Vấn đề an ninh truyền thông ở kênh truyền hình quốc phòng việt nam

Trên thực tế, sự rò rỉ, mất mát, sai lệch thông tin có thể xảy ra ở bất cứ đâu, thậm chí gây hậu quả nghiêm trọng ở cả những tổ chức hay doanh nghiệp không có ứng dụng công nghệ thông ti

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

PHẠM VĂN TÖ

VẤN ĐỀ AN NINH TRUYỀN THÔNG

Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SỸ BÁO CHÍ Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông

Hà Nội, tháng 9 năm 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

PHẠM VĂN TÖ

VẤN ĐỀ AN NINH TRUYỀN THÔNG

Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM

Chuyên ngành: Quản lý Báo chí và Truyền thông

Mã số: 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ BÁO CHÍ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS PHAN BÁ TOẢN

Hà Nội - 2018

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG I: NHẬN THỨC CƠ BẢN VÀ NHỮNG YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN AN NINH TRUYỀN THÔNG 11

1.1 NHẬN THỨC CƠ BẢN VỀ AN NINH TRUYỀN THÔNG 11

1.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VẤN ĐỀ BẢO ĐẢM AN NINH TRUYỀN THÔNG CỦA MỘT KÊNH TRUYỀN HÌNH Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 21

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG BẢO ĐẢM AN NINH TRUYỀN THÔNG Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 45

2.1 KHÁI LƯỢC VỀ KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 45

2.2 TỔ CHỨC CHỈ ĐẠO VÀ QUY TRÌNH SẢN XUẤT TÁC PHẨM 56

2.3 KIỂM DUYỆT VÀ TỔ CHỨC PHÁT SÓNG 64

2.4 TỔ CHỨC HỆ THỐNG KỸ THUẬT VÀ YẾU TỐ CON NGƯỜI 67

2.5 ĐÁNH GIÁ KHÁI QUÁT VỀ VẤN ĐỀ BẢO ĐẢM AN NINH TRUYỀN THÔNG Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 76

CHƯƠNG III: DỰ BÁO VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO AN NINH TRUYỀN THÔNG Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 81

3.1 DỰ BÁO VỀ NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN AN NINH TRUYỀN THÔNG Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 81

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO AN NINH TRUYỀN THÔNG Ở KÊNH TRUYỀN HÌNH QUỐC PHÕNG VIỆT NAM 95

KẾT LUẬN 115

TÀI LIỆU THAM KHẢO, TRÍCH DẪN 116

PHỤ LỤC 119

PHỤ LỤC SỐ 01: TỔNG HỢP NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 119

PHỤ LỤC SỐ 02: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TẤN CÔNG ĐIỂN HÌNH HIỆN NAY CỦA TỘI PHẠM CÔNG NGHỆ CAO LÀM MẤT AN TOÀN THÔNG TIN 124

PHỤ LỤC SỐ 03: MỘT SỐ SỰ CỐ MẤT AN TOÀN, AN NINH TRUYỀN THÔNG TRÊN BÁO CHÍ TRUYỀN THÔNG Ở VIỆT NAM NHỮNG NĂM VỪA QUA 136

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thông tin, theo nghĩa rộng, gồm cả hệ thống mạng và Internet, có vai trò quan trọng quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã hội, song cũng là lĩnh vực chứa đựng nhiều rủi ro và các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, xâm phạm trật tự an toàn

xã hội thông qua các hoạt động can thiệp chủ quyền, lấy cắp bí mật, phá hoại hạ tầng kỹ thuật, thậm chí khủng bố, gây sụp đổ về kinh tế, chính trị, xã hội Trong lĩnh vực thông tin báo chí, truyền thông, lợi dụng các phương thức truyền thông hiện đại, có tính phổ biến cao, khả năng quảng bá nhanh chóng và có tính tương tác cao, các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, tội phạm công nghệ cao đã làm ảnh hưởng và tổn thất không hề nhỏ tới hoạt động của các cơ quan nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã bước qua giai đoạn khởi đầu và nhiều lĩnh vực đang thực sự bùng nổ, đặc biệt là ở các nước phát triển và trong lĩnh vực công nghệ thông tin, truyền thông Sự phát triển nhanh chóng của máy tính, Internet

và các công nghệ tạo lập, chuyển tải nội dung đã tạo ra sự thay đổi rất lớn của truyền thông với nhiều sự tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an ninh không chỉ với người tiếp cận thông tin mà còn cả các cơ quan, tổ chức sản xuất và triển khai các nội dung truyền thông Đặc biệt là với các tổ chức quan trọng của Nhà nước, chính phủ, trong đó không thể không nhắc tới các cơ quan báo chí, truyền thông

Bên cạnh đó, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh truyền thông là một vấn đề cấp thiết và không chỉ đơn giản liên quan đến máy móc, kỹ thuật hay hệ thống thông tin như nhiều người lầm tưởng Trên thực tế, sự rò rỉ, mất mát, sai lệch thông tin có thể xảy ra ở bất cứ đâu, thậm chí gây hậu quả nghiêm trọng ở cả những tổ chức hay doanh nghiệp không có ứng dụng công nghệ thông tin, hay chỉ đơn giản với vài máy tính dùng như các công cụ đánh máy, in ấn và lưu trữ văn bản, nên việc xây dựng một hệ thống bảo đảm an toàn, an ninh thông tin không chỉ đơn giản gói gọn vào trách nhiệm của bộ phận CNTT, hệ thống mạng với một số giải pháp thuần

túy kỹ thuật Để một cơ quan an toàn và đảm bảo an ninh thông tin đúng nghĩa phải gắn kết và tích hợp chặt chẽ với hoạt động của toàn tổ chức trong đó con người và quy trình thực hiện đóng vai trò quan trọng

Truyền hình là một loại hình báo chí truyền thông có mối liên hệ mật thiết đến chính trị, xã hội và các vấn đề về quốc phòng an ninh Những thông điệp từ các kênh truyền hình phát đi, đặc biệt là những kênh truyền hình đang nằm trong danh mục các kênh chương trình truyền hình trong nước phục vụ nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền thiết yếu quốc gia như Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam mặc định được xem là thông tin chính thống, được công chúng trong và ngoài nước lấy làm nguồn thông tin chuẩn mực để đối chiếu với những dư luận trái chiều được khai thác từ các trang báo mạng điện tử và mạng xã hội

Vấn đề về an toàn thông tin, an ninh thông tin và an ninh truyền thông đã được nhiều bài báo, sách, đề tài nghiên cứu đề cập đến ở nhiều phương diện từ quy trình xử lý kỹ thuật, xây dựng đội ngũ và quản lý nội dung thông tin Tuy nhiên, đến thời điểm này, vẫn chưa có đề tài nào trình bày một cách cơ bản và toàn diện về vấn

đề đảm bảo an ninh truyền thông ở một cơ quan báo chí phát thanh, truyền hình, đặc biệt như Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam là một trong những kênh truyền hình chính luận, nằm trong hệ thống các kênh truyền hình thiết yếu quốc gia, có quy

mô hoạt động toàn quốc

Với nhiệm vụ chính trị trọng tâm là thông tin tuyên truyền về các vấn đề quân sự - quốc phòng, nội dung chương trình trên Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam tương đối nhạy cảm, tác động sâu rộng tới đông đảo quần chúng nhân dân, có ý nghĩa quan trọng góp phần nâng cao nhận thức, củng cố nền quốc phòng,

an ninh quốc gia, giữ vững hòa bình và ổn định đất nước Chính vì vậy, đảm bảo được an ninh truyền thông của Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam hiện đang

là một thách thức rất lớn đối với những người làm công tác quản lý, duy trì hoạt động của Kênh, đặc biệt là trong các giai đoạn phát triển tiếp theo, khi cuộc cách mạng 4.0 đã bùng nổ, tác động và làm thay đổi cơ bản thói quen, phương thức làm việc, sinh hoạt, học tập, giải trí và tiếp nhận các sản phẩm nghệ thuật, truyền thông

Trong khuôn khổ của luận văn, xin được đề cập tới một số vấn đề cơ bản nhất từ những vấn đề lý luận, thực trạng, nhận diện nguy cơ và đưa ra các giải pháp

để đảm bảo an ninh thông tin tại Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam trong hiện tại và những giai đoạn phát triển tiếp theo

Rất mong nhận được sự quan tâm, góp ý của các thầy cô giáo, các học giả, nhà nghiên cứu và các đồng nghiệp, để luận văn tiếp tục hoàn thiện, giúp nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của vấn đề giữ vững an ninh truyền thông của một cơ quan báo chí nói riêng, mà rộng hơn là của một quốc gia nói chung trong xu thế cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ và tác động từng ngày tới đời sống xã hội

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

An toàn thông tin, an ninh truyền thông đã được nhiều đề tài nghiên cứu đề cập đến ở nhiều phương diện từ bảo đảm, xử lý kỹ thuật và đến nội dung thông tin trên các trang báo và các kênh phát thanh, truyền hình

- Cuốn "Quản trị điều khiển các nguy cơ an ninh cho hệ thống công nghệ thông tin - Cẩm nang chuẩn bị kế hoạch" (IT Security Risk Control Management:

An Audit Preparation Plan) của Raymond Pompon

- Báo cáo của Cục An toàn thông tin về Không gian mạng và các nguy cơ mất an toàn thông tin

- Bài diễn thuyết của Mr Koh SsuHan, Trưởng bộ phận Giải pháp và Kỹ thuật của Intel Security Đông Nam Á: Xây dựng chiến lược cho các tiến trình phát triển bền vững để bảo vệ tổ chức doanh nghiệp (BUILDING INNOVATIVE APT STRATEGIES TO PROTECT ORGANIZATIONS)

2.2 Về nội dung

- Những tài liệu căn cứ pháp lý có liên quan trực tiếp: Luật Báo chí 2016; Luật Cơ yếu; Luật An toàn thông tin mạng; Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước; Bộ Luật hình sự; 10 quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam do Hội Nhà báo Việt Nam ban hành; Tôn chỉ, mục đích và chức năng nhiệm vụ Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

- Cuốn sách “Không gian mạng - Tương lai và hành động” của GS, TS Trần Đại Quang do Nhà xuất bản Công an nhân dân phát hành năm 2015

- Hội thảo Hợp tác quốc tế về nâng cao nhận thức và trách nhiệm về an toàn thông tin (ATTT) do Cục An toàn thông tin - Bộ TT&TT phối hợp với Cơ quan chiến lược và sẵn sàng ứng phó sự cố an toàn thông tin quốc gia Nhật Bản (NISC)

tổ chức vào tháng 3/2017

- Bài "Tăng cường công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong tình hình mới" đăng trên Báo Nhân dân điện tử ngày 20/08/2017 của GS, TS Trần Đại Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam

- Bài "Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và vấn đề đặt ra đối với quốc phòng Việt Nam" đăng trên Tạp chí Quốc phòng toàn dân ngày 12/02/2018 của Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Đức Hải, Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng

Tổng hợp những nội dung cơ bản của các nghiên cứu này được nêu chi tiết tại Phụ lục số 01

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở khảo sát, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, những kinh nghiệm thực tiễn trong triển khai bảo đảm an toàn, an ninh thông tin cho Kênh Truyền hình Quốc

phòng Việt Nam, từ đó làm rõ ưu điểm, nhược điểm trong các biện pháp hiện tại, đưa ra đề xuất những giải pháp mới và dự kiến những khó khăn, vướng mắc khi áp dụng những giải pháp mới

Trên cơ sở những vấn đề mà nghiên cứu đặt ra, hy vọng sẽ giúp các nhà quản

lý các cơ quan phát thanh, truyền hình và rộng hơn là các cơ quan báo chí khác có cái nhìn cụ thể, tường minh, có thể đối chiếu, nhận diện nguy cơ và vận dụng những giải pháp khả thi vào cơ quan đơn vị mình giúp cho hệ thống báo chí phát triển lành mạnh, an toàn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về an toàn, an ninh thông tin, xu hướng phát triển khoa học, công nghệ trong các quy trình sản xuất tác phẩm truyền hình và những dự báo về việc mất an toàn, an ninh thông tin liên quan đến phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Khảo sát, phân tích những biện pháp hiện tại để đảm bảo an toàn, an ninh truyền thông Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam Từ đó có những tổng kết bài học kinh nghiệm, rút ra thành công và hạn chế

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an toàn, an ninh truyền thông trong giai đoạn bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay và xu hướng phát triển trong các năm tiếp theo

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Lý luận và thực tiễn về vấn đề đảm bảo an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn này được triển khai nghiên cứu trên cơ sở khảo sát, rút kinh nghiệm từ chính công tác đảm bảo an toàn, an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam sau tròn 5 năm đi vào hoạt động từ ngày 19/5/2013 đến 19/5/2018

Trong đó, tập trung nghiên cứu đánh giá về ba góc độ: độ quản lý kỹ thuật, quy trình sản xuất và yếu tố con người

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Để nghiên cứu đề tài luận văn, tác giả dựa trên nền tảng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lê nin về duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, về phòng chống tội phạm; các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Pháp luật Nhà nước về truyền thông nói chung và an ninh, an toàn thông tin, an ninh truyền thông nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: nghiên cứu các sách, giáo trình lý luận báo chí; pháp luật và các văn bản, chỉ thị, nghị quyết; các tài liệu khác của Đảng, Nhà nước và của các ngành có liên quan đến bảo đảm an toàn, an ninh thông tin để

hệ thống hóa những vấn đề lý luận nhằm hình thành khung lý thuyết của đề tài

- Phương pháp khảo sát thực tế: trên cơ sở kết quả khảo sát một số cơ sở truyền thông trên thế giới, tìm hiểu các xu thế công nghệ và quy trình sản xuất tác phẩm hiện đại sẽ áp dụng, từ đó có những dự đoán công nghệ có thể áp dụng trong nước

- Phương pháp phân tích: được dùng để phân tích các giải pháp hiện tại để bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trong suốt quá trình hoạt động của Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam, từ đó đánh giá những thành công và hạn chế trong công tác này Đưa ra những đề xuất thiết thực cho sự phát triển của tương lai

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa khoa học

Luận văn này là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách có hệ thống về vấn

đề bảo đảm an toàn, an ninh truyền thông thông ở một cơ quan truyền hình với phạm vi hoạt động mang tầm quốc gia Luận văn cung cấp luận cứ khoa học cho các cơ quan báo chí nói chung, các đài phát thanh, truyền hình nói riêng trong việc nghiên cứu hoạch định chiến lược và biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh thông tin,

an ninh truyền thông trong giai đoạn hiện nay Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể

sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học về vấn đề bảo đảm an toàn, an ninh truyền thông

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn khẳng định vai trò, tầm quan trọng và những biện pháp, hướng đi

cụ thể của công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin tại một cơ quan báo chí phát thanh, truyền hình Giúp giữ vững sự phát triển lành mạnh, an toàn của nền báo chí Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và bùng nổ công nghệ thông tin trong cuộc cách mạng lần thứ tư Góp phần vào thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, danh mục Tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn bao gồm 3 chương:

Chương I: Nhận thức cơ bản và những vấn đề có liên quan đến an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

Chương II: Thực trạng công tác bảo đảm an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

Chương III: Dự báo và một số giải pháp bảo đảm an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

CHƯƠNG I: NHẬN THỨC CƠ BẢN VÀ NHỮNG YẾU TỐ LIÊN QUAN

ĐẾN AN NINH TRUYỀN THÔNG

1.1 Nhận thức cơ bản về An ninh truyền thông

1.1.1 Một số khái niệm liên quan đến an ninh truyền thông

1.1.1.1 Khái niệm về An toàn thông tin

Hệ thống thông tin là thành phần thiết yếu trong mọi cơ quan, tổ chức đặc biệt là đối với cơ quan báo chí truyền thông, nơi mà thông tin chính là tài sản lớn nhất, quan trọng nhất, mang lại những giá trị gia tăng, lợi thế cạnh tranh nhưng cũng luôn ẩn chứa những rủi ro Đối với hệ thống thông tin hoạt động trên nền tảng công nghệ thông tin (IT-Base), do máy tính được phát triển với tốc độ rất nhanh để đáp ứng nhiều yêu cầu của người dùng, các phiên bản được phát hành liên tục với các tính năng mới được thêm vào ngày càng nhiều, điều này làm cho các phần mềm không được kiểm tra kỹ trước khi phát hành và bên trong chúng chứa rất nhiều lỗ hổng có thể dễ dàng bị lợi dụng Thêm vào đó là việc phát triển của hệ thống mạng, cũng như sự phân tán của hệ thống thông tin, làm cho người dùng truy cập thông tin

dễ dàng hơn và tin tặc cũng có nhiều mục tiêu tấn công dễ dàng hơn Đặc biệt, theo

số liệu tổng kết và kinh nghiệm của các chuyên gia bảo mật, các thông tin càng được giao tiếp bởi nhiều người truy cập sử dụng thì càng dễ bị tấn công Chính vì vậy, hệ thống thông tin IT-Base luôn có những nguy cơ không an toàn

Hiện nay, có nhiều quan niệm khác nhau về nội hàm của các khái niệm về trạng thái đảm bảo an toàn thông tin cho hệ thống mạng, như “an toàn, an ninh thông tin” (Information Security), “an ninh mạng” (Cyber Security, Network Security), “bảo mật mạng máy tính”, “bảo mật Router, switch” (phần cứng), “bảo mật server” (OS), “bảo mật từng ứng dụng web, email ” Trong đó, khái niệm phổ biến là “Information Security”, “Network Security” hay “Cyber Security” có nội hàm là bảo đảm an toàn mạng và an toàn thông tin trong quá trình khởi tạo, truyền

và lưu trữ dữ liệu trên máy tính cá nhân, trên mạng và trên điện toán đám mây (Cloud)

An toàn thông tin là các hoạt động nhằm bảo vệ tài sản thông tin và là một lĩnh vực rộng lớn, phức tạp, nhạy cảm

An toàn thông tin là sự bảo vệ thông tin và các hệ thống thông tin tránh bị truy nhập, sử dụng, tiết lộ, gián đoạn, sửa đổi hoặc phá hoại trái phép nhằm bảo đảm tính nguyên vẹn, tính bảo mật và tính khả dụng của thông tin (Khoản 23, Điều

3, Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/7/2013 của Chính phủ về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng)

Trong cơ quan báo chí truyền thông, an toàn thông tin là sự duy trì, bảo vệ hệ thống thông tin tránh bị truy nhập, sử dụng, tiết lộ, gián đoạn, sửa đổi hoặc phá hoại trái phép thông tin, tài nguyên, dữ liệu, nhằm đảm bảo tính nguyên vẹn, tính bảo mật và tính khả dụng của thông tin, tài nguyên, dữ liệu

An toàn thông tin liên quan đến hai khía cạnh đó là an toàn về mặt vật lý và

tử phá hoại như nhân viên xấu bên trong và kẻ trộm bên ngoài) làm ảnh hưởng tới quá trình vận hành hệ thống

Về mặt kỹ thuật, là sự thiết kế, lắp đặt, đấu nối để hệ thống thông tin hoạt động đủ công suất, ổn định, hiệu quả, có tính dự phòng, được bảo mật và xây dựng những quy trình nhằm ngăn chặn các truy cập trái phép, lấy cắp, hiệu chỉnh, xóa thông tin, đồng thời, đảm bảo cho các truy cập hợp pháp có thể khai thác thông tin hiệu quả

1.1.1.2 Khái niệm về An ninh thông tin

Như đã đề cập, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và đặc biệt là công nghệ thông tin - truyền thông, mạng Internet đã vượt xa ý nghĩa ban đầu thường dành để phục vụ quân sự, trở thành nguyên nhân, động lực, môi trường, chất xúc tác cho hàng loạt các thay đổi căn bản trên các mặt đời sống xã hội loài người

[33] Tự do thông tin và bùng nổ thông tin gần như không thể kiểm soát theo các phương cách truyền thống dẫn đến giảm quyền lực, chi phối của chính phủ, chính quyền các nước đối với xã hội dân sự, các tổ chức phi chính phủ và tăng rất nhanh khả năng thâm nhập, thẩm thấu, lan truyền các tư tưởng, giá trị về chính trị, pháp lý, tôn giáo, giữa các quốc gia, các cộng đồng dân cư

Xã hội thông tin, công nghệ số cũng đưa đến khả năng gia tăng tác động, phản ứng dây chuyền của các sự kiện kinh tế, chính trị - xã hội nhạy cảm xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên thế giới đến tình hình kinh tế, chính trị, an ninh, xã hội của các nước Ví dụ, việc một số báo chí, đảng phái chính trị ở phương Tây (Đan Mạch, Pháp, Anh, Đức, ) cho đăng các bức biếm họa nhà tiên tri Mohammed (năm 2006)

đã làm cho cộng đồng người Hồi giáo khắp thế giới phẫn nộ; nổ ra nhiều cuộc biểu tình, tuần hành, tấn công các trụ sở ngoại giao, kinh tế của các nước phương Tây;

nổ ra các hoạt động khác đe dọa đến an ninh, an toàn đối với các hoạt động ngoại giao, thương mại, kinh tế ở nhiều quốc gia trên thế giới Cùng với sự hỗ trợ của các mạng xã hội trên Internet, chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, vấn đề nhà nước Hồi giáo

tự xưng IS chỉ trong một thời gian ngắn đã thu hút, tập hợp được lực lượng rất lớn,

kể cả công dân Mỹ, công dân các nước châu Âu tham gia, trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, hòa bình không chỉ riêng ở Trung Đông mà trên phạm vi toàn cầu

Sự phát triển của công nghệ thông tin - truyền thông và Internet còn làm xuất hiện loại tội phạm mới, tội phạm công nghệ cao; làm xuất hiện loại hình chiến tranh mới, "chiến tranh không gian mạng" hay "chiến tranh mạng" Thông tin về các vụ gián điệp mạng, tấn công mạng máy tính của các quốc gia, tổ chức ở nhiều nước (ngay cả ở những quốc gia có tiềm lực nhất về bảo đảm an ninh thông tin) bị tiết lộ thời gian qua cho thấy, rất nhiều mối hiểm họa lớn, có tác động lan truyền trên phạm vi toàn cầu là do những hiệu ứng của công nghệ thông tin, mạng Internet mang lại

Ngày nay, trong xã hội thông tin hiện đại, con người tiếp nhận và xử lý thông tin nhanh chóng, thuận tiện, hiệu quả phần lớn bằng các thiết bị công nghệ thông tin

và thông qua hệ thống mạng Internet Với tính áp đảo trong sử dụng và hiệu ứng lan tỏa nhanh chóng của mạng máy tính, các vấn đề an ninh thông tin của một quốc gia

đang được hiểu chính là an ninh mạng, mặc dù nếu bóc tách về ngữ nghĩa nội hàm, ngoại diên, hai khái niệm này không thể đồng nhất với nhau

Ngoài những lợi thế không thể phủ nhận mà Internet mang lại, các quốc gia trên thế giới đã ý thức được mức độ nguy hiểm của Internet Trên trang BBC đăng tải ngày 30/5/2009 về việc Mỹ thành lập Cục An ninh mạng Internet, Tổng thống đương nhiệm của Mỹ lúc đó là B Obama đã phát biểu đủ cho ta có cái nhìn khái quát nhất về sự thay đổi trong nhận thức của các quốc gia: "Đe dọa về an ninh mạng trở thành một trong các thách thức về kinh tế và an ninh quốc gia nguy hiểm nhất đối với nước Mỹ" và "Internet hiện giờ trở thành vũ khí hủy diệt hàng loạt"

Sự thừa nhận về môi nguy hiểm nhất đối với an ninh của một cường quốc có tiềm lực quốc phòng hùng mạnh nhất thế giới cũng đủ cho chúng ta thấy sự thay đổi nhận thức ấy sâu sắc đến mức nào Thậm chí, từ năm 2013 đến nay, các mối đe dọa

từ không gian mạng được xác định là "đe dọa chiến lược số 1" một đối với nước

Mỹ, lần đầu tiên được xếp trên mối đe dọa về khủng bố kể từ thảm họa ngày 11/9/2001 tại Mỹ

Ngày 08/01/2018, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã tổ chức Lễ công

bố Quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng Chúng ta nhận thức rằng, trong chiến tranh hiện đại, không gian mạng được coi là môi trường tác chiến thứ 5 gắn kết chặt chẽ với các phương thức tác chiến trên không, trên bộ, trên biển và trong không gian vũ trụ Tác chiến không gian mạng đã trở thành một phương thức tác chiến cơ bản giữ vai trò quan trọng trong các cuộc chiến tranh có

áp dụng các vũ khí công nghệ cao

Trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Đảng ta đã đề cao trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, nhận định nguy cơ xảy ra chiến tranh mạng, mất an ninh thông tin ngày càng tăng và đặt ra mục tiêu phải chủ động phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả chiến tranh mạng

An ninh thông tin là việc bảo đảm thông tin trên mạng không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bí mật nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Khoản 24, Điều 3, Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày

15/7/2013 của Chính phủ về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng)

Như vậy, không phải chỉ là những sự việc lớn làm mất an toàn của những hệ thống có diện bao phủ rộng, gây phương hại đến an ninh quốc gia thì mới được xem

là mất an ninh thông tin, mà ở bất kỳ sự việc nào, chỉ cần ảnh hưởng tới quyền lợi của một cá nhân hay tổ chức nào đó, cũng đã được xem là mất an ninh thông tin Đây là điểm hết sức lưu ý cho những người làm công tác bảo đảm an toàn hệ thống, cần quan tâm tới mọi vấn đề từ nhỏ đến lớn để không xảy ra những vụ việc mất an ninh thông tin, gây phương hại tới quyền lợi hợp pháp của tổ chức cá nhân, cũng như lợi ích quốc gia, dân tộc

1.1.1.3 Mối quan hệ giữa an toàn, an ninh thông tin

An toàn thông tin hay an ninh thông tin là các thuật ngữ khác nhau về diễn đạt song có cùng bản chất là "Information Security" nếu như được đề cập đến về vấn đề thông tin trong kỷ nguyên số và kết nối Internet

Khi một hệ thống thông tin hay bất kỳ một thông tin nào đó của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân không đảm bảo được các yếu tố về tính nguyên vẹn, tính bảo mật hay tính khả dụng, thì hệ thống thông tin hay thông tin đó đã bị mất an toàn thông tin, cho dù sự mất an toàn đó có phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bí mật nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hay không Như vậy, mất an toàn thông tin chưa chắc đã làm mất an ninh thông tin, nếu

sự mất an toàn đó mới chỉ dừng ở các cấp thấp, mang tính chất nội bộ, chưa có những giao dịch hay phát hành thông tin đi ra ngoài phạm vi cá nhân, tổ chức Tuy nhiên, có bảo đảm được an toàn thông tin thì mới có khả năng giữ được an ninh thông tin một cách vững chắc

Hình 1.1.1-1 Mối quan hệ giữa an toàn, an ninh thông tin (Nguồn: Cục An toàn thông tin - Bộ Thông tin và Truyền thông)

An ninh thông tin có sự độc lập tương đối với an toàn thông tin và mang tính bao quát hơn, do được xem xét nhiều ở khía cạnh nội dung, liên quan đến vấn đề tư duy, ý thức con người trong vấn đề tạo ra thông tin, phát hành thông tin, bình luận, đánh giá thông tin…, chính vì thế, nếu quá trình nhận thức không tốt, tạo ra thông tin không trung thực, bình luận, đánh giá tin tức phiến diện, không thực chất vấn đề… thì hệ thống kỹ thuật còn chưa mất an toàn, hoàn toàn đảm bảo tính bảo mật, tính nguyên vẹn và tính khả dụng, nhưng đã gây mất an ninh thông tin, có thể gây phương hại tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, và xâm hại tới quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Bảo đảm an toàn, an ninh thông tin ở một cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử chính là việc bảo đảm cho thông tin trong quá trình sáng tạo tác phẩm luôn an toàn, mọi thông tin trên mặt báo, phát trên kênh phát thanh, truyền hình, trên trang báo mạng chính xác như những gì các nhà báo đã sáng tạo ra, bám sát tôn chỉ mục đích, tránh được khủng hoảng truyền thông, góp phần cung cấp thông tin, nâng cao hiểu biết và định hướng dư luận, tạo sự phát triển bền vững cho

xã hội

1.1.1.4 Khái niệm về An ninh truyền thông

Nếu xét ở góc độ ngữ nghĩa, an ninh truyền thông (Communication

Security) là bảo vệ mạng thông tin truyền thông, bảo vệ thông tin lưu trữ trong

mạng, thông tin truyền trên hệ thống, ngăn chặn, xâm nhập trái phép vào hệ thống mạng, trong khi vẫn cung cấp thông tin cho người được phép nhận Tuy nhiên, nếu

xem xét ở góc độ rộng hơn, việc bảo đảm an ninh cho truyền thông đại chúng, chẳng hạn trong loại hình truyền hình thì khái niệm này tiếp cận chưa đầy đủ, mang nhiều yếu tố kỹ thuật truyền tin và tính hệ thống thiết bị thông tin, truyền thông mà chưa nhắc tới yếu tố chất lượng con người sáng tạo và phát hành thông tin, chất lượng nguồn tin, công chúng tiếp nhận thông tin, góc nhìn và tính chủ quan của tác giả trong nội dung thông tin, thời điểm và phạm vi phát hành thông tin…

Ở ví dụ cụ thể, hoạt động bảo đảm an ninh truyền thông đối với Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam được xem xét ở hai góc độ, thứ nhất là góc độ kỹ thuật,

đó là việc bảo đảm cho hệ thống phục vụ sản xuất, lưu trữ, khai thác dữ liệu, kiểm tra, phát sóng, truyền dẫn Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam bảo mật, toàn vẹn, khả dụng; và góc độ thứ hai, là vấn đề nội dung, duy trì được chất lượng nội dung các tác phẩm đúng tôn chỉ, mục đích, có chất lượng cao, mang tính truyền thông mạnh mẽ, đúng sự thật, tiếp cận được bản chất vấn đề và phù hợp với nhu cầu thông tin chất lượng cao của công chúng, đấu tranh bảo vệ Đảng, nhà nước, quân đội để giữ vững độc lập, tự chủ của đất nước, góp phần xây dựng xã hội tiến bộ, dân chủ, công bằng, văn minh, phát triển bền vững Đây là vấn đề tương đối phức tạp và nhạy cảm đối với một kênh truyền hình có tính chất quan trọng và phạm vi hoạt động rộng trên khắp toàn quốc như Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam

Như vậy, bảo đảm an ninh truyền thông của một cơ quan báo chí truyền thông chính là những hoạt động nhằm bảo đảm an toàn thông tin và an ninh thông tin của cơ quan đó trong quá trình sản xuất, kiểm duyệt, phát hành, lưu trữ các tác phẩm báo chí, truyền thông đại chúng

1.1.2 Nội dung bảo đảm an ninh truyền thông

Như đã phân tích ở trên, bảo đảm an ninh truyền thông là một vấn đề phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều hoạt động trong một cơ quan, tổ chức Chính vì vậy, có nhiều nội dung bảo đảm an ninh truyền thông, trong đó nổi lên 4 nội dung

cơ bản như sau:

1.1.2.1 Bảo đảm về nội dung thông tin

Bảo đảm về nội dung thông tin được toàn vẹn, không bị can thiệp gây sai lệch, bóp méo; không gây phương hại tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, lợi ích hợp pháp của tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân

Đối với một cơ quan báo chí, cần thường xuyên duy trì được chất lượng các tác phẩm đúng tôn chỉ, mục đích, có chất lượng cao, mang tính truyền thông mạnh mẽ; đúng sự thật, tiếp cận được bản chất vấn đề với những góc nhìn đa chiều và phù hợp với nhu cầu thông tin chất lượng cao của công chúng; giữ đúng định hướng, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực đấu tranh bảo vệ Đảng, nhà nước, quân đội để giữ vững độc lập, tự chủ của đất nước, góp phần xây dựng xã hội tiến bộ, dân chủ, công bằng, văn minh, phát triển bền vững Đây là nội dung, yêu cầu quan trọng hàng đầu đối với vấn đề an ninh truyền thông của một cơ quan báo chí

1.1.2.2 Bảo đảm an toàn trong quá trình xử lý chuyển tải, phân phối, lưu trữ thông tin, dữ liệu

Thông tin khi được sản xuất ra cần phải được chuyển tải, phân phối và lưu trữ một cách an toàn, hiệu quả Đối với Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam, quá trình này chính là quá trình phát sóng trên các hạ tầng truyền dẫn truyền hình của Việt Nam hiện nay

Nếu đội ngũ sản xuất có cố gắng đến đâu đi chăng nữa để các tác phẩm báo chí, truyền hình đáp ứng tốt yêu cầu về chất lượng nội dung, thông điệp của tác phẩm hoàn toàn phù hợp với với nhu cầu thông tin chất lượng cao của công chúng, đúng tôn chỉ, mục đích của tờ báo nhưng trong quá trình chuyển tải, phát hành đến công chúng, nội dung thông điệp đã bị can thiệp chỉnh sửa khiến cho công chúng tiếp nhận thông tin không còn được chuẩn xác, vẹn nguyên, hay trong quá trình xử

lý, lưu trữ thông tin, hệ thống bị truy cập trái phép nhằm thay đổi, bóp méo thông tin hay khai thác, trục lợi từ thông tin lấy cắp được, sẽ gây ra những hậu quả rất nặng nề, thậm chí là khủng hoảng truyền thông, ảnh hưởng tới an ninh quốc gia, xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp…

1.1.2.3 Bảo đảm về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ bảo đảm an ninh thông tin

Trang thiết bị cần phải có đủ năng lực để xử lý, lưu trữ thông tin, đảm bảo được tính an toàn: nguyên vẹn, bảo mật và khả dụng của thông tin

Hệ thống thiết bị cần được lắp đặt và tổ chức quy trình vận hành, xử lý hoàn chỉnh, rà soát không để có những chỗ yếu, khâu yếu, tránh để bị lợi dụng, tấn công khai thác lỗ hổng Khi đã tham gia kết nối vào hệ thống thông tin toàn cầu, thì những thiết bị kỹ thuật của cơ quan, tổ chức cần phải thường xuyên được cập nhật, nâng cấp để theo kịp với những phát triển khoa học, công nghệ thông tin của thế giới, đặc biệt trong giai đoạn bùng nổ của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư

1.1.2.4 Bảo đảm an toàn về con người

Bảo đảm có đội ngũ nhân sự chất lượng cao để có thể tiếp nhận chuyển giao công nghệ, vận hành và làm chủ hệ thống trang thiết bị kỹ thuật hiện đại

Có nhận thức đúng về vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, an ninh thông tin,

an ninh truyền thông từ các cấp lãnh đạo đến đội ngũ nhân viên thực thi công việc, hàng ngày, hàng giờ làm việc và tương tác với các hệ thống thông tin của cơ quan

Trong đó cần quan tâm bảo vệ những người làm việc ở các bộ phận thiết yếu, quan trọng, nắm giữ nhiều bí mật của cơ quan, quân đội, nhà nước hoặc trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống mạng lõi, hệ thống phát sóng, tổng khống chế, truyền dẫn Phòng, chống hoạt động móc nối, lôi kéo, mua chuộc của các thế lực thù địch, các loại tội phạm; phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong đội ngũ cán

bộ, nhân viên các cơ quan báo chí truyền thông

Để bảo vệ đội ngũ cán bộ, nhân viên trong các cơ quan báo chí truyền thông, cần chú ý làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng; nâng cao nhận thức từ lãnh đạo chỉ huy đến bộ phận nhân sự của cơ quan trong quá trình tuyển dụng, sử dụng cán bộ vào làm việc tại các bộ phận thiết yếu, quan trọng; thường xuyên làm tốt công tác quản lý cán bộ, nhân viên; cần có những điều chuyển kịp thời đối với những trường hợp không đảm bảo tiêu chuẩn chính trị, năng lực chuyên môn hoặc có biểu hiện bị móc nối, lôi kéo, mua chuộc tiến hành các hoạt động xâm hại an ninh thông tin,…

Đội ngũ này cũng cần phải được đào tạo và đào tạo lại thường xuyên để cập nhật công nghệ mới và tuân thủ nghiêm túc những quy định, quy trình, thao thác nghiệp vụ liên quan đến an ninh truyền thông

1.1.2.5 Phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch và các loại tội phạm công nghệ cao

Cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng chủ động trong công tác nắm tình hình, kịp thời phát hiện các hoạt động thao túng, lũng đoạn thông tin; lợi dụng hệ thống thông tin của chính cơ quan báo chí nhằm tán phát những thông tin bất hợp pháp như tài liệu có nội dung chống Đảng, Nhà nước hoặc liên lạc, kích động biểu tình, bạo loạn,… nhằm gây phương hại đến an ninh quốc gia trật tự, an toàn xã hội Kịp thời phát hiện, ứng phó với các hành vi của tội phạm công nghệ cao tấn công, xâm nhập máy tính, mạng máy tính, thiết bị tác nghiệp kỹ thuật số,… của cơ quan hoặc cá nhân nhằm đánh cắp, thay đổi nội dung thông tin, chiếm quyền điều khiển hệ thống, làm tê liệt hoạt động thông tin liên lạc,…

Đồng thời, chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa chung, có phương

án phối hợp xử lý các tình huống có nguy cơ xảy ra, không để bị động, bất ngờ

1.1.2.6 Phòng, chống chiến tranh thông tin

"Chiến tranh thông tin", "chiến tranh điện tử" hay "chiến tranh mạng" đang trở thành mối hiểm họa lớn đe dọa đến an ninh của tất cả các quốc gia, an ninh toàn cầu Đó là hoạt động tấn công trên quy mô lớn bằng các phương tiện, vũ khí và lực lượng đặc biệt được thông tin hóa trên không gian thông tin và hướng đến các mục tiêu thông tin trọng yếu nhằm giành ưu thế thông tin, thao túng, điều khiển, làm tê liệt, vô hiệu hóa hoặc phá hoại hệ thống thông tin và an ninh thông tin của đối phương, qua đó đạt được mục đích tấn công Cần chủ động phối hợp với các cơ quan an ninh thông tin trong công tác nắm tình hình, nhận diện nguy cơ và khả năng xảy ra chiến tranh thông tin đối với Việt Nam, từ đó tham mưu trong việc xây dựng đầu tư hệ thống kỹ thuật, công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho

cơ quan nhằm chủ động ứng phó có hiệu quả khi chiến tranh thông tin xảy ra

Để làm rõ hơn những nội dung của bảo đảm an ninh truyền thông, những nội dung tiếp theo của Luận văn sẽ xoay quanh vấn đề này từ những thực trạng, đến

nhận diện những nguy cơ mới, để từ đó có những đề xuất giải pháp phù hợp, nhằm bảo đảm an ninh truyền thông ở Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam trong những giai đoạn phát triển tiếp theo

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới vấn đề bảo đảm an ninh truyền thông của một Kênh Truyền hình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

1.2.1 Sự phát triển mạnh mẽ của các cơ quan và loại hình báo chí truyền thông trong cơ chế thị trường

Không thể phủ nhận những thành tích mà báo chí cách mạng Việt Nam đã đạt được qua chặng đường hơn 90 năm hình thành và phát triển (Báo Thanh Niên,

tờ báo cách mạng đầu tiên của Việt Nam được Nguyễn Ái Quốc cho xuất bản ngày 21/6/1925), đặc biệt là trong những năm đổi mới, báo chí nước ta tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong việc tuyên truyền, tổ chức và vận động thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, tạo bầu không khí dân chủ, cởi mở trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại Các nhà báo đã bám sát thực tế, thông tin kịp thời và phân tích sâu sắc những sự kiện mới, phát hiện và phản ánh trung thực những điển hình tiên tiến, cổ vũ nhân tố mới, dũng cảm đấu tranh chống những biểu hiện trì trệ, tiêu cực; đề xuất phương hướng giải quyết những vấn đề thiết thực mà

xã hội quan tâm, đóng góp xứng đáng vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch

sử của công cuộc đổi mới

Đồng thời, chính trong quá trình đổi mới đất nước mà báo chí nước ta ngày càng trưởng thành về mọi mặt Có thể nói, chưa bao giờ nước ta có nhiều loại hình báo chí với số lượng và chất lượng như hiện nay; chưa bao giờ có nhiều phương tiện thông tin hiện đại và đội ngũ những người làm báo hùng hậu như hiện nay Việc Đảng và Nhà nước quyết định tặng thưởng Huân chương Sao vàng - huân chương cao quý nhất cho lực lượng làm báo cách mạng nước ta là sự ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp to lớn của báo chí cách mạng Việt Nam

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng hoạt động báo chí của chúng ta cũng còn những hạn chế, khuyết điểm Sự phát triển ồ ạt của các cơ quan, loại hình báo chí truyền thông đã diễn ra khá "nóng" trong thời gian vừa qua Đã có những biểu hiện

“thương mại hoá” trong cơ chế thị trường, xa rời tôn chỉ mục đích, chạy theo thị hiếu tầm thường, đưa tin và viết bài theo kiểu giật gân, câu khách, thiếu trung thực, làm ảnh hưởng chung đến uy tín của báo chí nước ta

Tại phụ lục số 03 có nêu những ví dụ cụ thể về những sự cố an ninh truyền thông ở những cơ quan báo chí lớn của Việt Nam, có nhiều vụ việc ảnh hưởng tới

an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, có những xâm phạm tới lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, cá nhân; xâm phạm đời tư, xúc phạm tới nhân phẩm, vi phạm luật trẻ em; vi phạm nguyên tắc hoạt động và đạo đức nghề nghiệp báo chí Thực trạng này đang đặt ra cho những người làm công tác quản lý nhà nước, lãnh đạo quản lý cơ quan báo chí và trong từng cán bộ, nhân viên, biên tập, phóng viên, kỹ thuật viên của chính cơ quan báo chí cần phải có những biện pháp sửa chữa, khắc phục để vươn tới những tầm cao mới

1.2.2 Nguồn nhân lực bảo đảm an toàn, an ninh thông tin

Tại Hội nghị “Nhu cầu nguồn nhân lực an toàn, an ninh thông tin trong các doanh nghiệp” được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 10/8/2017, Thứ

trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phan Tâm đã phát biểu "với sự dịch chuyển

toàn cầu sang nền kinh tế số, thông tin, đặc biệt là thông tin có kết nối đã trở thành tài sản rất quý của cá nhân, tổ chức và cả quốc gia Trong nhiều tổ chức, doanh nghiệp, tài sản thông tin có giá trị gấp nhiều lần tài sản cố định hay tài sản hữu hình khác Trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực thúc đẩy ứng dụng CNTT, phát triển Chính phủ điện tử, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến, xây dựng thành phố thông minh vai trò của lưu trữ, xử lý, truyền tải thông tin một cách thông suốt, thuận tiện và an toàn là điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho nền kinh tế số vận hành tốt"

An toàn thông tin đã trở thành vấn đề thời sự, và để bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, yếu tố con người là yếu tố trung tâm và then chốt nhất Theo khảo sát của các cơ quan chức năng, lĩnh vực an toàn, an ninh thông tin mạng hiện đang là một trong những ngành, lĩnh vực khan hiếm nguồn nhân lực chất lượng cao Theo Thứ trưởng Phan Tâm, Chính phủ đã xác định thiếu hụt nguồn nhân lực an toàn thông tin là vấn đề có tầm quan trọng quốc gia

Khi có nguồn nhân lực chất lượng cao, thì các cơ chế thực thi về an toàn, an ninh thông tin mới có thể triển khai một cách đồng bộ, khoa học, vững chắc Từ đó,

có thể làm chủ được thiết bị, công nghệ, tiệm cận được những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực đảm bảo an toàn thông tin

1.2.3 Trang thiết bị kỹ thuật

Để có thể bảo đảm được an toàn, an ninh thông tin, cần có hệ thống trang thiết bị đồng bộ, đủ mạnh, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ là một đòi hỏi tất yếu,

"có thực mới vực được đạo" Với quá trình đầu tư hoàn thiện tương đối nhanh của các hệ thống công nghệ thông tin ở Việt Nam, nhất là các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet, các hệ thống giao dịch điện tử của các ngân hàng, các cổng thông tin điện tử của các cơ quan hành chính, chính phủ… cơ bản đã đạt được những mục tiêu nhất định về đảm bảo an toàn, an ninh thông tin trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển nhanh cùng với việc hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng

Tuy nhiên, việc đi sau khá nhiều so với trình độ phát triển khoa học công nghệ của các nước trên thế giới buộc Việt Nam phải phụ thuộc rất nhiều vào các giải pháp công nghệ từ nước ngoài Các thiết bị lõi hạ tầng kỹ thuật thông tin của Việt Nam đa số phải nhập từ nước ngoài, trong khi ra chưa có đủ điều kiện thẩm định về mặt an ninh một cách triệt để và toàn diện về các đối tác cung cấp dịch vụ, thiết bị Cá biệt, có những trường hợp ta vẫn phải sử dụng thiết bị của một số đối tác

có thể đã bị chi phối hoặc là bình phong của các chính phủ, tổ chức đặc biệt nước ngoài Điều này tất yếu tiền ẩn rất nhiều rủi ro An ninh, an toàn thông tin của Việt Nam có thể bị đe dọa bất cứ lúc nào và kéo theo đó những hệ lụy to lớn, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội

1.2.4 Sự gia tăng hoạt động của các thế lực thù địch và tội phạm công nghệ cao

Những thành quả về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ và toàn dân đang nỗ lực thực hiện cùng với các giải pháp đồng bộ là vô cùng to lớn, rất đáng được ghi nhận trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động khó lường Tuy nhiên, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn do lạm phát và tăng giá; sản xuất (nông nghiệp, công nghiệp) trong nước còn nhiều lạc

hậu, điệp khúc được mùa mất giá liên tiếp diễn ra trên nhiều loại cây trồng; vấn đề khiếu kiện đình công vẫn bức xúc… đã tác động tới tư tưởng, tâm trạng xã hội Các thế lực thù địch và bọn phản động triệt để lợi dụng thời điểm này để đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình" lên một cấp độ mới nhằm lật đổ chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam; tăng cường tác động chuyển hóa chính trị, kích động biểu tình, gây rối kiểu "cách mạng mầu", "cách mạng đường phố"; lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, chủ quyền lãnh thổ để kích động, tạo cớ can thiệp vào công việc nội

bộ của Việt Nam Trong đó, chúng coi "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa là mũi đột phá tấn công vào nội bộ; chúng triệt để sử dụng các phương tiện thông tin, truyền thông, các dịch vụ tiện ích trên mạng Internet; sử dụng 63 đài phát thanh có chương trình tiếng Việt, trên 400 tờ báo, tạp chí, 88 nhà xuất bản và nhiều hãng thông tấn, báo chí nước ngoài tuyên truyền chống phá hệ thống tư tưởng và nhà nước Việt Nam Đặc biệt là trong những thời điểm nhạy cảm như bầu cử, hay các vụ việc gây ô nhiễm môi trường, các vụ tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ trên đất liền, trên biển… chúng sẽ đẩy mạnh xuyên tạc, vu khống, hạ thấp uy tín cá nhân lãnh đạo, xuyên tạc chủ trương, chính sách nhằm tác động chia rẽ nội bộ, phá hoại quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với các nước… đồng thời tổ chức các hoạt động nhằm khuếch trương thanh thế, công khai hóa hoạt động các hội, nhóm bất hợp pháp, tổ chức hội họp, tụ tập nhằm thống nhất hoạt động chống đối chính quyền (như "Hội anh em dân chủ", "Hội dân oan", "Hội tù nhân lương tâm", "Diễn đàn xã hội dân chủ"…)

Thời gian vừa qua, lực lượng an ninh cũng đã phát hiện, ngăn chặn kịp thời nhiều âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch tìm cách xâm nhập nội bộ, cài cắm nội gián, tác động chuyển hóa tư tưởng, văn hóa, góp phần đảm bảo an toàn nội

bộ, giữ vững ổn định chính trị

Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, đến nay, tại Việt Nam có khoảng gần 30 triệu người sử dụng Internet (chiếm 1/3 dân số cả nước, cao hơn nhiều so với mức bình quân của thế giới), 115 triệu thuê bao điện thoại di động, 15 triệu thuê bao điện thoại cố định Công nghệ thông tin, viễn thông trở thành một lĩnh vực mà các đối tượng tập trung khai thác, sử dụng để thực hiện tội phạm Theo báo cáo của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế - International Criminal Police

Organization (INTERPOL), tội phạm sử dụng công nghệ cao đang trở thành mối nguy hại lớn trên giới với thiệt hại gây ra hàng năm khoảng 400 tỷ đô la Mỹ, cao hơn số tiền mà tội phạm buôn bán ma túy thu được và cứ 14 giây lại xảy ra 01 vụ phạm tội sử dụng công nghệ cao

Ở Việt Nam tội phạm sử dụng công nghệ cao gia tăng nhanh chóng, diễn biến phức tạp và gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng, xảy ra trên nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế - xã hội Phần lớn đối tượng phạm tội là học sinh, sinh viên có kiến thức và đam mê công nghệ thông tin, một số ít là cán bộ, công chức Chúng thường tập hợp, liên kết với nhau thông qua các diễn đàn trên mạng Internet (còn gọi là underground hay thế giới ngầm) để chia sẻ công cụ, cách thức, thủ đoạn phạm tội

Vì vậy, thủ đoạn ngày càng tinh vi, kín đáo và có sự thay đổi phương thức liên tục nhằm lẩn tránh sự phát hiện của các cơ quan bảo vệ pháp luật Sự liên kết giữa các đối tượng trong và ngoài nước ngày càng thể hiện rõ nét Tội phạm công nghệ cao diễn ra trên cả lĩnh vực an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hình ảnh của Việt Nam trong một số lĩnh vực quan hệ kinh

tế quốc tế và gây thiệt hại lớn cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài nước Những sự việc gần đây là “báo động đỏ” của an ninh mạng Việt Nam với những vụ tấn công, phá hoại, lây nhiễm virus, phầm mềm gián điệp,

mã tin học độc hại , được nhằm vào hệ thống mạng của cơ quan, doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế của Nhà nước với mức độ, tính chất ngày càng nghiêm trọng, làm rối loạn hoạt động của hệ thống và lộ lọt thông tin

Hiện chưa có báo cáo chính xác về số lượng và thiệt hại của các vụ tội phạm công nghệ cao và các thế lực thù địch tấn công khai thác thông tin ở các cơ quan báo chí, nhưng chắc chắn một điều rằng, với tính chất quan trọng và hiệu ứng lan tỏa trong xã hội nhanh, các hệ thống thông tin của các cơ quan báo chí không tránh được sự nhòm ngó của các thế lực thù địch và tội phạm công nghệ cao

Tại Phụ lục số 02 có trình bày cụ thể một số phương pháp tấn công điển hình hiện nay của tội phạm công nghệ cao làm mất an toàn thông tin ở các hệ thống thông tin IT-Base

1.2.5 Các cơ chế chính sách kiểm soát an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin

Việt Nam là một quốc gia có tốc độ phát triển công nghệ thông tin nhanh trên thế giới Đã có thời điểm, tốc độ tăng trưởng công nghệ thông tin của Việt Nam nằm trong tốp 5 của thế giới (16%) và đứng đầu thế giới trong lĩnh vực phần mềm

"thuê ngoài" Công nghệ thông tin đã mang lại những lợi ích vô cùng to lớn cho việc phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam Từ mọi người dân cho đến các cơ quan,

tổ chức, doanh nghiệp đều đã nhận thấy vai trò ngày càng quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin

Tuy nhiên, cũng như nhiều quốc gia trên thế giới, Việt Nam đang phải đối mặt với những nguy cơ, rủi ro về mất an ninh, an toàn thông tin Những vụ tấn công nhằm vào hệ thống thông tin của Việt Nam đang ngày càng gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ nghiêm trọng Theo thống kê của Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin

và Truyền thông, chỉ trong Quý I năm 2017, đã có trên 7000 vụ tấn công mạng nhằm vào các website của Việt Nam, trong đó có cả những website của Chính phủ

và các cơ quan của Nhà nước Bên cạnh đó, các cuộc tấn công mạng, tình trạng lộ, lọt, mất thông tin thuộc bí mật Nhà nước qua mạng Internet ngày càng nghiêm trọng

do những sơ hở, thiếu sót và các lỗ hổng trong quản lý, kiểm soát hệ thống lưu giữ,

xử lý thông tin Hoạt động khủng bố qua mạng cũng đã xuất hiện, các website, thông tin trực tuyến đang trở thành nơi để các tổ chức khủng bố quốc tế và tổ chức phản động lưu vong người Việt thực hiện việc lôi kéo, đào tạo các phần tử khủng

bố, hướng dẫn chế tạo bom, mìn, thuốc nổ cũng như tổ chức thảo luận nhằm chống Việt Nam Tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao cũng ngày càng gia tăng đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng Trong khi đó, các nguy cơ mất an ninh,

an toàn thông tin từ việc khai thác và sử dụng hệ thống trang thiết bị, hạ tầng thông tin được nhập khẩu từ các nhà cung cấp dịch vụ của nước ngoài vẫn hiển hiện và đặt tình trạng an ninh, an toàn thông tin của Việt Nam luôn trong trạng thái bị đe dọa Ngoài ra, các thế lực thù địch cũng không ngừng lợi dụng công nghệ thông tin, mạng Internet, mạng xã hội để bịa đặt, xuyên tạc và tuyên truyền những luận điệu xấu, những quan điểm sai trái, thù địch nhằm mục đích chống Đảng và Nhà nước

Nhận thức được vai trò quan trọng của việc phát triển công nghệ thông tin gắn liền với công tác đảm bảo an ninh, quốc phòng, Việt Nam đã có những chủ trương, chính sách nhằm đảm bảo an ninh truyền thông trong bối cảnh bùng nổ công nghệ thông tin và hội nhập quốc tế Đảng và Nhà nước ta đã có những văn bản chỉ đạo trực tiếp công tác đảm bảo an ninh, an toàn thông tin… Bên cạnh đó, chúng

ta đã xây dựng được một hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan làm

cơ sở pháp lý cho hoạt động đảm bảo an ninh, an toàn thông tin như Luật Viễn thông năm 2009; Luật Công nghệ thông tin năm 2006; Luật giao dịch điện từ năm 2005; Nghị định 73/2013/NĐ-CP ngày 15/7/2013 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng; Bộ Luật Hình sự năm 2015; Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần

số vô tuyến điện… Ngoài ra, một số dự thảo văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực an ninh, an toàn thông tin cũng đang được các cơ quan chức năng đang tích cực xây dựng và ban hành từng bước Luật An ninh mạng, Luật bảo vệ bí mật nhà nước…

Ngày 27/5/2016, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 898/QĐ-TTg về việc phê duyệt phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ bảo đảm an toàn thông tin mạng giai đoạn 2016 - 2020 Bốn giải pháp được đưa ra để thực hiện các nhiệm vụ bảo đảm an toàn thông tin mạng bao gồm: Hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách; Thúc đẩy hợp tác trong nước và quốc tế; Kiện toàn bộ máy, phát triển nguồn nhân lực; Tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức Đây cũng là các giải pháp cơ bản được Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) khuyến nghị áp dụng để nâng cao năng lực bảo đảm an toàn thông tin theo Chương trình nghị sự an toàn thông tin toàn cầu (GCA) do tổ chức này công bố

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, sự phát triển nóng của Facebook, Google và những trang mạng xã hội khác đã và đang đặt ra những vấn đề bức xúc cần có giải pháp trong công tác quản lý nhà nước về an toàn, an ninh truyền thông, cụ thể là:

+ Chưa có quy định chặt chẽ trong việc quản lý doanh nghiệp cung cấp dịch

vụ thông tin công cộng quá biên giới vào Việt Nam dẫn tới khó khăn trong việc kiểm soát thông tin đăng trên các dịch vụ này, tác động tiêu cực tới an ninh chính trị Việt Nam, gây ra những thắc mắc, tò mò và làm xói mòn dần lòng tin của công

chúng, thường hay đem so sánh giữa những thông tin chính thống từ các cơ quan báo chí với những thông tin không thể kiểm soát từ các mạng xã hội

+ Cơ chế ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm luật pháp Việt Nam trên các dịch vụ thông tin công cộng qua biên giới chưa được thực hiện triệt để, kịp thời

+ Nguy cơ mất kiểm soát chủ quyền dữ liệu và bị khai thác, sử dụng trái phép thông tin cá nhân

+ Tạo ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa doanh nghiệp và cơ quan báo chí của Việt Nam với các doanh nghiệp, đơn vị truyền thông của nước ngoài

Đến thời điểm hiện tại, chúng ta vẫn chưa có một chiến lược tổng thể về bảo đảm an toàn, an ninh thông tin để đối phó một cách chủ động, khoa học và toàn diện hơn để thay thế cho những giải pháp mang tính tình thế, sự vụ hoặc chạy theo xu hướng của công nghệ Bên cạnh đó, các chế tài xử lý các vụ việc vi phạm gây mất

an toàn, an ninh truyền thông vẫn còn nhẹ và thực thi chưa triệt để, trong đó có những vi phạm nguyên tắc hoạt động, vi phạm đạo đức của các cơ quan báo chí, nhất là báo mạng điện tử chưa được xử lý mang tính răn đe mạnh Vì thế mà hay có hiện tượng cứ nhanh chóng đưa lên để câu view, giật khách, dọa dẫm doanh nghiệp, khi bị cơ quan quản lý tuýt còi thì lại hạ xuống

1.2.6 Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tác động mạnh mẽ tới xu thế hoạt động báo chí truyền thông

Thuật ngữ "Công nghiệp 4.0" (tiếng Đức: Industrie 4.0) khởi nguồn từ một

dự án trong chiến lược công nghệ cao của chính phủ Đức, nó thúc đẩy việc sản xuất điện toán hóa sản xuất "Industrie 4.0" kết nối các hệ thống nhúng và cơ sở sản xuất thông minh để tạo ra sự hội tụ kỹ thuật số giữa Công nghiệp, Kinh doanh, chức năng và quy trình bên trong

Klaus Schwab, người sáng lập và là chủ tịch điều hành của Diễn đàn Kinh tế Thế giới có đưa ra khái niệm Cách mạng Công nghiệp 4.0 một cách tường minh hơn như sau:

"Cách mạng công nghiệp đầu tiên sử dụng năng lượng nước và hơi nước để

cơ giới hóa sản xuất Cuộc cách mạng lần 2 diễn ra nhờ ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt Cuộc cách mạng lần 3 sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự

động hóa sản xuất Bây giờ, cuộc Cách mạng Công nghiệp Thứ tư đang nảy nở từ

cuộc cách mạng lần ba, nó kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới

giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học"

Hình 1.2.6-1 Mô tả khái lược lịch sử 4 cuộc cách mạng công nghiệp

1.2.6.1 Những tác động của cuộc cách mạng 4.0 đến đời sống xã hội và an

ninh truyền thông

Khi các dịch vụ Internet phát triển, đặc biệt là sự xuất hiện các mạng xã hội

và các thiết bị di động thông minh, con người tương tác đa chiều hơn, phản ánh sinh

động hơn, tức thời hơn mọi mặt đời sống Từ quá trình này, con người thể hiện đa

dạng đời sống và các quan hệ xã hội trên Internet, biến Internet thành không gian xã

hội, hay không gian mạng, có thể thực hiện các hành vi mang bản chất xã hội của

mình như giao tiếp, lao động, sáng tạo, học tập, sản xuất, tiêu dùng, vui chơi, giải

trí Ở đây, con người không bị giới hạn bởi không gian và thời gian Không gian

mạng tiếp tục mở rộng, đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trọng đời sống con

người và với những đặc tính cốt lõi, đưa đến cho con người những lợi ích to lớn

nhưng cũng đặt con người trước những thách thức gay gắt, phức tạp Do vậy, không

gian mạng không chỉ tác động sâu sắc tới đời sống xã hội mà còn chi phối đời sống

chính trị của các quốc gia và đời sống chính trị quốc tế

Gần đây, người ta hay nhắc đến cụm từ "Internet của vạn vật" (Internet of

things) với ý nghĩa mọi thứ kết nối Internet và mọi thứ xoay quanh Internet, cụm từ

này đã khái quát một cách chân thực nhất sự thay đổi dòng chảy công nghệ Sự khác

biệt căn bản giữa Internet và các phương thức thông tin liên lạc trước đó là "sự

tương tác", thông qua máy móc, con người tương tác trực tiếp với nhau, với cộng đồng và với môi trường sống Chính điều này đã thúc đẩy công nghệ phát triển theo hướng tích hợp, kết nối và tương tác Ngày càng có nhiều hơn các thiết bị, phương tiện, vật dụng được kết nối vối nhau và với Internet, bảo đảm tương tác tốt hơn với con người và đem đến nhiều tiện ích hơn cho người sử dụng Giờ đây, con người không chỉ liên lạc, trao đổi hay cập nhật thông tin, mà còn có thể hội họp, làm việc, giải trí, điều khiển các thiết bị, vật dụng gia đình, vận hành dây chuyền công nghiệp, điều khiển các hệ thống canh tác nông nghiệp , thông qua Internet, thậm chí chỉ bằng những thiết bị kết nối rất nhỏ gọn

Vòng đời của một sản phẩm, dịch vụ công nghệ ngắn hơn bao giờ hết trước nhu cầu con người và tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin Xu hướng tích hợp, kết nối và tương tác qua Internet cũng làm cho nhiều công nghệ truyền thống nhanh chóng trở nên lỗi thời, bị đào thải hoặc đứng trước yêu cầu thay đổi gay gắt Áp lực thay đổi này không chỉ trên lĩnh vực thông tin liên lạc, truyền thông mà còn trên hầu hết các lĩnh vực như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quân

sự, ngoại giao

Trên lĩnh vực kinh tế, cụm từ "nền kinh tế Internet" trở nên phổ biến đã khái quát sự thay đổi trên lĩnh vực này Không gian mạng đã đưa loài người bước vào giai đoạn đầu tiên của cuộc cách mạng kinh tế cơ bản thứ ba - kinh tế thông tin, sau kinh tế nông nghiệp và kinh tế công nghiệp Internet không chỉ biến đổi quá trình sản xuất, phân phối và quan hệ trao đổi, mua bán hàng hóa truyền thống theo hướng nhanh hơn, tiết kiệm hơn và phạm vi rộng hơn, con người ở khắp nơi trên thế giới

có thể trao đổi và mua bán hàng hóa qua không gian mạng, mà thực sự đã có một nền kinh tế mới được tạo ra - nền kinh tế trên Internet Trong nền kinh tế này, thông tin chính là tài nguyên, là nguyên liệu, là hàng hóa, sản phẩm thông tin được tạo ra

và tiêu thụ ngay trên Internet, giống như khi ta đọc báo, xem quảng cáo, nghe nhạc, chơi trò chơi điện tử (game) Internet còn tạo ra một lĩnh vực mới - thương mại điện tử, làm thay đổi căn bản cách thanh toán bằng tiền tệ Hầu như mọi thứ đều có thể thanh toán trực tuyến và thậm chí nhiều loại tiền ảo nằm ngoài sự quản lý của các quốc gia đã được tạo ra và sử dụng rộng rãi trong các giao dịch trên Internet

(Theo Tạp chí kinh tế Capital - Pháp, hiện có khoảng 1.380 loại tiền ảo đang lưu hành trên mạng ngoài phạm vi điều chỉnh của các ngân hàng trung ương)

Thay đổi mạnh mẽ thứ ba diễn ra trên lĩnh vực văn hóa Với sự phát triển của Internet, con người có thể tiếp cận tới các giá trị văn hóa từ khắp nơi trên thế giới

mà không bị giới hạn bởi ranh giới quốc gia, lãnh thổ, vùng miền, dân tộc, tôn giáo Chưa bao giờ quá trình hội nhập và giao thoa văn hóa diễn ra mạnh mẽ đến thế Bài hát "Gangnam Style" của một ca sĩ Hàn Quốc chỉ trong một thời gian rất ngắn sau khi đăng tải đã thu hút trên 1,3 tỷ lượt xem trên toàn cầu và thậm chí điệu nhảy của nam ca sỹ chính không chỉ xuất hiện trên đường phố của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam mà còn được rất nhiều chính khách hàng đầu thế giới hưởng ứng, là một ví dụ cụ thể về sự lan tỏa, hội nhập, giao thoa, xâm lấn của các giá trị văn hóa, cũng như những thay đổi mạnh mẽ theo hướng đa dạng hơn trong đời sống văn hóa con người

Là nguyên nhân của sự khởi đầu Internet, lĩnh vực quân sự có những thay đổi căn bản với sự xuất hiện của miền tác chiến mới - không gian mạng, đi kèm là các học thuyết chiến tranh mới, các phương thức tác chiến mới, các lực lượng tác chiến mới và các vũ khí tác chiến mới Không gian mạng không chỉ tạo nên những thay đổi trong lĩnh vực quân sự truyền thống, mà giờ đây nó còn tạo ra những nền quân

sự trên không gian mạng với các vũ khí số phi sát thương, nhưng có khả năng tác chiến cao, được giới chức quân sự Mỹ ví như vũ khí hạt nhân

Những vấn đề mới nảy sinh mang tính thách thức đối với an ninh, tình báo

và quân sự đã thay đổi cách nhìn từ thiên về các lợi ích kinh tế của thời kỳ đầu khi Internet mới phát triển đến những vấn đề đang bao trùm lên các chính sách, kể cả trên lĩnh vực tưởng chừng ít bị tác động là ngoại giao

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ William Lynn cho rằng, "trong thế kỷ thứ XXI, bit và byte có thể nguy hiểm như bom, như đạn vậy Còn Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phát biểu tại Hội nghị của Hội đồng An ninh Liên bang Nga năm 2013, khi ông tán thành việc thành lập lực lượng tác chiến mạng: "Trong điều kiện hiện nay,

"sức sát thương" của các cuộc tấn công thông tin có thể cao hơn bất kỳ loại vũ khí thông thường nào"

1.2.6.2 Những xu hướng công nghệ trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động báo chí truyền thông

Theo TS Nguyễn Bá Ân - Tổng thư ký Hội đồng quốc gia về Phát triển bền

vững và Nâng cao năng lực cạnh tranh: "Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã

và đang đến Đây là cuộc cách mạng chưa từng có trong lịch sử nhân loại, nó sẽ diễn biến rất nhanh, là sự kết hợp của công nghệ trong các lĩnh vực vật lý, số hóa

và sinh học, tạo ra những khả năng hoàn toàn mới và có tác động sâu sắc đối với các hệ thống chính trị, xã hội, kinh tế của thế giới Cuộc cách mạng sản xuất mới này được dự đoán sẽ tác động mạnh mẽ đến mọi quốc gia, chính phủ, doanh nghiệp

và người dân khắp toàn cầu, cũng như làm thay đổi căn bản cách chúng ta sống, làm việc và sản xuất" (Cơ hội và thách thức/nhandan.com.vn)

Về quan điểm cá nhân, đến thời điểm này, năm 2018, ở những nước công nghiệp phát triển, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã thực sự bùng nổ, và đang lan rộng trên toàn thế giới

Đối với Việt Nam, đã có nhiều cơ quan báo chí truyền thông ra chuyên trang, chuyên mục để đề cập, phản ánh, phân tích, bình luận về những vấn đề liên quan tới 4.0 Có những bài báo đã thể hiện rõ sự nhận thức, cảnh báo và chuẩn bị tâm thế để cùng thế giới bước vào cuộc cách mạng này một cách an toàn, nhanh chóng, hiệu quả như: "Không để lỡ tàu khi bước vào cách mạng công nghiệp 4.0" đăng trên Vietnamnet.vn (http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chinh-tri/khong-de-lo-tau-khi-buoc-vao-cach-mang-cong-nghiep-4-0-364863.html); "Cách mạng công nghiệp 4.0: Cơ hội và thách thức" trên Tạp chí Tài chính (http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/cach-mang-cong-nghiep-40-co-hoi-va-thach-thuc-123927.html); "Thách thức đào tạo nghề thời 4.0" trên Nhân dân Hàng tháng; "Triển vọng mở cửa từ cuộc cách mạng 4.0" Phim tài liệu của VTV…

Các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, các tổ chức, học viện, nhà trường và doanh nghiệp cũng thể hiện mối quan tâm và chuẩn bị sẵn sàng cho các bước tiếp cận và tham gia cuộc cách mạng công nghiệp này ở nhiều góc độ, nhiều lĩnh vực khác nhau, mang đến một bức tranh đa chiều về cuộc cách mạng 4.0 ở Việt Nam

Và sau đây là một số xu hướng công nghệ chủ đạo trong cuộc cách mạng 4.0

mà nước ta đang bước vào có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động báo chí truyền thông:

 Kết nối giữa các hệ thống, kết nối giữa thiết bị với thiết bị ngày càng

có băng thông lớn hơn và linh hoạt hơn

+ Năm 1986: băng thông kết nối đường trục (Backbone Network) giữa các

hệ thống tính toán lớn của mạng NSFnet có tốc độ 56 Kbps

+ Hiện tại, mạng kết nối quốc gia của Viettel đang đạt tới tốc độ 40 Tbps (gấp gần 1 triệu lần so với băng thông kết nối trục của NSFnet giai đoạn khởi đầu)

Cùng với những thành tựu trong nâng băng thông kết nối đường trục để tạo điều kiện tiên quyết và là động lực cho sự phát triển, các kết nối di động cũng phát triển rất nhanh, Việt Nam đã triển khai hệ thống công nghệ dữ liệu mạng di động thế hệ thứ 4 (4G) với băng thông kết nối tốc độ cao

Trên thế giới đã bắt đầu thử nghiệm 5G, trong đó, Nhật Bản là quốc gia triển khai thử nghiệm mạng 5G đầu tiên trên thế giới (tháng 10/2015) Nhà cung cấp dịch

vụ viễn thông NTT DoCoMo của Nhật Bản đã thử nghiệm thành công mạng 5G với tốc độ truyền tải dữ liệu lên tới 2 Gb/giây Dự kiến sẽ đưa vào sử dụng chính thức vào 2020 tại Nhật Bản và nhiều nước phát triển trên thế giới

Với xu thế băng thông truyền tải dữ liệu ngày càng cao, các ứng dụng trên điện thoại, tivi ngày càng linh hoạt, báo chí đa phương tiện vẫn đang là một xu thế không thể khác của cả nền báo chí truyền thông thế giới Đi cùng xu thế đó, các nhà cung cấp nội dung trong lĩnh vực báo chí truyền thông của Việt Nam cũng đang tích cực xây dựng các kho nội dung số đồ sộ, chất lượng cao, dung lượng lớn để kinh doanh và phục vụ nhu cầu xem di động ngày càng nhiều của công chúng Đồng thời, với các tính năng livestream, truyền file dung lượng lớn, các cơ quan báo chí

có thể dễ dàng tiếp nhận được các nguồn thông tin cung cấp, phản hồi nhanh chóng,

có giá trị từ công chúng, từ các "nhà báo công dân" ở bất kỳ địa điểm, thời gian nào trên thế giới

Báo chí đa nền tảng cũng là một trong những đề tài nóng mà nhiều diễn đàn lớn của truyền thông thế giới đang đề cập

 Xu thế SMAC

Năm 2014 đánh dấu sự ra đời một khái niệm mà hầu hết các cuộc hội thảo Công nghệ thông tin tổng quan lớn nào cũng đều đề cập - SMAC, viết tắt của các thuật ngữ Social - Xã hội (mạng xã hội), Mobile - Di động (điện thoại thông minh), Analytics - Phân tích (xử lý dữ liệu lớn) và Cloud - Đám mây (điện toán đám mây) SMAC đại diện cho xu hướng công nghệ trên thế giới mà bất cứ một tổ chức nào cũng cần quan tâm để thích ứng, và đương nhiên, các cơ quan báo chí truyền thông của Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc, bởi không theo kịp xu hướng của thời đại, các sản phẩm báo chí truyền thông không thể tiếp cận tới công chúng Các xu thế phát triển của báo chí truyền thông đi theo các xu hướng công nghệ này là báo chí đa nền tảng (nền tảng xã hội, nền tảng di động, nền tảng web…), báo chí phân tích hay báo chí dữ liệu

Theo bản khảo sát các xu hướng báo chí thế giới thường niên năm 2016 (World Press Trend 2016) của Hiệp hội Báo chí và các nhà xuất bản tin tức thế giới (WAN-IFRA), có 51% dân số thế giới đang sử dụng diện thoại di động và 31% sử dụng mạng xã hội, 30% dân số thế giới sở hữu một điện thoại thông minh và gần 90% người Mỹ truy cập tin tức bằng điện thoại thông minh và các thiết bị di động khác

- S (Social - Mạng xã hội)

Vài năm trở lại đây, mạng xã hội đã trở thành một hiện tượng toàn cầu, cứ 5 phút online thì người dùng sẽ dành một phút cho mạng xã hội (theo nghiên cứu của trang ComScore) Riêng với Facebook, ComScore đánh giá, người dùng trên toàn thế giới tiêu tốn đến 35 phút mỗi ngày để lướt Facebook, cứ 3 trong 4 phút truy cập vào mạng xã hội là để dành cho Facebook Trong khi đó, theo báo cáo của chính Facebook, người Mỹ tiêu tốn đến 50 phút mỗi ngày cho mạng xã hội này

Không chỉ có tốc độ phát triển đáng kinh ngạc, vượt qua cả yếu tố kết nối đơn thuần, hơn bao giờ hết, các nền tảng xã hội đóng một vai trò quan trọng trong việc phối hợp truyền bá thông tin Rất nhiều tin tức lan truyền trên mạng xã hội trước khi chính thức có mặt trên mặt báo, rất nhiều bài báo có nguồn tin từ mạng xã hội Và đến thời điểm này, Facebook đã trở thành một cộng đồng, một quốc gia ảo

trên không gian mạng với số lượng cư dân vượt qua Trung Quốc, mọi thành viên có thể kết bạn, giao lưu, trao đổi tin tức với nhau và với cộng đồng ngay tức thời mà không có sự ngăn cách nào về địa lý

Sự lên ngôi của truyền thông xã hội, truyền thông di động trong thời đại của

kỹ thuật số đã khiến cho báo chí phải thay đổi, không còn đơn điệu riêng rẽ ở một loại hình, một phương tiện để tiếp cận công chúng, báo chí bắt buộc phải tiến đến hình thức đa nền tảng, trong đó, thứ tự ưu tiên là nền tảng xã hội (social), nền tảng

di động (mobile) và cuối cùng mới là web

“Chung sống” hay “hợp tác” với mạng xã hội không còn là điều quá mới mẻ nữa, để tồn tại và phát triển, báo chí không còn cách nào khác là phải biến mạng xã hội trở thành “đồng minh” của mình Xu hướng "distributed content" - phát hành nội dung trên nền tảng khác - và việc các nền tảng truyền thông xã hội ngày càng gia tăng ảnh hưởng đối với việc phát hành tin tức đã dẫn đến áp lực chưa từng có đối với báo chí Sự mất ảnh hưởng của cơ quan báo chí truyền thông ngày càng gia tăng và dần nhường ngôi cho các nền tảng hùng mạnh và đã có những cảnh báo về việc, xu thế "distributed content" đang biến các cơ quan báo chí truyền thông trở thành các công ty sản xuất nội dung phục vụ các nền tảng này

- M (Mobile - Di động)

Cả thế giới thu gọn lại trong lòng bàn tay là điều mà người ta vẫn thường dùng để nói về các thiết bị di động Chỉ với một điện thoại thông minh và wifi hay 3G, 4G và tới đây là 5G, công chúng có thể tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi, nhanh, tiết kiệm và tiện lợi

Chúng ta đã chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của công nghệ sản xuất và nhu cầu sử dụng thiết bị di động thông minh khiến cho vòng đời của những chiếc điện thoại, máy tính bảng ngắn hơn bao giờ hết Năng lực kết nối mở rộng tốc độ cao 4G, 5G khiến cho việc tương tác, kết nối giữa các thiết bị và chuyển tải các loại

dữ liệu dung lượng lớn của người dùng dễ dàng thuận tiện Từ năm 2017, các thế hệ chip vi xử lý tiếp theo tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã được đưa vào tích hợp trên thiết bị di động

Tuy nhiên, với công nghệ sản xuất và tích hợp các loại siêu chip như hiện nay (được xây dựng bằng quy trình tiên tiến 10nm, những bộ vi xử lý này có thể chứa tới 5,5 tỷ bóng bán dẫn (transistor) chỉ trong một cm²) thì năng lực xử lý của thiết bị di động thực ra không phụ thuộc nhiều vào khả năng xử lý của chip điện tử

mà thực chất đang phụ thuộc rất lớn vào trình độ cơ khí (làm mát) và công nghệ chế tạo pin để làm nên chiếc máy, giúp nó có thể hoạt động ổn định và kéo dài thời lượng sử dụng, tránh gây bất tiện (quá nóng, nhanh hết pin) cho người dùng

Cùng với nền tảng xã hội, nền tảng di động đã khiến báo chí trên thế giới hoàn toàn thay đổi, từ chỗ thờ ơ đã phải vội vã tiến hành điều chỉnh, bởi thực tế, để thu hút được công chúng là hoàn toàn không dễ dàng bởi hiện tại có rất nhiều thứ hấp dẫn trên điện thoại như Facebook, Youtube hay game, chưa kể tâm lý thiếu kiên nhẫn và tập trung của người đọc vào các trang báo mạng kém hấp dẫn với lối trình bày gây nhiều bất tiện Sản xuất thông tin cho di động (Báo chí di động) đã trở thành một "hạng mục" đầu tư được chú ý của nhiều tòa soạn báo trên thế giới Có thể thấy rõ sự "lột xác" của nhiều tờ báo dành riêng cho phiên bản báo mạng điện tử trên mobile: nội dung thông tin ngắn gọn, đưa thông tin nổi bật trong ngày, thân thiện, thuận tiện cho người sử dụng, giao diện bắt mắt

Tại Việt Nam, có thể thấy sự phân tầng rõ rệt đối với sự đầu tư cho báo chí di động Một số tờ báo đã xây dựng phiên bản web dành cho mobile từ rất sớm và không ngừng nâng cấp App đọc báo trên di động như Thanh niên, Tuổi trẻ, Dân trí, VnExpress Trong đó, App đọc báo của Thanh niên được đánh giá rất cao và đã đạt nhiều giải thưởng quốc tế Tuy nhiên, phần lớn, báo chí di động vẫn mới chỉ là

"xu hướng", chưa phải là mối quan tâm hàng đầu của nhiều cơ quan báo chí truyền thông của Việt Nam hiện nay Thậm chí đến nay, nhiều tờ báo vẫn chưa có phiên bản web dành riêng cho mobile hay bản điện tử mới ở dạng mới e-paper, thậm chí,

tệ hơn, nhiều tờ báo còn không có bản điện tử

Tuy nhiên, với xu thế và tốc độ phát triển một cách chóng mặt của các thiết

bị di động tạo ra một thị trường mới rộng lớn và có sự cạnh tranh quyết liệt, nếu không muốn trở thành người thua cuộc và đứng ngoài, báo chí dành riêng cho mobile chắc chắn sẽ được các tòa soạn báo đầu tư tương xứng trong tương lai

Đồng hành với công nghệ lưu trữ, phân tích dữ liệu lớn, là xu hướng khai

thác thông tin từ tập hợp dữ liệu này, đó chính là báo chí dữ liệu, "là sử dụng dữ

liệu để phát hiện ra những thông tin quan trọng để viết báo" (Giáo sư Mindy

McAdams) "Nhà báo có thể sử dụng các chương trình để tự động hóa quy trình thu

thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau hoặc sử dụng phần mềm để tìm kiếm những mối liên hệ giữa hàng trăm ngàn tài liệu"

Tuy nhiên, việc tổng hợp dữ liệu của người sử dụng từ các nguồn khác nhau, đặc biệt là dữ liệu được thu mua từ các nhà môi giới dữ liệu, có thể vi phạm quyền riêng tư của cá nhân và gây ra các vấn đề pháp lý liên quan đến việc tuân thủ và chủ quyền dữ liệu

Như đã đề cập, sự phân tích "Kho dữ liệu" khổng lồ được mở rộng và tích lũy hàng ngày, hàng giờ cần phải được thực hiện với sự trợ giúp của máy tính và trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo (AI: Artificial Intelligence) có thể được định nghĩa như một

ngành của khoa học máy tính liên quan đến việc tự động hóa các hành vi thông

minh, là trí tuệ được biểu diễn bởi bất cứ một hệ thống nhân tạo nào Trí thông

minh nhân tạo liên quan đến cách cư xử, sự học hỏi và khả năng thích ứng thông

minh của máy móc Trí tuệ nhận tạo nghiên cứu các mô hình máy tính có thể nhận

thức, lập luận và hành động (Winston, 1992)

Hình 1.2.6-2 Mô tả Trí tuệ nhân tạo và những phạm vi tác động cơ bản

Nói một cách nôm na: đó là trí tuệ của máy móc được tạo ra bởi con người Trí tuệ này có thể tư duy, suy nghĩ, học hỏi, như trí tuệ con người Xử lý dữ liệu ở mức rộng lớn hơn, quy mô hơn, hệ thống, khoa học và nhanh hơn so với con người

Rất nhiều hãng công nghệ nổi tiếng có tham vọng tạo ra được những AI vì giá trị của chúng là vô cùng lớn, giải quyết được rất nhiều vấn đề mà loài người đang chưa giải quyết được

Trí tuệ nhân tạo mang lại rất nhiều giá trị cho cuộc sống loài người, nhưng cũng tiềm ẩn những nguy cơ Rất nhiều chuyên gia lo lắng rằng khi trí tuệ nhân tạo đạt tới 1 ngưỡng tiến hóa nào đó thì đó cũng là thời điểm loài người bị tận diệt Rất nhiều các bộ phim đã khai thác đề tài này với nhiều góc nhìn, nhưng qua đó đều muốn cảnh báo loài người về mối nguy đặc biệt này

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng họ đã quá lo xa trong khi AI đang giúp ích rất nhiều cho cuộc sống của chúng ta

Với những ngành nghề tưởng chừng máy móc rất khó có thể cạnh tranh với con người nhưng lại đang diễn ra trong thực tế, chính là nghề báo, sự xuất hiện của

báo chí rô bốt dựa vào trí tuệ nhân tạo đã được triển khai ở một số nước phát triển

Đây là một trong những xu thế của báo chí truyền thông thế giới dựa trên thành quả của xu hướng công nghệ AI và sự tiến bộ vượt bậc của lĩnh vực này trong thời gian gần đây

Báo chí rô bốt hiện vẫn đang được xem là một loại báo cáo nâng cao do máy tính hỗ trợ, tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của AI, ý kiến của các chuyên gia cho rằng có sự khác biệt cơ bản giữa báo chí thuật toán và báo chí rô bốt "Nhà báo

rô bốt" không phải là một tác nhân thụ động chỉ tuân thủ nghiêm ngặt các lệnh do con người - phóng viên chuyên nghiệp đưa ra, thay vào đó, "họ" là thành viên tích cực trong quá trình thu thập thông tin, tự thực hiện các nhiệm vụ của chính mình Khi chương trình được đưa vào một phần mềm có liên quan và được khởi động, rô bốt sẽ "suy nghĩ" và thực hiện nhiệm vụ theo các thuật toán mà không cần sự can thiệp của con người Vì thế, báo chí rô bốt còn được xem là phương thức rô bốt tự động hoá phân tích các dữ liệu và sản xuất tin bài dựa trên các thuật toán (trong kỹ thuật lập trình AI được gọi là các "luật") sau khi được yêu cầu bởi con người

- Cloud - điện toán đám mây:

Điện toán đám mây là một khái niệm mở rộng công nghệ hạ tầng tập trung - dịch vụ chia sẻ với mục đích tối ưu hóa năng lực xử lý của nguồn tài nguyên chia

sẻ Theo IBM, điện toán đám mây (Cloud), là việc cung cấp tài nguyên máy tính cho người dùng tùy theo mục đích sử dụng thông qua kết nối Internet Nguồn tài nguyên đó có thể là bất kì thứ gì liên quan đến điện toán và máy tính, ví dụ như phần mềm, phần cứng, hạ tầng mạng cho đến các máy chủ và mạng lưới máy chủ

cỡ lớn

Không chỉ đơn thuần là việc chia sẻ bởi nhiều người dùng, hay tập hợp tự động từ các thông tin kết nối và giao dịch mở, mà điện toán đám mây bao gồm cả hàm ý tái phân bổ nguồn tài nguyên theo nhu cầu sử dụng để tránh dư thừa Các nền tảng đám mây nối tiếng hiện tại phải kể đến Microsoft Azure, Google App Engine

và Amazon Web Service Điện toán đám mây đang thực sự tạo ra một cuộc cách mạng không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà còn trong an ninh bảo mật

Ở Việt Nam, các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin lớn như Viettel IDC, FPT, VNN đều đã triển khai và phát triển dịch vụ điện toán đám mây cho các

dịch vụ Web server, Mail server, dịch vụ lưu trữ online, dịch vụ lưu trữ tài nguyên Archiving… Đi theo xu thế này, đã có những cơ quan báo chí bắt đầu sử dụng dịch

vụ điện toán đám mây để lưu trữ và chia sẻ tài nguyên, chạy các ứng dụng online, các App cho các dịch vụ di động… giúp qui trình sáng tạo tác phẩm và tiếp cận tới công chúng được thuận thiện và nhanh chóng, đồng thời, nâng cao khả năng bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của cơ quan đó

 Internet vạn vật - IoT

Trong vài thập kỷ qua, mạng Internet không có bất cứ thời điểm nào ngừng vận động và tiến hóa, song song với đó, các công nghệ trong lĩnh vực mạng cảm biến và NFC (Giao tiếp gần - Near Field Communication) sử dụng các thẻ RFID cũng đồng thời tiến hóa mạnh mẽ Sự giao thoa của hai luồng tiến hóa này dẫn tới các viễn cảnh và khả năng hoàn toàn mới Một viễn cảnh mà máy móc có thể giao tiếp với nhau thông qua Internet và chủ động tham khảo thông tin, xử lý vấn đề một cách thông minh mà không cần hoặc cần rất ít sự tương tác của con người Viễn cảnh đó là tiền đề cho khái niệm Internet vạn vật (Internet of Things - IoT) Những biến thể ngách của nó là các hệ thống giao thông thông minh, y tế thông minh, ngôi nhà và văn phòng thông minh, v.v Sự ra đời của IPv6 là một bước đệm khả thi đủ

để cho nền tảng kết nối này phát triển

Địa chỉ IPv6 (Internet Protocol version 6) là thế hệ địa chỉ Internet phiên bản mới được thiết kế để thay thế cho phiên bản địa chỉ IPv4 trong hoạt động Internet

Do sự phát triển như vũ bão của mạng và dịch vụ Internet, nguồn IPv4 dần cạn kiệt, đồng thời bộc lộ các hạn chế đối với việc phát triển các loại hình dịch vụ hiện đại trên Internet Phiên bản địa chỉ Internet mới IPv6 được thiết kế để thay thế cho phiên bản IPv4, với hai mục đích cơ bản:

+ Thay thế cho nguồn IPv4 cạn kiệt để tiếp nối hoạt động Internet

+ Khắc phục các nhược điểm trong thiết kế của địa chỉ IPv4

Địa chỉ IPv6 có chiều dài 128 bít, biểu diễn dưới dạng các cụm số hexa phân cách bởi dấu ::, ví dụ 2001:0DC8::1005:2F43:0BCD:FFFF Với 128 bít chiều dài, không gian địa chỉ IPv6 gồm 2128

địa chỉ, cung cấp một lượng địa chỉ khổng lồ cho hoạt động Internet