Sáng kiến kinh nghiệm kinh nghiệm dạy học online môn tin học cho học sinh lớp 7

Đề tài Rèn luyện cho học sinh lớp 6 kĩ năng và thói quen sử dụng phím tắt khi làm việc với máy tính UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN ĐAN PHƯỢNG TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM DẠY HỌ[.]

TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM DẠY HỌC ONLINE MÔN TIN HỌC CHO HỌC SINH LỚP 7

Môn: Tin học

Cấp học: THCS

Tên Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền

Đơn vị công tác: THCS Lương Thế Vinh

Chức vụ: giáo viên

NĂM HỌC 2021-2022

PHỤ LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

I Cơ sở lí luận 2

II Thực trạng của vấn đề 2

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1 Đối tượng nghiên cứu 3

2 Phạm vi nghiên cứu 3

3 Thời gian thực hiện 3

IV Các giải pháp 3

1 Trong quá trình truyền đạt kiến thức mới 3

2 Trong các bài thực hành 6

3 Trong đánh giá kiểm tra củng cố kiến thức 9

III Kiểm nghiệm 10

C KẾT LUẬN VÀ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT 11

I Kết luận 11

II Ý kiến đề xuất 11

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong tình hình dịch bệnh Covit-19 gây khó khăn trong mọi mặt của đời sống thì ngành giáo dục cũng không nằm ngoại lệ Khi gần như tất cả các trường trong cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng phải đóng cửa, học sinh ngừng đến trường, chuyển qua hình thức học online thì việc duy trì đảm bảo chất lượng dạy và học ở tất cả các cấp học và bộ môn cũng gặp không ít thách thức Chính vì lẽ đó, đội ngũ giáo viên cũng phải đổi mới thay đổi cách thức dạy học làm sao phù hợp với tình hình thực tế mà vẫn đảm bảo chất lượng dạy và học cho học sinh

Với môn Tin học ở bậc THCS cũng không nằm ngoài mục tiêu đó Đặc biệt đây là một môn học mới, và là môn có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển trí tuệ, tư duy cho người lao động, góp phần hình thành học vấn phổ thông cho học sinh Là một giáo viên giảng dạy bộ môn Tin học Tự chọn, với mong muốn đảm bảo tốt nhất việc truyền tải kiến thức lẫn kĩ năng thực hành cho học sinh trong quá trình học online, qua một thời gian công tác

giảng dạy tôi xin đưa ra Sáng kiến kinh nghiệm: “Kinh nghiệm dạy học

online môn Tin học cho Học sinh lớp 7”

2 / 11

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận

Hiện nay việc đổi mới phương pháp dạy học đã và đang được tiến hành

ở tất cả các cấp trong ngành giáo dục theo các quan điểm “Tích cực hóa hoạt động học tập”, “Hoạt động hóa người học”, “Lấy người học làm trung tâm” Những quan điểm trên đều bao hàm các yếu tố tích cực, có tác dụng thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục và đào tạo

Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh phức tạp, để đảm bảo chất lượng dạy và học theo đúng định hướng trên, đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực hơn, tìm tòi sáng tạo hơn rất nhiều

II Thực trạng của vấn đề

Hà Nội là thành phố tỉnh thành có dịch bệnh Covit-19 diễn ra phức tạp, nặng nề và ở diện rộng Chính vì thế, học sinh của Hà Nội nói chung và ở Trường THCS Lương Thế Vinh - huyện Đan Phượng nói riêng đã phải dừng đến trường chuyển qua học online suốt từ nhiều tháng qua

Với điều kiện kinh tế chưa đồng đều, việc đảm bảo thiết bị phục vụ học tập của học sinh còn gặp nhiều khó khăn như: học sinh không có thiết bị học kết nối Internet, phải sử dụng chung thiết bị với anh chị em, Đặc biệt đối với bộ môn Tin học 7 yêu cầu cần có máy tính để thực hành thì nhiều học sinh tại gia đình cũng chưa có

Thực trạng khảo sát thiết bị học tập online đầu năm học 2020-2021 của HS khối 7:

Thực trạng khảo sát chất lượng đầu năm học 2020-2021 của HS khối 7:

Môn Tin học: (Thời điểm trước khi vận dụng sáng kiến này)

Khối

lớp 7

Số

lượng

7A 46 30 65 % 10 22 % 6 13 % 0 0 0

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh lớp 7

- Các lớp thực nghiệm: 7A,7C,7D

2 Phạm vi nghiên cứu

Chương 1: Chương trình bảng tính - Tin học 7

3 Thời gian thực hiện

Năm học 2021 - 2022

IV Các giải pháp

Để khắc phục những khó khăn trên, tôi xin đưa ra một số giải pháp đã

áp dụng trong thời gian qua như sau:

1 Trong quá trình truyền đạt kiến thức mới

a, Khai thác phần kiến thức cũ để dễ dàng tìm hiểu phần kiến thức mới và khắc sâu được kiến thức mới.

Ví dụ 1: Khi dạy bài “Chương trình bảng tính là gì?”

Ở phần 2: Màn hình làm việc của Excel

Giáo viên chia sẻ màn hình chiếu giao diện 2 phần mềm Soạn thảo văn bản Word (đã học ở lớp 6- Tin học THCS quyển 1) và Chương trình bảng tính Excel Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát màn hình làm việc của Word và Excel, từ đó nêu sự khác biệt của màn hình làm việc Excel so với màn hình làm việc của Word Giáo viên nên khai thác những gì học sinh đã biết để giới thiệu những đặc trưng của MS Excel

4 / 11

Hình 1: Màn hình làm việc của Microsoft Word

Hình 2: Màn hình làm việc của chương trình Bảng tính Excel

Ví dụ 2: Hoặc khi dạy bài “Định dạng trang tính”

Ở phần 1: Định dạng phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ và màu chữ

Ở chương trình lớp 6, học sinh cũng đã tìm hiểu định dạng văn bản; giáo viên có thể dựa vào phần kiến thức đó để hình thành kiến thức mới trong Excel Cụ thể: Giáo viên có thể chia nhóm học sinh (5 nhóm trên phần mềm zoom), giao mỗi nhóm dựa trên kiến thức đã học về định dạng văn bản trong Word để định dạng phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ và màu chữ trong Excel Sản phẩm của các nhóm là thao tác thực hiện định dạng sẽ được đại diện nhóm đó trình bày (tự chia sẻ màn hình của mình)

b, Sử dụng những video bài giảng ngắn

Trong quá trình học online, thông qua các phần mềm giảng dạy trực tuyến như zoom, google meet; giáo viên cũng đã phần nào truyền tải được lượng kiến thức nhất định Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan khác như: đường truyền mạng kém, thiết bị kết nối gặp sự cố (điện thoại hết pin) học sinh không thể theo dõi bài học liên tục; và đặc thù của môn Tin học 7, yêu cầu chủ yếu học sinh có thể sử dụng được bảng tính excel thì việc tạo các video bài học ngắn hướng dẫn học sinh thao tác với bảng tính excel sẽ phù hợp hơn để dễ dàng gửi cho học sinh xem và nắm được kiến thức trọng tâm

Hình 3: Ảnh video hướng dẫn nhập công thức tính toán

2 Trong các bài thực hành

a, Sử dụng Google Trang tính để dễ dàng tương tác thực hành giữa giáo viên và học sinh

Trong quá trình hướng dẫn thực hành thao tác trên máy tính, thì sử dụng Google Trang tính sẽ đạt hiệu quả tốt hơn sử dụng MS Excel vì

B2: Nhập dấu =

6 / 11

Google Trang tính không những sử dụng trên máy tính còn hỗ trợ trên cả điện thoại thông minh nên những học sinh phải học trên điện thoại cũng không bị lép vế với học sinh học trên máy tính Ngoài ra, giáo viên có thể hướng dẫn thực hành và nắm bắt được việc tiếp thu bài của học sinh ngay lập tức Đồng thời giúp học sinh linh động hơn trong việc học: không những

sử dụng được phần mềm offline mà còn có thể song song sử dụng phần mềm online Cụ thể:

Ví dụ 1:

Khi dạy bài “ Bài 4: Sử dụng các hàm để tính toán” :

Phần 3: Một số hàm thường dùng Cụ thể phần a, Hàm tính tổng SUM():

Giáo viên dùng goole trang tính bảng Chi phí thường xuyên hàng

tháng làm mẫu tính tổng chi phí tháng 10; sau đó gửi đường links trang tính

này cho 2 học sinh, yêu cầu 2 học sinh sử dụng hàm sum() tính tiếp tháng

11 và 12 Như vậy, giáo viên vừa hướng dẫn vừa có thể đánh giá mức độ tiếp thu bài của học sinh cũng như “cầm tay chỉ việc” cho học sinh ngay nếu học sinh chưa làm được

Hình 4: Bảng Chi phí thường xuyên hàng tháng

Ví dụ 2: Khi dạy bài “ Bài thực hành số 6: Định dạng trang tính” :

Bài tập 2: Thực hành lập trang tính, sử dụng công thức, định dạng,

căn chỉnh dữ liệu và tô màu bảng Các nước Đông Nam Á:

Hình 5: Bảng Các nước Đông Nam Á nhóm 7 lớp 7A

Giáo viên chia nhóm và giao dự án cho các nhóm ở tiết thứ nhất, mỗi nhóm khoảng 4 thành viên Các nhóm sẽ vào phòng zoom riêng của mình, nhóm trưởng tạo google trang tính rồi chia sẻ đường links trang tính cho các thành viên trong nhóm cùng hoàn thành bài Giáo viên sẽ vào từng phòng kiểm tra quá trình làm cũng như hỗ trợ các nhóm Sau quá trình làm bài, các nhóm gửi bài của mình cho giáo viên Ở tiết thứ 2, giáo viên chia sẻ một số tiêu chí đánh giá sản phẩm, sau đó chia sẻ sản phẩm của từng nhóm để các nhóm khác đánh giá, nếu sản phẩm của nhóm nào có ý tưởng hay thì đại diện nhóm đó chia sẻ thêm cách làm cho cả lớp cùng biết, tham khảo

Hình 6: Bảng Các nước Đông Nam Á của nhóm 2 lớp 7D

b, Sử dụng Google classroom, azota, zalo để giao nhận bài tập thực hành

Vì không thể trực tiếp thực hành trên phòng máy tính của trường nên học sinh chỉ có thể thực hiện trên máy tính cá nhân của mình hoặc trên ứng

8 / 11

dụng Google Trang tính được cài đặt trên điện thoại Phần mềm Google Classroom có hỗ trợ gửi file định dạng xls của Excel nên học sinh có thể đính kèm tệp bài của mình gửi cho giáo viên, đồng thời giáo viên cũng dễ dàng quản lý số lượng bài giao và nhận của học sinh nên phần mềm này được ưu tiên hơn

Hình 7: Lớp học 7A trên Classroom – bài tập thực hành 6: Định dạng

trang tính

3 Trong đánh giá kiểm tra củng cố kiến thức

Ngoài việc sử dụng phần mềm kiểm tra trắc nghiệm online phổ biến Quizzi, tôi còn sử dụng phần mềm LiveWorkSheets.com để tạo các bài trắc nghiệm ngắn củng cố kiến thức cho học sinh, hoặc phần mềm thi trực tuyến Study.vn để làm bài kiểm tra ôn tập định kì Ưu điểm các phần mềm này là tạo bài trắc nghiệm nhanh, đa dạng bài trắc nghiệm; học sinh dễ dàng tham gia thi; học sinh biết ngay kết quả sau khi làm bài xong

Hình 8: Một bài trắc nghiệm củng cố kiến thức trên trang

LiveWorkSheets.com

Hình 9: Kiểm tra định kì trên Study.vn

III Kiểm nghiệm

Với việc áp dụng cách dạy học như đã nêu trên kết hợp những giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, kết quả chất lượng bộ môn Tin học 7

mà tôi phụ trách trong học kì I năm học 2021-2022 đạt được như sau:

Về chất lượng: Đã được nâng cao so với đầu năm học.

10 / 11 lớp 7 lượng

Về thái độ: Qua quá trình dạy học cho thấy việc vận dụng phương pháp

phù hợp với thực tiễn, các phần mềm tương tác hiệu quả có tác dụng thiết thực phát huy tính tích cực hoạt động của học sinh, học sinh tham gia vào các tiết học sôi nổi, hào hứng, chủ động và tự tin với kiến thức đã lĩnh hội được giúp cho việc học tập của các em đạt kết quả tốt

C KẾT LUẬN VÀ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT

I Kết luận

Trong bối cảnh dịch bệnh diễn ra phức tạp, vẫn chưa có chiều hướng tích cực, thì việc chủ động linh hoạt trong dạy và học phù hợp với thực tiễn địa phương là vô cùng cần thiết Để học sinh không những tránh được nguy

cơ lây nhiễm dịch bệnh mà vẫn đảm bảo được chất lượng học tập, đòi hỏi giáo viên phải nỗi lực tìm tòi sáng tạo xây dựng các bài giảng hay có chất lượng phù hợp với tình hình thực tiễn Mỗi người giáo viên cần nghiên cứu

kĩ về tính chất, đặc điểm của bài học và có sự cân nhắc, chọn lựa kĩ lưỡng

để có phương pháp giảng dạy phù hợp và hiệu quả cao nhất Mỗi người đều cần phát huy tính sáng tạo của mình trong việc truyền thụ tri thức, đồng thời cũng luôn biết tiếp thu, rút kinh nghiệm từ phương pháp dạy của các đồng nghiệp, tìm tòi học hỏi phần mềm mới để tạo hiệu quả cao nhất trong giảng dạy

Tin học là môn học có tính chất đặc thù: Việc dạy bộ môn tin học cần phải linh hoạt, không nhất thiết lấy sách giáo khoa làm chuẩn Trong quá trình dạy học có thể đưa ra thêm một số ví dụ ngoài sách giáo khoa, các phần mềm hữu ích hỗ trợ học tập cho các em tạo hứng thú trong học tập; đồng thời giúp các em bắt kịp đà phát triển nhanh mạnh mẽ của công nghệ

Từ đó phát huy tính chủ động trong thời đại công nghệ mới - thời đại số hóa

II Ý kiến đề xuất

- Đề nghị các cấp Uỷ Đảng - UBND - các ban ngành, phụ huynh học sinh toàn trường quan tâm ủng hộ hơn nữa để hỗ trợ thêm cơ sở vật chất, thiết bị học tập để các em có điều kiện tiếp cận với máy tính nhiều hơn

- Đề nghị Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đan Phượng hàng năm tổ chức cho Giáo viên dạy môn Tin học nhiều khóa học tập huấn nâng cao trình độ hơn nữa, giới thiệu nhiều phần mềm hỗ trợ học tập hơn nữa để giáo viên Tin học có nhiều ứng dụng cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy

Vì thời gian có hạn, và kinh nghiệm giảng dạy thực tế của tôi còn ít nên không thể tránh khỏi sự thiếu sót, rất mong các đồng chí đồng nghiệp đóng góp để hoàn thiện sáng kiến kinh nghiệm này hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

12 / 11