Bước đầu sử dụng tiếng anh trong giảng dạy môn sinh học ở trường ptdtnt thpt tỉnh yên bái

Nguyên tắc, cách thức thực hiện và các bước thực hiện các giải pháp 5 2.3.1.Giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học tập môn Sinh học bằng tiếng Anh ngay từ đầu năm học.. 2

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI

TRƯỜNG PTDTNT-THPT TỈNH

-

BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ

Lĩnh vực: Sinh học

“Giải pháp bước đầu sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy bộ môn Sinh học

ở trường Phổ thông Dân tộc Nội trú - Trung học phổ thông tỉnh Yên Bái”

Tác giả: Nông Thùy Linh

Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm Sinh – Kỹ thuật Nông nghiệp Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: trường PTDTNT-THPT tỉnh Yên Bái

Yên Bái, ngày 20 tháng 01 năm 2022

MỤC LỤC

1.2.Những đóng góp của sáng kiến để góp phần nâng cao năng

lực tiếng Anh và tạo động cơ học tập cho học sinh

3

2 Nội dung các giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 4

2.2.1 Những điểm khác biệt, tính mới của sáng kiến so với sáng

kiến đã, đang được áp dụng

4

2.2.2 Nguyên tắc, cách thức thực hiện và các bước thực hiện

các giải pháp

5

2.3.1.Giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học tập

môn Sinh học bằng tiếng Anh ngay từ đầu năm học

9

2.3.2 Cùng học sinh thống nhất mục tiêu sử dụng tiếng Anh

trong học tập môn Sinh học ngay từ đầu năm học

IV PHỤ LỤC

BẢNG BIỂU Bảng 1: So sánh kết quả điểm trung bình môn sinh học cả năm

học của học sinh khối lớp 10 năm học 2010-2021 và kết quả điểm

trung bình học kì I môn sinh học của học sinh khối lớp 11 năm

học 2021-2022

12

Bảng 2: So sánh kết quả điểm trung bình môn tiếng Anh cả năm

học của học sinh khối lớp 10 năm học 2010-2021 và kết quả điểm

trung bình học kì I môn tiếng Anh của học sinh khối lớp 11 năm

học 2021-2022

12

Bảng 3: Kết quả sự tham gia nghiên cứu môn sinh học bằng

tiếng Anh của học sinh và sự phát triển năng lực của học sinh

khối lớp 10 năm học 2020-2021 và so với học sinh khối lớp 11

1

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Giải pháp bước đầu sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy

bộ môn Sinh học ở trường Phổ thông Dân tộc Nội trú - Trung học phổ thông tỉnh Yên Bái”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo

3 Phạm vi áp dụng sáng kiến

Áp dụng trong giảng dạy sinh học (SH) bước đầu giúp học sinh (HS) hình thành và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh (TA) trong học tập môn SH tại trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THPT tỉnh Yên Bái Sau khi được Hội đồng khoa học công nhận, sáng kiến có thể áp dụng vào giảng dạy môn SH bằng TA cho HS tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Yên Bái

4 Thời gian áp dụng sáng kiến

Từ ngày 20 tháng 8 năm 2021 đến ngày 01 tháng 12 năm 2021

5 Tác giả

Họ và tên: Nông Thùy Linh

Năm sinh: 1982

Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Khoa học Môi trường

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường PT Dân tộc Nội trú - THPT Tỉnh Yên Bái

Địa chỉ liên hệ: Tổ 02, phường Yên Thịnh, Thành phố Yên Bái

Điện thoại: 0948282537

II MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Tình trạng các giải pháp đã biết

1.1 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp

Nghị quyết số 29, Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI về

đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chỉ rõ quan điểm chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục ngoại ngữ, tin học, năng lực và kĩ năng thực

hành được chỉ rõ Thực hiện Nghị quyết, bộ Giáo dục và Đào tạo đã rất chú trọng,

quan tâm chỉ đạo và triển khai công tác đổi mới giáo dục, trong đó có phát triển năng lực ngoại ngữ cho HS Xuất phát từ yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục theo thông tư 32/2018/TT-BGD&ĐT và chỉ đạo đổi mới trong công tác giảng dạy theo hướng phát triển năng lực người học Góp phần cùng môn ngoại ngữ giúp HS hình thành, phát triển năng lực ngôn ngữ để sử dụng một cách tự tin, hiệu quả, phục

vụ cho học tập và giao tiếp, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong sự nghiệp công ghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước Phát triển

năng lực tự học, tự hoàn thiện

2

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Ngành về yêu cầu đổi mới, sáng kiến

“Giải pháp bước đầu sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy bộ môn Sinh học ở trường Phổ thông Dân tộc Nội trú- Trung học phổ thông tỉnh Yên Bái” được tác

giả kế thừa có chọn lọc, rút kinh nghiệm và điều chỉnh từ những biện pháp, kinh nghiệm đã được cải tiến, áp dụng trong giảng dạy môn SH bằng TA từ những năm học trước Qua đó vận dụng, cập nhật linh hoạt với yêu cầu đổi mới giáo dục ở cấp THPT theo hướng dẫn mới của Bộ GD&ĐT

Trong những năm vừa qua, Bộ GD&ĐT đã liên tục đưa ra yêu cầu và hướng dẫn đổi mới trong giáo dục phổ thông (GDPT), trong đó một mục tiêu quan trọng là giúp HS làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống Một số năng lực cần đạt là hình thành và phát triển cho HS (1) lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, đức tính chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm; (2) năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo; (3) Góp phần phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu cho HS

Để cập nhật với thay đổi nói trên, bản thân tác giả cũng đã mạnh dạn sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy sinh học để thông qua đó tạo hứng thú học tập môn SH

và phát triển năng lực toàn diện cho HS Vì việc học TA trong trường học THPT mới chỉ hạn chế trong giờ học ngoại ngữ nên ít có cơ hội cho HS thực hành trong sử dụng ngôn ngữ TA thường xuyên Thêm vào đó, SH là môn khoa học tự nhiên đã và đang có rất nhiều thành tựu đạt được của thế giới được thông tin đến người đọc qua các tài liệu TA Vì vậy, từng bước giúp HS nâng cao năng lực sử dụng TA và đặc biệt là TA khoa học dùng trong môn SH là một giải pháp giúp tạo hứng thú với môn học và giúp HS nâng cao khả năng tìm tòi nghiên cứu, tận dụng tốt cơ hội và có khả năng tư duy khoa học bằng TA Việc làm này là bước đầu chuẩn bị cho HS có thể học tập trong các môi trường học tập tiên tiến, đồng thời là một yêu cầu cấp thiết của giáo dục Việt nam hiện nay

Khi giảng dạy môn SH bằng TA để đáp ứng mục tiêu môn học đã đề ra theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, ngày 26/12/2018 đã ban hành chương trình GDPT mới cùng với yêu cầu phát triển năng lực cho người học đáp ứng với sự thay đổi của thế giới sẽ tạo ra nhiều khó khăn, lúng túng, áp lực cho cả thầy và trò các trường miền núi của tỉnh Yên Bái trong công tác giảng dạy, học tập tiếp cận với sự đổi mới theo định hướng dạy học mới Những khó khăn đó là:

- Mặc dù sử dụng TA trong giảng dạy nhưng vẫn cần đạt các yêu cầu đề ra của môn học Cần giúp HS nắm chắc kiến thức từ đó vận dụng được kiến thức SH

và kiến thức liên môn vào giải quyết các tình huống thực tiễn ngày càng sâu và rộng như bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, phát triển bền vững

- Thông qua giảng dạy bộ môn cần giúp HS hình thành và phát triển được năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực TA

3

- Trong khoảng lượng thời gian giành cho môn học còn ít và không thay đổi nhiều mà cần phải giúp HS phát triển toàn diện các năng lực, đặc biệt là năng lực sử dụng TA

- Đa số HS còn coi môn SH là môn phụ không có ứng dụng nhiều nên sự quan tâm, dành thời gian và trí lực cho môn SH còn chưa xứng với tầm quan trọng của môn học

- Nhiều HS còn có tâm lý sợ TA Tâm lí lo sợ xuất phát từ thành tích môn học tập môn TA còn thấp Do đó, các em còn e dè trong việc học tập môn SH bằng TA

- Giáo viên còn lúng túng trong thiết kế giờ dạy và vận dụng các PPDH và kĩ thuật dạy học để khuyến khích, động viên và lôi kéo sự tham gia của HS cũng như cho HS thấy được vị trí của kiến thức SH với cuộc sống và vượt qua các trở ngại

trong học tập TA để tự tin tham gia tiết học

Để nhằm khắc phục những khó khăn nói trên và góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn SH và nâng cao năng lực TA cho học sinh trường

PTDTNT-THPT tỉnh Yên Bái, tác giả đã triển khai, thực hiện sáng kiến “Giải pháp bước đầu sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy bộ môn Sinh học ở trường Phổ thông Dân tộc Nội trú - Trung học phổ thông tỉnh Yên Bái”

Việc cải tiến này về cơ bản là cập nhật và đáp ứng được yêu cầu về đổi mới giáo dục như tiếp cận kịp thời với xu hướng đổi mới chương trình GDPT trong giai đoạn tiếp theo; bên cạnh đó cũng có tính khả thi đối với thực tiễn về đội ngũ, cơ sở

vật chất, phương tiện dạy học và đối tượng HS ở đơn vị

Với mong muốn tiếp cận linh hoạt và đáp ứng kịp thời những điều chỉnh trong công tác giảng dạy những năm tới, tác giả mong muốn được chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân và được trao đổi về giải pháp dạy môn SH bằng TA, nâng cao năng lực sử dụng TA cho HS, tạo động cơ học tập tích cực môn SH, tiếp cận chương trình giáo dục THPT mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của đơn vị nói riêng cũng như các trường THPT tỉnh Yên Bái trong những

năm học tiếp theo

1.2 Những đóng góp của sáng kiến để góp phần nâng cao năng lực tiếng Anh và tạo động cơ học tập cho học sinh

- Hệ thống hóa cơ sở pháp lý, cơ sở lý luận và thực tiễn về việc đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực theo định hướng của Bộ GD&ĐT

- Sáng kiến đưa ra những biện pháp dạy học môn SH bằng TA đã áp dụng có

hiệu quả có sự so sánh, rút kinh nghiệm, điều chỉnh trong quá trình giảng dạy sinh học tại trường PTDTNT-THPT từ năm học 2020 - 2021 đến học kì I năm học 2021-

2022 và tiếp tục thực hiện trong năm học 2021-2022 với tinh thần cập nhật, đổi mới giáo dục theo yêu cầu của ngành

- Đề tài đã làm rõ được mục đích, yêu cầu đặt ra trên cơ sở pháp lý, tính thực tiễn, thực trạng công tác giảng dạy môn SH ở trường PTDTNT-THPT Tỉnh Từ đó

4

thấy được điểm mạnh, những hạn chế để đưa ra và thực hiện các biện pháp cải tiến dạy học môn SH bằng TA để tạo động cơ học tập đúng đắn cho HS, phù hợp với đối tượng HS, phù hợp với điều kiện của nhà trường Thông qua đó tạo hứng thú học tập cho HS, phát triển năng lực toàn diện cho HS, góp phần nâng cao hiệu quả học tập, giảm bớt áp lực cho GV và HS đáp ứng với yêu cầu đổi mới GDPT

- Tính hiệu quả của sáng kiến đã được minh chứng qua chất lượng giáo dục

của bộ môn sinh học và bộ môn tiếng Anh, đánh giá của HS (được trình bày trong mục 4 của Báo cáo)

2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến

2.1 Mục đích của giải pháp

Giải pháp tập trung làm rõ những nhận thức về dạy học môn SH bằng TA cho

HS và trình bày một số kinh nghiệm của bản thân trong quá trình cải tiến phương pháp sử dụng TA trong dạy học SH từ đó khơi nguồn hứng thú, thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho HS, với mong muốn được chia sẻ một số kinh nghiệm của bản thân, đồng thời được trao đổi với đồng nghiệp về cải tiến phương pháp sử dụng TA trong dạy học SH để thông qua đó xây dựng động cơ học tập tích cực cho HS đối với môn SH, môn TA và hoạt động học tập Từ đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường

2.2 Nội dung giải pháp

2.2.1 Những điểm khác biệt, tính mới của sáng kiến so với sáng kiến đã, đang được áp dụng

Đề tài đưa ra một số giải pháp mới mang tính hệ thống, tổng hợp, cập nhật yêu cầu đổi mới linh hoạt hơn, sử dụng TA trong giảng dạy SH gắn với phát triển năng lực HS, mà các giải pháp trước đã có đề cập nhưng mới chỉ chung chung, ở những vấn đề riêng lẻ theo từng chủ đề (về vai trò của TA với môn học, cách sử dụng TA trong dạy học chủ đề SH, .) Trong đề tài này, tác giả đưa ra các giải pháp hệ thống tổng hợp nhằm kết hợp linh hoạt, chặt chẽ giữa tổ chức dạy - học với việc hướng dẫn tự học và vận dụng thực tiễn đáp ứng yếu cầu đổi mới Đòi hỏi GV cần quan tâm nghiên cứu, trao đổi và vận dụng cho phù hợp với thực tiễn của đơn

vị, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới về giáo dục THPT trong thời gian tới

Thứ nhất, GV cần tiếp tục nghiên cứu tổng hợp và vận dụng một cách có hệ

thống từ cơ sở lý luận đến thực tiễn khách quan về sử dụng TA trong dạy học môn

SH theo hướng phát triển năng lực HS nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay Xác định rõ yêu cầu giảng dạy chuyển từ sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt sang tiếng Anh, chuyển từ phương pháp GV là trung tâm sang phương pháp GV tổ chức, hướng dẫn

HS phát huy năng lực bản thân theo yêu cầu chuẩn về kiến thức, kĩ năng của cấp học, môn học đã xây dựng

Thứ hai, điều chỉnh PPDH theo hướng phát triển năng lực môn sinh học,

năng lực tin học và năng lực ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu đề ra

5

Thứ ba, GV cần phải cập nhật thường xuyên nghiên cứu, phân tích kỹ các

giải pháp và cách thức để khích lệ và tạo động lực học tập cho HS và giúp HS vượt qua trở ngại tâm lý về năng lực ngôn ngữ TA Từ đó, giúp HS tự tin vận dụng TA trong nghiên cứu môn học

2.2.2 Nguyên tắc, cách thức thực hiện và các bước thực hiện các giải pháp 2.2.2.1 Một số các nguyên tắc cần tuân thủ khi dạy học môn sinh học bằng tiếng Anh

Một là, GV cần vượt qua rào cản ngôn ngữ của chính bản thân mình, coi việc

giúp HS nghiên cứu môn SH bằng TA cũng chính là tạo động lực và cơ hội cho bản

thân GV rèn luyện và nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ của mình

Hài là, cần xác định đúng năng lực TA của HS để giúp GV xây dựng kế

hoạch dạy học phù hợp và hiệu quả với HS Từ đó, giúp GV và HS đạt được mục tiêu bài học và giúp HS tự tin khi tham gia tiết học

Ba là, cần giúp HS sử dụng các kiến thức đã có để tìm hiểu kiến thức mới Từ

đó giúp HS giải quyết tốt vấn đề đặt ra, có động lực tìm hiểu tri thức mới Làm như vậy thì kiến thức và ngôn ngữ sẽ được các em tiếp thu một cách tự nhiên mà không quá khó dẫn đến chán nản

Bốn là, GV hướng dẫn và tạo cơ hội cho HS được tham gia vào thử thách sự

hiểu biết của mình về các khái niệm SH, giúp HS tự nghiên cứu, tìm hiểu và sắp xếp các ý tưởng của mình để trả lời cho câu hỏi được đặt ra Giáo viên luôn theo sát

và hỗ trợ HS khi gặp khó khăn để các em có được nhận thức đúng và chính xác

Năm là, giáo viên cần vận dụng sáng tạo và linh hoạt các phương pháp dạy

học và hình thức dạy học tích cực Giúp HS chủ động trong việc đặt giả thuyết, chứng minh giả thuyết và đưa ra kết luận

Sáu là, tăng cường tổ chức thực hành từ đó giúp HS ghi nhớ và phát triển tư

duy sáng tạo Hoạt động thực hành là phương pháp vàng trong dạy học SH và hỗ trợ

HS hiệu quả khi học tập bằng TA

2.2.2.2 Mối quan hệ giữa năng lực tiếng Anh của học sinh và thiết kế hoạt động học tập

* Học sinh có năng lực TA yếu và trung bình (< 6 điểm - beginning – students):

là nhóm HS có khả năng sử dụng TA thấp hoặc không hiểu được TA Những HS này ở bước đầu có thể hiểu các khái niệm của môn học qua hình ảnh, bảng biểu và biểu đồ Những HS này có thể sử dụng các từ đơn lẻ và các câu đơn giản

6

* Học sinh có năng lực TA khá (6 - 7 điểm): là nhóm HS có khả năng sử dụng TA

khá Nhóm này có thể hiểu các câu TA phức tạp nhưng đòi hỏi được đọc lại nhiều lần và có sử dụng công cụ hỗ trợ như từ điểm và sự trợ giúp của GV Tuy nhiên, nhóm HS này có khó khăn trong kĩ năng nói

* Học sinh có năng lực TA tốt (> 7 điểm): là nhóm HS có khả năng sử dụng TA

khá Nhóm này có thể hiểu các câu TA phức tạp nhưng đòi hỏi được đọc lại nhiều lần

và cần sử dụng công cụ hỗ trợ như từ điểm và sự trợ giúp của GV

2.2.2.3 Thiết kế và tổ chức kế hoạch dạy học môn Sinh học bằng tiếng Anh để phát triển học sinh toàn diện và nâng cao chất lượng giáo dục trong môn sinh học

a) Mục đích

- Giúp HS phát triển năng lực toàn diện (phương pháp tự học, năng lực tự đánh

giá, năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề, kĩ năng thuyết trình, …) và thành công trong chiếm lĩnh tri thức và vận dụng tri thức Từ đó, khơi gợi và phát triển hứng thú học tập tích cực ở người học Qua đó, giúp HS vượt qua các trở ngại để chiếm lĩnh tri thức và kĩ năng, phát triển bản thân

- Giúp GV có phương pháp thực hành môn TA và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học, tạo một môi trường thân thiện nhằm giúp HS phát triển năng lực TA Qua đó, làm cho môn SH ngày càng thú vị với người học

b, Biện pháp thực hiện

* Bước thứ nhất: ngay từ đầu năm học, giáo viên cần xác định các chuẩn kiến

thức - kĩ năng theo chủ đề/bài, các năng lực cần được hình thành và phát triển ở HS qua học tập môn SH để có kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng HS Giáo viên tiến hành tìm tài liệu, xây dựng kế hoạch môn học có sử dụng TA trong giảng dạy Thảo luận về mong muốn và phương pháp thực hiện với HS (yêu cầu sản phẩm của học sinh, chia nhóm ) và cho HS tham gia vào Mục tiêu là có được kế hoạch dạy học hợp lí và sự đồng thuận của HS trong việc hướng dẫn HS nghiên cứu và học tập môn SH bằng TA

* Bước thứ hai: Tiến hành khảo sát năng lực TA của HS tham gia thử nghiệm

Bước này giúp GV biết được năng lực TA của HS trên cơ sở đó có thiết kế tiết dạy

và sự trợ giúp HS cho phù hợp, tạo được hứng thú cho HS Việc thiết kế giờ dạy phải tuân theo các nguyên tắc nêu trên và mối quan hệ giữa năng lực tiếng Anh của

HS với việc thiết kế các hoạt động học tập cho HS Cũng như dựa trên năng lực tiếng Anh của giáo viên mà lựa chọn dạy 100% bằng TA hay chỉ một phần nhỏ

* Bước thứ ba: Tiến hành thử nghiệm các tiết dạy bằng TA Qua mỗi bài có

rút kinh nghiệm và đưa ra giải pháp để hoàn thiện bài sau tốt hơn Mỗi bài dạy được thực hiện qua các giai đoạn sau:

7

Giai đoạn 1: Thiết kế kế hoạch dạy học

Giáo viên tiến hành thiết kế kế hoạch dạy học chi tiết để đạt được mục tiêu dạy học hình thành kiến thức, kĩ năng và thái độ hành vi của HS theo chuẩn của môn

học (phụ lục 1) Phần củng cố gồm cả phần TA và tiếng Việt để tránh HS hiểu sai

nội dung kiến thức khi năng lực TA chưa tốt

Giai đoạn 2: Hướng dẫn học sinh xây dựng thuật ngữ từ vựng, thuật ngữ sinh học bằng tiếng Anh

Trong tìm hiểu môn sinh học bằng TA, việc hướng dẫn HS tìm hiểu các từ vựng giúp HS ghi nhớ và vận dụng trong quá trình học tập bộ môn là rất quan trọng

Từ vựng cho mỗi bài học hay chủ để được HS tự tìm hiểu và xây dựng dưới sự hỗ trợ của GV Từ đó, giúp HS hiểu nghĩa và cách vận dụng của từ vựng trong các tình huống cụ thể

Học sinh cần xây dựng các từ vựng TA theo bài học bao gồm: từ, cách phát

âm, loại từ vựng, nghĩa của từ vựng theo TA và ví dụ Điều này rất là quan trọng với người học TA Vì mỗi khi định nghĩa một từ vựng bằng các từ khác là giúp người học nhớ được các từ liện quan và phát triển kĩ năng giải thích nghĩa của một

từ này bằng các từ khác (tư duy ngôn ngữ); Mỗi ví dụ cụ thể sẽ giúp HS hiểu cách

sử dụng của từ vựng

Ví dụ: virus /ˈvaɪrəs/ noun: a living thing, too small to be seen without

a microscope, that causes disease in people, animals and plants

Ví dụ:

- the flu/influenza virus

- the human immunodeficiency virus or HIV

- Corola virus

- a highly infectious disease caused by a virus

- a virus infection

- The vaccination offers good protection against the virus

- It is not clear how she contracted the viru s

Nội dung này được các nhóm HS tiến hành trong giờ tự học và chia sẻ với nhau qua zalo nhóm lớp hay chia sẻ trong nhóm lớp trong các giờ tự học

Giai đoạn 3: Hướng dẫn học sinh xây dựng bài thuyết trình bằng tiếng Anh

Kết quả giáo dục chỉ có thể đạt được hiệu quả cao khi người học tích cực, chủ động tham gia Vì vậy, việc trao cơ hội cho HS tìm hiểu và làm các bài thuyết trình môn học bằng TA là cách tạo động lực giúp HS yêu môn học và môn TA Phát triển năng lực tự học và giải quyết vấn đề Giáo viên hỗ trợ HS trong quá trình xây dựng bài thuyết trình

8

Nội dung này được các nhóm HS tiến hành trong giờ tự học và chia sẻ với nhau qua zalo nhóm lớp hay chia sẻ trong nhóm lớp trong các giờ tự học Bài thuyết trình được các bạn trong lớp và GV hỗ trợ hoàn thiện

Giai đoạn 4: Tổ chức cho học sinh thuyết trình trước lớp

Tiếng Anh là ngôn ngữ đòi hỏi việc thực hành thường xuyên vì vậy thuyết trình là cơ hội để HS thực hành các kĩ năng nghe hiểu, nói (phát âm và trọng âm) Cả người thuyết trình và người nghe thông qua cơ hội này được luyện các kĩ năng nghe, nói, đọc và viết Khi chính các em học sinh là người đã viết lên các bài thuyết trình và thực hiện các bài thuyết trình và hỏi đáp theo hình thức trực tiếp (face-to-face) Các nội dung thuyết trình được HS trình bày logic có sử dụng các bảng, biểu, hinh ảnh động, thí nghiệm để giúp HS hiểu được nội dung bài học Đặc biệt là đối với HS có năng lực TA còn thấp

Nội dung này được các nhóm HS tiến hành trong giờ học môn SH Giáo viên

và HS trong lớp sẽ cùng nhau lắng nghe và đóng góp cho nhóm trình bày và từ đó giúp tất cả cùng được hoàn thiện về TA Nếu có nội dung nào HS còn băn khoăn chưa hiểu rõ bằng TA thì sẽ được các bạn trong lớp và giáo viên chia sẻ lại bằng các tài liệu tiếng Việt ngay trong giờ lên lớp hoặc sau giờ lên lớp Từ đó, đảm bảo 100% các HS được cung cấp kiến thức đầy đủ và chính xác

Giai đoạn 5: Kiểm tra và đánh giá trong dạy học sinh học bằng tiếng Anh

Kiểm tra, đánh giá giúp chúng ta có được thông tin phản hồi về chất lượng dạy học, sự tiến bộ của HS và sự phù hợp của phương pháp dạy học Để từ đó có những điều chỉnh kịp thời cho phù hợp với đối tượng HS Từ đó nâng cao chất lượng dạy học Sử dụng công cụ kiểm tra dưới dạng trắc nghiệm khách quan như: câu hỏi ghép nối, câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi đúng/sai, câu hỏi điền khuyết, bài luận

Nội dung kiểm tra này được thực hiện bằng nhiều hình thức linh hoạt như 15 phút trên giấy, sau mỗi bài thuyết trình trên powerpoint hoặc phần mềm Azota

2.3 Mô tả chi tiết bản chất của sáng kiến

Sáng kiến gồm có 3 phần, 3 chương với 17 trang (3 biểu minh họa kết quả thực tiễn); Mục lục, bảng các chữ viết tắt và Tài liệu tham khảo

Đề tài đã khái quát một số vấn đề tổng quan về dạy học môn SH bằng TA Đồng thời dựa trên cơ sở đánh giá thực trạng dạy học môn SH bằng TA của nhà

trường, từ đó rút kinh nghiệm và triển khai thực hiện, đưa ra một số kinh nghiệm

dạy học môn SH bằng TA ở trường PTDTNT- THPT tỉnh Yên Bái, như sau:

2.3.1 Giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học tập môn Sinh học bằng tiếng Anh cho học sinh ngay từ đầu năm học

Giáo viên cần xác định rõ TA là rào cản lớn với HS trường DTNT Việc tạo

cơ hội vận dụng TA cho HS là là giúp người học vượt qua rào cản và từng bước tiếp

kĩ năng phản biện, chứng minh, năng lực TA… Tham gia hoàn thành có chất lượng, đúng thời gian qui định các nhiệm vụ học tập giúp HS phát triển năng lực làm việc nhóm, rèn luyện kĩ năng chia sẻ, hợp tác…

Để làm được điều trên, GV cần xác định được chính xác năng lực TA của HS

từ đó có biện pháp phù hợp về cả PPDH, hướng dẫn HS cách học, giải quyết được vấn đề tâm lý cho HS, cho HS thấy được giá trị của việc tham gia hoạt động học tập tích cực, tránh lối gò ép, bắt buộc thì mới có hiệu quả Hướng dẫn HS phương pháp học tập bộ môn và hỗ trợ học sinh kịp thời

2.3.2 Cùng học sinh thống nhất mục tiêu sử dụng tiếng Anh trong học tập môn Sinh học từ đầu năm học

Một đổi mới trong dạy học chỉ có thể thành công khi được người học tích cực tham gia Việc sử dụng TA trong học tập môn SH được đánh giá là khó đối với HS

Vì vậy, chỉ khi HS quyết tâm cùng giáo viên vượt qua rào cản ngôn ngữ và sự nhút nhát, chấp nhận thử thách thì HS và GV mới có được sự tiến bộ trong học tập

Ngay từ đầu năm học, HS đã được GV và các bạn cổ vũ và thử thách bản thân Đây là động lực chính cho HS vượt qua chính mình và cùng các bạn và giáo viên phấn đấu vì một sự phát triển cao hơn cho bản thân HS

Sự thống nhất này là cơ sở để khuyến khích việc HS chuẩn bị bài trước khi lên lớp Chuẩn bị bài trước khi lên lớp là điều kiện cần thiết để HS có thể tham gia tích cực vào thảo luận và nâng cao hiệu quả giảng dạy Cách làm này cũng cho HS

cơ hội tham gia thuyết trình để nâng cao kĩ năng sử dụng ngôn ngữ, trình bày khoa học và sử dụng nhóm kĩ năng giao tiếp phi ngôn ngữ như cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt… Giúp các em tự tin hơn và có kĩ năng thuyết trình trước đám đông

2.3.3 Cần xác định được kế hoạch học tập và khắc phục những khó khăn phát sinh trong quá trình học tập môn Sinh học bằng tiếng Anh

a, Lý do thực hiện

Hiện nay, một trong những khó khăn thường gặp là ý thức học tập của HS chưa đồng bộ, chưa cao; mức độ nhận thức và kĩ năng không đồng đều; nhiều học sinh còn nhút nhát, dè dặt, năng lực tiếng Anh còn hạn chế….Tất cả các điều này là rào cản cho sự tham gia tích cực của HS Bởi vậy, để khắc phục những khó khăn

10

trên và để việc dạy học môn sinh học bằng tiếng Anh có hệ thống, khoa học, thuận lợi, giúp GV và HS tường minh hơn trong quá trình thực hiện góp phần nâng cao hiệu quả học tập thì đồi hỏi GV phải có các biện pháp cụ thể, thiết thực và khoa học

b, Biện pháp thực hiện

+ Xác định tiến trình học tập

Giáo viên phải nắm vững chương trình, kế hoạch chuyên môn của đơn vị, quán triệt các văn bản hướng dẫn ôn tập của ngành, cập nhật được thông tin mới để đáp ứng với yêu cầu đánh giá để xác định tiến trình thực hiện, cụ thể:

- Xây dựng kế hoạch

+ Giải quyết các vấn đề khó khăn phát sinh

Giáo viên cần tìm hiểu kĩ đối tượng HS của nhà trường (tâm tư, nguyện vọng, mức độ phân hóa về lực học, ý thức tu dưỡng…) Căn cứ vào điều kiện thực tiễn của nhà trường về cơ sở vật chất, thời gian bộ môn để tham mưu với đơn vị về các

nội dung:

* Thứ nhất giải quyết vấn đề tư tưởng (ý thức học tập của học sinh)

- Tham mưu, phối kết hợp với nhà trường và GVCN trong công tác tuyên truyền, vận động, quản lý chặt chẽ

- Tuyên truyền, giác ngộ ý thức, động cơ học tập trong điều kiện đánh giá theo quy chế mới

- Động viên, chia sẻ, tìm phương pháp học tập hiệu quả đối với học sinh

- Chủ động nắm bắt thông tin về nhu cầu, tâm lý của học sinh để hướng dẫn bài học theo từng đối tượng học sinh

* Thứ 2: Mức độ nhận thức không đều

- Tổ chức chia nhóm thế nào cho hợp lý đảm bảo có các bạn học tốt hỗ trợ các bạn yếu Phân nhóm, cho đối tượng khá giỏi kèm cặp, học nhóm với HS yếu, vận động tinh thần tương trợ nhau cùng học tập trong học sinh

- Tổ chức giao nhiệm vụ cho hợp lý với từng nhóm, trong nhóm giao nhiệm

vụ phù hợp cho từng học sinh

- Thường xuyên, sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp thắc mắc cho học sinh

2.3.4 Xây dựng kế hoạch thực hiện dạy học môn Sinh học bằng tiếng Anh

a, Lý do thực hiện

Việc xây dựng kế hoạch thực hiện dạy học môn sinh học bằng tiếng Anh là hết sức quan trọng, đồng thời cũng là một yêu cầu theo quy định chuyên môn Tuy nhiên, việc xây dựng kế hoạch không phải là hình thức văn bản xây dựng theo quy định, mà GV phải xác định đây là một kế hoạch mang tính khoa học và thực tiễn, nếu xây dựng kế hoạch dạy học hợp lý, khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường thì mới góp phần nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục toàn diện

11

b, Biện pháp thực hiện

+ Cơ sở xây dựng kế hoạch dạy học môn sinh học bằng tiếng Anh

Căn cứ vào mục tiêu yêu cầu về kiến thức, kĩ năng cần đạt của bộ môn

Căn cứ điều kiện thực tiễn của nhà trường, cụ thể:

- Nắm bắt đối tượng HS (ý thức, phân hóa lực học, tâm lý…)

- Căn cứ tình hình thực tiễn, kế hoạch giáo dục của Nhà trường (mục tiêu, hình thức tổ chức đánh giá, cơ sở vật chất…), có ý kiến đề xuất, xây dựng kế hoạch dạy học môn SH bằng TA cho phù hợp

- Cần quan tâm nắm bắt thông tin từ HS sau từng bài và từng buổi học để có biện pháp điều chỉnh phương pháp dạy học và cách thức thực hiện có hiệu quả hơn

3 Khả năng áp dụng của sáng kiến

Trong khuôn khổ nội dung nghiên cứu của đề tài, dựa vào tư liệu tham khảo, điều kiện thực tế và năng lực của bản thân Tác giả đã trình bày một số kinh nghiệm của bản thân đã từng thực hiện và rút kinh nghiệm, điều chỉnh trong quá trình sử dụng tiếng Anh trong dạy học môn sinh học trong năm học 2021-2022 tại trường phổ PTDTNT - THPT tỉnh Yên Bái

Qua phần kiểm chứng, đánh giá kết quả tại nhà trường Nếu được triển khai đến các nhà trường có đối tượng học sinh và điều kiện tương tự như của trường PTDTNT -THPT tỉnh Yên bái có thể đem lại kết quả nhất định

4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp

Đề tài đã đưa ra một thực trạng và các biện pháp thực hiện trong dạy học môn sinh học bằng TA đã thực hiện tại nhà trường trong năm 2020-2021 và học kì I năm 2021-2022 Hiệu quả của các biện pháp đã thực hiện, từ phản ứng, thái độ của HS khi tiếp nhận các biện pháp sử dụng TA trong dạy học SH nói trên, thông qua việc

tự đánh giá chất lượng giảng dạy của bản thân

Tuy nhiên, để đánh giá hiệu quả thực tiễn của đề tài, thực chất là xác minh hiệu quả của các biện pháp dạy học môn SH bằng TA đã thực hiện tại nhà trường Tác giả xin đưa ra kết quả đánh giá chất lượng giảng dạy bộ môn của bản thân thông qua so sánh kết quả điểm trung bình môn SH cả năm học của khối lớp 10 năm học 2010-2021 và kết quả điểm trung bình học kì I môn sinh học của khối lớp

11 năm học 2021-2022 (Bảng 1); so sánh kết quả điểm trung bình môn tiếng Anh cả

năm học của khối lớp 10 năm học 2010-2021 và kết quả điểm trung bình học kì I

môn tiếng Anh của khối lớp 11 năm học 2021-2022 (Bảng 2) và kết quả về sự tham gia, kĩ năng được được phát triển ở học sinh (Bảng 3)

HS % HS % HS % HS % HS % Khối lớp 10 năm học

Qua áp dụng sáng kiến, tỷ lệ học sinh đạt từ trung bình trở lên đạt 100%

Trong đó tỷ lệ khá, giỏi đạt trên 95%

Bảng 2: So sánh kết quả điểm trung bình môn tiếng Anh cả năm học của học sinh khối lớp 10 năm học 2010-2021 và kết quả điểm trung bình học kì I môn

tiếng Anh của học sinh khối lớp 11 năm học 2021-2022

Tổng số Giỏi, khá Trung

bình Yếu

Trên trung bình

HS % HS % HS % HS % HS % Khối lớp 10 năm học

Qua áp dụng sáng kiến cùng với sự nỗ lực của bộ môn tiếng Anh và học sinh,

tỷ lệ học sinh đạt từ trung bình trở lên của môn tiếng Anh trong học kì I của năm học 2021-2022 đã tăng từ 36,2% lên 77,3% và tỷ lệ học sinh trung bình đã giảm từ

58,9% xuống còn 16,3%