Trong những năm qua tại xã Đắc Sơn, rất nhiều trang trại chăn nuôi được hình thành, phát triển.Tuy nhiên, tại nhiều trang trại các khâu tổ chức, hoạt động còn có những hạn chế, vấn đề về
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
–––––––––––––––––––––
NGUYỄN VĂN MẠNH
TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH
TẾ TRANG TRẠI TẠI CÔNG TY TNHH HẢI AN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ
ĐẮC SƠN, THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Định hướng đề tài: Hướng ứng dụng
Thái Nguyên, năm 2019
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
–––––––––––––––––––––
NGUYỄN VĂN MẠNH
TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH
TẾ TRANG TRẠI TẠI CÔNG TY TNHH HẢI AN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ
ĐẮC SƠN, THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Định hướng đề tài: Hướng ứng dụng
Giảng viên hướng dẫn: ThS Đỗ Trung Hiếu
Thái Nguyên, năm 2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian hoàn thành khóa luận tốt nghiệp em đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các cá nhân, tổ chức, các cấp lãnh đạo, các cơ quan trong và ngoài trường Em xin chân thành cảm ơn các cá nhân và tập thể đã tận tình chỉ bảo, giúp
đỡ tôi trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận
Trước hết, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thạc Sỹ Đỗ Trung Hiếu người thầy đã trực tiếp hướng dẫn em trong quá trình học tập, tìm hiểu, nghiên cứu
và hoàn thành khóa luận
Em xin chân thành cảm ơn tới các quý thầy cô trong khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn đã dạy dỗ, truyền đạt kiến thức quý báu trong quá trình tôi học tập tại trường, giúp tôi có những kiến thức nền tảng phục vụ vào quá trình hoàn thiện khóa luận
Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường đại học Nông Lâm, Ban chủ nhiệm Khoa Kinh Tế & Phát Triển Nông Thôn trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện cho em có cơ hội được tiếp cận, tìm hiểu, nghiên cứu và thực hiện khóa luận này
Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo công ty TNHH Hải An là nơi em trực tiếp nghiên cứu và hoàn thành bài khóa luận
Cuối cùng, em xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè đã giúp đỡ
về mọi mặt trong thời gian qua
Thái Nguyên, ngày … tháng … năm 2018
Sinh viên
Nguyễn Văn Mạnh
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Đánh giá nguồn lực lao động hiện tại của trang trại 18
Bảng 3.2: Đánh giá thực trạng sử dụng đất của trang trại 19
Bảng 3.3: Các dụng cụ cho úm 8000 gà 21
Bảng 3.4 Lịch làm vaccine cho gà thịt từ khi đẻ tới xuất bán 23
Bản 3.5: Các yếu tố nguồn lực chủ yếu của trang trại 25
Bảng 3.6: Kết quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm 28
Bảng 3.7: Tổng chi phí trong xây dựng, phát triển và SXKD của trang trại 28
Bảng 3.8: Bảng chi phí chăn nuôi một lứa gà 12000 con từ 30/07- 15/10/2018 29
Bảng 3.9: Chi phí phân bổ các trang thiết bị của trang trại 30
Bảng 3.10: Doanh thu của trang trại quy mô 7000 con gà từ 30/07-15/10/2018 31
DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Các kênh tiêu thụ sản phẩm của trang trại 36
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CÁC BẢNG ii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT iii
MỤC LỤC iv
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 Nội dumg và phương pháp thực hiện 3
1.3.1 Nội dung 3
1.3.2 Phương pháp thực hiện 4
1.4 Thời gian và địa điểm thực tập 6
PHẦN 2.TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7
2.1 Cơ sở lý luận về kinh tế trang trại 7
2.1.1 Khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại 7
2.1.2 Tiêu trí xác định trang trại 8
2.1.3 Các đặc trưng chủ yếu của kinh tế trang trại 8
2.1.4 Vai trò của phát triển kinh tế trang trại đối với pháy triển kinh tế nông nghiệp nông thôn 9
2.2 Cơ sở thực tiễn về kinh tế trang trại 10
2.2.1 Những chính sách có liên quan đến phát triển kinh tế trang trại 10
2.2.2 Thực trạng phát triển trang trại tại Việt Nam 12
2.3 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại địa bàn nghiên cứu có ảnh hưởng đến phát triển và hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại nghiên cứu 14 2.3.1 Những điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến phát triển trang trại 14
2.3.2 Kết luận về những điều kiện có ảnh hưởng đến phát triển và hoạt động SXKD của trang trại nghiên cứu 15
Trang 7PHẦN 3 KẾT QUẢ THỰC TẬP 16
3.1 Tìm hiểu quá trình hoạt động và hiệu quả hoạt động trang trại chăn nuôi gà của công ty TNHH Hải An 16
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển trang trại 16
3.1.2 Những thuận lợi, khó khăn tồn tại trong quá trình xây dụng và phát triển trang trại 16
3.1.3 Bài học kinh nghiệm rút ra từ tìm hiểu quá trình xây dựng và phát triển trang trại nuôi gà của công ty TNHH Hải AN 17
3.2 Đánh giá các yếu tố nguồn lực của trang trại 18
3.2.1 Lao động 18
3.2.2 Đất đai 18
3.2.3 Tiền vốn và các trang thiết bị phục vụ SXKD 19
3.2.4 Thông tin và kỹ thuật sản xuất 19
3.2.5 Mối quan hệ và hợp tác, liên kết trong SXKD của trang trại 24
3.2.6 Kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh kinh doanh của chủ trang trại 24
3.2.7 Đánh giá chung những điều kiện nguồn lực của trang trại 25
3.3 Phân tích các thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức trong hoạt động của trang trại 26
3.3.1 Thuận lợi của trang trại 26
3.3.2 Khó khăn của trang trại 26
3.3.3 Những cơ hội 26
3.3.4 Những thách thức 27
3.4 Đánh giá hiệu quả kinh tế của trang trại 27
3.4.1 Kết quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm 27
Bảng 3.6: Kết quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm 28
3.4.2 Phân tích về những chi phí trong xây dựng, phát triển và SXKD của trang trại 28
3.4.3 Đánh giá về doanh thu, lợi nhuận của trang trại 29
3.4.4 Những vấn đề còn tồn tại ảnh hưởng đến thu nhập, lợi nhuận của trang trại 31
3.5 Tìm hiểu quy trình kỹ thuật, kỹ năng thông qua trải nghiệm thực tế 32
Trang 83.5.1 Những hoạt động trải nghiệm trại trang trại và kết quả đạt được 32
3.5.2 Những hạn chế trong hoạt động trải nghiệm tại trang trại và nguyên nhân 33
3.6 Những bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tế 33
3.6.1 Những điều kiện cần có để có thể phát triển trang trại 33
3.6.2 Yêu cầu cần có của một chủ trang trại 34
3.6.3 Kỹ thuật cần chú ý nắm vững khi phát triển trang trại 34
3.6.4 Quản lý tài chính, lao động 35
3.6.5 Thị trường đầu vào – đầu ra 35
3.7 Một số giải pháp đề xuất cho trang trại 36
PHẦN 4 KẾT LUẬN 39
4.1 Kết luận 39
4.2 Kiến nghị 39
4.2.1 Đối với các chủ trang trại 39
4.2.2 Đối với Nhà nước và địa phương 40
4.2.3 Đối với các công ty giống và thức ăn chăn nuôi 41
KẾT LUẬN 42
TÀI KIỆU THAM KHẢO 43
Trang 9PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tàiTrong tiến trình phát triển nông nghiệp, cần phải nghiên cứu các giải pháp, tìm những hướng đi mới cho hàng hóa nông sản Việt Nam Bởi lẽ, sản xuất quy mô nhỏ theo hướng hàng hóa giản đơn và thiếu liên kết như hiện nay sẽ bất lợi trong cạnh tranh và gây thua thiệt, rủi ro cho người nông dân Phát triển kinh tế trang trại trong nông nghiệp đi cùng với việc đẩy mạnh liên doanh liên kết trong sản xuất hàng hóa
sẽ tăng cường khả năng cạnh tranh và đem lại lợi nhuận cho trang trại
Phát triển kinh tế trang trại nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả đất đai, vốn,
kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý góp phần phát triển nông nghiệp bền vững; có việc làm tăng thu nhập, khuyến khích làm giàu đi đôi với xoá đói giảm nghèo; phân bổ lao động, dân cư xây dựng nông thôn mới
Đắc Sơn là xã thuộc thị xã Phổ Yên , với địa hình bằng phẳng, đất đai của xã tương đối rộng, chủ yếu là đất nông nghiệp Xã Đắc Sơn có nhiều những điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội như nằm gần đường tỉnh lộ, cách thị xã Phổ Yên khoảng 7 km Trong những năm qua tại xã Đắc Sơn, rất nhiều trang trại chăn nuôi được hình thành, phát triển.Tuy nhiên, tại nhiều trang trại các khâu tổ chức, hoạt động còn có những hạn chế, vấn đề về đầu tư, xử lý môi trường còn chưa đảm bảo, rủi ro từ biến động thị trường như giá cả, nhu cầu tiêu thụ,… và dịch bệnh vẫn xảy ra Thực tế hiện nay, bên cạnh những trang trại thành công thì vẫn còn rất nhiều các trang trại thất bại, phá sản Hầu hết các trang trại nông nghiệp phát triển từ kinh tế hộ, trình
độ tổ chức quản lý và khả năng hạch toán kinh doanh hạn chế nên chi phí sản xuất
và rủi ro thường lớn Để có những thông tin chính xác về các trang trại nông nghiệp, cần thiết phải tiến hành nghiên cứu trải nghiệm thực tế tại trang trại Đối với mỗi sinh viên, quá trình nghiên cứu học tập tại các trang trại là vô cùng cần thiết, nó sẽ giúp sinh viên rèn luyện những kiến thức lý luận đã học, học hỏi thêm những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm sản xuất thực tế Đồng thời, việc cùng với chủ trại thảo luận, trao đổi tìm ra điểm hạn chế và đưa ra những hướng khắc phục cho việc phát triển hiệu quả và bền vững của trang trại là vô cùng cần thiết
Trang 10Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn trên em chọn đề tài: “Tìm hiểu hoạt động và đánh
giá hiệu quả hoạt động kinh tế trang trại của công ty TNHH Hải An trên địa bàn xã Đắc Sơn, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
- Phân tích đánh giá được thực trạng các nguồn lực sản xuất phục vụ cho việc
tổ chức hoạt động SXKD của trang trại
- Học hỏi được các kiến thức về kỹ thuật chăn nuôi và phòng chữa bệnh trong
chăn nuôi gà thịt tại trang trại
- Phân tích đánh giá được thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại, qua đó học hỏi và rèn luyện được kỹ năng hoạch toán kinh tế từ thực tế hoạt động
của trang trại
b, Về thái độ
- Tích cực trao đổi với chủ trại về xây dựng, tổ chức quản lý, hoạch toán kinh
tế và những kĩ thuật trong chăn nuôi trang trại
- Làm việc đúng giờ, hoàn thành công việc được giao, chính xác, và kịp thời
Trang 11Có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình trong công việc, làm việc chăm chỉ không ngại khó, ngại khổ
Chủ động lắng nghe, học hỏi, ghi chép lại những kiến thức thực tiễn liên quan đến công việc và đời sống từ mọi người xung quanh
Sẵn sàng giúp đỡ mọi người trong trang trại hoàn thành công việc chung
- Biết lắng nghe, hóc hỏi và hoàn thiện bản than từ những lời góp ý, phê bình
từ mọi người xung quanh
- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, bền vững với chủ trang tại và mọi người xung quanh
- Tìm hiểu quá trình hoạt động và SXKD của mô hình trang trại chăn nuôi gà
của công ty TNHH Hải An, tại, xã Đắc Sơn, thị Xã Phổ Yên
Trang 12- Tìm hiểu và đánh giá quá trình chuẩn bị, xây dựng và phát triển các nguồn
lực cần thiết cho sản xuất kinh doanh trang trại nuôi gà
- Đánh giá hiệu quả hoạt động SXKD của trang trại qua các năm
- Đánh giá mô hình tổ chức của trang trại để làm rõ được những ưu điểm và
hạn chế ảnh hưởng đến hiệu quả SXKD của trang trại
- Nghiên cứu học tập kỹ thuật, kinh nghiệm chăn nuôi gà và cách phòng chữa
bệnh cho gà từ thực tế tại trang trại
- Đề xuất một số các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho mô hình trang trại chăn nuôi gà thịt nghiên cứu
b, Thu thập số liệu sơ cấp
Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ trang trại công ty TNHH Hải An thông qua quan sát, phỏng vấn trang trại chăn nuôi
Để thu thâp số liệu sơ cấp, tôi sử dụng các phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp điều tra trực tiếp chủ trang trại:
+ Thông tin chung về trang trại như: Họ tên, tuổi, dân tộc, giới tính, số điện thoại, trình độ văn hóa, loại hình trang trại, số khẩu, số lao động, diện tích đất đai, vốn sản xuất
+ Tìm hiểu thông tin về quá trình hình thành trang trại, những kết quả đã đạt được và những tồn tại, khó khăn gặp phải qua các năm
+ Những thông tin về đầu tư, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại như: Chi phí, các khoản thu cả hiện vật và giá trị
Trang 13+ Những thông tin về ý kiến, nguyện vọng, nhu cầu, thuận lợi, khó khăn của trang trại
- Phương pháp quan sát:
+ Quan sát vị trí, địa thế của trang trại, các bố trí xây dựng, quy mô chuồng trại, kiểu kiến trúc trang trại, các hang mục công trình phụ trợ và các trang thiết bị phục vụ cho hoạt động của trang trại
+ Quan sát trực tiếp các hoạt động của trang trại, kết hợp với thực hành, hoc hỏi trao đổi với chủ trại, những người lao động trong trại:hoạt động úm gà, làm vắc-xin cho gà, vệ sinh sát trùng truồng trại, cho ăn uống, phòng dịch và chữa bệnh cho đàn gà,…
+ Quan sát cách chủ trang trại đàm phán, đưa ra quyết định khi mua giống, thức ăn, thuốc thú y, trang thiêt bị,…và khi xuất bán gà
- Phương pháp tham gia trực tiếp vào sản xuất:
Tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất của trang trại như: vệ sinh chuông nuôi, úm già, chăm sóc gà, phòng bệnh cho đàn gà, kiểm cám, kiểm thuốc từ đó đánh giá được những thuận lời, khó khăn mà trang trại gặp phải trong quá trình sản xuất kinh doanh của trang trại
- Phương pháp thảo luận:
Cùng với chủ trang trại thảo luận về những khó khăn mà trang trại gặp phải trong quá trình sản xuất, kinh doanh như: vốn, giống, cám , thuốc thú ý, lao động, kĩ thuật, chính sách hỗ trợ của nhà nước qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tổ chức sản xuất của trang trại trong những năm tới
* Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
a, Phương pháp xử lý thông tin
Những thông tin, số liệu được thu thập, tổng hợp, xử lý và tính toán kĩ càng Việc xử lý thông tin là cơ sở cho việc phân tích
b, Phương pháp phân tích thông tin
Toàn bộ thông tin, số liệu thu thập được sạu khi được rà soát, kiểm tra, loại bỏ thông tin không chính xác sẽ được tính đến hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại (chi phí sản xuất, vốn, lao động, quản lý) Hạch toán các khoản chi mà trang trại
Trang 14đã chi ra, các khoản thu của trang trại, từ đó phân tích được hoạt động thực tế của trang trại qua các năm làm cơ sở định hướng đưa ra các giải pháp cho sự phát triển kinh tế của trang trại
Phương pháp trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng:
Khấu hao tài sản cố định hằng năm: Là phần giá trị tài sản cố định bị hao mòn trong quá trình sản xuất ra sản phẩm hằng năm phải được trích ra để tính vào chi phí sản xuất hằng năm Công thức:
Mức trích khấu hao hằng năm = Nguyên giá tài sản cố định
Thời gian trích khấu hao
Khấu hao tài sản cố định cho một lứa gà: là phần giá trị tài sản cố định bị hao mòn trong quá trình sản xuất ra sản phẩm phải được trích ra để tính vào chi phí sản xuất của một lứa gà Công thức:
Mức trích khấu hao cho một lứa gà = Mức trích khấu hao hằng năm
Số lứa gà trong một năm
1.4 Thời gian và địa điểm thực tập
- Thời gian: Từ ngày 15/8/2018 – 15/12/2018
- Địa điểm: Tại trang trại chăn nuôi gà của Công ty TNHH Hải An trên địa bàn xóm Vải, xã Đắc Sơn, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
Trang 15PHẦN 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận về kinh tế trang trại
2.1.1 Khái niệm về trang trại và kinh tế trang trại
- Khái niệm trang trại:
Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông nghiệp (bao gồm cả nông, lâm, ngư nghiệp) mà tư liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của một người độc lập Sản xuất được tiến hành trên quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất tập trung đủ lớn cùng vơi phương thức tổ chức quản lý tiến bộ và trình độ
kĩ thuật cao, hoạt động tự chủ để tạo ra các loại sản phẩm hàng hóa phù hợp với yêu
cầu đặt ra của cơ chế thị trường
- Khái niệm kinh tế trang trại:
Theo Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 về kinh tế trang trại của
Chính phủ, “kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông
nghiệp, nông thôn, chủ yếu dựa vào hộ gia đình nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, trồng
rừng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thủy sản”
- Khái niệm kinh tế trang trại chăn nuôi:
+ Kinh tế trang trại chăn nuôi là một nền sản xuất kinh tế trong nông nghiệp với nông sản hàng hoá là sản phẩm của chăn nuôi đại gia súc, gia cầm… Đó là tổng thể các mối quan hệ kinh tế của các tổ chức sản xuất hoạt động kinh doanh nông nghiệp, xét ở phạm vi chăn nuôi Bao gồm các hoạt động trước và sau sản xuất nông sản hàng hoá xung quanh các trục trung tâm là hệ thống các trang trại chăn nuôi ở các vùng kinh tế
khác nhau
+ Kinh tế trang trại chăn nuôi cũng là sản phẩm của thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hóa nông nghiệp, quá trình hình thành và phát triển các trang trại gắn liền với quá trình công nghiệp hoá từ thấp đến cao, tỷ trọng hàng hoá từ thấp đến cao cũng như trình độ sản xuất, quy mô và năng lực sản xuất đáp ứng được nhu cầu sản phẩm hàng hoá như thịt, trứng, sữa… trên thị trường, phù hợp với sự phát triển kinh tế
thị trường hiện nay
Trang 16+ Kinh tế trang trại chăn nuôi là một nền tảng lớn của một hệ thống kinh tế trang trại nói chung, là một bộ phận của nền sản xuất trong nông nghiệp, khác với các ngành sản xuất khác: Lâm nghiệp hay thuỷ sản phụ thuộc nhiều vào điều kiện đất đai, khí tượng và thời tiết nhưng đối với chăn nuôi đó chỉ là những ảnh hưởng tác động đến vật nuôi, nó phụ thuộc chính vào điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng của các trang trại Sản phẩm của chăn nuôi nó phục vụ trực tiếp nhu cầu tiêu dùng của đại đa số người dân trong cả nước
2.1.2 Tiêu trí xác định trang trại
Theo quy định tại Điều 5 Thông tư số 27/2011/TT - BNNPTNT ngày 13/04/2011 của Bộ NN - PTNT quy định về tiêu chí và thủ tục cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại Theo đó, cá nhân, hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản đạt tiêu chuẩn kinh tế trang trại phải thỏa mãn điều kiện sau:
- Ðối với cơ sở trồng trọt, nuôi trồng thuỷ sản, sản xuất tổng hợp
+ Có diện tích trên mức hạn điền tối thiểu
+ 3,1 ha đối với vùng Ðông Nam Bộ và Ðồng bằng Sông Cửu Long
+ 2,1 ha đối với các tỉnh còn lại
+ Giá trị sản lượng hàng hóa đạt 700 triệu đồng/năm
- Đối với cơ sở chăn nuôi
+ Giá trị sản lượng hàng hóa từ 1 tỷ đồng/năm trở lên
- Đối với cơ sở sản xuất lâm nghiệp
+ Diện tích tối thiểu là 31 ha
+ Giá trị sản lượng hàng hóa bình quân đạt từ 500 triệu/năm trở lên
2.1.3 Các đặc trưng chủ yếu của kinh tế trang trại
- Mục đích sản xuất của trang trại là sản xuất nông, lâm, thuỷ sản hàng hoá với
quy mô lớn
- Mức độ tập trung hoá và chuyên môn hoá các điều kiện và yếu tố sản xuất cao hơn hẳn (vượt trội) so với sản xuất của của nông hộ, thể hiện ở quy mô sản xuất như: đất đai,
đầu con gia súc, lao động, giá trị nông sản thuỷ sản hàng hoá
- Chủ trang trại có kiến thức và kinh nghiệm trực tiếp điều hành sản xuất, biết
áp dụng tiến bộ khoa học- kỹ thuật, tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới vào sản
Trang 17xuất, sử dụng lao động gia đình và thuê lao động bên ngoài sản xuất hiệu quả cao,
có thu nhập vượt trội so với kinh tế hộ
2.1.4 Vai trò của phát triển kinh tế trang trại đối với pháy triển kinh tế nông nghiệp nông thôn
Trong nhưng năm gần đây, sự phát triển của kinh tế trang trại đã có những tác động tích cự tới sự phát triển của kinh tế nông nghiệp nông thôn Kinh tế trang trại
đã dần khẳng định vai trò và vị thế quan trọng của mình trong hệ thống kinh tế nông nghiệp, sản xuất nông nghiệp hiện nay và trong các giai đoạn tiếp theo
- Kinh tế trang trại là một trong những mô hình sản xuất thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hoá lớn Sự phát triển của kinh tế trang trại
đã góp phần giúp người dân phát huy được lợi thế so sánh, mở rộng quy mô sản xuất nông nghiệp hàng hoá, nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh trong cơ chế thị trường, thúc đẩy tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa trong nông nghiệp, nông thôn nói riêng và phát triển kinh tế xã hội nói chung
- Kinh tế trang trại đã góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng sản xuất hàng hóa, tạo ra các vùng sản xuất tập trung, làm tiền đề cho công nghiệp chế biến nông sản….Đồng thời, góp phần đưa sản xuất nông nghiệp từ manh mún, nhỏ lẻ sang quy mô lớn, tạo ra các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, cho năng suất, giá trị cao, cung ứng sản phẩm chất lượng ra thị trường
- Kinh tế trang trại là đơn vị sản xuất có quy mô lớn hơn kinh tế hộ, vì vậy có khả năng áp dụng hiệu quả các thành tựu khoa học và công nghệ vào sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực Ngoài ra, kinh tế trang trại còn tận dụng nguồn vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, nguồn lao động, nguồn tài nguyên sẵn có tại địa phương
Về mặt kinh tế: Kinh tế trang trại đã tạo ra bước chuyển biến về giá trị sản
phẩm hàng hóa và thu nhập của trang trại vượt trội hẳn so với kinh tế hộ, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị hoang hóa cao, khắc phục tình trạng sản xuất phân tán, manh mún tạo nên những vùng chuyên môn hóa, tập trung hàng hóa và thâm canh cao Mặt khác qua thúc
Trang 18đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, trang trại góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến và dịch vụ sản xuất ở nông thôn, góp phần tích cực thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp và kinh tế nông thôn Thực tế cho thấy việc phát triển kinh tế trang trại ở những nơi có điều kiện bao giờ cũng đi liền với việc khai thác và sử dụng một cách đầy đủ và hiệu quả các loại nguồn lực trong nông nghiệp nông thôn so với kinh tế nông hộ
Về mặt xã hội: phát triển kinh tế trang trại góp phần quan trọng làm tăng số hộ giàu trong nông thôn, tạo thêm việc làm tăng thêm thu nhập cho lao động Điều này rất có ý nghĩa trong giải quyết vấn đề lao động và việc làm, một trong những vấn đề bức xúc của nông nghiệp nông thôn nước ta hiện nay Mặt khác phát triển kinh tế trang trại còn góp phần thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng trong nông thôn và tạo tấm gương cho các hộ nông dân về cách tổ chức và quản lý sản xuất kinh doanh …
do đó phát triển kinh tế trang trại góp phần tích cực vào việc giải quyết các vấn đề
xã hội và đổi mới bộ mặt xã hội nông thôn nước ta
Về mặt môi trường: Do sản xuất kinh doanh tự chủ và vì lợi ích thiết thực và lâu dài của mình mà các chủ trang trại luôn có ý thức khai thác hợp lý và quan tâm bảo vệ các yếu tố môi trường, trước hết là trong phạm không gian sinh thái trang trại và sau nữa là trong phạm vi từng vùng
2.2 Cơ sở thực tiễn về kinh tế trang trại
2.2.1 Những chính sách có liên quan đến phát triển kinh tế trang trại
Cùng với sự phát triển của mình, các trang trại đã nhận được nhiều chính sách
hỗ trợ, khuyên khích phát triển như các chính sách về vốn, đất đai, khoa học kĩ thuật, nguồn nhân lực, thị trường,… Các chính sách đã có nhưng tác động tích cực tới sự hình thành và phát triển của kinh tế trang trại
Ngày 28/08/2015, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã soạn thảo và trình Thủ tướng chính phủ ban hành Quyết định về chính sách khuyến khích phát triển kinh tế trang trại Tại điều 3 của dự thảo 2 nêu ra các chính sách khuyên khích phát triển kinh tế trang trại như sau:
Trang 19Chính sách hỗ trợ thành lập khu trang trại
Tùy theo điều kiện của địa phương, Uỷ ban nhân dân xã quy hoạch khu phát triển kinh tế trang trại và cho thuê đất làm kinh tế trang trại theo quy định hiện hành Ngân sách nhà nước hỗ trợ đầu tư xây dựng đường, hệ thống cấp thoát nước tới khu trang trại
Ủy ban nhân dân cấp xã lập dự án, báo cáo dự án lên Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt và hỗ trợ từ nguồn ngân sách địa phương
Chính sách hỗ trợ về đất đai
Chủ trang trại được cấp có thẩm quyền cho thuê đất ổn định lâu dài từ quỹ đất của địa phương, hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành
Ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần theo dự án 50% chi phí làm đường, xây dựng hệ thống điện đến chân hàng rào trang trại Mức hỗ trợ tối đa không quá 2 tỷ đồng/trang trại
Mức hỗ trợ không quá 100,0 triệu/trang trại/ 02 năm đầu
Hỗ trợ áp dụng khoa học kỹ thuật
Ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần, 100% chi phí cấp giấy chứng nhận và chi phí áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) hoặc quy trình thực hành nông nghiệp tốt khác đối với từng trang trại hoặc hợp tác xã của các chủ trang trại
Hỗ trợ xúc tiến thương mại
Nhà nước khuyến khích trang trại xây dựng thương hiệu riêng hoặc tham gia
xây dựng thương hiệu của hợp tác xã của các chủ trang trại
Trang 20Ngân sách nhà nước hỗ trợ 50% chi phí tham gia hội trợ, triển lãm giới thiệu sản phẩm nông nghiệp đối với các trang trại hoặc hợp tác xã trang trại
Chính sách khác
Trang trại trồng rừng sản xuất được:
Ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần chi phí cấp giấy chứng chỉ rừng bền vững, với mức 200.000 đồng/ha nếu trồng rừng nguyên liệu gỗ lớn
Trang trại nuôi trồng thủy sản được ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần đến 30% kinh phí xây dựng các hạng mục công trình xử lý nước thải, ao lắng Mức hỗ trợ không quá 300 triệu đồng/trang trại; Hỗ trợ 50% chi phí lồng bè của trang trại nuôi thủy sản trên biển
Ủy ban nhân cấp tỉnh căn cứ vào điều kiện cụ thể của địa phương ban hành
chính sách hỗ trợ bổ sung cho trang trại trên địa bàn
Nhà nước khuyến khích thành lập các hiệp hội, hợp tác xã của các chủ trang trại
2.2.2 Thực trạng phát triển trang trại tại Việt Nam
Khu vực nông nghiệp ở nước ta hiện nay có gần 11 triệu hộ nông dân, chủ yếu sản xuất ở quy mô nhỏ lẻ, phân tán, giá trị sản xuất thấp và có nhiều rủi ro Tuy nhiên trong số đó có số hộ nông dân tổ chức phát triển sản xuất với quy mô lớn hơn theo hướng sản xuất tập trung, áp dụng khoa học công nghệ và mang lại giá trị kinh
tế cao, ít rủi ro hơn Đây chính là các hộ gia đình, cá nhân phát triển theo hướng kinh tế trang trại Trong thực tiễn sản xuất, các mô hình kinh tế trang trại làm ăn có hiệu quả, đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển nền kinh tế nông nghiệp của đất nước Do đó Đảng và Nhà nước có chủ trương khuyến khích, thúc đẩy phát triển mạnh kinh tế trang trại trong trong thời gian tới.[3]
Theo báo cáo của các địa phương, trên địa bàn cả nước hiện có khoảng 29.500 trang trại Trong đó, có 8.800 trang trại trồng trọt (chiếm 29,83%), 10.974 trang trại chăn nuôi (chiếm 37,20%), 430 trang trại lâm nghiệp (chiếm 1,46%), 5.268 trang trại thủy sản (chiếm 17,86%) và 4.028 trang trại tổng hợp (chiếm 13,66%) Số lượng trang trại đã tăng 9.433 trang trại so với năm 2011 Tuy nhiên các địa phương mới chỉ cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại cho 6.247 trang trại
Trang 21Các trang trại phân bố nhiều ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (6.911 trang trại, chiếm 30%) chủ yếu sản xuất thủy sản và trái cây; Đông Nam Bộ (6.115 trang trại, chiếm 21%) chủ yếu là chăn nuôi; Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung (5.693 trang trại, chiếm 20%) chủ yếu kinh doanh tổng hợp; Đồng bằng Sông Hồng (5.775 trang trại, chiếm 19,5%) chủ yếu là chăn nuôi; Trung du và miền núi phía Bắc (2.063 trang trại, chiếm 7%) chủ yếu là chăn nuôi và lâm nghiệp
Quy mô diện tích đất bình quân của các trang trại hiện nay về trồng trọt là 12 ha/trang trại; chăn nuôi là 2 ha/trang trại; tổng hợp là 8 ha/trang trại; lâm nghiệp là
33 ha/trang trại; thủy sản là 6 ha/trang trại Trong quá trình tổ chức sản xuất cho thấy một số trang trại thực hiện tích tụ ruộng đất nên quy mô diện tích lớn, đặc biệt
có trang trại có tới trên 100 ha Nhiều trang trại đã áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất như sản xuất an toàn, sản xuất sạch, công nghệ cao, nên tạo ra năng suất và chất lượng cao và hiệu quả kinh tế Theo báo cáo của các địa phương, thu nhập bình quân của trang trại đạt 02 tỷ đồng/năm, đã tạo thêm công ăn việc làm cho lao động
ở địa phương, mỗi trang trại bình quân giải quyết được khoảng 8 lao động, có nhiều trang trại thu hút được hàng trăm lao động
Có thể khẳng định kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến của kinh tế hộ, mang lại hiệu quả cao cho sản xuất nông nghiệp do đó cần có chính sách phát triển.Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những hạn những hạn chế:
Về quy mô và số lượng: Số lượng trang trại hiện nay tăng chậm và phân bố không đều giữa các vùng trong cả nước Khu vực Trung du miền núi phía Bắc là nơi
có diện tích đất đai rộng nhưng số lượng trang trại ít, trong khi đó khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, Đông Nam Bộ lại tập trung nhiều trang trại thì quy mô diện tích lại thấp, việc phân bố này cũng không đồng đều ở các vùng và các lĩnh vực
Về giá trị sản xuất: Mặc dù giá trị sản xuất hàng hóa bình quân một trang trại tương đối lớn (trung bình 02tỷ đồng/trang trại) nhưng số có thu nhập cao chỉ tập trung ở một số loại hình trang trại chăn nuôi, thủy sản còn các loại hình trang trại trồng trọt, lâm nghiệp, kinh doanh tổng hợp giá trị sản xuất thấp, do chất lượng sản phẩm chưa cao, sản phẩm bán ra chủ yếu dưới dạng thô hoặc tươi sống, chưa qua
Trang 22chế biến nên giá bán thấp, sức cạnh tranh yếu, nhiều chủ trang trại chưa nắm bắt được nhu cầu thị trường nên sản xuất thụ động.
Về khoa học công nghệ: Số lượng trang trại ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, chế biến bảo quản còn hạn chế mới chỉ tập trung ở một số lĩnh vực và khu vực nhất định
Sản xuất của các trang trại chưa thật sự bền vững, phần lớn chất lượng sản phẩm chưa được quản lý chặt chẽ Ô nhiễm môi trường do nước thải, chất thải không được xử lý Quy mô sản xuất càng lớn nguy cơ ô nhiễm càng tăng, nhất là đối với các trang trại chăn nuôi và thủy sản
Trình độ quản lý và sản xuất của các chủ trang trại: Chủ trang trại chủ yếu là nông dân, không được đào tạo chuyên môn về quản lý, kỹ thuật nên khả năng quản
lý sản xuất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, liên kết tiêu thụ nông sản còn nhiều hạn chế, chủ yếu là dựa vào kinh nghiệm thực tế Lực lượng lao động của các trang trại chưa được đào tạo nghề cơ bản lao động chưa được đào tạo nghề, tập huấn nghiệp vụ chuyên môn
2.3 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tại địa bàn nghiên cứu có ảnh hưởng đến phát triển và hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại nghiên cứu
2.3.1 Những điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội có liên quan đến phát triển trang trại
Đắc Sơn là một xã nằm ở ngoại thành phía tây thị xã Phổ Yên, cách phường
Ba Hàng 3km trên tuyến đường liên tỉnh nối liền từ thị xã Phổ Yên tới huyện Đại
Từ Phía bắc tiếp giáp thành phố Sông Công, phía đông bắc tiếp giáp phường Đồng Tiến và xã Hồng Tiến, đông nam giáp xã Nam Tiến,xã Đắc Sơn hiện có hơn 9000
hộ dân đang sinh sống trên tổng cộng 21 xóm
Xóm Vải nằm trên địa bàn xã Đắc Sơn, có khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng của miền Bắc, với 4 mùa rõ rệt trong năm: Xuân - Hạ - Thu – Đông Xóm Vải nằm rất gần với thị xã Phổ Yên, đây là điều kiện thuận lợi để phát huy hết các tiềm năng phát triển kinh tế
Trang trại chăn nuôi gà thịt của công ty TNHH Hải An nằm ở xóm Vải, xã Đắc Sơn, thị xã Phổ Yên,có địa thế bằng phẳng, diện tích đất rộng, có các cánh đồng lớn, thoáng đãng, rất thuận lợi cho việc phát triển mô hình trang trại quy mô lớn
Trang 232.3.2 Kết luận về những điều kiện có ảnh hưởng đến phát triển và hoạt động SXKD của trang trại nghiên cứu
Những điều kiện về tự nhiên, kinh tế - xã hội kể trên có ảnh hưởng rất lớn đến
sự phát triển và hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại chăn nuôi gà thịt của công ty TNHH Hải An
Với vị trí địa lý thuận lơi của địa phương nơi trang trại công ty TNHH Hải An đang sản xuất, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, với địa thế bằng phẳng, không gian thoáng mát, đường giao thông thuận lợi, gần trung tâm thị xã Phổ Yên nên rất phù hợp cho việc chăn nuôi gà, nhập gà giống, thuốc thú ý, cám,…Cũng như xuất bán
gà cho các địa bạn lân cận
Tuy nhiên, với việc trang trại nằm gần đường giao thông xe cộ đi lại nhiều nên
áp lực về tiếng ồn, khả năng lây nhiễm bệnh tật cho đàn gà cũng cao hơn
Trang 24PHẦN 3 KẾT QUẢ THỰC TẬP 3.1 Tìm hiểu quá trình hoạt động và hiệu quả hoạt động trang trại chăn nuôi
gà của công ty TNHH Hải An
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển trang trại
Nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ gà thịt tại địa bàn xã Đắc Sơn, thị xã Phổ Yên, thành phố Sông Công và các vùng lân cận Năm 2017, công ty TNHH Hải An đã xin và được sự đồng ý từ UBND xã Đắc Sơn và UBND thị xã Phổ Yên cho phép và tạo những điều kiện thuận lợi nhất để xây dựng và tham gia vào sản xuất kinh doanh theo mô hình tổ chức sản xuất trang trại Được sự cấp phép, công ty TNHH Hải An
đã tiến hành xây dựng trang trại với tổng diện tích 2000 m2 với quy mô từ
18000-19000 con gà Trang trại được xây dựng trên khu đất của công ty thuê lại, đã được cấp quyền sử dụng đất, nằm cách xa khu dân cư, đảm bảo vệ sinh môi trường và không gây ảnh tới cộn đồng người dân xung quanh Khu đất xây dựng trang trại trước đây là vườn tạp đem lại hiệu quả kinh tế không cao và có địa thế bằng phẳng Trang trại được xây dựng hoàn chỉnh với trang trại và các công trình phụ trợ như nhà kho, bể trữ nước, bãi thả gà, đảm bảo các yếu tố sạch sẽ khô ráo ấm áp về mùa đông, thoáng mát về mùa hè để đảm bảo hạn chế tối đa các bệnh lên quan đến đường hô hấp ở gà Cách lý tốt với môi trường xung quanh để tranh lây lan bệnh dịch và tạo thuận lời cho người lao động chăm sóc đàn gà được tốt nhất
Từ năm 2017 đến năm 2018, công ty bắt đầu tập trung nuôi gà với chu kì 2-3 lứa 1 năm, mỗi lứa từ 18000-19000 con gà
3.1.2 Những thuận lợi, khó khăn tồn tại trong quá trình xây dụng và phát triển trang trại
* Những thuận lợi
- Về điều kiện tự nhiên: gần đường giao thông thuận lợi cho việc di chuyển, giao thương mua bán các nguyên vật liệu xây dựng, trang thiết bị phụ trợ phục vụ chăn nuôi Có quỹ đất rộng, địa thế bằng phẳng phù hợp để xây dựng và phát triển trang trại Có khí hậu nhiệt đới gió mùa, thích hợp để chăn nuôi gà thương phẩm
Trang 25- Về con người: ban lãnh đạo công ty có í làm giàu, tích cực học hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật về xây dựng, quản lý trang trại, cũng như kỹ thuật chăn nuôi gà Chủ trại đã áp dụng khoa học - kĩ thuật vào trong chăn nuôi như trần chống nóng, máng uống tự động, máng ăn treo,…
- Về địa phương: UBND xã Đắc Sơn và UBND thị xã Phổ Yên đã tạo điều kiện thuận lợi để cho công ty TNHH Hải An để xây dựng và phát triển trang trại
- Được sự hỗ trợ về con giống, trang thiết bị - kỹ thuật chăn nuôi từ kỹ sư và các đơn vị liên kết
* Những khó khăn
Về giao thông: Gần đường giao thông trục chính, nhiều xe qua lại khả năng lây nhiễm bệnh dịch từ bên ngoài vào cao, gây khó khăn trong việc phòng bênh nếu như có bệnh dịch xảy ra
Về thời tiết: Thời tiết có mùa đông lạnh mưa ẩm nhiều gây nhiều khó khăn trong quá trình chăn nuôi, phòng bệnh cho gà và ảnh hưởng ít nhiều tới tốc độ sinh trưởng của đàn gà
Về kinh nghiệm: Công ty mới tham gia vào lĩnh vực chăn nuôi nên chưa có nhiều kinh nghiệm, kiến thức về xây dựng trang trại, kỹ thuật trong chăn nuôi gà nên chưa có sự chủ động trong quá trình chăn nuôi, làm vacxin, phòng bệnh cho gà
Về quan hệ kinh tế: Thiếu sự liên kết giữa các trang trại gà với nhau trong quá trình chăn nuôi
3.1.3 Bài học kinh nghiệm rút ra từ tìm hiểu quá trình xây dựng và phát triển trang trại nuôi gà của công ty TNHH Hải AN
- Trước khi xây dựng trang trại cần phải thiết lập kế hoạch tài chính ngắn hạn
và dài hạn trong việc đầu tư xây dựng trang trại, đảm bảo chi phí xây dựng trang trại là tối ưu nhất và có lợi cho chủ trang trại
- Cần tìm hiểu, học hỏi và đi tham khảo trước các mô hình trang trại đã thành công, từ đó chọn lọc ra các kiến thức phù hợp để áp dụng cho việc xây dựng và phát triển trang trại của mình, hạn chế tối đa rủi ro có thể xảy ra
- Phải có kế hoạch sản xuất, kiểm tra công việc một cách tuần tự tránh các thao tác rườm rà, tốn thời gian