Chính vì vậy nên tôi đã chọn đề tài “Giải pháp khai thác, sử dụng năng lượng gió của Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ?” để đưa ra sự cần thiết của năng lượng gió đối với Việt Nam và các giải pháp sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng vĩnh cửu này.
Trang 1HỌC VIỆN TÀI CHÍNH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Họ và tên: Bùi Thảo Vân Mã Sinh viên: 1973401010032
Khóa/Lớp: (tín chỉ) CQ57/31.1LT1 (Niên chế): CQ57/31.01
BÀI THI MÔN: KINH TẾ MÔI TRƯỜNG
Hình thức thi: Tiểu luậnThời gian thi: 3 ngày
Đề bài : Giải pháp khai thác, sử dụng năng lượng gió của Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ?
Trang 2MỤC LỤC
Trang
I Tổng quát chung về tài nguyên thiên nhiên và năng lượng gió 5
II Thực trạng khai thác và sử dụng năng lượng gió ở Việt Nam 10
1.Tiềm năng, triển vọng và sự phát triển năng lượng gió ở Việt Nam 102.Những hạn chế trong quá trình khai thác, sử dụng năng lượng gió 13
3 Nguyên nhân của những hạn chế trong khai thác, sử dụng năng lượng
gió
15
III Giải pháp cho Việt Nam trong việc sử dụng năng lượng gió trong
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trang 3Phần mở đầu
Tài nguyên thiên nhiên là phần tất yếu trong cuộc sống của con người, không
có tài nguyên thiên nhiên thì không có sự sống cũng như không có bất kì hoạt động kinh tế nào, là yếu tố quan trọng của sản xuất và là nhân tố chính trong đảm bảo môi trường
Để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống thì việc khai thác tài nguyên thiên nhiên là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển Tuy nhiên, với tốc độ khai thác và sử dụng như hiện nay, tài nguyên thiên nhiên đang cónguy cơ cạn kiệt một cách nhanh chóng, dẫn đến đe dọa nghiêm trọng đến sự tồn tại và phát triển của sinh vật cũng như của con người
Vậy làm cách nào để vừa thúc đẩy nền kinh tế vừa bảo đảm môi trường sống không bị ảnh hưởng ? Đó chính là sử dụng những nguồn tài nguyên vô hạn là những tài nguyên năng lượng vĩnh cửu ( năng lượng mặt trời, gió, sóng, thủy
triều, ) , đây là những nguồn tài nguyên sạch, có thể tự bổ sung liên tục, phân bố rộng, trữ lượng cao, đồng đều trong năm Do vậy những nguồn năng lượng này đang đượ nguyên cứu sử dụng ngày một nhiều, thay thế dần các năng lượng đang bịcạn kiệt, hạn chế được tình trạng ô nhiễm môi trường
Thế nhưng đứng trước thực tế nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng cao như những nguồn năng lượng hóa thạch như dầu, khí đốt, than,… đang ngày càng trở nên khan hiếm cũng như gây ra những tác hại khôn lường cho môi trường, cần tìm ra những dạng năng lượng mới để thay thế cho chúng Một trong những nguồn năng lượng triển vọng, đang trong những bước khai thác và sử dụng có thể kể đến
là năng lượng gió
Trang 4Năng lượng gió hiện nay là một trong những dạng năng lượng phát triển nhanh nhất trên thế giới cũng như có tiềm năng lớn ở Việt Nam Nằm trong khu vực cận nhiệt đới gió mùa với bờ biển dài, Việt Nam có một thuận lợi cơ bản để phát triển năng lượng gió So sánh tốc độ gió trung bình trong vùng biển Đông ViệtNam và các vùng biển lân cận cho thấy gió tại biển Đông khá mạnh và thay đổi
nhiều theo mùa Chính vì vậy nên tôi đã chọn đề tài “Giải pháp khai thác, sử dụng năng lượng gió của Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ?” để đưa ra sự cần thiết của năng lượng gió đối với Việt Nam và các giải pháp
sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng vĩnh cửu này
Bài tiểu luận sẽ có kết cấu gồm: tổng quát về năng lượng gió; thực trạng khaithác và sử dụng năng lượng gió ở Việt Nam hiện nay; giải pháp cho Việt Nam trong việc sử dụng năng lượng gió trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trang 5I Tổng quát chung về tài nguyên thiên nhiên và năng
lượng gió1.Tổng quan về tài nguyên thiên nhiên
1.1 Khái niệm về tài nguyên thiên nhiên
Theo nghĩa hẹp: Tài nguyên thiên nhiên là toàn bộ các nguồn dự trữ vật chất,năng lượng của tự nhiên, mà con người có thể khai thác, sử dụng, chế biến để tạo rasản phẩm, nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của xã hội Như vậy, tài nguyên thiên nhiên trước hết phải là các dạng năng lượng hoặc vật chất, nhưng phải còn tồn tại ở tự nhiên
VD : chim bay ở trên trời, cây mọc ở dưới đất, cá còn bơi ở trong nước,
Song cũng không phải các loại năng lượng, vật chất nào của tự nhiên cũng đều là tài nguyên thiên nhiên mà còn phụ thuộc loại năng lượng, vật chất đó có thể khia thác được không; hoặc khả năng của con người khi nào mới có thể khai thác
và sử dụng được tài nguyên đó
VD: sóng thần, động đất, sấm chớp,
Theo nghĩa rộng: Tài nguyên thiên nhiên gồm các dạng năng lượng, vật chất,thông tin tồn tại khách quan với ý muốn của con người, có giá trị tự thân, mà con người có thể sử dụng trong hiên tại và tương lai, phục vụ cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người
1.2 Phân loại tài nguyên thiên nhiên
Trang 6- Nguồn tài nguyên vô hạn là các loại tài nguyên có thể tự bổ sung một cách liên tục, như năng lượng địa nhiệt, năng lượng thủy triều, năng lượng mặt trời và các dạng năng lượng phát sinh của nó, như năng lượng gió, năng lượng sóng, năng lượng các dòng chảy đại dương, sông, suối,
- Nguồn tài nguyên hữu hạn có khả năng phục hồi là loại tài nguyên có thể tự duy trì một cách liên tục bằng cách phục hồi lại khi được quản lý một cách hợp lý, đó làcác loài động thực vật, độ màu mỡ của đất đai, nguồn nước, khí hậu
- Nguồn tài nguyên không có khả năng tái sinh: là những nguồn tài nguyên, trong một thời điểm xác định nào đó , chỉ có một mức độ giới hạn nhất định trên trái đất, con người chỉ có thể khai thác chúng ở dạng nguyên khai duy nhất một lần, đây chủyếu là các loại tài nguyên khoáng sản Trữ lượng của các nguồn này thường bị cạn
TNTN
TN có khả năng tái sinh TN không có khả năng tái sinh
sản
Gen ditruyền
1.Năng lượng mặt trời
2.Năng lượng gió
3.Năng lượng trong
lòng đất
4 Năng lượng thủy
triều
1.Không khí2.Đất đai3.Nguồn nước ngọt4.Sinh vật
Trang 7kiệt theo quá trình khai thác mà không tự tái sinh lại ngay được trong một thời gian ngắn.
2 Năng lượng gió
2.1Khái niệm gió và sự hình thành năng lượng gió
Gió là sự chuyển động của không khí từ khu vực có áp suất cao đến khu vực
có áp suất thấp Trên thực tế, gió tồn tại là do mặt trời làm nóng bề mặt Trái đất một cách không đều Khi không khí nóng tăng lên, không khí mát hơn di chuyển vào để lấp đầy khoảng trống Chỉ cần có nắng thì gió sẽ thổi Và gió từ lâu đã đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng cho con người
Con người đã khai thác năng lượng gió trong hàng nghìn năm, từ những chiếc thuyền buồm đầu tiên cho đến hệ thống thông gió có từ năm 300 trước Công nguyên Đây là một nguồn năng lượng tái tạo và không phát thải, rất thích hợp cho việc sản xuất năng lượng quy mô lớn Trên con đường hướng tới một tương lai không có carbon, năng lượng gió sẽ ngày càng đóng một vai trò quan trọng
Năng lượng gió là động năng của không khí di chuyển trong bầu khí quyển Trái Đất Năng lượng gió là một hình thức gián tiếp của năng lượng mặt trời Sử dụng năng lượng gió là một trong các cách lấy năng lượng xa xưa nhất từ môi trường tự nhiên và đã được biết đến từ thời kỳ Cổ đại
Bức xạ Mặt Trời chiếu xuống bề mặt Trái Đất không đồng đều làm cho bầu khí quyển, nước và không khí nóng không đều nhau Một nửa bề mặt của Trái Đất, mặt ban đêm, bị che khuất không nhận được bức xạ của Mặt Trời và thêm vào đó làbức xạ Mặt Trời ở các vùng gần xích đạo nhiều hơn là ở các cực, do đó có sự khác nhau về nhiệt độ và vì thế là khác nhau về áp suất mà không khí giữa xích đạo và 2 cực cũng như không khí giữa mặt ban ngày và mặt ban đêm của Trái Đất di động tạo thành gió Trái Đất xoay tròn cũng góp phần vào việc làm xoáy không khí và vì trục quay của Trái Đất nghiêng đi (so với mặt phẳng do quỹ đạo Trái Đất tạo thành khi quay quanh Mặt Trời) nên cũng tạo thành các dòng không khí theo mùa
Trang 8Bản đồ vận tốc gió theo mùa
Ngoài các yếu tố có tính toàn cầu trên gió cũng bị ảnh hưởng bởi địa hình tại từng địa phương Do nước và đất có nhiệt dung khác nhau nên ban ngày đất nóng lên nhanh hơn nước, tạo nên khác biệt về áp suất và vì thế có gió thổi từ biển hay
hồ vào đất liền Vào ban đêm đất liền nguội đi nhanh hơn nước và hiệu ứng này xảy ra theo chiều ngược lại
2.2 Ưu điểm và nhược điểm của năng lượng gió
Trang 9- Tuabin gió có thể được xây dựng trên các trang trại hoặc trại chăn nuôi hiện
có, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân và chủ trang trại có thể tiếp tục làm việc trên đất liền vì các tuabin gió chỉ sử dụng một phần diện tích đất
- Tiềm năng tốt: Mọi người có thể tự tạo ra điện bằng năng lượng gió theo cách tương tự như mọi người làm với hệ thống pin năng lượng mặt trời
- Sử dụng công nghệ hiện đại
- Tăng trưởng nhanh với tiềm năng lớn
- Giá đang giảm: nhờ những tiến bộ công nghệ và nhu cầu gia tăng giá đã giảm hơn 80% kể từ năm 1980, giá cả dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong tương lai gần
b, Nhược điểm
- Các tua bin gió có thể gây ảnh hưởng xấu đến động vật địa phương
- Các địa điểm lấy gió trên đất liền tốt thường nằm ở những vị trí hẻo lánh, xa các thành phố cần có điện
- Điện gió vẫn phải cạnh tranh với các nguồn phát điện thông thường trên cơ
sở chi phí
- Tua bin có thể gây ra tiếng ồn và ô nhiễm mỹ quan
- Phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết, những cơn bão mạnh có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tua bin khi bị sét đánh
- Những cơn bão mạnh làm lưỡi doa trục trặc có thể gây thương tích cho con người
- Chỉ thích hợp để xây dựng ở một địa điểm nhất định
- Cần chặt bỏ một số lượng lớn cây xanh để có diện tích cho việc lắp đặt tuabin gió
Trang 10II Thực trạng khai thác và sử dụng năng lượng gió ở
Việt Nam1.Tiềm năng, triển vọng và sự phát triển năng lượng gió ở Việt Nam
1.1 Tiềm năng và triển vọng
Các chuyên gia trong và ngoài nước đều cho rằng, nằm trong vùng khí hậu gió mùa và được định hình bởi đường bờ biển dài hơn 3.260km, Việt Nam có tiềm năng lớn trong phát triển điện gió, ước tính tiềm năng này vào khoảng 24GW Một nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (WB) cũng cho thấy 8,6% diện tích đất liền của Việt Nam rất giàu tiềm năng, thuận lợi cho việc lắp đặt các tua-bin gió lớn
Đặc biệt, theo số liệu khảo sát năng lượng gió gần đây của Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ), tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long những vùng ven biển, ngoài khơi thuộc các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre có tiềm năng gió rất cao, dễ khai thác và rất thuận lợi cho việc đầu tư các dự án điện gió Với thuận lợi về mặt địa hình như vậy và với điều kiện gió biển ven bờ mạnh khoảng 6-7 mét/giây ở độ cao 80 mét (chiều cao các cột điện gió hiện đã lắp đặt ở Bạc Liêu) thì tiềm năng khai thác năng lượng điện gió ven bờ biển tại khu vực này
có thể đạt từ 1.200-1.500 MW
Bên cạnh đó, cũng theo các nghiên cứu khảo sát, việc đầu tư xây dựng các
dự án điện gió ở các tỉnh ven biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều lợi thế như:
- Khu vực ven biển các vùng trên có tốc độ gió rất cao, trung bình từ 6,5 đến 7m/s Những tháng cao điểm lên tới 11m/s và đón được các hướng gió chính (theo biểu
đồ dữ liệu đo gió của GIZ)
- Về đất đai, các địa phương trên có chiều dài bờ biển, vùng đất bãi bồi, không dân
cư sinh sống thuận lợi cho vận chuyển tập kết vật tư, thiết bị để xây dựng nhà máy hiện tại và mở rộng trong tương lai
- Về hạ tầng, có các đường điện 110kV hiện hữu rất thuận lợi cho việc đấu nối điệncủa dự án vào lưới điện quốc gia
Trang 11- Về nguồn lao động dồi dào, thuận lợi cho việc sử dụng để thực hiện dự án.
Theo tính toán của nghiên cứu này, trong bốn nước được khảo sát thì Việt Nam có tiềm năng gió lớn nhất và hơn hẳn các quốc gia lân cận là Thái Lan, Lào vàCampuchia Trong khi Việt Nam có tới 8,6% diện tích lãnh thổ được đánh giá có tiềm năng từ tốt đến rất tốt để xây dựng các trạm điện gió cỡ lớn thì diện tích này ởCampuchia là 0,2%, ở Lào là 2,9%, và ở Thái Lan cũng chỉ là 0,2% Tổng tiềm năng điện gió của Việt Nam ước đạt 513.360 MW tức là bằng hơn 200 lần công suất của thủy điện Sơn La, và hơn 10 lần tổng công suất dự báo của ngành điện vàonăm 2020 Tất nhiên, để chuyển từ tiềm năng lý thuyết thành tiềm năng có thể khai thác, đến tiềm năng kỹ thuật, và cuối cùng, thành tiềm năng kinh tế là cả một câu chuyện dài; nhưng điều đó không ngăn cản việc chúng ta xem xét một cách thấu đáo tiềm năng to lớn về năng lượng gió ở Việt Nam
Tương đối cao 7-8 m/s
Cao 8-9m/s Rất cao >
9m/s Diện tích
Bảng : Tiềm năng gió của Việt Nam ở độ cao 65 m so với mặt đất
Nguồn: TrueWind Solutions, 2000 Bản đồ tài nguyên gió Đông Nam Á
Nếu xét tiêu chuẩn để xây dựng các trạm điện gió cỡ nhỏ phục vụ cho phát triển kinh tế ở những khu vực khó khăn thì Việt Nam có đến 41% diện tích nông thôn có thể phát triển điện gió loại nhỏ Nếu so sánh con số này với các nước láng giềng thì Campuchia có 6%, Lào có 13% và Thái Lan là 9% diện tích nông thôn có thể phát triển năng lượng gió Đây quả thật là một ưu đãi dành cho Việt Nam mà chúng ta còn thờ ơ chưa nghĩ đến cách tận dụng
Trang 12Theo số liệu của Bộ Công Thương, cho tới thời điểm hiện tại, có khoảng 50
dự án điện gió đăng ký đầu tư ở Việt Nam, nhưng mới có 4 dự án với tổng công suất 159,2 MW đã đi vào vận hành thương mại
Dự án Nhà máy điện gió Bạc Liêu có công suất lớn nhất trong số 4 dự án điện gió đang hoạt động tại Việt Nam Dự án nằm ở ngoài khơi, thuộc địa phận tỉnhBạc Liêu, có quy mô 62 tua bin gió với tổng công suất 99,2 MW, điện năng sản xuất khoảng 320 triệu kWh/năm Sau khi đưa vào vận hành giai đoạn I, với quy mô
16 MW và hòa lưới điện từ tháng 5-2013; đến tháng 1-2016, Dự án Nhà máy điện gió Bạc Liêu đã hoàn thành việc đầu tư toàn bộ 62 tua bin gió
Dự án điện gió lớn thứ hai nằm ở Tuy Phong (tỉnh Bình Thuận) của Công ty
cổ phần Năng lượng tái tạo (REVN) đã hoàn thiện việc lắp đặt 20 trụ tua bin gió với tổng công suất 30 MW vào năm 7-2012
Ngoài nhà máy điện gió của công ty REVN tại tỉnh Bình Thuận với 20 bin đã được lắp đặt thành công trong đó 12 tua-bin đã được đưa vào vận hành, còn rất nhiều dự án điện gió khác đang được triển khai ở những giai đoạn khác nhau Tại Ninh Thuận, hiện đang có 9 nhà đầu tư, cả trong nước và nước ngoài, đã đăng
tua-ký phát triển hơn 1.000 MW điện gió Tại Bình Thuận, tình hình đầu tư còn nhộn nhịp hơn với 10 nhà đầu tư đăng ký phát triển 1.541 MW
lượngnhàđầu tư
Số Dự
án suất lắpCông
đặt(MW)
Trang 13Dự án điện gió Phú Lạc của Công ty cổ phần điện gió Thuận Bình (tỉnh BìnhThuận) với công suất 24 MW, vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng đã bắt đầu vận hành vào tháng 9-2016.
Để phát triển điện gió ở Việt Nam, trong Quy hoạch điện quốc gia điều chỉnhgiai đoạn 2011-2020, có xét đến năm 2030 (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 18-3-2016) đặt ra mục tiêu phát triển điện gió của Việt Nam với tổng công suất nguồn điện gió sẽ tăng lên mức 800 MW vào năm 2020, đạt 2.000 MW năm
2025 và đạt khoảng 6.000 MW vào năm 2030 Theo đó, điện năng sản xuất từ nguồn điện gió sẽ chiếm tỷ trọng khoảng 0,8% vào năm 2020, khoảng 1% vào năm
2025 và khoảng 2,1% vào năm 2030
2.Những hạn chế trong quá trình khai thác, sử dụng năng lượng gió
2.1 Những hạn chế trong quá trình khai thác, sử dụng năng lượng gió
Trang 14Phát triển điện gió với đặc thù là phân tán, nhỏ lẻ, cục bộ, hiện đang được các doanh nghiệp trong và ngoài nước nghiên cứu đầu tư, song việc triển khai còn gặp rất nhiều khó khăn:
- Chưa có chính sách và các quy định, trợ giá trong việc mua điện từ nguồn năng lượng gió
- Thiếu kiến thức và năng lực kỹ thuật để thực hiện một công trình điện gió hoàn chỉnh, cũng như các kỹ thuật cơ bản và dịch vụ đi kèm sau lắp đặt
- Các Công ty Điện lực địa phương chưa sẵn sàng vào cuộc, việc xây dựng hạ tầng đáp ứng cho các dự án phong điện sẽ mất thời gian khá lâu
Ở Việt Nam, các khu vực có thể phát triển năng lượng gió không trải đều trên toàn bộ lãnh thổ Với ảnh hưởng của gió mùa thì chế độ gió cũng khác nhau Nếu ở phía bắc đèo Hải Vân thì mùa gió mạnh chủ yếu trùng với mùa gió đông bắc,trong đó các khu vực giàu tiềm năng nhất là Quảng Ninh, Quảng Bình, và Quảng Trị Ở phần phía nam đèo Hải Vân, mùa gió mạnh trùng với mùa gió tây nam, và các vùng tiềm năng nhất thuộc cao nguyên Tây Nguyên, các tỉnh ven biển đồng bằng sông Cửu Long, và đặc biệt là khu vực ven biển của hai tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận
Nhược điểm lớn nhất của năng lượng gió là sự phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và chế độ gió Vì vậy khi thiết kế, cần nghiên cứu hết sức nghiêm túc chế độ gió, địa hình cũng như loại gió không có các dòng rối vốn ảnh hưởng không tốt đếnmáy phát Cũng vì lý do phụ thuộc trên, năng lượng gió tuy ngày càng hữu dụng nhưng không thể là loại năng lượng chủ lực
Một điểm cần lưu ý nữa là các trạm điện gió sẽ gây ô nhiễm tiếng ồn trong khi vận hành cũng như phá vỡ cảnh quan tự nhiên và có thể ảnh hưởng đến tín hiệucủa các sóng vô tuyến Do đó, khi xây dựng các khu điện gió cần tính toán khoảng cách hợp lý đến các khu dân cư, khu du lịch để không gây những tác động tiêu cực
Tại các tỉnh, tình trạng ai đến trước sẽ nhận được dự án rất phổ biến Do đó, các nhà đầu tư có xu hướng giữ chỗ trước, rồi mới thực hiện dự án Điều này khiến những nhà đầu tư đến sau rất khó tìm được địa điểm phù hợp