến:
Từ năm học 2019-2020 cho đến nay và những năm học tiếp theo
5 Tác giả:
Họ và tên: Trần Xuân Hữu
Năm sinh: 11/4/1977
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ công tác: Hiệu trưởng
Nơi làm việc: Trường THPT Mai Sơn-Lục Yên-Yên Bái
Địa chỉ liên hệ: Trường THPT Mai Sơn-Xã Mai Sơn-Huyện Lục Yên- tỉnh Yên Bái
Trang 3trọng tâm nhằm thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản toàn diện giá dục và đào tạo Việc thực hiện đổi mới phương thức thi THPT quốc gia được bắt đầu thực hiện từ năm 2015 qua 05 năm thực hiện đổi mới, đến nay phương thức thi THPT quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng đã đạt được những mục tiêu cơ bản, được xã hội đồng tình và đánh giá cao Do vậy ngày 25/9/2017 Bộ GD&ĐT
có văn bản hướng dẫn các Sở GD&ĐT; các học viện, các trường đại học, các trường cao đẳng về việc tiếp tục thực hiện phương thức tổ chức kì thi THPT quốc gia trong các năm tới sẽ được giữ ổn định như năm 2017 về các bài thi và môn thi
Từ năm 2021 trở đi các bài thi, môn thi sẽ được thiết kế phù hợp với lộ trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới
Nhằm đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục và đào tạo đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường từ đó nâng cao kết quả của kỳ thi THPT quốc gia hằng năm là một nhiệm vụ trọng tâm, là việc làm thường xuyên trong mỗi nhà trường Việc nâng cao chất lượng giảng dạy phụ thuộc rất lớn vào hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên, các biện pháp quản lí hoạt động dạy và học, nó quyết định tới việc đảm bảo chất lượng giáo dục trong mỗi nhà trường
Đối với giáo dục miền núi nói chung và giáo dục trên địa bàn huyện Lục Yên nói riêng thì việc nâng cao chất lượng càng quan trọng và nặng nề hơn vì thực tế cho thấy ngoài việc thực hiện quản lí các nội dung như: đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường cơ sở vật chất, điều kiện, phương tiện phục vụ dạy và học, tạo động lực cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học… thì hiện nay giáo dục miền núi nói chung còn gặp phải khó khăn, trở ngại rất lớn đó là tỉ lệ học sinh yếu kém còn cao vì những lí do cơ bản như yếu tố về tập quán, vùng miền, điều kiện kinh tế
- xã hội gặp nhiều khó khăn, ý thức học tập của học sinh chưa cao, sự quan tâm của gia đình đến việc học tập của học sinh hạn chế…
1.1 Tình hình chung
Trường THPT Mai Sơn mới được thành lập năm 2008 trên cơ sở tách ra từ trường THPT Hoàng Văn Thụ Địa bàn tuyển sinh của nhà trường gồm 04 xã của huyện
Trang 4Lục Yên gồm: Yên Thắng, Mai Sơn, Khánh Thiện, Lâm Thượng, Tân Phượng Năm
học 2020 – 2021 có 14 lớp với hơn 637 học sinh với tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên là 34 người Trong đó cán bộ quản lí 02, giáo viên trực tiếp đứng lớp 30, nhân viên 02, chi bộ nhà trường có 24 đảng viên Điều kiện CSVC của nhà trường còn thiếu, giao thông đi lại khó khăn, xa trung tâm Đội ngũ giáo viên nhiệt tình song chủ yếu nhà cách xa trường Chất lượng tuyển sinh đầu vào hàng năm rất thấp
so với mặt bằng chung của tỉnh Thống kê kết quả tuyển sinh đầu vào các năm: Năm học Số HS dự tuyển Số HS trúng tuyển Điểm xét tuyển
1.2 Đánh giá chung về hoạt động dạy học và quản lí hoạt động dạy học nói chung và công tác phụ đạo học sinh yếu của nhà trường
Qua nghiên cứu thực trạng các hoạt động quản lí dạy học trong nhà trường
và những cơ sở lý luận, cho thấy những hiện nay nhà trường đã đạt được một số kết quả tích cực đó là:
- Nhà trường nhận thức được vai trò quan trọng của các nội dung hoạt động dạy ở trường THPT, thấy được vai trò của đội ngũ giáo viên là yếu tố quan trọng để thực hiện hoạt động giảng dạy và hoạt động giảng dạy là hoạt động trọng tâm, chủ yếu, là tiền đề cho tất cả các hoạt động khác Do vậy lãnh đạo nhà trường đã tuyên truyền giúp cho giáo viên nhận thức được vai trò mang tính quyết định của người dạy trong quá trình giáo dục để nâng cao chất lượng dạy học Đồng thời làm cho họ
có ý thức tốt hơn về nhiệm vụ dạy học qua việc phổ biến những thông tin, văn bản, quy chế chuyên môn
- Nhà trường đã quan tâm việc tổ chức xây dựng, quản lý kế hoạch, quản lý chương trình dạy học, việc thực hiện quy chế chuyên môn và bồi dưỡng đội ngũ
- Chú ý việc trang bị các thiết bị, tài liệu phục vụ cho hoạt động dạy học và đổi mới phương pháp Thực hiện khá tốt các phong trào thi đua, các cuộc vận động của Đảng, Nhà nước và của ngành
Trang 5- Trong quá trình lãnh đạo và quản lý lãnh đạo nhà trường đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường trong việc chỉ đạo mọi hoạt động của đơn vị với nhiệm vụ trọng tâm là hoạt động dạy học
- Trong những năm gần đây thành công lớn của nhà trường đó là đã có những biện pháp quản lí hiệu quả trong việc chỉ đạo việc bồi dưỡng học sinh giỏi, duy trì nền nếp, duy trì sĩ số do vậy chất lượng của các đội tuyển học sinh giỏi, chất lượng thi THPT quốc gia của nhà trường giữ ổn định và có xu hướng tăng lên
1.3 Những tồn tại, hạn chế
- Chất lượng giáo dục của nhà trường còn thấp so với mặt bằng chung của tỉnh và của cả nước Kết quả thi THPT quốc gia hằng năm đạt chỉ tiêu song kết quả trung bình điểm thi còn rất thấp so với mặt bằng chung của tỉnh
- Ý thức học tập của học sinh chưa cao, nhiều học sinh chưa có phương pháp học tập hợp lí dẫn đến kết quả học tập thấp
- Cơ sở vật chất còn gặp nhiều khó khăn, cụ thể: phòng học không đủ, không
có bãi tập, phòng thư viện, thiết bị không đủ diện tích, hiệu quả sử dụng các phương tiện dạy học còn thấp
1.4 Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
- Chưa có những giải pháp đột phá nâng cao chất lượng giảng dạy, nâng cao ý thức học tập của học sinh phù hợp với đặc thù, điều kiện thực tế của địa phương, nhà trường Chưa có giải pháp hiệu quả trong việc phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém
- Đội ngũ của nhà trường chưa thực sự tâm huyết, chưa thực sự tích cực trong tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, chưa thực sự tận tâm, kiên trì trong giáo dục học sinh
- Đội ngũ của nhà trường chưa thực sự tâm huyết, chưa thực sự tích cực trong tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, chưa thực sự tận tâm, kiên trì trong giáo dục học sinh
Trang 62 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
Từ thực trạng quản lý hoạt động dạy học nói chung và công tác phụ đạo học sinh yếu kém của nhà trường hiện nay và trên cơ sở những thành công, hạn chế và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học của nhà trường, cùng với những yêu cầu đổi mới của công tác quản lý, tôithực hiện 03 nhóm biện pháp quản
lý công tác phụ đạo học sinh yếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và nâng cao kết quả thi tốt nghiệp THPT quốc gia của trường THPT Mai Sơn như sau:
Nhóm biện pháp 1: Nâng cao thái độ, mục đích, động cơ, nền nếp học tập, rèn luyện kỹ năng tự học của học sinh; tăng cường việc quản li, giáo dục, giúp
đỡ học sinh
Thái độ và động cơ học tập của học sinh không phải là cái sẵn có hay tự phát, mà được hình thành dần trong quá trình học tập của học sinh dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên cùng tác động của nhà trường
Chỉ đạo đội ngũ giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm tăng cường việc giáo dục thái độ học tập của học sinh trong các giờ học và trong các hoạt động tập thể, bằng cách lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp để tăng hứng thú học tập của học sinh
Phối hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức các hoạt động, sân chơi tập thể cho học sinh tạo sự hứng khởi cho học sinh mỗi khi đến trường, giúp học sinh tránh được tệ nạn xã hội, sa đà vào các thói hư tật xấu, sức hấp dẫn của mạng xã hội, game online… rèn kỹ năng sống, kỹ năng làm việc tập thể để hỗ trợ cho hoạt động giảng dạy Tăng cường công tác quản lí nề nếp, giáo dục đạo đức cho học sinh
Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thực hiện việc đến thăm nhà học sinh để cùng trao đổi với phụ huynh, động viên, giúp đỡ học sinh đặc biệt là các đối tượng học sinh yếu kém và có hoàn cảnh khó khăn
Đoàn Thanh niên cùng với giáo viên chủ nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường công tác kiểm tra tình hình ăn ở, học tập đối với các học sinh ở trọ quanh khu vực trường vào buổi tối
Trang 7Làm tốt công tác từ thiện, ủng hộ trong nhà trường để kịp thời giúp đỡ các học sinh có hoàn cảnh khó khăn
Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh học tập nội quy học sinh, yêu cầu phải thực hiện nghiêm túc những quy định bắt buộc trong nhà trường
Chỉ đạo giáo viên bộ môn thường xuyên phối hợp với giáo viên chủ nhiệm
để trao đổi thông tin từng các nhân học sinh, tình hình học tập chung của lớp Từ
đó có những biện pháp phù hợp nâng cao chất lượng giảng dạy, chất lượng học tập của học sinh
Phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền đến từng khu dân cư nhằm nâng cao nhận thức của các bậc phụ huynh trong việc quan tâm, quản
lí việc học tập của học sinh
Nhóm biện pháp 2: Thực hiện các giải pháp trong hoạt động chuyên môn
1 Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học
Tăng cường các biện pháp bồi dưỡng đội ngũ CBQL dưới nhiều nội dung và hình thức
Để nhà trường luôn luôn có đội ngũ CBQL vững vàng về bản lĩnh chính trị,
có trình độ chuyên môn sâu sắc, có năng lực quản lý vững vàng thì thường xuyên phải quan tâm tới việc bồi dưỡng đào tạo đội ngũ kế cận theo hướng chuẩn hoá và phải trẻ hoá đội ngũ
Xây dựng được các tổ chuyên môn, hoạt động có nề nếp, sinh hoạt đều đặn hàng tháng, là diễn đàn chính trong nhà trường để giáo viên bàn bạc, thảo luận, trao đổi, đề xuất các vấn đề về chất lượng dạy và học Đổi mới hình thức sinh hoạt chuyên môn theo NCBH, giảm công việc hành chính, tăng cường trao đổi nhóm chuyên môn, thảo luận để tìm ra các phương pháp giảng dạy phù hợp nhất đối với đối tượng học sinh nhà trường Tăng cường trao đổi, học hỏi trong nhóm chuyên môn để nâng cao tay nghề của đội ngũ Tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng cho giáo
Trang 8viên trong năm học như: các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực; xây dựng đề kiểm tra; nâng cao kỹ năng cho giáo viên làm công tác chủ nhiệm…
Tăng cường kiểm tra công tác tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên bằng nhiều hình thức như: Kiểm tra tư liệu, tài liệu tự bồi dưỡng; kiểm tra năng lực thông qua việc xây dựng đề kiểm tra hàng kỳ, hàng năm; kiểm tra giờ dạy…
Xây dựng môi trường làm việc, đơn vị đoàn kết, cởi mở, thân thiện, tạo điều kiện tốt nhất để đội ngũ có cơ hội phát huy sự năng động sáng tạo, chủ động trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao
Việc bồi dưỡng đội ngũ CBQL và đội ngũ giáo viên có đủ năng lực quản lý
và giảng dạy được xác định là khâu đột phá, then chốt trong việc nâng cao chất lượng của nhà trường
2 Tăng cường cải tiến và đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, phù hợp với đối tượng học sinh
Làm thay đổi, chuyển biến mạnh về nhận thức trong đội ngũ cán bộ quản lý
và giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học Hiện nay vẫn còn một số ít giáo viên chưa hiểu đầy đủ về đổi mới phương pháp dạy học Có quan niệm cho rằng đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi hoàn toàn phương pháp dạy học truyền thống bằng phương pháp dạy học mới khác hẳn phương pháp dạy học truyền thống Lại
có quan niệm cho rằng đổi mới phương pháp dạy học là sử dụng các thiết bị hiện đại trong giờ dạy học như máy vi tính, máy chiếu, các thiết bị nghe nhìn khác, các cách hiểu trên đều là những cách hiểu còn phiến diện, thậm chí mang tính cực đoan Thực chất đổi mới phương pháp dạy học là người giáo viên căn cứ vào nội dung kiến thức bài dạy, những phương tiện dạy học có thể có và đặc điểm đối tượng học sinh để tìm ra cách tổ chức, hướng dẫn cho học sinh chủ động tiếp nhận tri thức mới và biết vận dụng vào kỹ năng làm bài, thực hành, rèn luyện phương pháp tư duy tích cực, phương pháp tự học Như vậy, việc đổi mới phương pháp không phải là việc làm trong một thời gian nhất định có thể hoàn thành và người giáo viên có thể bằng lòng dừng lại với kết quả đạt được ở một thời điểm nào đó
Trang 9Đây phải là một công việc của cả một đời dạy học mà mỗi thầy, cô giáo tâm huyết đều theo đuổi, tìm tòi và phấn đấu không ngừng Việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung đã cần đến sự cố gắng nỗ lực của mỗi giáo viên thì việc tìm ra phương pháp, cách tiếp cận đối với đối tượng học sinh yếu kém là một công việc đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của đội ngũ CBQL, tổ chuyên môn và bản thân mỗi giáo viên Để xác định được phương pháp và các tiếp cận, giúp đỡ học sinh tiến bộ đòi hỏi cần có sự phân tích kỹ lưỡng các yếu tố, nguyên nhân dẫn đến kết quả học tập thấp của học sinh và phân loại các đối tượng học sinh yếu như:
+ HS có ý thức học tập, song chưa có phương pháp học tập phù hợp
+ HS có ý thức học tập song khả năng tiếp thu chậm
+ HS mất căn bản kiến thức chung nhưng có khả năng tiếp thu
+ HS không quan tâm, lơ là việc học, lười học, mất căn bản kiến thức chung… Thông qua sự trao đổi của giáo viên giảng dạy các bộ môn, GVCN để từ đó các tổ chuyên môn, các giáo viên bộ môn, GVCN cùng bàn bạc thống nhất lựa chọn phương pháp giúp đỡ học sinh phù hợp Việc lựa chọn được phương pháp dạy học nói chung và phương pháp giảng dạy, giúp đỡ học sinh yếu nói riêng phù hợp với đối tượng học sinh là giải pháp quyết định thành công của hoạt động giảng dạy, phụ đạo học sinh
3 Tổ chức phân loại và phụ đạo cho theo nhóm học sinh
Trên cơ sở phân tích các yếu tố, nguyên nhân dẫn đến kết quả học tập thấp của học sinh và các phương pháp, phụ đạo, giúp đỡ học sinh đã được thống nhất trong tổ nhóm chuyên môn, ngay từ năm học lớp 10 nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn và giáo viên giảng dạy căn cứ kết quả thi tuyển sinh, căn cứ kết quả khảo sát và tình hình học tập thực tế lập danh sách học sinh yếu cần phụ đạo giúp
đỡ theo các bộ môn và thực hiện đồng thời việc phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu, cụ thể như sau:
3.1 Thực hiện phân loại đối tượng học sinh
Trang 10Trên cơ sở phân tích đánh giá kết quả học tập của học sinh và sự theo dõi của các giáo viên bộ môn phân loại đối tượng học sinh theo từng mức độ yếu kém; nguyên nhân, yếu tố dẫn đến yếu kém của học sinh để có phương pháp tiếp cận, giảng dạy và giao nhiệm vụ phù hợp với năng lực của học sinh
Thực hiện việc khảo sát, đánh giá định kỳ đối với các học sinh tham gia phụ đạo, nhà trường sẽ tiến hành riêng việc khảo sát, đánh giá định kỳ sự tiến bộ của học sinh kết hợp với sự đánh giá của giáo viên bộ môn giảng dạy trên lớp để từ đó các giáo viên bộ môn có sự điều chỉnh phù hợp trong quá trình phụ đạo, giúp đỡ, hướng dẫn học sinh đạt hiệu quả cao nhất Định kỳ rà soát các đối tượng học sinh
để có thể bổ sung vào hoặc đưa ra khỏi nhóm phụ đạo khi học sinh đã đạt yêu cầu
cơ bản về kiến thức môn học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng
3.2 Thực hiện việc phụ đạo cho học sinh
- Thực hiện trong các giờ chính khoá: Giáo viên giảng dạy điều chỉnh phương pháp, cách tiếp cận học sinh cho phù hợp, giao các bài tập vừa sức để từng bước thanh toán các “lỗ hổng” kiến thức cho học sinh hoặc hướng dẫn học sinh phương pháp học tập phù hợp tuỳ vào đối tượng học sinh
- Thực hiện việc dạy phụ đạo trong các buổi chiều: Các học sinh yếu cần phụ đạo, giúp đỡ theo các bộ môn sẽ được phân thành các nhóm nhỏ học sinh trên cơ sở
đã phân loại và giao cho các giáo viên phụ trách các nhóm, nhà trường sẽ tổ chức các buổi phụ đạo trong tuần (từ 02 đến 03 buổi/tuần) mỗi buổi thực hiện phụ đạo một môn học, thực hiện luân phiên giữa các môn Trong các buổi phụ đạo học sinh phụ đạo theo môn và tất cả các giáo viên của nhóm chuyên môn sẽ thực hiện phụ đạo theo các nội dung thống nhất trong nhóm chuyên môn
Việc thực hiện phụ đạo, giúp đỡ học sinh có học lực yếu được thực hiện đồng bộ trong cả ba khối lớp 10, 11, 12, riêng với học sinh lớp 12 chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT quốc gia nhà trường tiến hành khảo sát, đánh giá năng lực làm bài thi của học sinh trên cơ sở đề thi tham khảo của Bộ GD&ĐT hằng năm để từ đó thành lập riêng các nhóm học sinh có kết quả khảo sát chưa đạt yêu cầu, có nguy cơ trượt