Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt chi đội

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH YÊN BÁI TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN TRÃI BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Lĩnh vực: Giáo dục Tiểu học MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ SINH HOẠT CHI ĐỘI Tá

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH YÊN BÁI

TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN TRÃI

BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Lĩnh vực: Giáo dục Tiểu học) MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ SINH HOẠT CHI ĐỘI

Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Âm nhạc Chức vụ: Giáo viên-Tổng phụ trách Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Nguyễn Trãi Thành phố Yên Bái

Yên Bái, ngày 16 tháng 1 năm 2022

MỤC LỤC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN .2

1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt Chi đội 2 2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học…………2

3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Cấp cơ sở 2

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Tháng 1/2019 đến nay 2

5 Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh 2

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN 2

1 Tình trạng giải pháp đã biết: 2

2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 6

3 Khả năng áp dụng của giải pháp 7

4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp 12

5 Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu 13

6 Các thông tin cần được bảo mật: Không 13

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 13

8 Tài liệu kèm theo: 15

III CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN .15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt Chi đội

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học

3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Cấp cơ sở

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Tháng 1/2019 đến nay

5 Tác giả:

Họ và tên: Nguyễn Thị Vân Anh

Trình độ chuyên môn: Đại học

Giảng dạy: Tổng phụ trách đội

Đơn vị công tác: Trường tiểu học Nguyễn Trãi, thành phố Yên Bái Điện thoại: 0915982831

6 Đồng tác giả (nếu có): Không

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN

1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Điều lệ Đội thiếu niên tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh chỉ rõ “ Đội

TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đoàn thanh niên Cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh phụ trách, Đội là trường học giáo dục thiếu nhi Việt Nam trong và ngoài nhà trường, là đội dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; lực lượng nòng cốt của phong trào thiếu nhi ”

Mục tiêu của tổ chức Đội là thu hút, tập hợp và giáo dục thiếu nhi theo

5 Điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt và trước mắt là trở thành đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh Tổ chức Đội và nhà trường có mục tiêu chung là giáo dục các em trở thành công dân tốt, có ít cho

xã hội, thực chất mục tiêu chung của nhà trường và của Đội được cụ thể hóa bằng các tiêu chuẩn cụ thể là : Giáo dục đạo đức, giáo dục học tập, giáo dục thể chất, giáo dục lao động hướng nghiệp và giáo dục thẩm mỹ, chúng ta thường quen gọi là : Đức - Trí - Lao - Thể - Mỹ, nói cách khác là giáo dục

nhân cách cho thiếu nhi Phương pháp giáo dục của nhà trường là thông qua hoạt động dạy và học, của tổ chức Đội là giáo dục thông qua các hoạt động Hiểu theo một cách khác, nhà trường trang bị cho các em về hệ thống lý thuyết để hình thành nhân cách, tổ chức Đội trang bị hệ thống hành vi cụ thể

để hình thành nhân cách cho thiếu nhi

Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức thống nhất trong cả nước có cơ cấu từ Trung ương đến địa phương, cấp cơ sở của Đội là liên đội và chi đội, được thành lập chính thức trong trường học và địa bàn dân cư Mỗi liên đội có một Giáo viên - Tổng phụ trách ( GV-TPT ) chịu trách nhiệm về công tác Đội của liên đội, mỗi chi đội có một Phụ trách chi đội ( PTCĐ ) chịu trách nhiệm về hoạt động của chi đội Đối với các liên đội trong trường học, GV-TPT có thể được biên chế chuyên trách hoặc bán chuyên tùy theo quy mô của trường, phụ trách chi đội thường là giáo viên chủ nhiệm ( GVCN ) kiêm nhiệm Qua đây thấy được vai trò của GV-TPT, PTCĐ rất lớn, có tác động trực tiếp đến quá trình hình thành và phát triển

* Nhận thức của GV-TPT và PTCĐ về giờ sinh hoạt chi đội

tôi nhận thấy PTCĐ đã nhận thức được tầm quan trọng của giờ sinh hoạt chi đội nhưng vì chưa có kinh nghiệm và chuyên môn nên các tiết sinh hoạt chi đội ở nhà trường thường như sau:

- Các tiết sinh hoạt chi đội cũng được tiến hành hàng tháng theo kế hoạch mà GV-TPT và Ban chỉ huy liên đội đưa xuống, nhưng nội dung sinh hoạt còn nghèo nàn, chưa hiệu quả Việc thực hiện không được đồng bộ về thời gian cũng như giữa các chi đội, trên thực tế nó là một hoạt động bắt buộc nhưng thực hiện là ‘chiếu lệ’

- Thời gian thực hiện chỉ là 35 phút nên không thể ‘ôm đồm’ nhiều yêu cầu, nếu không sẽ là rất hời hợt Nó diễn ra trong lớp học nhưng hoàn toàn lại không phải như là một tiết dạy học bộ môn nào, tuy chỉ là một tiết 35 phút

nhưng GVCN lớp lại phải đầu tư nhiều công sức hơn so với một tiết dạy bình thường

- Kinh nghiệm của các PTCĐ và BCHCĐ còn thiếu trong việc sinh hoạt Đội vì chưa được trang bị các kỹ năng tương ứng Trong khi đó, đội ngũ PTCĐ của nhà trường rất nhiệt tình, có năng lực chuyên môn, có kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm nhiều năm liền GV-TPT, PTCĐ đều nhận thức rõ tầm quan trọng của tiết sinh hoạt Đội là quan trọng và bổ ích Tuy nhiên điều này một số giáo viên cũng gặp không ít khó khăn khi hướng dẫn đội viên thực hiện tiết sinh hoạt chi đội

- Một số PTCĐ không có nhiều năng khiếu trong việc thiết kế các hoạt động nên còn e dè, ngại ngần trong việc tạo ra các hoạt động để tiến hành trong giờ sinh Đội

* Nhận thức của đội ngũ cán bộ chi đội và tập thể đội viên về giờ sinh hoạt chi đội

Đội ngũ cán bộ Đội của mỗi chi đội có đủ 3 em, có phân công nhiệm

vụ rõ ràng Các em ngoan, làm việc có tinh thần trách nghiệm, có sự chủ động sáng tạo, tuy nhiên, số đó mới chỉ tập trung ở một số chi đội mạnh hoặc PTCĐ quan tâm, đầu tư như chi đội: 4D, 4E ,4G, 5A, 5C,5E, 5B Còn lại, cán bộ Đội ở một số chi đội còn e dè, nhút nhát, thiếu tự tin, làm việc theo kiểu cô bảo chỗ nào làm chỗ đó như các chi đội: 4A, 4B, 5B Các em chưa được trang bị những kỹ năng cơ bản để chủ động trong vai trò của một người

tổ chức điều hành các hoạt động trong tiết sinh hoạt Đội

Các tiết sinh hoạt Đội cũng được các em triển khai đều đặn theo thời khóa biểu nhưng hiệu quả chưa cao nguyên nhân là do các e chưa được định hướng và trang bị các kiến thức, kỹ năng cơ bản để có thể điều hành tổ chức một buổi sinh hoạt Đội cho phong phú về nội dung và đổi mới về cách thức Nội dung chủ yếu là hát theo chủ điểm rất đơn điệu Theo đó là khi kiểm tra

sổ công tác chi đội, nhiều khi đội viên không biết ghi như thế nào Có chi đội còn nhầm ghi sang sinh hoạt lớp với phần kiểm điểm khá tỉ mỉ, chi tiết mà

phần sinh hoạt theo chủ điểm không có Có chi đội ghi chép quá ngắn, chỉ được 4-5 dòng do không có nội dung Hoặc có em còn ghi cả phần sinh hoạt ngoại khóa do liên đội tổ chức theo đợt thi đua Thậm chí có em còn ghi cả nội dung mà chi đội mình được phân công trong giờ tự quản dưới cờ vào đó Như vậy các em nhận thức về tiết sinh hoạt Đội chưa rõ ràng, thậm chí còn nhầm lẫn

* Phiếu điều tra về giờ sinh hoạt chi đội

Từ thực tế nhận thức của giáo viên và học sinh về sinh hoạt chi đội như vậy, tôi đã quyết định tham dự một số tiết sinh hoạt ở các chi đội và tiến hành làm một số điều tra ở hai chi đội 4E và 5C

Kết quả điều tra như sau:

Nội dung điều tra 47 học sinh 4E 5C

a Nhận xét, đánh giá, phê bình các bạn có ý thức kỷ luật

3 Sau tiết sinh hoạt Đội, em có cảm giác như thế nào?

Qua bảng điều tra, tôi nhận thấy các em đa phần nói là có sinh hoạt Đội nhưng tôi hiểu rằng cái ‘có’ ở đây chưa hoàn thiện, chưa đầy đủ, chưa đúng yêu cầu của một tiết sinh hoạt Đội Do vậy, số học sinh còn khó chịu hoặc thờ

ơ với sinh hoạt Đội khá phổ biến, nguyên nhân là do sự hạn chế về nội dung,

cách thức tổ chức một buổi sinh hoạt đội chưa được phong phú và còn đi theo

một lối mòn đã có Từ đó dẫn đến hiệu quả giờ sinh hoạt chưa đạt yêu cầu

Từ trên thực tế như vậy, tôi thấy cần phải có sự kết hợp đồng bộ giữa

GV-TPT, PTCĐ và BCHCĐ để đổi mới và xây dựng tiết sinh hoạt Đội sao

cho đúng đặc trưng và đúng nghĩa của tiết sinh hoạt Đội Điều này tôi đã thử

nghiệm và thực hiện ở hai chi đội 5C và 4E với 2 đồng chí PTCĐ: Nguyễn

Thị Thu Phương và Hà Thu Huyền

* Phạm vi, đối tượng áp dụng của sáng kiến

- Phạm vi ngiên cứu

Sáng kiến nghiên cứu trong phạm vi liên đội Tiểu học Nguyễn Trãi,

Thành phố Yên Bái,Tỉnh Yên Bái

- Đối tượng áp dụng

Sáng kiến áp dụng cho PTCĐ, BCHLĐ, BCHCĐ và các chi đội trong trường

Tiểu học

* Thời gian thực hiện và triển khai sáng kiến

Sáng kiến được thực hiện từ tháng 1/2019 đến nay

2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

* Mục đích của các giải pháp:

Tìm hiểu thực trạng giờ sinh hoạt chi đội, tìm ra nguyên nhân và đề xuất một

số biện pháp nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt chi đội ở trường Tiểu học

Muốn giáo dục tốt, GV-TPT, PTCĐ phải thường xuyên tổ chức nhiều

các hoạt động Việc giáo dục đội viên chủ yếu diễn ra ở các chi đội, thông

qua các giờ sinh hoạt Đội Làm thế nào để duy trì giờ sinh hoạt chi đội một

cách hiệu quả, thực sự thu hút được đội viên tham gia một cách tự giác Đây

là câu hỏi trăn trở của tôi trong suốt thời gian làm GV-TPT ở liên đội Tiểu

học Nguyễn Trãi, thành phố Yên Bái

*Nội dung của giải pháp:

Tôi thấy rằng cần phải có những biện pháp tổ chức tiết sinh hoạt Đội

một cách phong phú, khoa học, có chủ đề rõ ràng theo từng thời gian phù hợp

với từng nội dung trọng tâm nhằm giúp mỗi cá nhân đội viên phát huy vai trò của mình, qua đó giáo dục toàn diện cho các em Muốn vậy, phải có sự gắn kết giữa GVCN đồng thời là PTCĐ , Ban chỉ huy chi đội ( BCHCĐ ) và GV-TPT để thống nhất về nội dung, hình thức và triển khai đồng bộ tới tất cả các

chi đội Và cuối cùng, tôi đã quyết định tiến hành nghiên cứu đề tài: “Một số

biện pháp nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt chi đội ở liên đội Tiểu học Nguyễn Trãi” Hy vọng với đề tài này sẽ góp một phần vào việc tháo gỡ

những lúng túng băn khoăn của nhiều đồng chí PTCĐ để xây dựng một sinh hoạt Đội thực sự vui vẻ, có hiệu quả cao

* Tính mới của giải pháp:

Muốn tổ chức thành công một tiết sinh hoạt Đội, điều cơ bản là phải có một PTCĐ, BCH chi đội vững mạnh, đặc biệt là em điều khiển tiết sinh hoạt phải là người nắm chắc nội dung chương trình hoạt động Đội, mạnh dạn, tự tin và có các kỹ năng tương ứng như : Thuyết trình, xử lý tình huống Để

có một buổi sinh hoạt chi đội hiệu quả nhưng lại vui vẻ, thoải mái, phù hợp với tâm lý của đội viên đòi hỏi GV-TPT và PTCĐ phải phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc cùng xây dựng chương trình, nội dung, hình thức một tiết sinh hoạt Đội

3 Khả năng áp dụng của giải pháp:

Để nâng cao chất lượng tiết sinh hoạt chi đội tôi thực hiện các biện pháp sau:

* Cụ thể hóa chương trình công tác Đội trong năm học theo đợt, theo chủ điểm kết hợp với chương trình công tác Đội trong năm học để xác định nội dung sinh hoạt chi đội

- Cụ thể hóa chương trình công tác Đội trong năm học theo đợt, theo chủ điểm

Sau khi nhận được chương trình công tác đội từ Hội đồng Đội Thành phố triển khai, tôi đã xây dựng chương trình hoạt động theo từng đợt với các chủ điểm khác nhau, cụ thể là:

- Đợt 1: Từ 5/9 đến 15/10 với chủ điểm: “Trường học thân thiện”

- Đợt 2: Từ 16/10 đến 20/11 với chủ điểm: “Biết ơn thầy cô”

- Đợt 3: Từ 21/11 đến hết 22/12 với chủ điểm: “Uống nước nhớ nguồn”

- Đợt 4: Từ đầu 23/12 đến 3/2 với chủ điểm: “91 mùa hoa dâng Đảng”

- Đợt 5: Từ 3/2 đến 26/3 với chủ điểm “Tiến bước lên Đoàn”

- Đợt 6: Từ 26/3 đến 30/4 với chủ điểm: “ Hòa bình Hữu Nghị”

- Đợt 7 : Từ 30/4 đến 19/5 với chủ điểm : “ Bác Hồ kính yêu”

- Chương trình Công tác Đội trong năm học

Chương trình công tác Đội (Hoạt động theo 5 chương trình, 8 nội dung)

Chương trình 1: Tự hào truyền thống - Tiếp bước cha anh

Chương trình 3 Vui khỏe, an toàn – Làm nghìn việc tốt

- Hoạt động 4: Thiếu nhi vui khỏe (rèn luyện cho học sinh về đời sống tinh thần lành mạnh, nâng cao thể chất)

- Hoạt động 5: Giáo dục cho các em tình cảm yêu thương và tinh thần tương thân tương ái…

- Hoạt động 6: Vì cuộc sống bình yên ( giáo dục các em ý thức tiết kiệm, bảo vệ môi trường, phòng chống các tệ nạn xã hội…)

Chương trình 4: Xây dựng Đội vững mạnh - Tiến bước lên đoàn

Chương trình gồm 2 hoạt động:

- Hoạt động 7: Chương trình rèn luyện đội viên (giáo dục cho các em ý thức tự rèn luyện theo tiêu chuẩn người đội viên)

- Hoạt động 8: Xây dựng Đội (giáo dục các em ý thức xây dựng tổ chức đội, gắn bó với đội và trở thành người đội viên tốt phấn đấu vươn lên Đoàn)

Chương trình 5: Khăn hồng tình nguyện chắp cánh yêu thương

(Dành cho GV-TPT và PTĐ)

Gồm các nội dung:

- Vững vàng về lập trường tư tưởng chính trị

- Sáng tạo trong quá trình tổ chức thực hiện khoa học

- Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Căn cứ vào các chủ điểm, các nội dung chương trình Công tác Đội, TPT cùng PTCĐ, BCH liên đội bàn bạc để xác định nội dung cần tiến hành trong tiết sinh hoạt của các chi đội Từ đó giúp các chi đội xây dựng được các khung chương trình của một buổi sinh hoạt tại chi đội và vận dụng một cách sáng tạo cho phù hợp với tình hình thực tế của chi đội mình

Ví dụ : Với chủ điểm “ Tự hào Thành phố yêu dấu” gồm các nội dung sinh hoạt sau:

- Danh lam thắng cảnh của Thành phố Yên Bái

- Mẹ Việt Nam anh hùng của Thành phố

- Những công ty lớn trên địa bàn thành phố

- Các trường học nổi tiếng trong Thành phố

- Phong cách người đội viên hiện nay

- Chúng em là đội viên Trường Tiểu học Nguyễn Trãi

Ngoài các phần gợi ý của GV-TPT và BCH liên đội, các chi đội dưới

sự hướng dẫn của PTCĐ có thể thêm các nội dung cho phù hợp với chi đội mình

* Tập huấn cách thiết kế, tổ chức một buổi sinh hoạt cho PTCĐ và BCH liên, chi đội

Xác định đây là biện pháp then chốt để tổ chức một tiết sinh hoạt theo

đúng quy định của tổ chức Đội Bản thân tôi là TPTĐ đã tổ chức tập huấn và

đã kết hợp mời một số chuyên gia về Công tác Đội của nhà thiếu nhi tỉnh về tập huấn cho các PTCĐ, BCH Liên và BCHCĐ vào dịp đầu năm học 2021 -

2022 Sau buổi tập huấn này đã biết cách thiết kế và tổ chức một buổi sinh hoạt chi đội theo đúng yêu cầu

* Tập huấn kỹ năng cho BCH liên, chi đội

Đây là một biện pháp cơ bản để đổi mới giờ sinh hoạt đội Tôi đã mời các giáo viên có các khả năng trong trường để phối hợp cùng tập huấn các kỹ năng tương ứng như: Kỹ năng viết, nói, ngoại ngữ, thể thao, âm nhạc Ngoài ra còn mời một số các chuyên gia về kỹ năng sống để tập huấn, các em được học, quan sát trực tiếp từ các chuyên gia

* Tổ chức sinh hoạt mẫu

Xác định đây là biện pháp cụ thể để đổi mới giờ sinh hoạt chi đội Sau tập huấn tôi cùng với BCHLĐ, PTCĐ và BCHCĐ lớp 4G và 5C đã xây dựng nội dung, hình thức một buổi sinh hoạt mẫu rồi mời đại diện BCH các chi đội, Phụ trách các chi đến dự để học tập và triển khai ở chi đội mình

* Đưa ra một số gợi ý đổi mới giờ sinh hoạt chi đội

Xác định đây là biện pháp hữu hiệu trong việc đổi mới giờ sinh hoạt chi đội Tôi đã áp dụng kiến thức từ khóa học ở Học viện thanh thiếu niên Việt Nam, tham khảo các tài liệu, tham vấn từ các chuyên gia cấp tỉnh,cấp Trung ương, tập hợp lại đã đưa ra một số gợi ý đổi mới tiết sinh hoạt chi đội

Cụ thể việc đổi mới:

Một là: Lồng ghép các hoạt động vui chơi

Để chuyển tải các nội dung theo mục tiêu, chủ đề của buổi sinh hoạt, có thể sử dụng các hình thức sau:

Trò chơi Đuổi hình bắt chữ:

+ Dụng cụ : Máy chiếu, phấn, bảng học sinh ( Giấy, bút dạ)

+ Cách chơi:

* Chia các em thành 2 đội, cho các em xem các hình ảnh trên màn hình rồi nói kết quả

Quy định mỗi đội đưa ra một số lượng hình ảnh theo chủ đề quy định (Các đội tự vẽ) Đội bạn sẽ đoán hình ảnh và tính điểm

- Trò chơi Rung chuông vàng

+ Dụng cụ : Phấn, bảng học sinh

+ Cách chơi : Chia các em thành 2 đội Người tổ chức đưa ra các câu hỏi cho các em ghi đáp án vào bảng, loại dần các em trả lời sai Đội nào có số lượng cuối cùng nhiều hơn sẽ thắng

+ Chú ý:

* Cách trả lời câu hỏi bằng đáp án A, B, C, D

* Có “Cứu trợ” để duy trì thời gian chơi

- Hái hoa dân chủ

Câu hỏi được ghi vào giấy, gấp lại như một bông hoa (Có thể kèm theo một phần thưởng sẽ hấp dẫn hơn ) rồi buộc lên một cây, tượng trưng cho các bông hoa Người tham gia được mời lên hái hoa (Các câu hỏi) rồi trả lời (Nếu trả lời đúng sẽ được nhận phần thưởng của câu hỏi)

Hai là : Sinh hoạt ghép 2 chi đội

Thông thường các buổi sinh hoạt chi đội chỉ diễn ra ỏ một chi đội, có thể đội viên không phát huy hết khả năng Hình thức sinh hoạt ghép 2 chi đội tạo môi trường để các em thi đua thể hiện khả năng, do đặc điểm tâm lý của thiếu nhi thường thích thể hiện

Ba là : Mời một số chuyên gia, người nổi tiếng tham dự

Với các buổi sinh hoạt chi đội để tăng thêm hứng thú cho đội viên nên mời các chuyên gia, các thầy cô giáo, những người có chuyên môn theo các chủ đề để trao đổi cùng các em, buổi sinh hoạt sẽ sôi nổi, hiệu quả hơn

Bốn là : Thay đổi địa điểm sinh hoạt

Thông thường các buổi sinh hoạt chi đội diễn ra ở lớp học của các em,

để thay đổi không khí gây hứng thú nên thay đổi địa điểm ở trong và ngoài