Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh bến tre năm 2020 góc nhìn từ quản lý báo chí, truyền thông

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TÔN ĐỨC TÀI XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƯỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 - TỪ GÓC NHÌN QUẢN LÝ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TÔN ĐỨC TÀI

XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC

TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƯỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 - TỪ GÓC NHÌN

QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

CẦN THƠ - 2022

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TÔN ĐỨC TÀI

XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC

TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƯỚC ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 - TỪ GÓC NHÌN

QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG

Chuyên ngành : Quản lý báo chí truyền thông

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ THU HUYỀN

CẦN THƠ - 2022

văn Thạc sĩ.

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng

Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới quý thầy cô trong Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã truyền đạt cho tôi những kiến thức hữu ích làm cơ sở cho tôi nghiên cứu và thực hiện luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ban Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Khu vực IV, các phòng, khoa chức năng của Học viện đã tạo điều kiện cho tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Tôi xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Phạm Thị Thu Huyền - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Xây dựng Đảng đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn, nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Tôi cũng xin cám ơn lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Bến Tre, Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre đã tạo điều kiện cho tôi về thông tin, kết quả hoạt động và kinh nghiệm trong công việc để tôi có cơ sở dữ liệu viết luận văn

Dù đã cố gắng hoàn thành luận văn một cách tốt nhất, tuy nhiên, do điều kiện, kiến thức, kinh nghiệm còn hạn chế, nên luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý quý báu của quý thầy cô

Cần Thơ, ngày tháng năm 2022

Tác giả luận văn

Tôn Đức Tài

Trang

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BÁO CHÍ

TRUYỀN THÔNG TRONG XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH,

thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN

THÔNG TRONG XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN

TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƯỚC ĐẠI HỘI

Chương 3: GIẢI PHÁP TỐI ƯU HÓA QUẢN LÝ THÔNG TIN

TRUYỀN THÔNG TRONG XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH,

XUYÊN TẠC TRÊN MẠNG XÃ HỘI GIAI ĐOẠN TRƯỚC

ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ CÁC CẤP Ở TỈNH BẾN TRE NĂM 2020 65 3.1 Yêu cầu đặt ra đối với xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên

3.2 Giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội

giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 70 3.3 Một số khuyến nghị nhằm xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên

BBC : Brittish Broadcasting Corporation (Thông tấn xã quốc gia

của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland) BCĐ : Ban Chỉ đạo

MXH : Mạng xã hội

NGOs : Non-Governmental Organizations (Tổ chức phi chính phủ) Nxb : Nhà xuất bản

PGS.TS : Phó Giáo sư, Tiến sĩ

RFA : Đài Á Châu Tự Do

RFI : Request for Information (Yêu cầu cung cấp thông tin)

VOA : Voice of America (Dịch vụ truyền thông đối ngoại chính

thức của chính phủ Hoa Kỳ)

Trang Bảng 1.1: Số liệu các trường hợp phát ngôn gây thù ghét của người sử

Bảng 1.2: Số đối tượng thường xuyên đăng thông tin sai lệch, xuyên

tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh

hưởng đến uy tín tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong

Nhân dân giai đoạn trước Đại hội Đảng bộ các cấp tỉnh

Bảng 1.3: Số lượng bài viết đăng thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống

phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh hưởng đến uy tín

tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong Nhân dân giai

đoạn trước Đại hội Đảng bộ các cấp tỉnh Bến Tre năm 2020 33

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xã hội hiện đại, báo chí truyền thông càng thể hiện vai trò, vị thế đặc biệt quan trọng Báo chí truyền thông đã và đang có nhiều đóng góp quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững của xã hội Trước tình hình đấu tranh chính trị, tư tưởng ngày càng diễn biến tinh vi và phức tạp, trong bối cảnh toàn cầu hóa và môi trường truyền thông số hiện nay, báo chí và truyền thông càng có vai trò quan trọng đặc biệt Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, đã tạo ra nhiều phương tiện truyền thông khác nhau Công chúng được tiếp cận lượng thông tin khổng

lồ, đã tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, nhận thức, hành động của chính họ

Thực tế cho thấy, Việt Nam là đất nước có tốc độ phát triển Internet nhanh, kéo theo đó, việc sử dụng MXH đã trở nên phổ biến trên cả nước.Thời gian qua, tình hình thế giới, khu vực và trong nước diễn biến ngày càng phức tạp Các thế lực thù địch, kẻ xấu lợi dụng MXH tuyên truyền xuyên tạc đường lối lãnh đạo của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Trên thực tế, mạng xã hội hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều thông tin bịa đặt, sai lệch, xuyên tạc thiếu kiểm chứng, xấu độc đang làm suy giảm lòng tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước Nhiều thông tin, hình ảnh, clip trái với thuần phong

mỹ tục của dân tộc suy giảm chuẩn mực văn hóa, kích động bạo lực gây mất

an ninh chính trị, an toàn xã hội

Chủ thể các nguồn tin sai lệch, xuyên tạc là các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam ở trong và ngoài nước Đối tượng này cực đoan về chính trị, chống Cộng, có hận thù sâu sắc với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta Lực lượng này có trong chính giới Hoa Kỳ, nhất là Hạ viện, nhằm công kích, chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa, chống phá Đảng và Nhà nước ta

Các hãng thông tấn báo chí lớn, nhất là ở Hoa Kỳ vừa là “Kênh” vừa là

“Nguồn” phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc về tư tưởng, chính trị Chẳng hạn như: RFA (Đài Á Châu Tự Do), VOA (Dịch vụ truyền thông đối ngoại chính thức của chính phủ Hoa Kỳ), BBC (Thông tấn xã quốc gia của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland), RFI,… đặc biệt là kênh Youtube đăng tải nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc thu hút số lượng lớn người xem Ở nước ngoài, còn có những tổ chức được gọi là phi chính phủ (NGOs), như: Tổ chức theo dõi nhân quyền, Liên đoàn quốc tế vì nhân quyền, Tổ chức phóng viên không biên giới,… Những tổ chức này làm chỗ dựa chính trị và cổ vũ cho các phần tử chống phá chế độ, chống phá Đảng và Nhà nước ta

Thời gian gần đây, nhất là trước đại hội Đảng bộ các cấp, Đại hội XI Đảng bộ tỉnh Bến Tre tiến tới Đại hội XIII của Đảng, mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều tài khoản đăng tải liên tục các bài viết đưa tin sai lệch, xuyên tạc, xấu độc, chống phá Đảng và Nhà nước ta như: “Việt Nam thời báo”,

“Việt Tân”, “Dân làm báo”, “Đàn chim Việt”, “Thông thuận”; kênh Youtube Lisa Phạm,…Qua rà soát của Bộ Thông tin và Truyền thông, năm 2019, Youtube có trên 55 ngàn video xấu độc,sai lệch, xuyên tạc, vi phạm pháp luật Đến tháng 10/2020, Bộ Thông tin truyền thông đã phối hợp Youtube ngăn chặn và gỡ bỏ 28.272 video vi phạm, gỡ bỏ 24 kênh youtube phản động thường xuyên đăng tải nội dung chống phá chế độ, Đảng, Nhà nước với hàng nghìn video mỗi kênh Gỡ bỏ 173 game bạo lực, cờ bạc Facebook chặn, gỡ bỏ

290 tài khoản giả mạo chống phá Đảng, Nhà nước ta; chặn, gỡ bỏ 3.673 bài viết,

154 fanpage đăng thông tin sai sự thật, xuyên tạc, tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước, bôi nhọ, xúc phạm gây mất uy tín nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân, 330 fanpage quảng cáo game, cờ bạc, đổi thưởng, 2.200 link quảng cáo bất hợp pháp, hàng giả, hàng nhái, vũ khí, tiền giả,…

Có thể khẳng định, thời gian qua, công tác xử lý, đấu tranh gỡ bỏ thông tin sai lệch, xuyên tạc, vi phạm pháp luật Việt Nam trên không gian mạng đạt

được hiệu quả cao Tuy nhiên, lượng thông tin sai lệch, xuyên tạc được các thế lực thù địch sản xuất, đăng tải trên mạng xã hội với tầng suất ngày càng nhiều Song song đó, cả facebook và Google đều né tránh việc ngăn chặn, gỡ

bỏ các tài khoản, trang cộng đồng trên facebook, các kênh youtube của các cá nhân, tổ chức phản động

Các thông tin sai lệch, xuyên tạc, vu khống , nhằm chia rẽ nội bộ, gây hoài nghi trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân, kích động, biểu tình, bạo loạn, đòi đa nguyên, đa đảng,… cứ lặp đi, lặp lại với tần số cao sẽ gây hoang mang dư luận, Nhân dân mất niềm tin với chế độ, với Đảng, Nhà nước, ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn vong của quê hương, đất nước

Tất cả vấn đề trên đặt ra yêu cầu cần có công trình nghiên cứu một cách bài bản và có hệ thống về xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội

ở nước ta nói chung và Bến Tre hiện nay nói riêng giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp, để chỉ ra những ưu điểm, tồn tại, hạn chế, tìm ra nguyên nhân, xây dựng các giải pháp nhận diện, xử lý góp phần ngăn chặn, xử lý, gỡ

bỏ thông tin xấu độc, xây dựng môi trường mạng xã hội trong sạch, xây dựng

ý thức văn hóa của cộng đồng khi tham gia mạng xã hội nhằm giảm thiểu lệch chuẩn văn hóa, suy đồi đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; xây dựng, bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, Nhà nước ở góc nhìn quản lý Báo chí truyền thông Xuất phát từ những mục tiêu trên, qua thời gian trăn trở, nghiên

cứu tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - góc nhìn từ quản lý báo chí, truyền thông” làm luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành Quản lý báo chí truyền thông

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Các sách, bài báo liên quan đến đề tài

Cơ sở Lý luận báo chí, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, PGS,

TS Nguyễn Văn Dững, cung cấp những kiến thức cơ bản, hệ thống về cơ sở lý

luận - thực tiễn báo chí truyền thông, nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức tự giác về nghề nghiệp báo chí; chức năng và nguyên tắc

cơ bản của hoạt động báo chí, truyền thông

Cuốn “Truyền thông - Lý thuyết và kỹ năng cơ bản”, PGS.TS Nguyễn

Văn Dững (chủ biên) - Đỗ Thị Thu Hằng (năm 2006), Nxb Lý luận chính trị,

Hà Nội, cung cấp kiến thức, lý luận quan trọng về truyền thông, kỹ năng trong

công tác truyền thông

Cuốn “Phê phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc và cuộc đấu tranh

chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị trong Đảng”, do Hội đồng Lý luận Trung ương biên

soạn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật, năm 2017 cung cấp các bài viết về nền tảng tư tưởng của Đảng, các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc của các thế lực thù địch

Lê Minh Toàn (Chủ biên) năm 2009 “Quản lý Nhà nước về thông tin

và truyền thông”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, nội dung quyển sách cung

cấp cho tác giả các vấn đề quản lý nhà nước về báo chí, kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin bao gồm: hệ thống cơ quan quản lý; quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, tầng số vô tuyến điện, internet, thanh tra và xử lý vi phạm về thông tin truyền thông

Tạp chí Lý luận Chính trị - Cơ quan nghiên cứu và ngôn luận khoa học của Học viên Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh với nhiều bài viết về nền tảng

tư tưởng của Đảng (Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh)

Giáo trình Quản trị khủng hoảng trong lĩnh vực báo chí truyền thông, PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, cung cấp kiến thức cơ bản trong quản trị, xử lý khủng hoảng thông tin

Cuốn “Báo chí và mạng xã hội” của TS Đỗ Chí Nghĩa, TS Đinh Thị Thu Hằng, Nxb Lý luận Chính trị (năm 2014), giúp tác giả đi sâu tìm hiểu,

phân tích mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội trong điều kiện cụ thể ngày nay Đồng thời, đề ra một số giải pháp cụ thể nhận diện và xác lập mối quan hệ hài hòa, đúng đắn giữa báo chí và MXH, vận dụng tính năng của MXH trong hoạt động báo chí

Bài viết “Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng lý

luận và văn học nghệ thuật ở Việt Nam chủ thể, mục tiêu và nguyên tắc cơ bản”, PGS, TS Đỗ Thị Thu Hằng, đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học lý

luận chính trị tháng 3 năm 2020 giúp tác giả tiếp cận, kế thừa các khái niệm thông tin sai lệch, xuyên tạc làm cơ sở kiến thức thực hiện luận văn

Đinh Thị Thúy Hằng (2015) “Liên kết giữa báo chí và mạng xã hội” Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, số tháng 12/2015

Bài viết “Hoàn thiện pháp luật về quản lý nội dung thông tin mạng”,

TS Phạm Thị Duyên Thảo, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; TS Phan Thị Lan Phương, Khoa luật, Đại học Quốc gia Hà Nội Ngày đăng 01/01/2019, trên tạp chí Nghiên Cứu lập pháp, Viện nghiên cứu Lập pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội cung cấp nhiều kiến thức xoay quanh một

số tồn tại của Luật An ninh mạng cần phải bổ sung, chấn chỉnh

Văn bản Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã cung cấp cho tác giả các nội dung quan trọng về chủ trương, giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong giai đoạn hiện nay

Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Luận văn thạc sĩ “Quản lý báo chí,

truyền thông tại tỉnh Phú Thọ nhằm xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội hiện nay” của tác giả Cao Thị Hương Giang (năm 2019)

Luận văn thạc sĩ báo chí học “Tác động của mạng xã hội đến giới trẻ”

của tác giả Bùi Thu Hoài (năm 2014), Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội

2.2 Các cuộc tọa đàm, hội nghị, hội thảo, luận văn liên quan đến đề tài

Tọa đàm “Những vấn đề cần tập trung đối với công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ 2020 - 2025 trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, đạo đức” với nhiều tham luận quan trọng, như: “Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức”;

“Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa”; “Đấu tranh phòng, chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa trong lực lượng vũ trang Bến Tre”

Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động của lực lượng tham mưu, giúp việc tham gia đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên internet,

mạng xã hội của Ban Chỉ đạo 35 cấp tỉnh và tương đương năm 2019

Hội nghị trao đổi kinh nghiệp hoạt động của lực lượng tham mưu, giúp việc tham gia đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên internet, mạng xã hội của Ban Chỉ đạo 35 cấp tỉnh và tương đương năm 2020

Các bài viết, tài liệu thể hiện nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng đều xoay quanh các kinh nghiệm, giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội Các tham luận tại các hội nghị, hội thảo tập trung các vấn đề:

“Một số kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong phối hợp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên internet, mạng xã hội”; “Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các lực lượng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái thù địch”; “Đấu tranh với các nền tảng xuyên biên giới gỡ bỏ thông tin sai lệch, xuyên tạc - thực trạng và giải pháp”; “Tác tiến thông tin

và vai trò phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng”; “Công tác phối hợp đấu tranh, ngăn chặn hoạt động tán phát thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên không gian mạng”; “Kinh nghiệm trong phát hiện, phối

hợp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng; “Một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn hoạt động tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị cho công nhân dân lao động, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”; “Công tác xây dựng, tổ chức hoạt động lực lượng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh, phản bác gỡ bỏ thông tin sai lệch, xuyên tạc trên internet, mạng xã hội”,…

Kỷ yếu hội nghị trao đổi kinh nghiệm BCĐ 35 gồm các tham luận về giải pháp, kinh nghiệm đấu tranh phản bác thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội

2.3 Đánh giá chung

Từ trước đến nay, các công trình nghiên cứu, các bài báo khoa học, hội thảo về xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội có tổ chức Tuy nhiên, số lượng đề tài nghiên cứu, bài viết, hội thảo về việc xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc còn tương đối khiêm tốn Và đây cũng thường là những nội

dung “MẬT”, ít được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng Ít tài

liệu làm cơ sở tiếp cận, nghiên cứu, lĩnh hội và phát triển rộng hơn

Phần lớn những công trình nghiên cứu đó thể hiện ở 5 lĩnh vực: 1

Những giáo trình, bài viết chuyên sâu đề cập đến một số nội dung nghiên cứu

của đề tài xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội 2 Các cuộc hội

thảo, tọa đàm, hội nghị tổng kết, trao đổi kinh nghiệm xoay quanh vấn đề xử

lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội 3 Kiến thức được học tập và các giáo trình về chuyên ngành quản lý báo chí truyền thông 4 Những luận văn nghiên cứu về mạng xã hội 5 Kinh nghiệm thực tế trong quá trình trực

tiếp thực hiện nhiệm vụ tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới

Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu sâu về “Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thông”

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở khảo sát, tổng hợp, phân tích, rút ra một số nhận xét đánh giá sự tiện ích của mạng xã hội; tác động tiêu cực của thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội để đề xuất các giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thông

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Cơ sở lý luận và thực tiễn về thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội ở Bến Tre hiện nay

Nghiên cứu, đánh giá thực trạng thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng

xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020

Đề xuất một số giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng

xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thông”

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung tìm hiểu cơ sở lý luận, thực tiễn, nhận dạng; thực trạng và các giải pháp quản lý báo chí truyền thông trong xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020 - từ góc nhìn quản lý báo chí truyền thông

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu, khảo sát các trang mạng xã hội youtube, facebook, zalo…, việc xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trước đại hội Đảng bộ các cấp trên địa bàn tỉnh Bến Tre Thời gian khảo sát: năm 2020

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn nghiên cứu trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo

chí, thông tin và truyền thông, lý thuyết khoa học của ngành báo chí học; cơ

sở lý luận báo chí; về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trong tình hình hiện nay; về công tác tuyên giáo và quản lý báo chí, truyền thông

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các nghị quyết, văn bản,

đường lối lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên lĩnh vực báo chí truyền thông, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; luật báo chí; luật an ninh mạng; hệ thống lý thuyết về báo chí truyền thông, quản trị khủng hoảng truyền thông có liên quan đến đề tài được thể hiện qua các công trình nghiên cứu trước đây; các bài báo khoa học, các bài luận tại các hội thảo khoa học, tọa đàm, hội nghị trao đổi kinh nghiệm liên quan đến xử lý thông tin xấu độc trên mạng xã hội

Phương pháp phân tích tổng hợp: Được sử dụng để phân tích và đánh

giá những ưu điểm, hạn chế tồn tại, nguyên nhân liên quan đến công tác xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre trong năm 2020

Phương pháp thống kê, tổng hợp: Được sử dụng để sắp xếp, tổng hợp

dữ liệu sơ cấp thu thập được một cách khoa học nhất, biến dữ liệu sơ cấp thành dữ liệu thứ cấp phục vụ cho quá trình phân tích thực trạng thông tin xấu độc và xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc giai đoạn trước đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre trong năm 2020

Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn một số cán bộ lãnh đạo, quản

lý của Ban Tuyên giáo tỉnh ủy, Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn làm rõ hơn về hậu quả, tác động tiêu cực của thông tin sai lệch, xuyên tạc đến đại hội Đảng bộ các cấp, đến an ninh chính trị của địa

phương, an ninh quốc gia, cách thức nhận diện để đề ra các giải pháp xử lý làm sạch môi trường thông tin, báo chí nói chung và thông tin mạng nói riêng nhằm bảo vệ chế độ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ người dân Bến Tre trước các thông tin sai lệch, xuyên tạc

Bổ sung thêm các khái niệm về thông tin sai lệch, xuyên tạc, mô hình mới trong xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trước đại hội Đảng bộ các cấp

6.2 Giá trị thực tiễn

Luận văn có giá trị tham khảo về thực tiễn thông qua những cơ sở dữ liệu xác thực, phân biệt, nhận diện các loại thông tin sai lệch, xuyên tạc, tác động tiêu cực gây ra hậu quả khó lường, ảnh hưởng đến sự an nguy của quốc

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được bố cục thành 3 chương, 9 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xử lý thông tin sai lệch, xuyên

tạc trên mạng xã hội

Chương 2: Thực trạng xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã

hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020

Chương 3: Giải pháp xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã

hội giai đoạn trước đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG

TRONG XỬ LÝ THÔNG TIN SAI LỆCH, XUYÊN TẠC

Để đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu thông tin, giao tiếp của con người vì sự tiến bộ và phát triển bền vững của xã hội, nhiều quốc gia đã ban hành các văn bản luật và các hành lang pháp lý bảo đảm quyền được thông tin, quyền được biết của công dân Quốc hội khóa XIII nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày 04/3/2016 đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin, bắt đầu có hiệu lực từ tháng 7/2018 Đó là bước tiến của Việt Nam trong quá trình dân chủ hóa đời sống xã hội

Thông tin là nhu cầu không thể thể thiếu, là nhu cầu phát triển của con người và xã hội, đồng thời là động lực của sự phát triển Ngày nay, trong cuộc đấu tranh chính trị - tư tưởng càng phức tạp, kinh tế thị trường càng phát triển thì tính chất thông tin cũng ngày càng đa đạng và phức tạp

Thông tin có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đấu tranh chính trị -

tư tưởng, sự phát triển kinh tế, khoa học và công nghệ, góp phần hình thành diện mạo văn hóa quốc gia cũng như nhân cách mỗi con người Thông tin ngày càng đi sâu vào đời thường, đi sâu vào mọi lĩnh vực của cuộc sống cá nhân và cộng đồng

Một nhà nghiên cứu nổi tiếng người Mỹ tên là Jost cho rằng: “Con người ta khi sinh ra đã sẵn có cơ quan cấu âm, có thể phát ra âm thanh để trao đổi thông tin và cơ quan thính giác để tiếp nhận thông tin Hai cơ quan này không chỉ có mặt cùng chúng ta lúc sinh ra mà còn đi cùng ta suốt cuộc đời, phát huy khả năng và tác dụng của mình Bản chất con người mang lại một sự hiếu kỳ vô hạn, nó tạo nên lòng quan tâm bất diệt với mọi sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh.Ví dụ các hành động cử chỉ của người khác, với những sự vật, hiện tượng và sự vật của thế giới tự nhiên, hay với những chuyện xảy ra với mọi người bất kể có quen biết hay không,…”

Cho thấy, nhu cầu nắm thông tin của con người là bản năng, là ham thích Nhu cầu thông tin, cũng như đời sống tinh thần của con người, là nhu cầu thiết yếu, chính đáng, không chấp nhận sự đơn điệu, nghèo nàn Tính phong phú và đa đạng của thông tin bắt nguồn từ cuộc sống muôn màu, muôn vẻ Đó cũng chính là nhu cầu, mong đợi, tâm lý và thị hiếu tiếp nhận của con người

Chúng ta đang sống trong giai đoạn mà thông tin luôn được sự quan tâm mọi lúc, mọi nơi, trong cả các lĩnh vực đời sống xã hội, thông tin là nguồn lực, là động lực của sự phát triển, thông tin là lợi nhuận,… Có rất nhiều cách hiểu về thông tin Kể cả các từ điển cũng không thể nhất quán, thống nhất một định nghĩa Ví dụ như từ điển Oxford English Dictionary thì cho rằng thông tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức trong khi một số từ điển khác thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức - Thông tin là điều mà người ta biết, hoặc thông tin là sự chuyển giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người,… Trong khi cuốn “Bùng nổ truyền thông”, cho rằng, thuật ngữ thông tin có thể hiểu theo hai hướng nghĩa:

Nghĩa đầu tiên, thông tin là nói về một hành động cụ thể từ đó tạo ra một hình

dạng; nghĩa thứ hai, thông tin là nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái

niệm hay một biểu tượng Hai hướng hiểu nghĩa này cùng tồn tại, một hướng vào sự tạo lập cụ thể, một hướng vào sự tạo lập kiến thức và truyền đạt Tuy nhiên, cùng sự phát triển của xã hội, khái niệm thông tin cũng phát triển theo

Nếu hiểu theo nghĩa thông thường, thông tin là tất cả các sự vật, hiện tượng, sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán nhằm tăng thêm sự hiểu biết của con người và được hình thành trong quá trình giao tiếp, trong cuộc sống, chúng ta có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua nhiều kênh như: các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, các kênh truyền thông, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh

Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội bằng từ ngữ, tiếng nói, ký hiệu, hình ảnh,… hay nói rộng hơn bằng tất cả các phương tiện tác động lên các giác quan của con người Khi khoa học công nghệ ngày càng phát triển, trên từng lĩnh vực khoa học riêng, thuật ngữ thông

tin cũng có nhiều cách hiểu khác nhau Có thể kể: Trong lĩnh vực viễn thông,

thông tin là tất cả hoạt động nhằm mục đích nhằm chuyển tải, đảm bảo tính

chính xác của các thông điệp Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông

tin hoạt động dựa trên nội dung các thông điệp, đặc biệt là khi tiếp xúc với công chúng Trong lĩnh vực báo chí, thông tin Trong lĩnh vực báo chí, thông tin được dùng để miêu tả các sự kiện, câu chuyện, bằng chứng của một sự việc, hoặc nhiều sự kiện liên kết thành

Như vậy, thông tin là sự thông báo, trao đổi, giải thích về một đối

tượng cụ thể nào đó và được thể hiện thông qua các dạng tín hiệu như âm thanh, chữ số, chữ viết… nhằm mang lại một sự hiểu biết nào đó cho đối

tượng nhận tin Hay nói cách khác, thông tin là tất cả các sự vật, hiện tượng,

các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng sự hiểu biết của con người được hình thành trong quá trình giao tiếp hoặc thông qua các phương tiên thông tin đại chúng, ngân hàng dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh

Hiện nay, việc ra đời mạng thông tin toàn cầu internet với những dạng thức tồn tại cụ thể của nó trên mạng xã hội (facebook, fanpage, zalo,

youtube,…) đã làm thay đổi căn bản khả năng đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của con người Trong xã hội mà MXH phát triển vũ bão như hiện nay, con người được tiếp cận thông tin tăng lên gấp bội, trong đó nhiều thông thật giả lẫn lộn Song song đó, sự “lệch chuẩn” trong tâm lý tiếp nhận làm sai lệch các chuẩn mực giá trị của thông tin, thông tin được hiểu lệch, sai bản chất, vấn

đề đặt ra trong công tác tư tưởng là phải xử lý, giải quyết, định hướng để thông tin theo chiều hướng tích cực tránh gây ra cuộc “khủng hoảng” thông tin

1.1.2 Thông tin sai lệch, xuyên tạc

Thông tin sai lệch, có thể hiểu là thông tin giả, có nội dung sai sự thật,

hoặc không chính xác, hoặc chỉ phản ánh một khía cạnh nào đó mang tính phiến diện, đơn chiều, lệch lạc về sự việc, hiện tượng hoặc quá trình xã hội Thông tin sai lệch nhằm dẫn người tiếp cận thông tin đến những nhận thức sai lầm và những hành động có hại, tiêu cực

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Hằng: Thông tin xuyên tạc là

thông tin không đúng sự thật và chủ thể truyền thông bao gồm người sáng tác thông điệp và người phát tán thông tin biết rõ điều này nhưng đã cố ý nói dối hoặc bịa đặt có chủ đích nhằm vào các đối tượng với mục tiêu xác định Chủ thể sáng tác thông điệp và phát tán thông tin xuyên tạc đã thêm thắt, thổi phòng, bóp méo, bịa đặt; làm cho người tiếp nhận thông tin hoàn toàn hiểu sai

bản chất của sự vật, hiện tượng (Nguồn: Bài viết “Xử lý thông tin sai lệch,

xuyên tạc trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận và văn học nghệ thuật ở Việt Nam, chủ thể, mục tiêu và nguyên tắc cơ bản” của PSG.TS Đỗ Thị Thu Hằng, đăng

trên Tạp chí Thông tin Khoa học lý luận chính trị, số tháng 3 năm 2020)

Đây là loại thông tin sử dụng lập luận để bóp méo, lừa đảo, xuyên tạc một cách có chủ đích nhằm mục đích đánh lừa người tiếp nhận, đẩy họ vào tình thế bất lợi Những thông tin này thường dễ thấy ở những trường hợp cố tình phát ngôn sai sự thật giải thích sai các vấn đề, sự kiện, sự vật, để đưa ra những lập luận xuyên tạc thường là sai lệch giữa bản chất với hiện tượng,

giữa cái lớn, tổng thể và cái nhỏ, cái chi tiết, giữa tính chất chung với những biểu hiện sai lệch trong những thời điểm có thể

Từ những thông tin trên, chúng ta có thể đúc kết lại: Thông tin xuyên

tạc là thông tin mập mờ, phiến diện, lệch lạc; thông tin đã được thêm thắt,

thổi phồng, bóp méo, bịa đặt khiến người tiếp nhận thông tin hiểu nhầm, hiểu sai bản chất của các sự vật, hiện tượng Thông tin xuyên tạc dễ dàng được tạo

ra, lan truyền, gây ra nhiều tiêu cực xã hội khó có thể lường trước

1.1.3 Mạng xã hội

MXH là một khái niệm xuất hiện đầu tiên trong lĩnh vực xã hội học, dùng để gọi toàn thể những cá nhân, tổ chức được kết nối với nhau bởi những tương tác xã hội thường xuyên

Vào cuối năm 1990, MXH xuất hiện trên internet như những dịch vụ, bắt đầu từ Mỹ và trở thành một hiện tượng toàn cầu Sự xuất hiện của những dịch vụ này gắn liền với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật số ngày càng cho phép những người sử dụng có thể tương tác nhanh hơn, tác động lẫn nhau một cách mạnh mẽ hơn Sự ra đời của một số hình thái mạng xã hội như: blog, Twitter, Facebook, Zalo…

Mạng xã hội có thể hiểu một nền tảng trực tuyến, hay một trang web,

một chương trình sử dụng công nghệ số giúp những cá nhân, nhóm cá nhân dễ dàng kết nối để gặp gỡ, chia sẻ, tương tác, thể hiện tình cảm, cập nhật thông tin với nhau

Nhờ nền tảng internet và kỹ thuật số mà các chức năng và ứng dụng của mạng xã hội được người dùng sử dụng vào việc riêng Thế nhưng, từ lẽ

đó, việc sử dụng mạng xã hội vào việc không tốt đã gây ảnh hưởng rất lớn đến an ninh truyền thông, làm cho sự xâm nhập và gây nên nhiều tổn thất cho nơi mà người dùng muốn đạt được mục đích

Theo thống kê của cơ quan chức năng Nhà nước Việt Nam: Số lượng người dùng internet ở Việt Nam năm 2020 là 68,17 triệu người, tăng 6,2 triệu

người so với năm 2019 (tăng đến 10%); có hơn 145 triệu thiết bị di động được kết nối với internet, bình quân mỗi người dùng 2,1 thiết bị di động và có hơn

65 triệu người dùng các mạng xã hội: Facebook, Youtube, Zalo, FB Messenger, Instagram, Tiktok, Twitter, Skype, Viber, Printest, Line, Linkedin, Wechat, Whatsapp, Twitch, Snapchat (theo thứ tự từ cao đến thấp) Thời gian

mỗi người sử dụng Internet một ngày trung bình là 6 giờ 30 phút, chiếm hơn 1/4

thời gian trong ngày, cụ thể: 95% người dùng Internet để xem video trực tuyến, 73% nghe nhạc trực tuyến, 57% xem vlog, 46% nghe radio và 33% nghe podcast (Nguồn: báo cáo của Vietnam Digital Advertising 2019)

* Mạng xã hội Youtube: Là một trang web chia sẻ video của Google

Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, đến đầu năm 2019, kênh Youtube đã đạt mốc 5,86 tỷ lượt xem trên một video (Despacito) và con số này sẽ vượt hơn nữa Theo thống kê, hiện nay Việt Nam có khoảng 45 triệu xem và nghe youtube; là một trong những trang web được người dùng truy cập và chia sẻ nhiều nhất Youtube có quá nhiều tiện ích nên được nhiều người sử dụng, không chỉ là một trang mạng xã hội, Youtube đây còn là công

cụ tìm kiếm nhiều thứ liên quan đến phim ảnh, ca nhạc, thời sự,…

Tại nước ta, đến cuối năm 2020 có khoảng 120.000 người Việt đã đăng

ký tạo kênh Youtube, trong đó có khoảng 15.000 trang có thu tiền từ quảng cáo, khoảng 350 trang, kênh có hàng triệu người theo dõi Để đăng ký kênh, kiếm tiền từ Youtube, mỗi trang chỉ đạt ít nhất 4.000 giờ xem trong 12 tháng gần nhất cho toàn bộ video, có 1.000 subscriber, đạt 10.000 lượt xem “thật” không phải lượt xem ảo Như vậy việc kiếm tiền từ Youtube khá dễ dàng và công việc này có thể đem lại thu nhập, có nhiều người thành công, với số tiền kiếm được từ Youtube khá cao, làm cho nhiều người đăng ký, lập kênh, tạo nhiều video để chia sẻ Điều này, gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản

lý, khảo tất cả các video trên kênh Youtube do người Việt Nam tạo (Nguồn

Báo cáo Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2020)

* Mạng xã hội Facebook: Là một dịch vụ MXH truy cập miễn phí do

Mark Zuckerberg sáng lập Mục đích của MXH này giúp người dùng có thể tham gia mạng lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trường học và khu vực để liên kết và giao tiếp với nhau Cộng đồng mạng có thể kết bạn và gửi tin nhắn với nhau; người dùng có thể cập nhật hồ sơ cá nhân để thông báo cho bạn bè Đặc biệt, khi sử dụng Facebook, người dùng có thể cập nhật trạng thái cảm xúc và nói lên suy nghĩ của mình Vì thế, Facebook đã trở thành

MXH phổ biến nhất hiện nay

MXH Facebook ra đời và có mặt tại Việt Nam từ năm 2004, hiện tại nước ta có khoảng 65 triệu người sử dụng facebook ở nhiều độ tuổi khác nhau, cao thứ 7 thế giới Đây là một trong những bước phát triển của phương tiện truyền thông mới, vì nó đã mang nhiều tiện ích, đáp ứng mục đích, nhu cầu đa dạng của từng cá nhân, nhóm cá nhân liên quan đến công việc, học tập, mua bán, kinh doanh Đặc biệt nó không bị giới hạn về không gian, thời gian

và với chi phí rẻ nhất có khả năng mở rộng và thiết lập các hệ thống, cơ sở giao tiếp, thông tin nhanh chóng Bên cạnh đó, MXH trở thành kênh giải trí hoàn hảo, là không gian lý tưởng để giới trẻ giải tỏa áp lực trước sự hối hả và nhiều điều mà họ phải đối mặt trong cuộc sống hàng ngày Với tiện ích, MXH đang trở thành nhu cầu không thể thiếu trong đời sống của con người hiện nay Tuy nhiên, Facebook cũng tồn tại nhiều hạn chế, đó là, giảm tương tác giữa người với người; làm mọi điều chỉ để gây chú ý; làm xao nhãng mục tiêu

cá nhân; tăng nguy cơ trầm cảm; giết chết sự sáng tạo Việc sử dụng mạng xã hội Facebook mang đến lợi ích hay đem lại tác hại phụ thuộc vào cách sử dụng của từng cá nhân

* Mạng xã hội Zalo

Zalo nổi lên trong thời gian gần đây (2012) như là một hiện tượng của làng ứng dụng Việt Zalo "khởi thủy" là OTT - ứng dụng gọi điện, nhắn tin miễn phí (tương tự như Viber, WhatsApp, Line, Kakao Talk, Mocha…) được

VNG (Công ty Tập đoàn Game Việt Nam) ra mắt lần đầu tiên vào tháng 8/2012 (bản thử nghiệm) và 4 tháng sau ra bản chính thức Zalo là từ kết hợp của Zing và Alo (dùng để chào nhau khi nghe máy ở Việt Nam) Trước đó, công ty định đặt tên ứng dụng là Zing Talk, nhưng cuốicùng chọn tên Zalo, vì muốn đây thực sự là một bước khởi đầu mới

Zalo cung cấp cho người dùng nhiều tính năng, từ cơ bản đến nâng cao, như: Nhắn tin miễn phí với tốc độ nhanh, tính ổn định cao; tương thích với các nền tảng iOS, Windows Phone, Android; có tính năng liên kết không giới hạn với các trang MXH hàng chiếm số đông người dùng như Facebook, Zing Me.Zing….; đây là sản phẩm phù hợp dành cho người Việt, từ phần nội dung đến thiết kế và giao diện; zalo luôn có các bản cập nhật mới, hỗ trợ xử lý lỗi

và bổ sung nhiều tính năng

Theo thống kê và công bố của Viện Chiến lược Thông tin và Truyền thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) đầu năm 2019 Zalo có gần 47 triệu người Việt Nam tin dùng, thời gian sử dụng trung bình 2,12 giờ/ngày Nếu tính kết quả chi tiết, hiện nay, mỗi ngày, người sử dụng zalo đã gửi và nhận gần 1 tỷ tin nhắn, trên 50 triệu phút gọi và 45 triệu ảnh trên Zalo Tại Việt Nam, thời gian sử dụng zalo trung bình 3,55 giờ/ngày với 60 triệu người dùng; Youtube là 2,65 giờ/ngày với 50 triệu người dùng Tuy nhiên, thông tin của Zalo cho biết, ứng dụng zalo đã đạt trên 100 triệu người sử dụng, vượt cả Facebook (Nguồn: ADSOTA - Công ty quảng cáo chính thức của Facebook tại Việt Nam)

1.1.4 Thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội

Hiện nay, cộng đồng mạng ở Việt Nam nói riêng và các trang MXH, diễn đàn nói chung có nhiều nhóm hoặc một bộ phận người sử dụng mạng xã hội có xu thế chủ động trông chờ nhằm mục đích chia sẻ những thông tin tiêu cực, dù là thông tin nhỏ nhất Song song đó, vẫn có một nhóm người mong muốn tiếp cận, nắm bắt, chia sẻ và tán phát các thông tin sai lệch, xuyên tạc

có mục đích Để thu hút sự quan tâm của nhiều người, các trang bán hàng online đã thực hiện phương thức này; các thế lực thù địch tạo nhiều trang thông tin với mục đích đăng tải, chia sẻ nhiều thông tin sai sự thật, bịa đặt, tin giả trên không gian mạng với mục đích chống phá Đảng, Nhà nước

Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, đứng trước bối cảnh xã hội có nhiều biến động, khó lường, khó đoán về nhiều mặt như tư tưởng, kinh tế - xã hội, chính trị, dịch bệnh, thiên tai, địch họa,… sự phản ứng của cộng đồng mạng

đó được xem như ngòi nổ trong xã hội hiện nay (ví dụ như vụ việc bà Nguyễn Phương Hằng lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, xúc phạm tổ chức, cá nhân trên mạng xã hội) Bởi tâm lý đám đông lúc này là sẵn sàng ngóng đợi ở mức cao, là cơ hội để tạo ra những thông tin sai lệch, xuyên tạc nhằm tạo ra những cuộc khủng hoảng thông tin có chủ đích Mặt khác, cộng đồng mạng có tâm lý muốn đưa thông tin đầu tiên, trước nhất,

“độc quyền” mang tính chất tiết lộ những tiêu cực về một cá nhân, tổ chức, cộng đồng để thu hút số lượng độc giả

Như vậy, thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội là thông tin

phản ánh, không chính xác hoặc phản ánh một mặt, một khía cạnh mang tính phiến diện, đơn chiều, lệch lạc về sự việc, hiện tượng hay quá trình xã hội; phản ánh thiếu tính lịch sử, cụ thể nhằm mục đích chống phá Đảng, Nhà nước, hoặc một các nhân, tổ chức của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị được lan truyền, trên không gian mạng gây hậu quả tiêu cực cho chính tổ chức, cá nhân đó

1.1.5 Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội giai đoạn trước Đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020

Xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội được hiểu là toàn

bộ quá trình đánh giá, xem xét đưa ra những kết luận đúng sai của thông tin chủ thể đăng thông tin trên mạng xã hội từ đó tiến hành những hoạt động xử phạt ở các mức độ khác nhau như xử phạt hành chính, hình sự,… hoặc viết

bài phản bác, cung cấp thông tin chính thống nhằm điều chỉnh hành vi lệch lạc, đính chính các quan điểm sai trái và xử lý kịp thời các hành vi phát ngôn chưa phù hợp đi ngược lại các quan điểm của Đảng, Nhà nước, nhất là giai đoạn trước Đại hội Đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre năm 2020

Tại Bến Tre, trong thời gian trước Đại hội Đảng bộ các cấp, các cơ quan chức năng đã phát hiện, gọi, hỏi, đấu tranh với 114 đối tượng thường xuyên truy cập chương trình có nội dung xuyên tạc, nói xấu lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đăng tải thông tin sai sự thật về Covid-19 làm ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong Nhân dân Giáo dục, răn đe 103 đối tượng, 01 tổ chức; xử phạt hành chính 11 đối tượng với số tiền 60.500.000đ; buộc tháo gỡ, cam kết không tái phạm 25 trường hợp đăng tải, chia sẻ các bài viết có nội dung xuyên tạc trên mạng xã hội Xử phạt 05 trường hợp với số tiền 12 triệu đồng về hành vi truy cập trang web xấu, hoạt động không có giấy chứng nhận đủ điều kiện

Lực lượng toàn tỉnh viết, đăng tải, chia sẻ trên 5.000 bài viết đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái thù địch thu hút trên 3 triệu lượt tiếp cận, bày

tỏ cảm xúc, hàng ngàn lượt chia sẻ, bình luận theo hướng tích cực Tiêu biểu như fanpage Cù Lao Dừa, Tuổi trẻ Bến Tre với hơn 26.000 lượt theo dõi, trang facebook “Cây Dừa Lửa”, nhóm hương dừa với 1.160 thành viên góp phần thực hiện có hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới

Tổ chức lực lượng theo dõi, báo xấu, vô hiệu hóa 39 tài khoản có nội dung xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước Xây dựng trên 200 tài khoản ảo nhằm thực hiện nhiệm vụ theo dõi, trinh sát không gian mạng

Đây là những hoạt động góp phần quan trọng trong việc xử lý thông tin sai lệch, xuyên tạc trên mạng xã hội một cách kịp thời, đảm bảo an ninh, an toàn không gian mạng trên địa bàn tỉnh trước thềm đại hội đảng bộ các cấp ở tỉnh Bến Tre

1.1.6 Quản lý báo chí truyền thông

Quản lý báo chí truyền thông là hoạt động của cơ quan nhà nước được

giao nhiệm vụ Quản lý nhà nước về báo chí truyền thông; thông qua đó, các chủ thể quản lý tổ chức điều khiển, kiểm tra, giám sát có tổ chức các hoạt động liên quan đến báo chí của các đối tượng quản lý là báo chí truyền thông, các cơ quan báo chí, nhà báo, nhà truyền thông theo quy định của pháp luật, phù hợp với thực tiễn hoạt động báo chí truyền thông trong nước và hội nhập với báo chí truyền thông thế giới, đảm bảo báo chí truyền thông thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin theo mục tiêu, nhiệm vụ

Quản lý báo chí truyền thông ở nước ta phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước Do đó, việc nắm vững, những quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về quản lý báo chí truyền thông là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng và cần thiết

1.2 Quan hệ giữa báo chí truyền thông và mạng xã hội

1.2.1 Mối quan hệ

Với sự phát triển mạnh mẽ của MXH và truyền thông xã hội trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi báo chí phải xem lại và có phương thức hoạt động cho phù hợp Báo chí không còn hoạt động trong bối cảnh “một mình một chợ” như không lâu trước đây nữa, thậm chí “không có mợ thì chợ vẫn đông”!

Chẳng hạn, hơn 10 năm qua việc số hóa thông tin đã khiến báo in phải đặt lại vấn đề phương thức phân phối thông tin trên giấy Có ba yếu tố quan trọng đã làm đảo lộn toàn bộ hệ thống phân phối này cũng như nền tảng của kinh tế báo chí: Tiếp cận thông tin nhanh, dễ dàng và không mất tiền; quảng cáo chuyển sang nền tảng số và biến mất dần khỏi báo in; thông tin được cung cấp thừa thãi và có tốc độ truyền tải nhanh

Báo in đã mất sự độc quyền và sự sụt giảm nguồn thu quảng cáo đã làm thay đổi phương thức phân phối và phát hành thông tin Các doanh nghiệp báo chí lớn đã phải đầu tư vào những nền tảng mới, những khu vực địa lý mới

và những phương thức tiêu thụ thông tin mới Báo chí cũng đã thích nghi và chung sống với truyền thông xã hội, mạng xã hội dưới nhiều hình thức và mức độ khác nhau

Năm 2015, có 2 sự kiện cho thấy Facebook và những người sử dụng nó

là các nhà báo đang xích lại gần nhau hơn:

Sự kiện thứ nhất là, việc Facbook tung ra nền tảng Signal nhằm cạnh

tranh nghiêm chỉnh với Twitter, công cụ gác cửa tin tức đang có nhiều ưu thế cho nghề báo Signal là một ứng dụng của Facebook trực tiếp nhắm đến các nhà báo để giúp họ xác định những xu hướng từ những nội dung được đăng tải trên truyền thông xã hội Công cụ này cho phép các nhà báo theo dõi các nhóm có chung những quan tâm, chẳng hạn như các thành viên của Quốc hội

Mỹ cũng như các nhân vật nổi tiếng bằng cách tham khảo thường xuyên dòng thông tin đang được đăng tải của những người này

Sự kiện thứ hai, liên quan đến việc giám tuyển thông tin thời sự và báo

chí Tháng 9/2015, Facebook thông báo sử dụng rộng rãi “instant articles” (các bài viết có thể dùng ngay được) và được hợp tác với báo Washington Post, “instant articles” cho phép mạng xã hội giữ chân những người sử dụng trên nền tảng của mình bằng cách giúp họ trực tiếp tiếp cận với những phương tiện truyền thông sản xuất nội dung Đây là cách để Facebook chuyển từ vị thế trung gian, nói nôm na là người dẫn mối (đăng tải một đường link dẫn đến một phương tiện truyền thông) sang thành chủ trọ (mọi thứ đều có sẵn tại chỗ) Cách làm này không là một tin vui cho các trang online của các tờ báo vốn từ lâu đã đánh mất độc giả và nguồn thu quảng cáo vào tay các mạng xã hội

Nhìn chung, những sự kiện này không khỏi gây lo ngại rằng sự tiếp cận giữa mạng xã hội và báo chí sẽ có nguy cơ đe dọa đến chính sự tồn vong của báo chí Thế nhưng, từ góc độ nhà báo, câu hỏi đúng hơn được đặt ra là: Vì sao truyền thông xã hội trở thành một công cụ không thể thiếu đối với họ?

Ở Việt Nam, sự hiện diện, hay sự ý thức về tầm quan trọng của Internet, công nghệ mới và mạng xã hội trong hoạt động báo chí của các nhà báo và các tòa soạn khá rõ ràng Theo số liệu thống kê tính đến ngày 30/11/2021, cả nước có 815 cơ quan báo chí, trong đó có 114 cơ quan báo (báo in và điện tử), 557 báo và tạp chí in, 116 tạp chí (in và điện tử), 29 cơ quan báo chí điện tử độc lập; có 72 cơ quan có giấy phép hoạt động phát thanh - truyền hình với 2 đài quốc gia, 64 đài địa phương, 5 kênh truyền hình Trong đó, không ít tòa soạn báo đã có các chuyên mục riêng về các thông tin

từ mạng xã hội trên tờ báo mạng điện tử của mình như Thế giới Mạng trên tờ Một thế giới (motthegioi.vn) của Hội Thông tin và Khoa học Việt Nam hay Cộng đồng Mạng trên tờ Kiến thức (kienthuc.net.vn) của Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam Cộng đồng truyền thông ở Việt Nam đã và đang tiếp tục hoàn thành “sứ mạng” của mình trong việc “cung cấp thông tin”

và “thúc đẩy các hoạt động giám sát và phản biện xã hội”

Nguồn tin rất quan trọng đối với nhà báo, đặc biệt, trong giai đoạn thông tin phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng như hiện tại Trong thực hành nghề nghiệp của mình, hầu hết các nhà báo thường phụ thuộc vào các nguồn tin chính thống là do khả năng dễ tiếp cận các nguồn tin Khả năng

họ có thể giải thích đầy đủ thông tin và cung cấp những thông tin đáng tin cậy Bên cạnh đó, mạng xã hội bao gồm cả Facebook và Twitter ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các tòa soạn báo hiện đại và được xem là những nguồn tin giá trị cho cả nhà báo và cả những người sử dụng internet

1.2.2 Tác động, thách thức giữa báo chí truyền thông với mạng xã hội

* Tác động giữa báo chí truyền thông với mạng xã hội

Hiện nay, mạng xã hội đang được các tòa soạn báo và các nhà báo chuyên nghiệp sử dụng rộng rãi MXH đã và đang tác động to lớn đến cách thu thập, sử dụng tin tức và hình thái tác nghiệp của phóng viên báo chí và khả năng ứng xử của người dùng Con người không cần tìm đến tin tức mà tin

tức tự động tìm đến con người Một bài viết, một phóng sự, một bức ảnh hay video clip được coi là hay, không chỉ thu hút sự quan tâm của độc giả - người dùng cuối, mà còn phải khiến cho người dùng đó chia sẻ trên mạng xã hội, phải làm sao lôi kéo được cả độc giả lẫn bạn bè, người thân của họ

Trên thế giới, cách đưa tin của nhiều hãng thông tấn và tờ báo về các sự kiện lớn trong những năm qua cho thấy, họ tận dụng triệt để nguồn tin từ "báo chí xã hội" Thực tế, không có tòa soạn nào đảm bảo nhân lực để có thể nắm bắt tất cả các sự việc, diễn biến mới trên khắp thế giới Họ phải dựa vào tai mắt của các nhà báo không chuyên từ khắp nơi Trào lưu "báo chí xã hội" đang góp phần chung tay với báo chí chuyên nghiệp để đưa tin về các sự kiện một cách đa chiều và đầy đủ hơn Mạng xã hội, "báo chí xã hội" còn thể hiện quyền tự do ngôn luận của người dân và người dân cũng phải có trách nhiệm với thông tin mà mình đưa ra

Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo “Báo chí và mạng xã hội”, do Hội Nhà báo Việt Nam và Tạp chí Người làm báo phối hợp tổ chức, PGS TS Đinh Thị Thúy Hằng, Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) nhận định: Hiện nay, mạng xã hội (MXH) ngày càng phổ biến trong cuộc sống hàng ngày Đây là hình thái giao tiếp mới, năng động nhằm đơn giản hóa phương thức tương tác và gắn kết giữa con người với nhau Sự tác động qua lại giữa báo chí - MXH đã tạo ra nhiều tiện ích và không từ những hệ lụy đòi hỏi chúng ta cần nhận thức về nó chuẩn xác và rõ ràng hơn

Theo PGS TS Đinh Thị Thúy Hằng, những tiện ích của MXH sẽ đem lại cho người sử dụng nhiều tác động tích cực nếu như chúng được sử dụng một cách hợp lý Bởi lẽ, MHX vừa là công cụ kết nối, lan tỏa và cũng là nơi

để những người dùng tương tác, giao lưu với nhau MXH cũng giúp báo chí

có thêm nguồn tin, là kênh quảng bá báo chí hữu ích, và là kênh phản hồi của công chúng về báo chí Tuy nhiên, ngoài những lợi ích mà các MXH đem lại thì chúng cũng đang đe dọa đến sự tồn vong của một số loại hình báo chí

truyền thống Các thông tin trên MXH dù có tốc độ lan truyền nhanh chóng, liên tục theo từng giây và phạm vi tương tác đa chiều, nhưng nhiều khi chưa chính xác, mang tính cá nhân và không được thẩm định Như vậy, MXH không chỉ tạo ra những thách thức đối với báo chí chính thống về tốc độ đưa tin, tính tương tác và sự đa dạng của tin tức mà còn tung ra những thông tin sai lệch, gây ảnh hưởng đến việc định hướng dư luận

Truyền thông xã hội góp phần quảng bá thông tin báo chí Đối với báo chí nói chung, truyền thông xã hội đã và đang là cánh tay nối dài, giúp thông tin báo chí đến nhanh với công chúng Hiện nay, có rất nhiều công chúng có thói quen nhanh chóng chia sẻ những thông tin hay, hấp dẫn về các trang mạng xã hội của chính mình sau khi tiếp nhận thông tin từ báo chí Với lượng người dùng MXH khổng lồ, đây sẽ là kênh hiệu quả để chuyển tải, lan truyền rộng rãi thông tin báo chí, giúp quảng bá hình ảnh, uy tín của cơ quan báo chí đến công chúng Tại một số diễn đàn lớn ở Việt Nam đều có thiết kế mục riêng để thành viên theo dõi, cập nhật, bàn luận về những thông tin hót, các bài viết đáng chú ý, thu hút dư luận và có nội dung tranh luận cao từ báo chí

Hiện nay, rất nhiều cơ quan báo chí đang thực hiện các chiến lược khai thác truyền thông xã hội để thu hút, gia tăng lượng người theo dõi, truy cập

Họ chủ động sử dụng công cụ truyền thông xã hội để truyền tải nội dung thông tin, truyền tải những giá trị của văn hóa báo chí đến nhiều đối tượng hơn nữa Các tờ báo điện tử, online, hiện nay đã thấy được sự cần thiết của việc trang bị ứng dụng tự động cho phép cập nhật những bài báo của mình lên các trang MXH Trên MXH, số lượng các liên kết được chia sẻ liên tục, với

số lượt ngày càng tăng, đồng số lượt người truy cập vào các tờ báo cũng tăng lên đáng kể

Truyền thông xã hội là kênh tương tác quan trọng, là sự gắn kết giữa báo chí và công chúng Truyền thông xã hội là một cách thức mới, là môi trường thuận lợi để báo chí tạo ra những mối quan hệ và lắng nghe, phản hồi

ý kiến của công chúng Rất nhiều nhà báo đồng thời là thành viên trên truyền thông xã hội có điều kiện theo dõi, cập nhật, phản hồi của độc giả, tham khảo

ý kiến cộng đồng mạng, nắm bắt chiều hướng dư luận về những nội dung mà báo chí đề cập

Sự tương tác giữa báo chí và công chúng trên truyền thông xã hội diễn

ra nhanh chóng và phổ biến Một số báo mạng điện tử ở Việt Nam lập fanpage (trang dành cho người hâm mộ) trên Facebook để tiện giao lưu với độc giả… Rõ ràng, nhờ truyền thông xã hội mà báo chí gần gũi hơn với công chúng, có nhiều cơ hội hiểu và tham khảo ý kiến từ công chúng Qua đây, nhà báo có thể phát triển đông đảo mạng lưới cộng tác viên trên không gian mạng, góp phần đa dạng hình thức phát ngôn trên báo chí Khẳng định rằng, khi có

sự tham gia của nhà báo thì chất lượng thông tin trên truyền thông xã hội và công chúng cũng tăng lên

* Thách thức giữa báo chí truyền thông và mạng xã hội

Trong thực tiễn báo chí hiện đại, sự phát triển của mạng xã hội đóng một vai trò quan trọng trong việc mở ra các chủ đề mới để công chúng thảo luận và đưa ra những ý kiến để phản biện xã hội MXH hiện nay đã trở thành thông tin đối trọng với nguồn tin từ báo chí truyền thống Ví dụ, vụ chống lại nhà chức trách của ông Đoàn Văn Vươn tại Tiên Lãng, Hải Phòng Khi cảm thấy đã quá tuyệt vọng trong vụ việc cưỡng chế đất đai, người này đã

sử dụng vụ khí tự chế để chống lại nhà chức trách, bộ đội và công an Trong trường hợp này, mạng xã hội đã phát huy sức mạnh của mình khi các

“nhà báo công dân” đã chủ động tiếp cận gia đình ông Vươn, điều tra vụ việc cưỡng chế và chụp ảnh cảnh đổ nát của ngôi nhà ông Sau đó, những thông tin này được công bố trên các trang blog và các đoạn video được đăng tải rộng rãi trên Youtube Từ vấn đề trên, chúng ta có thể thấy rằng, ở một vấn đề, sự việc nào đó, thông tin trên MXH đã đi trước một bước so với báo chí chính thống

Tuy nhiên, những thông tin mà người sử dụng mạng xã hội có được khi truy cập vào truyền thông xã hội là vô số Làm thế nào để chọn lựa, phân tích hay giải thích? Rất khó để xử lý số lượng thông tin quá lớn này Đó chính là

sự khác biệt giữa báo chí và truyền thông xã hội Và đó chính là lý do để những giá trị của báo chí luôn tồn tại

1.3 Cơ sở thực tiễn nhận diện thông tin sai lệch, xuyên tạc; tác động tiêu cực; nhận diện cộng đồng sử dụng mạng xã hội ở Bến Tre

1.3.1 Nhận diện thông tin sai lệch, xuyên tạc

1.3.1.1 Xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước

Các thế lực thù địch, cơ hội chính trị đăng tải, chia sẻ các bài viết phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các nguyên tắc tổ chức của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; chúng đòi thực hiện “đa nguyên, đa đảng” Phủ nhận nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đòi thực hiện thể chế “tam quyền phân lập”, phát triển “xã hội dân sự” Phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Hạ thấp, phủ nhận những thành quả cách mạng, thổi phồng khuyết điểm của Đảng, Nhà nước Xuyên tạc lịch sử, bịa đặt, vu cáo lãnh đạo tiền bối

và lãnh đạo đương nhiệm của Đảng, Nhà nước ta

Đồng thời, chúng thường viết, đăng tải các bài viết dưới dạng kích động tư tưởng bất mãn, bất đồng chính kiến, chống đối nội bộ, nói xấu, bôi nhọ, hạ thấp uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng, gây chia rẽ nội bộ, gây nghi ngờ trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân Truyền bá tư tưởng, quan điểm đối lập; vận động tổ chức, tập hợp lực lượng chống phá Đảng và Nhà nước

Đưa thông tin sai lệch, xuyên tạc đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước; thông tin phiến diện, một chiều về tình hình quốc tế, gây bất lợi trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước Phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, cổ súy quan điểm, tư tưởng cực đoan, thổi phồng mặt trái của xã hội Sáng tác, quảng bá những tác phẩm văn hóa, nghệ thuật lệch lạc, bóp méo lịch sử, hạ thấp uy tín của Đảng

Lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, dân tộc, tôn giáo, các thế lực thù địch, cơ hội chính trị viết, đăng tải, chia sẻ các bài viết kích động

để gây chia rẽ giữa các dân tộc, giữa các tôn giáo, giữa vùng miền giữa dân tộc và tôn giáo, giữa các dân tộc, tôn giáo với Đảng và Nhà nước

1.3.1.2 Xúc phạm danh dự, nhân phẩm

Để chống phá Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, sự nghiệp cách mạng của Nhân dân ta, đất nước ta, các thế lực chống đối, thù địch không từ một thủ đoạn nào Trong các hoạt động chống phá đó, việc đưa ra những thông tin bịa đặt, xuyên tạc, vu cáo, bôi nhọ đời tư, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước là một hoạt động, một thủ đoạn chống phá hết sức xấu xa, thâm độc và nguy hiểm

Việc chống phá bằng thông tin bịa đặt, bôi nhọ đời tư, xúc phạm danh

dự, nhân phẩm lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước của các phần tử chống đối, thù địch được thực hiện hết sức đa dạng, từ những lãnh đạo của Đảng, Nhà nước tiền bối đến lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước hiện nay; chúng bịa đặt, bôi nhọ về nguồn gốc xuất thân, gia đình, ông bà, bố mẹ tới bản thân người cán bộ; từ quá trình học hành, trưởng thành, học hành kém cỏi, thành tích bất hảo, tư cách đạo đức yếu kém trong những năm tuổi trẻ đến việc được nâng đỡ, ưu ái khuất tất của những người có chức, có quyền đối với cán bộ trong quá trình công tác; từ năng lực kém cỏi, dốt nát, không chịu học hỏi, không biết lắng nghe đến suy thoái đạo đức, lối sống, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, hách dịch, quan hệ nam nữ bất chính, quan hệ “thân hữu” với các doanh nghiệp “sân sau” để vợ, con, anh em trong gia đình, họ hàng lợi dụng, trục lợi đến việc có khối lượng tài sản lớn, nhiều nhà, nhiều đất, nhiều cổ phần, cổ phiếu, nhiều tiền, vàng gửi ở ngân hàng trong nước và nước ngoài,

mà nguồn gốc của những tài sản đó không thể giải thích được, chỉ có thể có được từ tham nhũng, chiếm đoạt tài sản của Nhà nước, của xã hội, tức là tất

cả những gì xấu xa của con người, có trong xã hội, ở chỗ này, chỗ kia, ở

người này, người kia, được góp lại, gán ghép cho một người để bôi nhọ, làm mất uy tín của họ

Mục đích trực tiếp của chúng là làm mất uy tín của cán bộ, đảng viên, nhưng sâu xa hơn, nguy hiểm hơn là bôi nhọ, làm mất uy tín của Đảng, Nhà nước; gây rối, chia rẽ nội bộ, phá hoại công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ cán

bộ của Đảng, Nhà nước; phá hoại, làm giảm lòng tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chia rẽ Nhân dân với Đảng, Nhà nước, nuôi dưỡng, kích động tâm

lý chống đối Đảng, Nhà nước trong xã hội để cuối cùng là xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, thay đổi chế độ chính trị ở nước ta

1.3.1.3 Ngôn từ gây thù ghét

Khi thế hệ “công dân mạng” ngày càng có xu hướng tự do thể hiện ý kiến, quan điểm cá nhân trên các ứng dụng của mạng xã hội như Facebook, Twitter, Youtube những “phát ngôn gây sốc”, “phát ngôn gây thù ghét” cũng theo đó mà có mức độ, tần xuất xuất hiện ngày càng gia tăng Với những hậu quả không dễ dàng đo đếm, phát ngôn gây thù ghét hiện là một trong những vấn nạn toàn cầu mà chúng ta đang phải đối mặt trong kỷ nguyên số, không chỉ tại Việt Nam mà ở khắp nơi trên thế giới

Ngôn từ gây thù ghét là sự công kích trực tiếp vào mọi người dựa trên những đặc điểm cần được bảo vệ: chủng tộc, dân tộc, nguồn gốc quốc gia, tình trạng khuyết tật, thành phần tôn giáo, đẳng cấp, thiên hướng tình dục, giới tính và bệnh tật nghiêm trọng Sự công kích được định nghĩa là ngôn từ bạo lực hoặc xúc phạm nhân phẩm, định kiến có hại, lời lẽ nhục mạ, thể hiện

sự khinh miệt, ghê tởm hoặc xua đuổi, chửi thề, kêu gọi bài trừ hay cô lập Ở mức độ nào đó, những đặc điểm như nghề nghiệp cũng được bảo vệ khi được nhắc đến cùng với một đặc điểm được bảo vệ khác

Có thể nhận định một số biểu hiện của ngôn từ gây thù gét, như sau: Lời nói hoặc hình ảnh xúc phạm nhân phẩm dưới dạng so sánh, khái quát hóa

hoặc tuyên bố chê trách về tư cách người hoặc tập thể với: côn trùng; động vật bị nhìn nhận về mặt văn hóa là thấp kém về trí tuệ hoặc thể chất (heo, bò, lừa ), rác rưởi, vi khuẩn, bệnh và phân; kẻ lạm dụng tình dục; không phải con người; tội phạm Chế nhạo khái niệm, sự kiện hoặc nạn nhân của tội ác thù ghét, ngay cả khi không có người thật nào được mô tả trong hình ảnh Xem phụ nữ là

đồ gia dụng hoặc nhắc đến phụ nữ như là tài sản hoặc “đồ vật”

Ở mức độ cao hơn, ngôn từ gây thù gét gồm các loại sau: Chủng tộc hoặc sắc tộc; nguồn gốc quốc gia; thành phần tôn giáo; phân chia giai cấp xã hội; thiên hướng tình dục; giới tính hoặc bản dạng giới; tình trạng khuyết tật hoặc bệnh tật tất cả đều dựa trên các đặc điểm ngôn từ bạo lực hoặc xúc phạm nhân phẩm (ví dụ như: so sánh tất cả những người thuộc một chủng tộc nào

đó với côn trùng hoặc động vật); lời lẽ hạ thấp, kinh miệt hoặc coi thường người khác; lời kêu gọi bái xích hoặc cô lập

Bảng 1.1: Số liệu các trường hợp phát ngôn gây thù ghét của người sử

dụng MXH tại Việt Nam

(Kết quả khảo sát Nghiên cứu internet và xã hội (VPIS) năm 2020

Tại Bến Tre, sau làm việc với tỉnh về Đề án chuyển đổi số ở Bến Tre giai đoạn 2020 - 2025 của Bộ Trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, báo điện tử Vietnamnet giựt tít thành “Bến Tre trở thành Thung lũng SILICON”, tài khoản facebook Nguyễn Ngọc Chu có bài viết góp ý với Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre gây nhiều dư luận, bình luận trái chiều Đa số các bình luận đều ủng

hộ bài góp ý, cho rằng bài viết đúng, căn cứ nhiều cơ sở lý luận, Bến Tre

không thể trở thành thung lũng SILICON Một số bình luận sử dụng ngôn từ gây thù gét, cho rằng Bộ Trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông nói bừa, không có cơ sở để Bến Tre trở thành thung lũng Silicon

Liên quan đến nội dung này, tài khoản Mạc Văn Trang, có bài viết:

“LOẠN? - Thủ tướng Võ Văn Kiệt (1995): Hòa Lạc sẽ là Thung lũng Silicon

- Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: “Quyết định thành lập thung lũng Silicon Đà Nẵng” - Bộ Trưởng TTTT Nguyễn Mạnh Hùng: Bến Tre sẽ trở thành thung lũng Silicon…(?) Bài viết có 1.033 người bày tỏ cảm xúc, 200 bình luận, 81 lượt chia sẻ Đa số các bình luận đều sử dụng ngôn từ gây thù gét, chỉ trích năng lực lãnh đạo của Đảng và Nhà nước ta; cho rằng Việt Nam có quá nhiều thung lũng Silicon, vượt hơn cả Mỹ, Loạn! Các tài khoản cho rằng lãnh đạo Việt Nam luôn hô hào, khẩu hiệu mà kết quả không như mong đợi

Đồng thời, trên trang fanpage của Tổ chức phản động Việt Tân đã chia sẻ

và dẫn nguồn bài viết của tài khoản Mạc Văn Trang (Tiến sĩ) Bài chia sẻ có 1.587 người bày tỏ cảm xúc, 293 lượt bình luận, 98 lượt chia sẻ Đa số các bình luận đều sử dụng ngôn từ gây thù gét, tiêu cực, chỉ trích năng lực lãnh đạo của đồng chí Bộ Trưởng, lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta; chăm chọc, cho rằng ở Việt Nam tỉnh nào cũng là Silicon, Bến Tre không thể nào là thung lũng Silicon,…

1.3.1.4 Bạo lực

Một trong những phương thức, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng là kích động biểu tình, bạo lực phá rối an ninh, tập dượt cho “cách mạng màu”, “cách mạng đường phố” Chúng lợi dụng tâm lý bất bình của quần chúng nhân dân về một số vụ việc tiêu cực, sự kiện nóng trong nước, trong tỉnh các liên quan chủ quyền lãnh thổ, tranh chấp đất đai, các dự án lớn tại tỉnh,… để kích động thanh niên, sinh viên, các đối tượng thanh niên cá biệt tham gia các cuộc tuần hành, biểu tình

Ngoài ra, chúng đưa người thâm nhập vào một số nhóm người đi khiếu kiện, thậm chí tài trợ tiền để kích động họ tham gia các hoạt kiếu kiện vượt

cấp, hòng biến những vụ khiếu kiện, tranh chấp đất đai thành các cuộc biểu tình quy mô lớn; xây dựng và tán phát kịch bản “Bạo loạn - Bạo lực”,dùng vũ lực gây ra các vụ cháy, nổ, kích động số đông quần chúng, đẩy chính quyền vào thế bị động Đồng thời, chỉ đạo các đối tượng phản động, cơ hội chính trị quay phim, chụp ảnh đăng tải trên không gian mạng, xuyên tạc chính quyền đàn áp Nhân dân, kêu gọi sự can thiệp của nước ngoài…, nhằm phục vụ cho các mưu đồ chống phá

1.3.1.5 Vu khống, chia rẽ nội bộ

Các thế lực thù địch sử dụng không gian mạng kích động tư tưởng bất mãn, bất đồng chính kiến, chống đối nội bộ, nói xấu, bôi nhọ, hạ thấp uy tín, vai trò lãnh đạo của Đảng, gây chia rẽ nội bộ, nghi ngờ trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân Tạo lập các trang mạng giả mạo các cơ quan, tổ chức, cá nhân có uy tín để tuyên truyền xuyên tạc, hạ uy tín của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo tỉnh làm mất niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước

Trước thời gian tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới đại hội XI Đảng bộ tỉnh và Đại hội XIII của Đảng, các thế lực thù địch tập trung xuyên tạc tình hình chính trị nội bộ, chúng cho rằng nội bộ Đảng, Nhà nước đang

“tranh giành, đấu đá quyền lực”, tung tin đồn “như đã rồi” các vị trí chủ chốt tại đại hội đảng các cấp diễn ra; tán phát các “Kiến nghị”, “Thư ngỏ”, yêu cầu sửa đổi văn kiện, đường lối và Nhân sự Đại hội XIII của Đảng, tác động rất lớn, tiêu cực đến tư tưởng, hoài nghi trong cán bộ, Đảng viên và Nhân dân về công tác nhân sự của Đảng

Bảng 1.2: Số đối tượng thường xuyên đăng thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong Nhân dân giai đoạn trước Đại hội

Nguồn: Báo cáo Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh Bến Tre năm 2020

Bảng 1.3: Số lượng bài viết đăng thông tin sai lệch, xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, các nhân, gây hoang mang trong Nhân dân giai đoạn trước Đại hội Đảng bộ

08 Các trang phản động (Việt Tân, Đài

Á châu tự do (RFA) và một số tài khoản phản động, )

15

Nguồn: Báo cáo Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh Bến Tre năm 2020