BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGUYỄN QUANG HƯNG TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN QUANG HƯNG
TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRÊN CÁC TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ THUỘC HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI, 2022
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN QUANG HƯNG
TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, ĐẤU TRANH PHẢN BÁC CÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI, THÙ ĐỊCH TRÊN CÁC TẠP CHÍ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ THUỘC HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lý báo chí truyền thông
Mã ngành: 8 32 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Phạm Đức Kiên
HÀ NỘI, 2022
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
TÔI XIN CAM ĐOAN luận văn là công trình nghiên cứu của tôi được
thực hiện bằng một tinh thần trách nhiệm cao và có tính xây dựng, cầu thị Dưới
sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Phạm Đức Kiên, các số liệu khảo sát, các kết quả nghiên cứu được công bố trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trên bất kỳ phương tiện truyền thông đại chúng nào
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
Tác giả luận văn
NGUYỄN QUANG HƯNG
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN 13
1.1 Một số khái niệm liên quan 13
1.2 Tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch 21
1.3 Yêu cầu, tiêu chí của chuyên mục 35
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRÊN CÁC TẠP CHÍ ĐƯỢC LỰA CHỌN KHẢO SÁT 40
2.1 Tổng quan về các tạp chí lựa chọn khảo sát 40
2.2 Thực trạng tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh 49
2.3 Ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân 70
CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG 78
3.1 Một số vấn đề đặt ra 78
3.2 Những giải pháp cơ bản 83
3.3 Một số khuyến nghị nâng cao chất lượng chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên các Tạp chí Lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh 89
KẾT LUẬN 99
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
PHỤ LỤC 106
TÓM TẮT LUẬN VĂN 118
Trang 6DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Bảng phân tích số lượng bài viết 55Hình 2.1: Sơ đồ quy trình biên tập bài viết 64
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Chúng ta đang sống trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với
sự thừa hưởng những thành quả của tiến bộ khoa học - công nghệ Internet phát triển với tốc độ chóng mặt, các phương tiện truyền thông đại chúng, mạng xã hội cũng từ đó mà xuất hiện, bao phủ mọi mặt của đời sống xã hội Có thể thấy,
sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của Internet và mạng xã hội đã xóa nhòa mọi khoảng cách về địa lý, biên giới Bên cạnh đó, chúng còn các tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội và dần trở thành một phần không thể thiếu đối với mỗi người
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi và tích cực thì internet, mạng xã hội hay sự bùng nổ của các phương tiện truyền thông đại chúng cũng tồn tại những bất cập, những hệ lụy và mặt trái cần phải được nhận diện Đồng thời, đây cũng chính là “thời cơ vàng” để những thế lực thù địch, phản động, phần
tử cơ hội chính trị triển khai các kế hoạch, âm mưu, thủ đoạn, công khai và trắng trợn phá hoại, bôi nhọ, công kích Đảng ta, Nhà nước ta, chế độ ta Chúng lợi dụng mặt trái, tiêu cực của truyền thông đại chúng, của mạng xã hội để tuyên truyền thông tin sai lệch với mục tiêu cuối cùng là phá hoại công cuộc phát triển đất nước của Việt Nam, chia rẽ mối liên hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta
Thời đại công nghệ truyền thông số phát triển, các thế lực thù địch, phản động, lưu vong đã dùng thủ đoạn núp bóng những nhóm “xã hội dân sự”, “diễn đàn dân chủ”, lợi dụng quyền tự do ngôn luận, vô tư xuyên tạc trên khắp các trang mạng xã hội dưới danh nghĩa phản biện để phát tán thông tin xấu độc vào Việt Nam, gây hoang mang trong dư luận xã hội, gây mất trật tự an toàn xã hội
Những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị vốn
đã được chúng ta nhận diện trong nhiều năm nay Tuy nhiên, trong điều kiện
Trang 8mới khi khoa học - công nghệ ngày càng phát triển, những thủ đoạn này ngày càng trở nên tinh vi hơn, khó lường hơn Chúng đặc biệt đẩy mạnh việc lợi dụng, internet, truyền thông đại chúng, mạng xã hội để bôi nhọ, công kích, chia
rẽ, gây mất đoàn kết, lợi dụng những sai sót để kích động biểu tình Đặc biệt, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch càng ráo riết, manh động trong thời điểm diễn ra các sự kiện lớn của đất nước như: Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng Nhân dân các cấp hay các sự kiện nóng được xã hội quan tâm
Nhận diện được âm mưu, thủ đoạn ngày càng tinh vi, trắng trợn của các thế lực thù địch, phản động, Đảng ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, trong đó đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp phù hợp Nổi bật là, ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị khoá XII đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW về
“Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, trong đó có xác định vị trí, vai trò rất quan trọng của các cơ quan tuyên giáo, báo chí trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
Trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, các TCLLCT là các cơ quan báo chí khoa học về lý luận chính trị của Đảng và Nhà nước Trong số đó không thể không kể đến những tạp chí trực thuộc hệ thống Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh như: Tạp chí lý luận chính trị, Tạp chí Lý luận chính trị
và Truyền thông, Tạp chí Lịch sử Đảng, Tạp chí Khoa học chính trị, Tạp chí Thông tin khoa học lý luận chính trị… Trong thời gian qua, bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ báo chí gắn với tình hình kinh tế, chính trị - xã hội, các tạp chí
lý luận chính trị của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã phát huy tốt vai trò là ngọn cờ đầu trong công tác thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Đặc biệt, các tạp chí lý luận chính trị cũng đã tích cực, chủ động trong công tác đấu tranh phản bác các quan
Trang 9điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trước yêu cầu ngày càng cấp thiết của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, các TCLLCT đã chủ động tổ chức xây dựng các chuyên mục, chuyên trang về vấn đề này nhằm góp phần vào cuộc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình
mới Do đó, việc tác giả lựa chọn vấn đề “Tổ chức chuyên mục bảo vệ nền tảng
tư tưởng của đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh”
làm đề tài luận văn thạc sỹ Báo chí học với mục tiêu nghiên cứu hoạt động tổ chức chuyên mục đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch trên các tạp chí lý luận của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, qua đó đánh giá thực trạng, đề xuất những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng của các chuyên mục này ngày càng hiệu quả hơn vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có giá trị thực tiễn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang tìm mọi cách, ra sức chống phá, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chống phá, công kích nền tảng tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng
ta Mục đích cuối cùng là làm giảm niềm tin của nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước Vì vậy, trong tình hình mới, nhiệm vụ bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là một nhiệm vụ đặc biệt hệ trọng, có ý nghĩa sống còn gắn liền với bảo
vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước ta, Nhân dân ta cũng như bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa
Với tính thời sự như vậy, vấn đề nghiên cứu liên quan đến đề tài đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả, nhà khoa học ở Việt Nam hiện nay Số lượng sách, giáo trình cũng như công trình nghiên cứu về đề tài này có tương đối nhiều và dưới nhiều góc độ nghiên cứu khác nhau
Trang 102.1 Những đề tài liên quan đến bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch
Năm 2019, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản lý
luận chính trị có xuất bản cuốn sách “Kiên định, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch” Cuốn sách này tập
hợp các bài viết đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái, thù địch nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức về những giá trị của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ tính đúng đắn, khoa học các quan điểm, đường lối của Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ta
Hay có thể kể đến một bộ sách nhiều tập với tựa đề “Phòng, chống “diễn biến hòa bình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc” của Viện Khoa học
xã hội nhân văn Quân sự do Thiếu tướng, PGS, TS, NGND Nguyễn Bá Dương
là Tổng chủ biên Những bài viết được đăng tải trong bộ sách này đưa ra những phân tích hết sức cụ thể, chi tiết, cái gốc của vấn đề cũng như quá trình hình thành các quan niệm, thủ đoạn của chiến lược “diễn biến hòa bình” đối với các quốc gia theo đuổi con đường đi lên xã hội chủ nghĩa nói chung hay với Việt Nam chúng ta nói riêng Đồng thời, tác giả cũng đặt ra những vấn đề với công tác đầu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”
Một số cuốn sách, tài liệu nghiên cứu về công tác đấu tranh chống các tư tưởng thù địch, chống “diễn biến hòa bình”, chống các luận điệu sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng có thể kể đến như: “Đấu tranh chống diễn biến hòa bình trên các phương tiện thông tin đại chúng” – tác giả PGS.TS Vũ Hiền, NXB Chính trị quốc gia xuất bản năm 2000 “Những yếu tố tác động đến công tác bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” - Tác giả PGS,TS Đinh Ngọc Giang, Tạp chí Cộng sản “Tiếp tục bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch” Tác giả Phạm Ngọc Hòa và Vũ Thị Hòa, Tạp chí Cộng sản “Tăng cường công tác phòng, chống quan điểm sai trái, thù địch trong tình
Trang 11hình hiện nay” tác giả Quốc An, Tạp chí Cộng sản (2019), “Sự thật không thể phủ nhận, xuyên tạc”, tác giả Uông Thái Biểu, Tạp chí Tuyên giáo (2021)
2.2 Những đề tài liên quan đến báo chí, truyền thông, tổ chức chuyên mục
Bên cạnh đó, hệ thống lý thuyết mà tôi xây dựng trong luận văn của mình được tham khảo từ nhiều tài liệu, giáo trình căn bản liên quan đến lĩnh vực báo chí có thể kể đến như sau
Để có thể triển khai đề tài “Tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí
lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh” tác giả đã phải nghiên cứu rất nhiều tài liệu, giáo trình báo chí chuyên sâu
* Các công trình nghiên cứu liên quan đến lí luận chung về báo chí Cuốn “Cơ sở hoạt động sáng tạo của nhà báo” (2004) tác giả G.V
Lazutina (người dịch: Đào Tuấn Anh, Hồ Quốc Vĩ, Lê Xuân Tiềm) NXB Thông tấn Cuốn sách này tổng kết những kinh nghiệm nghề nghiệp thành lý thuyết, thông qua hình thức đối thoại lý thú giữa tác giả với các đồng nghiệp
và sinh viên Qua đó phản ánh những điểm của quá trình công tác báo chí và những công cụ của nó, tạo nên phương pháp hoạt động của nhà báo Trong cuốn sách này có phần đề cập đến tổ chức nội dung thông tin trên báo chí
Cuốn “Tổ chức nội dung và thiết kế, trình bày báo in” (2006) của
PGS,TS Hà Huy Phượng, NXB Lý luận chính trị có phần bàn về tổ chức chuyên trang, chuyên mục trên báo in cũng như những nội dung, kiến thức liên quan đến vấn đề này Những lý luận cơ bản được sử dụng để xây dựng khung lý thuyết luận văn
“Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện nay”, (2010)
tác giả Hoàng Quốc Bảo, NXB Chính trị - Hành chính Nội dung cuốn sách này gồm 3 chương giúp cung cấp cho người đọc tri thức về lãnh đạo, quản lý báo chí và góp phần quan trọng vào việc tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và năng lực tham gia vào việc tổ chức thực hiện sự quản lý nhà nước đối với hoạt
Trang 12động báo chí của cán bộ văn hóa tư tưởng ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Công trình nghiên cứu “Cơ sở lý luận Báo chí” (2011) của tác giả PGS,
TS Nguyễn Văn Dững đã góp phần cung cấp những kiến thức cơ bản, hệ thống
về cơ sở lý luận - thực tiễn báo chí - truyền thông đương đại, nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận và ý thức nghề nghiệp báo chí Nội dung cuốn sách được chia làm nhiều phần, trong đó cung cấp những kiến thức cơ bản, hệ thống về các khái niệm cơ bản của lý luận báo chí, như về khái niệm và đặc điểm báo chí, bản chất hoạt động báo chí, đối tượng, công chúng và cơ chế tác động của báo chí, về các chức năng và nguyên tắc cơ bản của hoạt động báo chí, về chủ thể hoạt động báo chí, tư do báo chí hay lao động nhà báo, nghề báo
Cuốn “Báo chí - Dư luận xã hội” (2011) của tác giả PGS,TS Nguyễn Văn Dững cung cấp những kiến thức về báo chí cũng như dư luận xã hội Đây là hai hiện tượng xã hội phức tạp và thường xuyên biến đổi Cuốn sách giúp nhận diện bản chất dư luận xã hội và xem xét nó trong mối quan hệ với báo chí từ
đó rút ra nhiều những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn
Giáo trình “Lý thuyết truyền thông hiện đại” (2015), do PGS, TS Đỗ Thị
Thu Hằng chủ biên Giáo trình gồm 4 chương là những vấn đề chung của lý thuyết truyền thông hiện đại, hội tụ truyền thông, truyền thông đa phương tiện
và truyền thông xã hội Truyền thông phát triển chuyên biệt và truyền thông quốc đế Bên cạnh đó còn là năng lực, trách nhiệm xã hội của truyền thông hiện đại Giáo trình cung cấp nội dung, phân tích hướng phát triển và ứng dụng các
lý thuyết truyền thông hiện đại của ngành khoa học truyền thông, những kiến thức nền tảng, hệ thống, chuyên sâu và hiện đại
“Cuốn sách Báo chí truyền thông – Những vấn đề đương đại” (2015),
NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, tác giả Nguyễn Trí Nhiệm chủ biên Cuốn sách gồm 29 bài viết bàn về các vấn đề như tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp cận từ góc độ pháp luật báo chí và đạo đức nhà báo hiện nay Vai trò của báo chí trong
Trang 13việc cung cấp thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trong kỷ nguyên di động Những lợi ích của báo chí nhận được từ mạng xã hội trong quá trình tương tác Sức mạnh của báo mạng điện tử trong phản biện xã hội Báo chí đối ngoại Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
Cuốn sách “Một số xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện đại”
(2016) nhóm tác giả Phan Văn Kiền, Phan Quốc Hải, Phạm Chiến Thắng Nguyễn Đình Hậu Cuốn sách gồm 4 chương đề cập đến xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện nay, đem lại một cái nhìn xuyên suốt, đa diện về những
xu hướng chủ đạo của báo chí truyền thông hiện đại cả trên thế giới và ở Việt Nam, cả trên lĩnh vực báo chí truyền thông chuyên sâu Tác giả đã có những bao quát đặc điểm chung về xu hướng của các loại hình, vừa có những kiến giải riêng vào từng góc độ tiếp cận nghiên cứu
Cuốn “Báo chí truyền thông hiện đại” (2020) tác giả GS, TS Tạ Ngọc
Tấn Cuốn sách là tổng hợp các bài viết về báo chí, truyền thông từ thuở sơ khai đến hiện đại, đồng thời, gắn báo chí, truyền thông với các vấn đề về kinh tế -
xã hội, chính trị, đời sống xã hội với trách nhiệm công tác chuyên môn của người làm báo Cuốn sách này được chia thành 5 phần với 35 bài viết
“Tác phẩm báo chí” tập 1, GS, TS Tạ Ngọc Tấn chủ biên, “Tác phẩm báo chí” tập 2, PGS, TS Nguyễn Văn Dững chủ biên đã cung cấp những kiến thức cơ
bản, nền tảng nhất khái niệm, những lý luận, thực tiễn về tác phẩm báo chí, phân loại những đặc điểm của các thể loại tác phẩm báo chí khác nhau Đây là kiến thức
cơ sở phục vụ cho luận văn mà tôi nghiên cứu
* Một số tài liệu công trình nghiên cứu khác
Luận văn “Giải pháp tổ chức chuyên mục “Nghiên cứu - Trao đổi” trên tạp chí các ban đảng” (2011) của tác giả Hà Quốc Trị Luận văn đã có khảo sát,
đánh giá, phân tích thực trạng tổ chức chuyên mục “Nghiên cứu - trao đổi” trên các tạp chí ban Đảng Luận văn cũng rút ra những kinh nghiệm, đề xuất giải pháp kiến nghị để đổi mới, nâng cao các tổ chức chuyên mục trên tạp chí ban Đảng
Trang 14Luận văn “Đổi mới hệ thống chuyên trang chuyên mục của báo điện tử Vietnamnet (Khảo sát năm 2011)”, tác giả Đỗ Thị Anh Ngọc Luận văn được nghiên cứu nhằm đưa ra một mô hình cụ thể cho những chuyên trang, chuyên mục mà luận văn cải tạo, nâng cấp Trong mô hình này, tác giả luận văn cũng
đã đề xuất những cách thức làm mới chuyên trang, chuyên mục dựa trên cơ sở
lý luận chung về báo chí và qua kết quả khảo sát, thăm dò bạn đọc
“Đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên tạp chí Công
an nhân dân hiện nay” (2020) tác giả Nguyễn Thanh Bình Luận văn cũng đã
phân tích, làm rõ một số vấn đề lý luận của cuộc đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Đưa ra những khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng về công tác đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên Tạp chí Công an nhân dân Từ đó, dự báo tình hình và đề xuất giải pháp để tăng cường hiệu quả công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên Tạp chí Công an nhân dân
Các đề tài có liên quan đến vấn đề về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch cũng không còn mới Tuy nhiên, tính cấp thiết của đề tài này luôn mang tính thời sự Và vấn đề liên quan đến Tổ chức chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh là một vấn đề mới và chưa có ai thực hiện trước đó
Đề tài về tổ chức chuyên mục và chuyên trang trên các thể loại báo chí
từ báo mạng điện tử, phát thanh, truyền hình, báo in đều đã được triển khai nghiên cứu Trong đó có những nghiên cứu liên quan đến vấn đề tổ chức chương trình, chuyên trang, chuyên mục liên quan đến công tác bảo vệ nền tảng
tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch Tuy nhiên, cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về “Tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh”
Thực tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh có hệ thống tạp chí
Trang 15lý luận chính trị có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng gắn với công tác thông tin, tuyên truyền Các tạp chí lý luận chính trị với các bài viết được công bố cũng
là nguồn tài liệu đặc biệt quan trọng cần thiết góp phần củng cố, phát triển trình
độ lý luận chính trị cho độc giả Người đọc sẽ tìm thấy ở các tạp chí lý luận chính trị không chỉ là hệ thống quan điểm lý luận chính thống mà còn là tìm tòi được các tiếp cận, những ý tưởng mới
Vậy nên đề tài “Tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh” được thực hiện nhằm
có thể cung cấp hệ thống cơ sở lý luận báo chí căn bản nhất, cốt lõi nhất về các vấn đề xoay quanh đề tài Tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng về độc giả liên quan đến việc tiếp cận các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Từ đó có thể đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao, phát huy chất lượng trong việc tổ chức các chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Bên cạnh
đó cũng có những đề xuất để nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo trong hoạt động báo chí, nâng cao chất lượng nội dung của các tạp chí lý luận chính trị
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận về vấn đề tổ chức chuyên mục đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, luận văn phân tích những ưu điểm, hạn chế về nội dung, thông tin, hình thức, cách thức thể hiện, từ đó đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng của các chuyên mục đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh hiện nay
Trang 163.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Làm rõ cơ sở lý luận liên quan đến tổ chức chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên tạp chí lý luận chính trị thuộc HVCTQGHCM
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên tạp chí lý luận chính trị thuộc HVCTQGHCM
- Đề xuất giải pháp cũng như những khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên tạp chí lý luận chính trị thuộc HVCTQGHCM
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề tổ chức chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên tạp chí lý luận chính trị thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: Tập trung nghiên cứu, đánh giá về nội dung thông tin, hình thức, cách thức thể hiện của các tuyến bài trên các chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
- Về thời gian: Thời gian thực hiện khảo sát từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2021 trên cả 3 tạp chí được lựa chọn khảo sát
- Về không gian: Luận văn tiến hành khảo sát 03 tạp chí lý luận được phát hành định kỳ trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có chuyên mục đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch (bao gồm: Tạp chí Lý luận Chính trị; Tạp chí Lịch sử Đảng; Tạp chí Lý luận chính trị và truyền thông)
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
Luận văn được triển khai dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác -
Trang 17Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị của Chính phủ, các văn bản, thông tư hướng dẫn của các Bộ, Ban ngành có liên quan đến lĩnh vực này
Ngoài ra còn là các lý luận chung mang tính hệ thống về báo chí, Tạp chí
lý luận, lý luận về chuyên mục
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thực hiện phương pháp này nhằm đưa
ra những cơ sở lý luận xoay quanh đề tài nghiên cứu, từ khái niệm căn bản nhất
Phương pháp phân tích nội dung văn bản: Để có thể đi sâu vào tìm hiểu, nghiên cứu nội dung của các chuyên mục về đấu tranh phản bác luận điệu sai trái xuyên tạc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Tìm hiểu cấu trúc, bố cục, tần suất cũng như mức độ xuất hiện của các thông tin liên quan trên chuyên mục được thực hiện khảo sát
Phương pháp đối chiếu so sánh: Phương pháp này được sử dụng để có thể đặt lên so sánh những nội dung liên quan với nhau, từ đó rút ra được những
ưu nhược điểm cụ thể trong hoạt động tổ chức chuyên mục trên các tạp chí lý luận chính trị
Những phương pháp trên được đưa ra và vận dụng linh hoạt, cụ thể trong từng tình huống khác nhau để có thể mang lại hiệu quả tốt nhất
6 Những đóng góp của đề tài luận văn
Công tác đấu tranh phản bác những luận điệu sai trái xuyên tạc, gây mất đoàn kết trong nội bộ đất nước ta, chia rẽ Đảng, Nhà nước và Nhân dân cũng như công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng luôn được xem là nhiệm vụ quan trọng qua từng thời kỳ Báo chí với tư cách là người chiến sĩ trên mặt trận
tư tưởng lại càng cần phải kiên định trong công tác đấu tranh vốn luôn phải đối diện với rất nhiều thách thức
Đề tài cũng sẽ giúp chỉ ra cụ thể những ưu, nhược điểm, những điểm cần khắc phục trong công tác quan trọng này Góc nhìn từ đề tài sẽ dựa trên cơ sở
Trang 18lý luận nhưng cũng mang tính thực tiễn cụ thể và rõ ràng
Bên cạnh đó cũng đóng góp thêm những giải pháp mang tính thực tế để nâng cao công tác tổ chức chuyên mục đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị
7 Ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn
7.1 Về mặt lý luận
Luận văn nghiên cứu góp phần bổ sung những lý thuyết căn bản về vấn
đề tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch trên tạp chí lý luận thuộc HVCTQGHCM cũng như đóng góp vào các sản phẩm báo chí nói chung liên quan đến lĩnh vực này
7.2 Về mặt thực tiễn
Từ những số liệu khảo sát, đối chiếu, so sánh, những ưu, nhược điểm trong hoạt động báo chí ở thời điểm hiện tại sẽ được chỉ ra Từ đó những giải pháp giúp nâng cao công tác tổ chức chuyên mục trên tạp chí lý luận chính trị
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia làm 3 chương:
Chương 1: Tổ chức chuyên mục bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng –
Một số vấn đề lý luận
Chương 2: Thực trạng tổ chức chuyên mục bảo vệ nền tảng tư tưởng của
Đảng trên các tạp chí được lựa chọn khảo sát
Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức
chuyên mục bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trang 19CHƯƠNG 1
TỔ CHỨC CHUYÊN MỤC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN
1.1 Một số khái niệm liên quan
1.1.1 Quan điểm sai trái, thù địch
Hiện nay, xã hội ngày càng phát triển, Internet kết nối toàn cầu, kết nối vạn vật Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang lại một cuộc sống hiện đại, tiện ích Tuy nhiên, đây cũng được xem là cơ hội vàng cho các thế lực thù địch tận dụng để ra sức tuyên truyền những quan điểm sai trái, xuyên tạc với mưu
đồ xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và trọng tâm chính là việc xóa bỏ, gạt bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng ta Vì vậy, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ cấp bách, quan trọng, trọng yếu
Quan điểm là điểm xuất phát quy định phương hướng, suy nghĩ, cách
xem xét và hiểu các hiện tượng, các vấn đề
Sai trái là không đúng, không phù hợp với lẽ phải thường thể hiện ở việc làm sai trái, hành động sai trái Quan điểm sai trái là sự nhìn nhận lệch lạc,
phiến diện, không đúng với sự thật, xa lạ, đi ngược, chênh với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, truyền thống, thuần phong mỹ tục của dân tộc
Quan điểm thù địch là các quan điểm sai trái được nâng lên thành lý luận,
quan điểm để kích động chống Đảng, chống chế độ
Quan điểm sai trái, thù địch:
Có thể hiểu quan điểm sai trái, thù địch là những quan điểm thể hiện sự lệch lạc, lệch chuẩn về nhận thức, lý luận, cũng như nhận thức thực tiễn hoặc
là những quan điểm, lập trường có chủ đích là đi ngược lại và đối lập hoàn toàn
Trang 20với quan điểm, lập trường chính thống của Đảng Cộng sản Việt Nam, là những quan điểm phủ nhận và đối lập với lập trường giai cấp công nhân, với lợi ích quốc gia, dân tộc Việt Nam, chống lại lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, chống lại chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Từ thực tiễn, chúng ta có thể hiểu, “quan điểm sai trái, thù địch” để chỉ những quan điểm đối lập, đi ngược lại với lập trường, đi ngược lại với lợi ích giai cấp công nhân, nhân dân lao động, lợi ích của Đảng Cộng sản Việt Nam
và của cả dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, xét một cách khách quan thì quan điểm sai trái thù địch ở đây có thể hiểu là những quan điểm lập trường phản khoa học, phản cách mạng, và không phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế
1.1.2 Đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Điều 4 Hiến pháp 2013 quy định: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và
xã hội Đảng Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình”
Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt quá trình dài lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã đặc biệt quan tâm, nhấn mạnh vai trò, nhiệm vụ của công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, coi đó là một bộ phận quan trọng trên mặt trận công tác tư tưởng, lý luận của Đảng
Ngày 22/10/2018, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị
quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị, về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” Nghị quyết nêu rõ, “bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo
Trang 21vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Đảng, bảo vệ nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định phát triển đất nước
Đó là nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, trong đó, các cơ quan báo chí tuyên truyền các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền Mặt trận tổ quốc Việt Nam và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, của cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu”
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên cơ sở quán triệt sâu sắc, vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn Việt Nam trong thời đại ngày nay, trước hết trong xây dựng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước và thể chế, nguyên tắc tổ chức hoạt động của toàn hệ thống chính trị
Kiên trì thế giới quan, phương pháp luận khoa học và các giá trị cốt lõi của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời tiếp thu các thành tựu mới, tinh hoa của nhân loại, nâng cao hiệu quả đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, uốn nắn những nhận thức lệch lạc
Theo đó, Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là hai mặt có mối quan hệ mật thiết với nhau, thể hiện sự thống nhất biện chứng giữa "xây" và "chống", thể hiện quy luật tồn tại
và phát triển của hệ tư tưởng XHCN nước ta Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ đạt được khi chúng ta kiên định nền tảng tư tưởng đã xác định, phát triển và vận dụng sáng tạo, thực hiện thành công nền tảng tư tưởng đó trong thực tiễn cách mạng; đồng thời, khi chúng ta thực hiện thành công cuộc đấu tranh phản bác, ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch, phủ nhận nền tảng
tư tưởng của Đảng, cũng như những âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc lịch sử dân
Trang 22tộc và lịch sử cách mạng, xuyên tạc, bịa đặt tình hình đất nước Công cuộc bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể tách rời, độc lập với cuộc đấu tranh phản bác, phê phán quan điểm sai trái, thù địch Đồng thời, cũng không thể phiến diện, cực đoan, tả khuynh cho rằng đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái, thù địch là mục đích tối thượng của cuộc đấu tranh tư tưởng của Đảng hiện nay Bản chất, nội dung của cách mạng là xây dựng chế độ XHCN, trong đó, xây dựng kiến trúc thượng tầng XHCN về hình thái ý thức xã hội Đó là, làm cho chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, của Đảng, pháp luật Nhà nước ta trở thành nhân tố chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội; phát triển, sáng tạo, hoàn thiện chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
đề ra đường lối, chính sách đúng đắn, phù hợp với thực tiễn đất nước; xác định
rõ, việc đấu tranh phản bác các quan điểm trái với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
là quy luật phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta hiện nay
Trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, việc xác định các phương hướng, nhiệm vụ, quan điểm, giải pháp cần phải quán triệt sâu sắc tư tưởng chủ đạo là kết hợp giữa “xây” và “chống”, và “xây” là mục đích cao nhất Nghị quyết 35 của Bộ Chính trị chỉ rõ: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Đảng, bảo
vệ Nhân dân, Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước” Căn cứ vào tình hình cụ thể ở mỗi giai đoạn, Đảng ta đưa ra những chỉ đạo
cụ thể trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, Đảng đã thẳng
Trang 23thắn vạch rõ những âm mưu thâm độc của các lực lượng thù địch khi thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” ở Việt Nam, như: “Diễn biến hòa bình là một chiến lược nằm trong hệ thống chiến lược phản cách mạng của chủ nghĩa đế quốc, là “thủ đoạn hòa bình để giành thắng lợi” Trong chiến lược này, hoạt động văn hóa - tư tưởng được coi là “mũi đột phá”, là “cây cầu dẫn vào trận địa”, là lĩnh vực hàng đầu làm tan rã niềm tin, gây hỗn loạn về lý luận và tư tưởng, tạo ra khoảng trống để dần dần đưa hệ tư tưởng tư sản vào, rồi cuối cùng xóa bỏ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa”[55 tr.92-93] Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII, của Đảng chỉ rõ: một
bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên “nhận thức sai lệch về ý nghĩa, tầm quan trọng của lý luận và học tập lý luận chính trị; lười học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước” [54, tr.28], khiến cho các thế lực thù địch
có cơ hội chống phá, xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng
Đặc biệt, việc lãnh đạo đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được thể hiện đậm nét trong Nghị quyết số 35-NQ/TW (ngày 22/10/2018) của Bộ Chính trị Theo Nghị quyết số 35-NQ/TW, nội dung lãnh đạo đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay bao gồm: Lãnh đạo đấu tranh phản bác các luận điệu phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin; lãnh đạo phản bác các luận điệu tấn công vào tư tưởng Hồ Chí Minh; lãnh đạo phản bác, vạch trần các luận điệu chống phá quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước ta; lãnh đạo phản bác các luận điệu phủ nhận thành tựu to lớn và
có ý nghĩa lịch sử dưới sự lãnh đạo của Đảng; lãnh đạo đấu tranh chống xuyên tạc lịch sử, phản bác các luận điệu “viết lại lịch sử”, hạ bệ thần tượng, bôi nhọ các nhà lãnh đạo chính trị cấp cao của Đảng, Nhà nước ta
Nhiệm vụ và giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời gian tới được Nghị quyết 35-NQ/TW chỉ rõ: Tập trung đổi mới để nâng cao chất
Trang 24lượng và hiệu quả công tác giáo dục chính trị tư tưởng; đổi mới nội dung, phương thức nâng cao chất lượng và hiệu quả tuyên truyền về Chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy vai trò của báo chí truyền thông; tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng, đảng viên chấp hành cương lĩnh, điều lệ, nghị quyết, quy định của Đảng và kiên quyết xử lý kịp thời, nghiêm minh đối với sai phạm; siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong Ðảng; các cấp ủy và tổ chức đảng, mọi cán bộ, đảng viên phải chấp hành nghiêm kỷ luật phát ngôn; nghiêm cấm để lộ bí mật của Ðảng, Nhà nước, lan truyền những thông tin sai lệch hoặc tán phát những đơn thư nặc danh, mạo danh có nội dung xấu, xuyên tạc, vu khống, kích động; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý và sử dụng internet và mạng xã hội, trong đó chú trọng xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
Nhiệm vụ và giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là học tập, nghiên cứu, phát huy, phát triển, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng những giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội “Nhiệm vụ và giải pháp trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là học tập, nghiên cứu, phát huy, phát triển, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng những giá trị của chủ nghĩa Mác - Lênin, nữa về mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu đối với cuộc sống” [53, tr.232]
Gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, “xây” là cơ bản, “chống” phải quyết liệt, hiệu quả Kết hợp giữa nhiệm vụ trước mắt và nhiệm vụ lâu dài, nâng cao khả năng tự phòng, chống của cán bộ, đảng viên, và nhân dân trước âm mưu, thủ đoạn và hoạt động của các thế lực thù địch, đối tượng phản động, cơ hội chính trị Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng
Trang 25Đổi mới nội dung, phương pháp đa dạng hóa hình thức, coi trọng hiệu quả, trên tinh thần chủ động, cảnh giác, thường xuyên, kiên trì, kiên quyết, đồng thời có trọng tâm, trọng điểm Kết hợp chặt chẽ giữa vận động, giáo dục, thuyết phục với kiên quyết xử lý nghiêm minh theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước với đối tượng vi phạm
1.1.3 Báo chí với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
Theo khoản 1, điều 3, Luật Báo chí (2016), Báo chí là sản phẩ thông tin
về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh,
âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình và báo điện
tử [4]
Theo khoản 1, điều 4, Luật Báo chí (2016), Báo chí ở nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, là diễn đàn của nhân dân [4]
Nếu công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong toàn
bộ hoạt động cách mạng, là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảng chính trị của chế độ thì đưa nghị quyết vào cuộc sống là việc làm hết sức cần thiết để thực hiện hoá đường lối chính sách của Đảng đến với người dân Theo
đó, tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng là hoạt động truyền bá hệ tư tưởng, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nhằm tạo
sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, là căn cứ lý luận sắc bén
để đấu tranh chống lại các thế lực thù địch, phản động trong và ngoài nước, còn đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống là tuyên truyền nhằm đưa những định hướng về đường lối phát triển đất nước của Đảng được triển khai sâu rộng và
Trang 26mang ý nghĩa thực tiễn Mỗi hoạt động đều có những ý nghĩa tác động riêng, nhưng đều vì một mục đích chung là phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đây là những nhiệm vụ có vai trò vô cùng quan trọng, cần phải có sự đoàn kết, thống nhất chung của các lực lượng tổ chức, cơ quan, ban, ngành, tạo nên sức mạnh đoàn kết thống nhất của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta Trong đó, các cơ quan báo chí, đặc biệt là các tờ báo Đảng phải đóng vai trò tiên phong
Cùng với sự ra đời, trưởng thành và phát triển của Đảng, báo chí cách mạng nước ta đã luôn đồng hành cùng dân tộc, để lại nhiều dầu ấn trên mỗi chặng đường lịch sử Với sứ mệnh là cơ quan ngôn luận của Đảng, tiếng nói của nhân dân, nhiều cây bút đã trở thành vũ khí đâm thủng phòng tuyến quân thù, kịp thời, cổ vũ, khích lệ quần chúng đoàn kết đấu tranh, trở thành những chiến sĩ xung phong trên những mặt trận tuyến đầu trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc, tiến bộ và hoà bình thế giới Trong giai đoạn hiện nay, các cơ quan báo chí đặc biệt là báo đảng đã tích cực đổi mới, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thể hiện rõ vai trò tiên phong của nền báo chí cách mạng với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với các thế lực sai trái, thù địch, đồng thời là cầu nối chính sách của Đảng với nhân dân, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, quyết tâm thực thực hiện thành công sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ tổ quốc mà Đại hội XIII của Đảng đã đề ra
Thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị, về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, thời gian qua, báo chí, truyền thông đã
có những đóng góp nổi bật trong tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, tham gia phân tích, luận giải, làm rõ những giá trị bền vững, tính đúng đắn, khoa học và cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Trang 27Báo chí, truyền thông đã nỗ lực, tích cực, sáng tạo trong thông tin những vấn đề lớn, quan trọng của đất nước; phản ánh chân thực và sinh động thực tiễn đời sống xã hội; quảng bá rộng rãi hình ảnh tươi đẹp của đất nước, con người Việt Nam; góp phần nâng cao dân trí và thực hiện tốt chức năng định hướng văn hoá, thẩm mỹ cho bạn đọc
Nhiều cơ quan báo chí, truyền thông, nhất là các cơ quan báo chí, truyền thông lớn, đã phủ một lượng lớn thông tin đấu tranh trên các sản phẩm báo chí
và trên không gian mạng, góp phần phản bác đanh thép và hiệu quả những luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch, nhất là về các sự kiện, vấn đề chính trị quan trọng của đất nước, của Đảng, kịp thời định hướng và ổn định
dư luận xã hội Tuyến bài viết trên, cùng việc triển khai các biện pháp an ninh mạng và biện pháp kỹ thuật khác của cơ quan nghiệp vụ, đã phá thế lấn lướt của những luồng thông tin xấu độc trên không gian mạng trước đây
1.2 Tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
1.2.1 Chuyên mục và chuyên mục tạp chí
Chuyên mục là một phần đặc biệt quan trọng đối với bất kì sản phẩm báo
chí nào Điều này phần nào quyết định đến chất lượng, tính rõ ràng, khái quát, nội dung của tờ báo, sản phẩm báo chí đó Chuyên mục cũng có thể hỗ trợ công chúng trong việc lựa chọn theo dõi thông tin mà công chúng muốn chủ động tìm hiểu
Mỗi chuyên mục trên báo chí lại mang một sắc thái riêng biệt, đa dạng, phong phú và có sức thu hút riêng Chuyên mục có thể dành riêng cho một hoặc một số đề tài, thể loại nào đó Mỗi chuyên mục có thể có đối tượng công chúng riêng, đội ngũ phóng viên, biên tập viên phục vụ việc sản xuất riêng
Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, NXB Đà Nẵng thì
“chuyên mục là thường kỳ trên báo, đài phát thanh, truyền hình dành riêng cho một vấn đề”
Trang 28Chuyên mục (báo chí) là mục dành riêng cho một đề tài nhất định xuất hiện định kì và chiếm mộ vị trí nhất định trên báo chí, do một hay nhiều người viết chuyên sâu phụ trách Một chuyên mục trở nên đông đảo bạn đọc không những vì nội dung vấn đề được được ra mà còn tính hấp dẫn mang phong cách độc đáo và trình độ của những cây bút chuyên trách [23 tr.699]
Theo PGS.TS Hà Huy Phượng, “Chuyên mục là một thành tố cấu thành sản phẩm báo chí Về nội dung chuyên mục phải thể hiện được tính chất chuyên biệt liên quan đến lĩnh vực thông tin của tờ báo, tạp chí hay chương trình phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử Về hình thức, chuyên mục thường được duy trì dài ngày ở vị trí ổn định trong trang hoặc số báo, tạp chí Nó có thể được trình bày đóng khug hoặc sử dụng nền, tiêu đề mục (đối với tạp chí) để tách biệt với các nội dung khác trong tổ chức hệ thống các thông tin cấu thành sản phẩm báo chí” [10 tr.29]
Từ một số khái niệm trên ta có thể rút ra được rằng chuyên mục là một
bộ phận của một sản phẩm báo chí hoàn chỉnh, chuyên mục có ở tất cả các loại hình báo chí từ phát thanh, truyền hình, báo in, báo mạng điện tử Chuyên mục thường để dành riêng cho một đề tài nhất định một nhóm công chúng nhất định
và có đội ngũ phóng viên, biên tập viên có kiến thức chuyên sâu về một vấn đề nào đó trực tiếp phụ trách về mặt nội dung Chuyên mục cũng có tính định kỳ
và thường xuyên
Báo và tạp chí có chức năng chung cơ bản là thu thập, xử lý và đưa thông tin về tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng Tạp chí trên thực tế là một tờ báo nhưng khác với báo ở chỗ: Tạp chí là cơ quan lý luận, học thuật, khoa học của một tổ chức đoàn thể nào đó chủ yếu đi sâu nghiên cứu hướng dẫn trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình Định kỳ phát hành tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo
Đối tượng phục vụ của các tạp chí khác so với báo là thường có phạm vi
Trang 29hẹp hơn Hay nói cách khác, công chúng của tạp chí không mang tính phổ biến như công chúng báo Hơn nữa công chúng của tạp chí, nhất là tạp chí chuyên ngành nghiệp vụ, đòi hỏi phải có sự hiểu biết nhất định về nghề nghiệp Có như vậy công chúng mới tiếp nhận thông tin và tham gia trao đổi, bàn luận, học tập
kinh nghiệm về những vấn đề liên quan đến công việc của mình “Do tính chất chuyên sâu của tạp chí vừa mang tính lý luận – khoa học, vừa mang tính chiến đấu trong nghiên cứu khoa học trên nhiều lĩnh vực khác nhau cho nên hình thức biểu hiện của tạp chí thường có nhiều chuyên mục hấp dẫn, có điều kiện
in đẹp, không hạn chế về độ dài bài viết”
Ứng với mỗi loại tạp chí là một loại công chúng Do đó, các bài viết phải đáp ưng nhu cầu công chúng nội dung bài viết phải bảo đảm thiết thực, mang tính khoa học, có sức thuyết phục Nếu không tạp chí chỉ còn là dạng bản tin đơn thuần, chứ không còn là tờ tạp chí với đúng nghĩa và tên gọi của nó là cơ
quan lý luận, nghiên cứu, trao đổi và hướng dẫn nghiệp vụ chuyên ngành
Và không quá khi nói rằng, có nhiều chuyên mục làm nên thành công của một sản phẩm báo chí, một tòa soạn báo chí Từ đó, các cơ quan báo chí, tạp chí hiện nay giành khá nhiều thời gian công sức để có thể tích cực trong việc xây dựng một chuyên mục mang bản sắc riêng, được định hình cụ thể từ nội dung đến hình thức và có tính hấp dẫn đặc biệt với độc giả, công chúng Một chuyên mục chất lượng có thể khẳng định chất lượng của một tờ báo, tạp chí, chất lượng của đội ngũ phóng viên, biên tập viên
1.2.2 Khái niệm về tổ chức, tổ chức chuyên mục
“Tổ chức” là một thuật ngữ được sử dụng khá phổ biến Nguyên
nghĩa của “tổ chức” “organon” theo tiếng Hy lạp là để chỉ một cơ quan nào đó của cơ thể người, có chức năng nhất định, là kết cấu tự nhiên trong chỉnh thể người
Tổ chức nội dung báo và tạp chí là việc lập kế hoạch nội dung từng số báo, trang báo, tạp chí sắp xuất bản, tổ chức thực hiện để đạt được mục đích,
Trang 30mục tiêu và đáp ứng nhu cầu tiến nhận thông tin của công chúng mà cơ quan báo chí đó hướng đến
Theo từ điển Pháp – Việt NXB Thế Giới 1992 thì “tổ chức” là “việc tập hợp, kết hợp, liên kết lại bao giờ cũng theo hình thức cơ cấu và quy luật vận động đã định hình Qua đó giúp cho “một hệ thống gồm nhiều phân hệ, có những mối quan hệ hữu cơ hợp lý, rõ ràng, hợp tác và phối hợp chặt chẽ, tác động lẫn nhau trong một tổng thể, phát sinh một lực tổng hợp tác động cùng chiều lên một đối tượng nhằm đạt nhữ ng mục tiêu chung đã định” [24]
Theo Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng thì “Tổ chức là sắp xếp, bố trí cho thành một chỉnh thể, có một cấu trúc và những chức năng nhất định, làm những gì cần thiết để tiến hành một hoạt động nào đó nhằm có được hiệu quả tốt nhất.” [23]
Theo Sách tra cứu các mục từ về tổ chức do Nhà xuất bản chính trị quốc
gia xuất bản năm 2004 thì tổ chức là hình thức tập hợp, liên kết các thành viên trong xã hội (cá nhân, tập thể) nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng, lợi ích của các thành viên, cùng nhau hành động vì mục tiêu chung nhằm đáp ứng yêu cầu, nguyên vọng, lợi ích của thành viên, cùng nhau hành động vì mục tiêu chung [25]
Tổ chức chuyên trang chuyên mục là “tập hợp các nhóm người, các phương thức, cách thức tốt nhất, phù hợp nhất và sử dụng sức lao động (chân tay, trí óc) với các tư liệu sản xuất hiện có (phương tiện, máy móc, trang thiết bị) để sản xuất các tin bài trong chuyên trang, chuyên mục báo chí để đem đến cho bạn đọc tính chất chuyên sâu về một vấn đề, chủ đề nào đó” [46 tr 14]
Theo cuốn “Tổ chức nội dung, thiết kế, trình bày báo in”, PGS.TS Hà
Huy Phượng có đề câp, “tổ chức chuyên trang, chuyên mục trên báo, tạp chí cần phải giữ vững tính ổn định để tạo phong cách nội dung, hình thức cho tờ báo, tạp chí” [10 tr 29]
Tổ chức chuyên mục trên tạp chí là thực hiện một công việc theo trình
tự nhất định để có thể liên kết các thông tin riêng lẻ thành một chuyên mục
Trang 31thông tin chỉnh thể, thống nhất, chuyên sâu về một vấn đề có liên quan đến thông tin của tạp chí, có phóng viên, biên tập viên chuyên trách và phục vụ một nhóm đối tượng công chúng nhất định
Từ những khái niệm về chuyên trang, chuyên mục, tổ chức có thể hiểu
Tổ chức chuyên mục trên một tạp chí chính là xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức thực hiện mặt nội dung lẫn hình thức của một chuyên mục cụ thể nào đó
mà chuyên mục đó có cung cấp thông tin một cách chuyên sâu, một vấn đề chuyên sâu Tổ chức chuyên mục trên tạp chí phải đảm bảo tính gắn kết, thống nhất của chuyên mục đối với mục đích thông tin, tôn chỉ hoạt động của chính tạp chí đó
Việc thực hiện tổ chức chuyên mục cần phải có hệ thống, sắp xếp hợp lý khoa học về nội dung để công chúng có thể dễ dàng tiếp cận và có cái nhìn toàn diện, đa chiều về một vấn đề từ đó có nhận thức và hành vi đúng đắn Tổ chức chuyên mục cũng có thể tổ chức thành một hệ thống tập hợp hàng loại bài viết với khả năng bàn luận, lý giải, giới thiệu và quảng bá về một vấn đề hoặc nhiều vấn đề có mối liên hệ với nhau nhằm tìm hiểu sâu hơn, rõ hơn về vấn đề công chúng quan tâm
Như vậy, có thể hiểu yếu tố quan trọng để tạo nên được điểm đặc trưng, bản sắc riêng biệt của các TCLLCT thì một yêu cầu bắt buộc đó là duy trì sự
ổn định của chuyên mục đó, từ nội dung đến hình thức, Tuy nhiên, việc tổ chức chuyên mục lại không phải điều dễ dàng nếu không muốn nói là khá khó khăn Đặc biệt là nếu duy trì chuyên mục thường xuyên với những bài viết đảm bảo được chất lượng về mặt thông tin, có tính tuyên truyền cao
Việc duy trì được một chuyên mục thành công phụ thuộc vào cơ quan chủ quản, ban biên tập kết hợp với tài năng, sự sáng tạo của cộng tác viên với những bài viết chất lượng
1.2.3 Phương pháp, cách thức tổ chức chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trang 321.2.3.1 Phương pháp tổ chức chuyên mục
Thứ nhất Xây dựng kế hoạch, chương trình xuất bản:
Theo Từ điển Tiếng Việt, Kế hoạch là toàn bộ, nói chung những điều vạch
ra một cách có hệ thống về những công việc dự định làm trong một thời gian, cách thức, trình tự và thời hạn tiến hành [22] Việc xây dựng kế hoạch xuất bản cho mỗi số báo, tạp chí càng cụ thể bao nhiêu, rõ ràng bao nhiêu thì khi thực hiện càng đạt hiệu quả cao Kế hoạch xuất bản, định hướng nội dung mỗi tạp chí được xem như kim chỉ nam cho tờ báo, tạp chí đó đi đúng với định hướng chính trị Xây dựng kế hoạch tuyên truyền trong toàn bộ các mảng nội dung thuộc chức năng nhiệm vụ tuyên truyền mỗi cơ quan báo chí là một việc rất quan trọng, đặc biệt với các tạp chí lí luận chính trị Có kế hoạch chi tiết, cụ thể mới phát huy được những lợi thế nhất định, chủ động được nội dung cũng như là chương trình làm việc, phát huy tối đa khả năng của người lao động ứng biến kịp thời với những diễn biến bất ngờ có thể xảy ra, dự báo được tình hình cụ thể để đưa ra những biện pháp ứng phó Do vậy, để chủ đoọng được trong công tác thông tin tuyên truyền, các tạp chí cần phải bám sát kế hoạch của cơ quan chủ quản cũng như là thực tế tình hình đội ngũ phóng viên, cộng tác viên tòa soạn Xây dựng một kế hoạch dài hạn, có lộ trình, nội dung tuyên truyền phải có trọng tâm, phù hợp với tôn chỉ mục đích hoạt động cũng như là nhiệm vụ chính trị của mỗi tờ báo, mỗi tạp chí
Thứ hai, tổ chức lực lượng, nhân sự thực hiện kế hoạch xuất bản
Kết quả của công việc là thành công hay thất bại phụ thuộc hoàn toàn vào công tác cán bộ Với mỗi sản phảm báo chí, những người trực tiếp hay gián tiếp tham gia sáng tạo tác phẩm bao chí là lực lượng quan trọng quyết định đến thành công trong công tác tuyên truyền thông tin trên báo chí Do vậy, trong nhiều trường hợp, dù kế hoạch được xây dựng chi tiết, cụ thể nhưng công tác bàn bạc, phân công nhiệm vụ thực hiện không khoa học, rõ ràng thì sẽ không đáp ứng được yêu cầu đã đề ra Ngược lại, nếu bộ máy nhân sự, lực lượng được tổ chức một cách khoa học, phân công đúng người, đúng nhiệm vụ trong từng khâu thì chăc chắn
Trang 33sẽ mang lại hiệu quả cao trong công tác tuyên truyền thông tin
Thứ ba, lựa chọn thể loại tác phẩm phù hợp với chuyên mục
Một tờ báo, tạp chí có chất lượng tốt hay không phụ thuộc vào nội dung và hình thức thể hiện tác phẩm báo chí đó Và nối đến một tác phẩm báo chí là nói đến tính chất thông tin, đảm bảo tính khách quan, chân thực, tính thời sự, tính phát hiện vấn đề Trong đó, việc lựa chọn đề tài, biên tập tác phẩm cho số báo, cho chuyên mục là khâu đặc biệt quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng nội dung sản phẩm báo chí đó Chính vì điều này, một đặc điểm để phân biệt rõ nó với các thể loại tác phẩm khác nằm ở phương pháp khai thác đề tài, chủ đề, phong cách ngôn ngữ…Trong đó, các thể loại báo chí xuất hiện trong mỗi bài báo, tạp chí thường là tin, phóng sự, điều tra, xã luận, bình luận, chính luận, phỏng vấn Độc giả sẽ không biết người làm báo có bao nhiêu thể loại để thể hiện tác phẩm báo chí Vậy nên, cốt lỗi là thông tin được truyền tải trong tác phẩm báo chí đó phải trúng, phải đúng với nhu cầu của độc giả
Các Tạp chí cần xác định rõ phương hướng lựa chọn đề tài và chủ đề tuyên
truyền của chuyên mục tạp chí
Đánh giá hiệu quả của một tạp chí không phụ thuộc vào số lượng bài đăng trên chuyên mục của tạp chí đó, hay độ dài bao nhiêu từ, bao nhiêu chữ mà phụ thuộc vào chất lượng của bài viết được đăng tải đó Nội dung thông tin được đăng tải đã đúng với tôn chỉ, mục đích hoạt động của tạp chí không, có đảm bảo được tính đúng đắn các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước hay không, có đảm bảo tính thời sự hay không Ngoài ra, bài viết trong chuyên mục có đáp ứng được như cầu thông tin của nhóm độc giả được hướng đến hay không Đặc biệt, đối với các tạp chí lí luận chính trị, tính phát hiện cũng đồng nghĩa với khả năng nhảy cảm chính trị, quan điểm lập trường chính trị có vững vàng hay không
Mỗi tạp chí khi bước vào hoạt động bắt buộc phải có tôn chỉ, mục đích, chức năng nhiệm vụ, đội tượng độc giả và tình hình thực tiễn để đưa ra phương
Trang 34hướng và kế hoạch dài hạn Các phương hướng, kế hoachj đó được cụ thể theo kế hoạch đề tài, hệ thông của chủ đề tuyên truyền định kỳ Mỗi thời điểm, tùy thuộc vào tình hình thực tiễn lại có nội dung tuyền truyền, cách thức tuyên truyền khác nhau Công việc này sẽ được các biên tập viên thực hiện dưới sự chỉ đạo của TBT tạp chí và chịu sự giám sát của HĐBT Đối với tạp chí, kế hoạch có thể được xây dựng theo từng tuần, từng tháng, từng quý tùy theo năng lực sản xuất của tạp chí
đó Nội dung cần phải làm rõ các đề tài, các chủ đề tuyên truyền cụ thể chứ không dừng lại ở các định hướng tuyên truyền Điều quan trọng, là từ kế hoạch đã được xây dựng, từ phương hướng chung, lực lượng CTV, BTV phải biết tổ chức triển khai cả về lực lượng và điều kiện vật chất Chất lượng bài viết trong chuyên mục nói riêng và chất lượng chuyên mục nói chung sẽ đạt được hiệu quả tốt nếu có sự chuẩn bị kĩ càng từ các khâu
Với chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được xây dựng trên các TCLLCT Đây vốn là một chuyên mục đặc thù được xây dựng, tổ chức để tuyên truyền những thông tin liên quan đến Nghị quyết 35 của Bộ Chính trị về
“Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” Vậy nên, HĐBT, BBT các
tạp chí cũng chủ động trong việc xây dựng kế hoạch về đề tài khai thác, đặt hàng bài viết liên quan đến nội dung này Với vai trò được xem là lá cờ đầu trên mặt trận tư tưởng của Đảng, vai trò của các TCLLCT càng trở nên quan trọng hơn trong công cuộc đấu tranh trực diện phản bác lại các quan điểm sai trái, thù địch của các thế lực phản động, cơ hội chính trị HĐBT, BBT cũng cần phải nắm rõ được tình hình thực tiễn để có thể chủ động trong việc xác định nội dung, chủ đề, sự kiện mang tính thời sự, được công chúng đặc biệt quan tâm Từ đó, tiến hành đặt hàng các bài viết đúng với yêu cầu từ thực tiễn Vai trò của HĐBT, BBT tạp chí trong việc xác định đề tài, chủ đề tuyên truyền là đặc biệt quan trọng, quyết định sự thành công, hiệu quả công tác tuyên truyền của tạp chí nói chung
Trang 351.2.3.2 Cách thức tổ chức
Cách thức tổ chức chuyên mục trên một tạp chí chính là việc tập hợp, liên kết những bài viết có liên quan đến nhau về mặt nội dung chuyên sâu hoặc cùng hướng tới một mục tiêu nhất định, một vấn đề hoặc một sự kiện nào đó
có liên quan đến mục đích thông tin truyền thông của tạp chí và hướng đến một nhóm công chúng nhất định
Cách thức tổ chức chuyên mục Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính
là việc tập hợp các bài viết liên quan đến đề tài này, liên quan đến Nghị quyết
35 QĐ/TƯ từ các CTV theo định hướng, kế hoạch được xây dựng, triển khai của HĐBT, BBT sau đó chuyển qua quy trình biên tập để có thể đăng tải trên cái TCLLCT thuộc hệ thống HVCTQGHCM
Nhận thấy yêu cầu đặc biệt của công tác đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, Ban Giám đốc HVCTQGHCM Ban chỉ đạo 35 Học viện, HĐBT các tạp chí đã chủ động trong việc chỉ đạo xây dựng một chuyên mục riêng biệt về chỉ thị 35 QĐ/TƯ của Bộ Chính trị Trước đó, những tuyến bài về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch không phải
là không có, mà vẫn thường xuyên xuất hiện trong các chuyên mục khác Tuy nhiên việc xây dựng một chuyên mục riêng biệt cho thấy tầm quan trọng của công tác này Chuyên mục được xây dựng cũng căn cứ theo chức năng nhiệm
vụ, tôn chỉ mục đích của các tạp chí
Chuyên mục bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ra đời nhằm tập hợp các bài viết chuyên sâu về lý luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ta, chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định đi lên con đường chủ nghĩa xã hội mà dân tộc Việt Nam đang lựa chọn Bên cạnh đó còn là những vấn đề thể hiện sự đấu tranh trực diện với các quan điểm sai trái, thù địch, phản cách mạng của các phần tử cơ hội chính trị, các thế lực phản động, lưu vong Những vấn
đề mới chưa được đúc kết, những vấn đề gây tranh cãi, chưa được làm sáng tỏ thì đây là lúc chuyên mục có thể làm sáng tỏ những quan điểm này Làm sáng
Trang 36tỏ những vấn đề dựa vào lý luận, thực tiễn, luận cứ, luận điểm cùng lập luận chắc chắn từ CTV là chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu, có trình độ lý luận chuyên sâu sẽ giúp nâng cao tính thuyết phục của bài viết
Hoạt động tổ chức nội dung chuyên mục trên các TCLLCT gồm có những yếu tố sau:
- Tổ chức phân công nhiệm vụ cho các nhân sự
- Tổ chức sản xuất nội dung chuyên mục
Cũng như mọi quá trình tạo ra các sản phẩm khác việc tạo ra một chuyên mục trên các TCLLCT cần phải đảm bảo những yếu tố sau
Việc tổ chức nhân sự được xem là yếu tố tiên quyết, hàng đầu ảnh hưởng đến việc tổ chức chuyên mục chất lượng Mỗi tòa soạn báo chí có một tổ chức nhân sự khác nhau, từng nhân sự đảm nhận công việc cụ thể trong quá trình xuất bản của báo chí
Với các tạp chí lý luận chính trị, nhân sự chính trong công tác tổ chức chuyên trang, chuyên mục là TBT, Phó TBT, Thư ký tòa soạn, phóng viên, BTV
Thư ký tòa soạn sẽ là người chị trách nhiệm lớn trong việc tập hợp các bài viết để TBT, PTBT duyệt bài đăng Chính vì vậy, người đảm nhận chức danh thư ký tòa soạn phải hội tụ được phẩm chất nghề nghiệp như:
- Quan điểm lập trường chính trị vững vàng, kiên định, nhạy bén
- Có năng lực chuyên môn chắc chắn, kiến thức chuyên sâu về nghề báo
- Có kiến thức xã hội sâu rộng
Trang 37Tính hấp dẫn của bài báo, tác phẩm báo chí phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của đội ngũ phóng viên, biên tập viên và đặc biệt là cộng tác viên Đặc biệt, các TCLLCT có một đội ngũ cộng tác viên lớn, đều là những chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về lí luận chính trị nói chung và về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nói riêng Việc tổ chức nhân sự, đặt hàng bài viết phù hợp với sở trường của cộng tác viên cũng là một nhân tố quan trọng quyết định đến sự thành công, đi đúng hướng của chuyên mục
Với các tạp chí lí luận chính trị, một mắt xích quan trọng trong công tác
tổ chức nhân sự chính là việc thành lập Hội đồng biên tập để trực tiếp giám sát, chỉ đạo, định hướng, giúp đỡ ban biên tập và các nhân sự thực hiện đúng và trúng phương hướng đề ra của nội dung, tham gia góp ý đề tài, nội dung trong chuyên mục
Mỗi bộ phận chuyên môn đều là một mắt xích quan trọng trong quá trình tạo ra một tờ báo, một tờ tạp chí nhất là với một sản phẩm báo chí lí luận khoa học Chất lượng nhân sự phải được đảm bảo và tổ chức nhân sự càng đòi hỏi
sự cẩn thận Việc quản lý nhân sự trong cơ quan báo chí phải đảm bảo được tính thống nhất về tư tưởng, hành động, nhưng cũng phải đảm bảo được việc nhà báo phát huy được tính cá nhân, cái tôi làm nghề, tinh thần sáng tạo của một công việc được xem là đặc thù
* Tổ chức sản xuất nội dung thông tin
Việc xây dựng một chuyên mục trên tạp chí đặc biệt quan trọng, điều này quyết định đến uy tín, thành công của tạp chí đó Để xây dựng được một chuyên mục cần phải xác định được những yếu tố cụ thể sau đây
- Xác định rõ ràng mục tiêu, chủ đề mà chuyên mục đó hướng tới
- Xây dựng kế hoạch cụ thể về chuyên mục Điều này chính là sắp xếp
Và bố trí các tin bài vào các vị trí hợp lý, trình bày để độc giả có thể theo dõi một cách thuận tiện nhất
- Thực hiện các bước sản xuất tin bài trên chuyên mục theo đúng quy trình
Trang 38Quy trình tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên các TCLLCT phải tuân thủ theo một kế hoạch cụ thể được xây dựng theo tháng, theo quý hoặc một kế hoạch dài hạn, phải bám sát được tôn chỉ mục đích hoạt động của các tạp chí, được giám sát, đăng duyệt kĩ càng và cẩn trọng Xác định được chủ đề, định hướng nội dung của chuyên mục, lên kế hoạch xây dựng chuyên mục, phân công phóng biên, btv đặt hàng cộng tác viên thực hiện đề tài, duyệt bài đăng qua các bước chặt chẽ theo quy định của tòa soạn và Phó TBT và TBT có trách nhiệm duyệt cuối cùng trước khi bài viết được đăng tải
Có thể khẳng định chuyên mục “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” trên các tạp chí LLCT thực sự là một diễn đàn bổ ích nhằm hướng đến các đối tượng là lãnh đạo cao cấp, chuyên gia, nhà khoa học, đối tượng nghiên cứu các vấn đề lý luận, những người quan tâm đến công tác phản bác quan điểm sai trái thù địch, có thể trao đổi, thảo luận, phản biện góp phần hoàn thiện chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Từ đó, khẳng định vị trí, vai trò của các TCLLCT trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, giữ vai trò xung kích, tiên phong trên mặt trận đấu tranh tư tưởng
1.2.4.Đặc điểm của tổ chức chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các tạp chí lý luận chính trị thuộc HVCTQGHCM
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý trung, cao cấp, cán bộ khoa học lý luận của
hệ thống chính trị, trung tâm quốc gia nghiên cứu lý luận chính trị, tuyên truyền
tư tưởng, lý luận của Đảng và Nhà nước, xây dựng hệ thống lý luận của quốc gia, trung tâm đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, có vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống chính trị
và sự nghiệp cách mạng của dân tộc Hiện nay, Học viện có 12 tạp chí: Tạp chí
Lý luận chính trị, Tạp chí Lịch sử Đảng, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, Tạp chí Giáo dục lý luận, Tạp chí Khoa học chính trị, Tạp chí Sinh hoạt
Trang 39lý luận, Tạp chí Thông tin khoa học lý luận chính trị, Tạp chí Kinh tế và quản
lý, Tạp chí Nghiên cứu Hồ Chí Minh, Tạp chí Thông tin khoa học chính trị, Tạp chí Pháp luật về quyền con người, Tạp chí Chủ nghĩa xã hội – Lý luận và thực tiễn Các tạp chí của Học viện luôn thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, phục
vụ tích cực công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học, công tác
tư tưởng lý luận, đóng góp vào hoạt động thông tin tuyên truyền tư tưởng lý luận của Đảng Các tạp chí của Học viện ngày càng khẳng định vai trò của một
cơ quan tiên phong trong đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái, thù địch
Nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái thù địch của các thế lực phản động, cơ hội chính trị là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong thời điểm hiện tại Nhất là khi thủ đoạn của các thế lực phản động ngày càng trở nên tinh vi
Hệ thống tạp chí lý luận chính trị trực thuộc HVCTQGHCM vẫn được xem là lá cờ đầu trên mặt trận tư tưởng với sứ mệnh bảo vệ vững chắc nền tảng
tư tưởng của Đảng, củng cố và tăng cường niềm tin khoa học vào chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Việc tổ chức các chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái thù địch trên các tạp chí LLCT cũng có những nét đặc điểm và đặc thù rất riêng
Nội dung, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của tạp chí Mỗi cơ quan báo chí đều có những tôn chỉ, mục đích hoạt động riêng và cụ thể, được quy định rõ ràng Điều này được thể hiện rất rõ ở Luật báo chí, giấy phép hoạt động
Hệ thống tạp chí LLCT thuộc HVCTQGHCM là cơ quan ngôn luận khoa học của Học viện CTQGHCM cũng như các học viện thành viên trực thuộc Với tôn chỉ mục đích là giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học thực tiễn của Học viện, góp phần thông tin giáo dục chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách pháp luật
Trang 40của Nhà nước CHXHCN Việt Nam, đấu tranh phê phán các quan điểm, tư tưởng sai trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng
Với các bài viết được đặc biệt là trong chuyên mục liên quan đến bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng góp phần củng cố, phát triển mạnh mẽ trình độ lý luận chính trị cho độc giả Người đọc sẽ tìm thấy ở các tạp chí lý luận không chỉ là hệ thống quan điểm lý luận chính thống mà còn tìm tòi được các cách tiếp cận, những ý tưởng mới trong nghiên cứu… được thực hiện bởi các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu Đây là cách giúp người đọc, công chúng vừa có
tư liệu nghiên cứu, vừa vận dụng được phương pháp khoa học vào thực tiễn công tác
Nhìn chung cùng với hệ thống báo chí trên cả nước, các TCLLCT là lá
cờ đầu, góp phần quan trọng công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng
“Việc tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước đã góp phần tích cực nâng cao nhận thức thống nhất ý chí và hành động trong cán bộ, đảng viên, nhất là trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đạt kết quả rõ rệt” đặc biệt quan trọng trong nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác luận điệu sai trái thù địch
Bên cạnh vai trò đặc biệt quan trọng thì cách tổ chức chuyên mục riêng biệt cũng cần phải có những yếu tố riêng biệt Vì các bài viết trong chuyên mục đều được thực hiện bởi các chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về lí luận Chuyên mục trong tạp chí được trình bày một cách rõ ràng cụ thể Ngoài ra, tiêu đề của các bài viết trong chuyên mục cũng được đặt rõ ràng Số lượng tạp chí phát hành đều đặn đặn mỗi tháng 1 số và số lượng bài viết trong chuyên