Để thực hiện, hoàn thành quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn “Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay”, tôi đã nh
Trang 2VÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông
Mã số: 8 32 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Đức Hạnh
HÀ NỘI - 2021
Trang 3văn thạc sĩ
Hà Nội, ngày tháng năm 2021
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
Trang 4Tôi xin cam đoan đây là công trình tôi tự nghiên cứu Luận văn có kế thừa chọn lọc những công trình nghiên cứu liên quan Các số liệu trong luận văn là hoàn toàn khoa học, có cơ sở rõ ràng và trung thực Kết quả nêu trong luận văn chưa từng được công bố trong các chương trình nghiên cứu trước đây
Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2021
Tác giả luận văn
Lương Vũ Đạt
Trang 5Để thực hiện, hoàn thành quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn
“Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học
và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Tiến sĩ Nguyễn Đức Hạnh; các cán bộ, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền Đầu tiên tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Nguyễn Đức Hạnh Thầy đã trực tiếp chỉ bảo và tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi có thể hoàn thiện luận văn này Tôi cũng xin cảm ơn cán bộ, giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi và các học viên học tập và rèn luyện
Tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ ở nhiều cơ quan, đơn vị, nhất là các đồng nghiệp ở cơ quan Tạp chí Văn hiến Việt Nam, Tạp chí Việt Nam hội nhập, Tạp chí điện tử biển Việt Nam đã tạo điều kiện, cung cấp thông tin, hỗ trợ, góp ý cho tôi trong suốt quãng thời gian tôi nghiên cứu Đây là công trình nghiên cứu khoa học đầu tiên của tôi nên chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Tôi mong muốn nhận được những góp
ý quý báu để có thể hoàn thiện luận văn này hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2021
Tác giả luận văn
Lương Vũ Đạt
Trang 6MỞ ĐẦU 1
Chương 1: QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ DU LỊCH TRÊN TẠP CHÍ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 12
1.1 Một số khái niệm cơ bản 12
1.2 Đặc điểm quản lý thông điệp về du lịch trên tạp chí 20
1.3 Cấu trúc quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí 32
1.4 Yêu cầu của quản lý thông điệp về du lịch trên tạp chí 37
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ DU LỊCH TRÊN TẠP CHÍ THUỘC CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM 43
2.1 Những yếu tố tác động đến quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam 43
2.2 Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - ưu điểm và nguyên nhân 51
2.3 Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - hạn chế và nguyên nhân 68
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ DU LỊCH TRÊN TẠP CHÍ THUỘC CÁC HỘI KHOA HỌCVÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM 81
3.1 Quan điểm tăng cường quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam 81
3.2 Giải pháp tăng cường quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam 86
KẾT LUẬN 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO 105
PHỤ LỤC 109
TÓM TẮT LUẬN VĂN 128
Trang 7Biểu đồ 2.1: Thông tin chung và thông tin về du lịch trên các tạp chí điện tử
trong diện khảo sát - năm 2019 62 Biểu đồ 2.2 Nội dung thông tin trên các tạp chí điện tử 63 Biểu đồ 2.3 Phương pháp thông tin du lịch trên các tạp chí điện tử 63
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Tạp chí là một trong những sản phẩm của báo chí, nên như một lẽ tất yếu, sự tồn tại và phát triển của nó không nằm ngoài nhu cầu đáp ứng thông tin sâu rộng cho công chúng Nếu thời kỳ đầu của lịch sử phát triển, tạp chí thường được coi là cơ quan ngôn luận của những ngành khoa học, góp phần vào sự phát triển của lý luận và thực tiễn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội thì theo thời gian, cùng với xu hướng đa dạng hóa của các loại hình báo chí, tạp chí cũng trở nên đa dạng về đề tài, thể loại Bên cạnh những tạp chí của các ngành nghề, xuất hiện cả những tạp chí dành cho từng lĩnh vực chuyên biệt, trong đó du lịch là một lĩnh vực được nhiều tạp chí quan tâm, với những thông điệp truyền thông về du lịch trên các tạp chí có nội dung thông tin thiết thực, gắn bó mật thiết tới cuộc sống và hình thức trình bày đẹp, bắt mắt Mỗi thời kỳ lịch sử và các thành tựu kỹ thuật đều mang đến cho tạp chí một bước phát triển, làm xuất hiện những loại hình tạp chí mới: tạp chí ảnh, tạp chí điện ảnh, tạp chí chương trình truyền hình…Bên cạnh tạp chí được in trên các ấn phẩm và xuất bản định kỳ, đã xuất hiện tạp chí điện tử hay có cách gọi khác là tạp chí online, khi có sự bùng nổ phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin, đăng tải lại các thông tin có trên tạp chí giấy và một số thông tin liên quan đến đơn vị phát hành tạp chí
Du lịch là việc đi lại nhằm mục đích niềm vui hoặc kinh doanh; cũng
là lý thuyết và thực hành về tổ chức các chương trình đi du lịch, ngành kinh doanh nhằm thu hút, cung cấp và giải trí cho khách du lịch, và việc kinh doanh của các tổ chức điều hành các tour du lịch Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư
Trang 9Trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay, chúng ta không ngừng đẩy mạnh phát triển du lịch Tuy nhiên, du lịch Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế Công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế về hiệu quả và nguồn lực; chưa có nhiều điểm đến du lịch thực sự nổi trội, khác biệt để cạnh tranh với các nước trong khu vực; công tác quản lý điểm đến và môi trường du lịch còn nhiều bất cập; nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng nhu cầu phát triển; định hướng phát triển du lịch có trách nhiệm, du lịch bền vững, dựa vào cộng đồng chưa thể hiện rõ
Tạp chí có vai trò quan trọng trong việc truyền thông về du lịch, tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học, kiến thức về chính trị, luật pháp, kinh tế, quốc tế cho hoạt động du lịch phát triển bền vững Để khai thác sức mạnh của truyền thông trong phát triển bền vững du lịch, cần chuẩn bị thông tin truyền thông về các giá trị cốt lõi của du lịch cũng như các quy định, hướng dẫn về các nguyên tắc trong quá trình phát triển du lịch Hướng dẫn truyền tải thông điệp đến các chủ thể của điểm đến du lịch, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, các doanh nghiệp du lịch, hướng dẫn viên du lịch, cơ sở dịch vụ du lịch và các cộng đồng, cá nhân tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp phục vụ khách du lịch Tuy nhiên thực tế việc sử dụng các công cụ truyền thông để truyền tải thông tin chưa hiệu quả, quản lý thông tin về du lịch trên các phương tiện truyền thông, trong đó thông tin về du lịch trên tạp chí còn nhiều vấn đề cần được quan tâm
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam có nhiều tạp chí được xuất bản theo Giấy phép hoạt động báo chí của Bộ Thông tin và Truyền thông, có chức năng lý luận, thông tin về chính sách, pháp luật và quản lý;
xuất bản hằng tháng với 2 ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh Đó là các Tạp
chí điện tử Văn hiến Việt Nam- vanhien.vn; Tạp chí điện tử Việt Nam hội nhập– vietnamhoinhap.vn; Tạp chí điện tử biển Việt Nam- biendao24.vn Các
tạp chí này được các nhà khoa học, nhà báo tham gia hợp tác để xây dựng thành những tạp chí có uy tín trong hệ thống báo chí của Việt Nam Đây là cơ
Trang 10quan báo chí thông tin đối ngoại đầu tiên của khối báo chí Trung ương thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, đồng thời là những cơ
quan báo chí Trung ương được thành lập trên cơ sở Quyết định số
362/QÐ-TTg ngày 3/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển
và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 Các tạp chí này có nội dung phong phú, nhiều chuyên mục giới thiệu về đất nước, con người Việt Nam cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo gắn với chính sách, pháp luật và quản lý để Việt Nam ngày càng hội nhập hiệu quả hơn với các nước trong khu vực và trên thế giới Hệ thống các chuyên mục được trình bày với phong cách báo chí hiện đại, thu hút sự quan tâm của bạn đọc trong và ngoài nước Nhưng nội dung và hình thức quản lý thông tin về du lịch trên các tạp chí tin thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam vẫn còn một số vấn đề cần giải quyết, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn Tăng cường quản lý thông tin về du lịch Việt Nam trên các tạp chí tin thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay là sự lựa chọn thông minh để phát triển bền vững du lịch
Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay
Xuất phát từ những lý do trên, học viên chọn đề tài Quản lý thông tin
về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay làm luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý Báo chí của mình
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1 Nghiên cứu liên quan đến truyền thông, quản lý thông tin về truyền thông trên báo chí nói chung, tạp chí nói riêng
- Nguyễn Văn Dững (chủ biên) - Đỗ Thị Thu Hằng (2006), Truyền
thông – Lý thuyết và kỹ năng cơ bản, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội Cuốn
sách cung cấp những kiến thức lý thuyết và kỹ năng truyền thông cơ bản, truyền thông - vận động xã hội và truyền thông đại chúng nói riêng; kỹ năng, tình huống, cơ chế, chức năng của một số hoạt động truyền thông; chu trình, việc lập kế hoạch truyền thông, giám sát, đánh giá, phương pháp sử dụng trong giám sát, đánh giá và các hoạt động để duy trì hoạt động truyền thông
Trang 11- Lê Minh Toàn (2009), Quản lý Nhà nước về thông tin và truyền
thông, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội Nội dung của cuốn sách đề cập vấn
đề quản lý nhà nước về báo chí, cung cấp các kiến thức cơ bản có liên quan đến quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin
- Nguyễn Văn Dững (2011), Báo chí truyền thông hiện đại, Nxb Đại
học quốc gia, Hà Nội Nội dung cuốn sách gồm 5 chương Tác giả đã cung cấp những khái niệm cơ bản về hoạt động báo chí truyền thông hiện đại, triển khai nhiều vấn đề đặc thù của báo chí truyền thông hiện nay
- Nguyễn Thế Kỷ (2012), Công tác chỉ đạo quản lý nhà nước báo chí
trong 25 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Cuốn sách gồm 3 chương, trong đó chương 3 tập trung phân tích, luận giải và
đề xuất 5 nhiệm vụ, 6 giải pháp nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý nhà nước đối với báo chí và báo điện tử trong thời gian tới ở nước ta
- Lương Khắc Hiếu (2013), Lý thuyết truyền thông, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội Nội dung cuốn sách gồm 6 chương, trình bày những vấn
đề lý luận cơ bản về truyền thông và quá trình truyền thông; vận động; truyền thông thay đổi hành vi; kênh truyền thông; kế hoạch truyền thông; giám sát, đánh giá và duy trì kế hoạch truyền thông
- Đỗ Quý Doãn (2014), Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt
Nam, Nxb Thông tin truyền thông, Hà Nội Cuốn sách tập trung làm rõ thực
trạng, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn đảm bảo quản lý tốt
- Đỗ Chí Nghĩa và Đinh Thị Thu Hằng (2014), Báo chí và mạng xã hội,
Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội Công trình chuyên khảo đã chỉ ra đặc điểm, bản chất mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội Mạng xã hội giúp thông tin báo chí được quảng bá rộng rãi, là một kênh phản biện thông tin của báo chí, kênh tương tác giữa báo chí và độc giả
Trang 12- Nguyễn Trí Nhiệm (2015), Báo chí truyền thông – những vấn đề
đương đại, Nxb Chính trị quốc gia- Sự thật, Hà Nội Cuốn sách đề cập đến
những vấn đề đang được đặt ra trong các mặt hoạt động của báo chí ở nước ta
từ lý luận đến thực tiễn và công tác giảng dạy, nghiên cứu, đào tạo đến vấn đề
sử dụng truyền thông xã hội cho báo chí hiện đại
- Nguyễn Đức Lợi, Lưu Văn An đồng chủ biên (2017), Thông tin báo
chí với công tác lãnh đạo, quản lý, Nxb Thông tấn, Hà Nội Cuốn sách đưa
ra một số vấn đề lý luận về thông tin báo chí và công tác lãnh đạo, quản lý Thông tin báo chí là nhu cầu không thể thiếu của mỗi cá nhân trong xã hội, nhất là đối với các cơ quan, cá nhân lãnh đạo quản lý
- Đỗ Thị Thu Hằng (2019), Báo chí truyền thông - Những điểm nhìn
từ thực tiễn, tập 4, Nxb Lao Động, Hà Nội Công trình tập hợp 51 bài viết
của 40 tác giả tham góp những góc nhìn mang tính lý luận, giàu tính học thuật về tính đa dạng, phong phú, sự vận động nhiều chiều với nhiều định dạng của thực tiễn báo chí truyền thông hiện đại ở Việt Nam
Một số luận văn về quản lý thông tin báo chí truyền thông:
- Đinh Quang Nam (2017), Vấn đề quản lý nhà nước về báo chí của
Thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sĩ Chính trị học, Học viện Báo chí và
Tuyên truyền Luận văn làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn
về hoạt động báo chí và quản lý nhà nước về báo chí qua khảo sát thực trạng,
đề xuất giải pháp, phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với báo chí của Thành phố Hồ Chí Minh
- Trịnh Thị Thanh (2017), Quản lý nhà nước về hoạt động báo chí ở
Quảng Ninh hiện nay, Luận văn thạc sĩ Chính trị học, Học viện Báo chí và
Tuyên truyền Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về hoạt động báo chí, phân tích thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động báo chí ở Quảng Ninh; Đề xuất phương hướng và giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động báo chí ở tỉnh Quảng Ninh thời gian tới
- Doãn Thị Thuận (2017), Quản lý báo chí điện tử ở nước ta trong giai
Trang 13đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên
truyền Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận, luận án phân tích thực trạng quản lý nhà nướcvề báo chí điện tử, đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý báo chí điện tử, giúp báo chí điện tửphát triển đúng hướng, phục vụ tốt nhu cầu công chúng và lợi ích quốc gia
- Lê Thị Minh (2019), Quản lý thông tin báo chí về bảo vệ chủ quyền
biển đảo Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên
truyền Luận văn đã làm rõ thêm một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý thông tin báo chí, vai trò quản lý thông tin báo chí về chủ quyền biển đảo Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý thông tin báo chí về bảo vệ quyền biển đảo ở Việt Nam; đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý thông tin báo chí về bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam trong thời gian tới
- Phạm Quốc Thắng (2019), Quản lý nội dung thông tin về lãnh đạo
Đảng, Nhà nước trên bản tin thời sự của Đài truyền hình Việt Nam, luận
văn thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nội dung thông tin về lãnh đạo Đảng, Nhà nước trên bản tin thời sự của Đài truyền hình
- Trần Anh Tú (2019), Quản lý nội dung tại tòa soạn báo mạng điện
tử Việt Nam trong bối cảnh phát triển mạng xã hội hiện nay, Luận văn thạc
sĩ Báochí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn phân tích cơ sở
lý luận và thực tiễn về quản lý nội dung tại tòa soạn báo mạng điện tử Việt Nam, nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp khắc phục
- Nguyễn Thị Thái Hà (2007), Báo chí với vấn đề quảng bá phát triển
du lịch Việt Nam thời kỳ hội nhập, Luận văn Thạc sỹ Báo chí học, Trường
Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội Luận văn đã đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của báo chí trong hoạt động quảng bá
Trang 14phát triển du lịch Việt Nam, đề xuất các giải pháp tăng cường vai trò của báo chí trong hoạt động quảng bá phát triển du lịch Việt Nam
- Nguyễn Lê Đình Thống (2007), Báo chí Khánh Hòa tuyên truyền phát
triển du lịch, Luận văn Thạc sỹ sỹ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên
truyền Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về các nội dung có liên quan đến quản lý nội dung thông tin về lãnh đạo Đảng, Nhà nước trên báo chí Khánh Hòa về phát triển du lịch
- Lê Anh Tuấn – Nguyễn Tuấn Dũng (2011), “Ấn phẩm thông tin trong
hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch”, đăng trên website trường Đại học Văn
hóa Hà Nội – Nghiên cứu số 7 Bài viết chỉ ra được những vai trò quan trọng của ấn phẩm thông tin trong hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch, mục đích của việc sử dụng ấn phẩm bao gồm: nâng cao hình ảnh của địa chỉ du lịch, tạo niềm tin cho khách du lịch tiềm năng và quảng cáo để bán sản phẩm du lịch Đây còn là phương tiện cung cấp thông tin cho khách du lịch, tạo dựng hình ảnh và nâng cao điểm đến, hướng dẫn du khách lựa chọn điểm đến cho chuyến đi của họ Đồng thời chỉ ra một số cách phân loại và đề xuất một số những định hướng sử dụng ấn phẩm thông tin du lịch
- Châu Anh (2018), Xây dựng chương trình tuyên truyền, quảng cáo và
xúc tiến điểm đến du lịch, đăng trên Tạp chí Du lịch Tác giả cho rằng sau khi
đã xác định được khách hàng mục tiêu của mình, các điểm đến du lịch sử dụng các công cụ của xúc tiến và quảng cáo để định vị hình ảnh của mình trong tâm trí khách hàng Các công cụ trong công tác xúc tiến và quảng cáo rất nhiều, nhưng tuyên truyền, quảng cáo là công cụ cơ bản nhất
- Lâm Đồng (2019), Tăng cường hoạt động truyền thông về du lịch,
đăng trên website Tổng cục du lịch – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ rõ mục tiêu ứng dụng công nghệ hiện đại, đổi mới cách thức, nội dung, tăng cường các hoạt động thông tin, tuyên truyền về vị trí, vai trò động lực của ngành Du lịch trong việc thúc đẩy sự phát triển của các ngành, lĩnh vực khác;
về cơ chế chính sách phát triển du lịch, sản phẩm du lịch đặc thù của các vùng
Trang 15miền địa phương
Như vậy, quản lý thông điệp truyền thông về du lịch trên tạp chí đã
được nghiên cứu từ các góc độ khác nhau Tuy nhiên chưa có công trình
nghiên cứu chuyên biệt về Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay Phần lớn các
nghiên cứu đều tiếp cận ở góc độ báo chí học với các giải pháp tập trung chủ yếu cho loại hình báo chí, ít có những nghiên cứu chuyên sâu từ góc độ quản lý thông tin truyền thông, nhất là thông tin truyền thông về du lịch trên tạp chí Trong phạm vi bao quát của chúng tôi, chưa có đề tài nào nghiên cứu vấn đề quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay.Những công trình khoa học trên chính là nguồn tài liệu bổ ích giúp học viên trong quá trình thực hiện luận văn này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật
Việt Nam, luận văn đề xuất một số quan điểm và giải pháp tăng cường
quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học
và Kỹ thuật Việt Nam trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích trên, luận văn xác định các nhiệm vụ:
- Hệ thống hóa và làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về tạp chí, thông tin du lịch, quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí
- Khảo sát thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam
Trang 16- Đề xuất một số quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam thời gian tới
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: quản lý thông tin về du lịch trên Tạp chí điện tử
Văn hiến Việt Nam - vanhien.vn (Đổi thành Tạp chí điện tử Văn Hoá và Phát triển); Tạp chí điện tử Việt Nam hội nhập -vietnamhoinhap; Tạp chí
điện tử biển Việt Nam - biendao24.vn
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:
- Phương pháp thống kê, nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp
thống kê để tập hợp những tài liệu, các công trình khoa học, nghiên cứu quản lý thông tinvề du lịch trên tạp chí; chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí; phân tích thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các
Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam hiện nay
Trang 17- Phương pháp phân tích - tổng hợp - đánh giá: Tập hợp các thông
tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong thời gian từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2019 để phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam
- Phương pháp điều tra xã hội học: Chọn mẫu điều tra mang tính đại
diện để điều tra thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Khảo sát công chúng bằng hình thức điều tra với số lượng 300 phiếu Trên cơ sở điều tra, tác giả lập bảng hỏi thu thập dữ liệu theo mẫu và phân tích, xử lý số liệu về một số vấn đề liên quan tới đề tài này thông qua 100 phiếu điều tra dành cho cán bộ thuộc các tạp chí: Văn hiến Việt Nam, Việt Nam hội nhập và phát triển, Biển Việt Nam; 200 phiếu dành cho các cán bộ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tại
số 01 Liễu Giai, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý
thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Cụ thể: Ngày 14/6/2019, Tạp chí Quản lý Nhà nước đã tổ
chức Hội thảo khoa học tại Hà Nội với chủ đề: “Tổ chức và hoạt động của
Tạp chí điện tử Quản lý nhà nước” Tác giả đã phỏng vấn các nhà khoa
học, các nhà quản lý về nội dung liên quan đến đề tài: phỏng vấn ông Vương Xuân Nguyên, Trưởng Ban chuyên đề của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam; ông Nguyễn Văn Thạo, thành viên Hội đồng Biên tập tạp chí điện tử Việt Nam hội nhập; ông Nguyễn Ngọc Khánh, Trưởng ban điện tử tạp chí Biển Việt Nam; ông Nguyễn Văn Dững- nguyên Trưởng khoa Báo chí của Học viện Báo chí và Tuyên truyền; ông Ngô Minh Tuấn – Tổng Biên tập Tạp chí Xây dựng Đảng; ông Trần Nghị – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Tổ chức nhà nước
6 Đóng góp mới của đề tài
Đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Trên cơ sở
Trang 18khảo sát thực tiễn, luận văn sẽ đánh giá ưu điểm, hạn chế trong quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí, đề xuất giải pháp nhằm tăng cường quản
lý quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam thời gian tới, đáp ứng yêu cầu bối cảnh hội nhập quốc tế
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn là công trình nghiên cứu về nội dung, hình thức và phương pháp quản lý quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của bối cảnh hội
nhập quốc tế, làm phong phú thêm lý luận về quản lý báo chí truyền thông
7.2 Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Những phân tích của luận văn là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu quản lý báo chí truyền thông, quản lý du lịch nói chung, đồng thời là tài liệu tham khảo phục vụ công tác quản lý, bồi dưỡng đối với cán bộ làm công tác truyền thông về du lịch Việt Nam
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu 3 chương, 8 tiết
Trang 19Chương 1 QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ DU LỊCH TRÊN TẠP CHÍ -
Tại Việt Nam, tạp chí có lịch sử non trẻ hơn nhiều so với tạp chí thế giới Năm 1917, tạp chí Nam Phong ra đời - tờ tạp chí thứ hai ở Bắc Kỳ được xuất bản và đã cho đăng nhiều bài viết về nghề làm báo, về cách thức làm báo Chủ bút của tờ tạp chí này - Phạm Quỳnh đã nêu lên sự khác nhau giữa báo và tạp chí: “Tờ báo, tiếng Anh gọi là “Newspaper” nghĩa là trở về các tờ nhật báo, tuần báo xuất bản ra có định kỳ Tính chất các tờ báo ấy chỉ cốt là thuật chép lấy thời sự cho tường, so với các tờ tạp chí tùng san chuyên luận thuật về chính trị học thuật và công việc xã hội tựu trung có hơi khác nhau”[44, tr.9] Hoa Bằng - Hoàng Thúc Trâm của nhóm Tri Tân đưa ra cách
Trang 20phân chia các loại hình tạp chí như sau: “Tuần san, bán nguyệt san, hoặc nguyệt san chia làm hai hạng Thông tục và chuyên môn Thông tục là loại
“chấp chi - nhặt nhạnh” nhét món gì vào cũng được miễn đáp ứng được tiếng đòi gọi của độc giả thì thôi Loại chuyên môn, là những tạp chí đi riêng từng đường chuyên khoa như sử học, văn học, khoa học, chính trị, kinh tế, pháp luật, loại này chỉ hợp với một số độc giả lựa chọn, ai thích món nào thì mới chuốc đến những tờ chuyên môn ấy”[45, tr.12]
Phần lớn các quan niệm của các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý, các nhà báo lão thành đều cho rằng đặc trưng của tạp chí làm chức năng tuyên truyền, nghiên cứu lý luận và hoạt động khoa học Nhưng cũng có quan niệm tạp chí cũng là một loại hình trong số các phương tiện thông tin đại chúng Ảnh hưởng của nó cũng rất lớn, không thể đo đếm được Vì thế cũng có quan niệm cho rằng “tạp chí có nhiều nét tương đồng với loại hình sách" [34, tr.45] Có ý kiến cho rằng: “Tạp chí trên thực tế là một tờ báo viết nhưng nó khác với báo ở chỗ: tạp chí là cơ quan lý luận học thuật khoa học của một tổ chức, một đoàn thể nào đó, chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu, hướng dẫn trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình Định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo” [31, tr.160] Khái niệm này đã chỉ ra sự khác nhau của báo và tạp chí trên phương diện: cơ quan chủ quản, nội dung thông tin, thời gian định
kỳ phát hành Tuy nhiên sự so sánh này chỉ dựa trên đặc điểm của những tạp chí lý luận chính trị và khoa học, những tạp chí mang tính chất chuyên ngành, nhóm tạp chí chỉ dẫn - giải trí chưa được đề cập đến
Tính định kỳ của tạp chí dài (tháng, quý), dung lượng của tạp chí được coi là tiêu chí nhận diện tạp chí như một loại hình báo chí Tác giả Trương Thị Kiên cho rằng: “Báo chí là một phạm trù rộng lớn, bao gồm nhiều loại hình Trong mỗi loại hình báo chí, còn tồn tại nhiều loại sản phẩm khác nhau, chẳng hạn: Nhật báo, tuần báo, báo thưa kỳ, bán nguyệt san, nguyệt san, tạp chí, bản tin, bản tin thông tin,… của báo in; chương trình thời sự, chương
Trang 21trình chuyên đề, chương trình đặc biệt, chương trình phụ, của phát thanh, truyền hình; trang chủ, chuyên trang của báo điện tử” [17, tr18] Trong Từ điển Tiếng Việt, tạp chí được coi là “xuất bản phẩm định kỳ, thường có tính chất chuyên ngành, đăng nhiều bài do nhiều người viết, đóng thành tập, thường có khổ nhỏ hơn báo”[25, tr.1147] Theo cách định nghĩa này, tạp chí
và báo chỉ được phân biệt với nhau bằng khổ in ấn, là một tiêu chí hoàn toàn không có tính cụ thể, xác định, không nói lên bản chất của từng loại báo cũng như tạp chí Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: tạp chí là “ chủng loại
ấn phẩm báo chí xuất bản định kỳ, với các kỳ hạn hàng tuần, nửa tháng, một tháng, một quý, nửa năm…” [14,t3, tr.62] Các định nghĩa này không đặt ra
sự so sánh giữa tạp chí và báo nhưng đã bước đầu chỉ ra được một đặc điểm
cơ bản của tạp chí đó là tính chất chuyên ngành, mỗi tạp chí thường là của một ngành khoa học, ngành nghề nhất định và thể hiện các thông tin khoa học, thông tin thời sự liên quan đến hoạt động của ngành đó
Theo chúng tôi, tạp chí là một loại ấn phẩm báo chí chuyên ngành,
xuất bản định kỳ, thể hiện các thông tin khoa học, thông tin thời sự liên quan đến hoạt động của ngành đó
Hiện nay tạp chí được phân định theo nhiều tiêu chí Phân loại theo
định kỳ: Tạp chí tuần san xuất bản định kỳ vào một ngày trong tuần Nguyệt
san: xuất bản mỗi tháng một số Quý san: mỗi quý một số Bán niên san: nửa
năm một số Niên san: chỉ một số mỗi năm, các loại niên giám thống kê thuộc loại này Có tạp chí ra với định kỳ không theo phân loại trên Phân loại theo
chủ đề: Tạp chí Mỹ thuật; Tạp chí Kinh doanh- Tài chính; Tạp chí Trẻ em;
Tạp chí Phụ nữ Mỗi thời kỳ lịch sử và các thành tựu kỹ thuật đều mang đến cho tạp chí một bước phát triển độc đáo, làm xuất hiện những loại hình tạp chí mới: tạp chí ảnh, tạp chí điện ảnh, tạp chí chương trình truyền hình…
Về hình thức, tạp chí có hai loại: tạp chí giấy là loại được in ấn trên các
ấn phẩm và được xuất bản định kỳ, và loại tạp chí này đã xuất hiện trên thế
giới cũng khá lâu Tạp chí điện tử hay tạp chí online là loại hình tạp chí mới
Trang 22xuất hiện khi có sự bùng nổ phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin, đăng tải lại các bài viết thông tin có trên tạp chí giấy và một số thông tin liên quan đến đơn vị phát hành tạp chí Theo Điều 3 Luật Báo chí ngày
05/04/2016: Tạp chí điện tử là sản phẩm báo chí xuất bản định kỳ, đăng tin,
bài có tính chất chuyên ngành, được truyền dẫn trên môi trường mạng[28]
Theo tiêu chí tính chất, tạp chí thường được chia ra nhiều loại Có người phân chia Tạp chí khoa học (Tạp chí Toán học; Vật Lý; Văn học; Lịch sử… dành cho công bố các thành tựu nghiên cứu khoa học chuyên ngành) và Tạp chí Giải trí- Chỉ dẫn (dành cho đối tượng độc giả chuyên biệt: Thời trang; Sức khỏe; Du lịch; Người đẹp…) Các tạp chí trong phạm vi khảo sát của luận văn là Tạp chí giải trí-chỉ dẫn chứ không phải là tạp chí khoa học
1.1.2 Thông tin và thông tin trên tạp chí
1.1.2.1 Thông tin
Có nhiều cách hiểu về thông tin Trong tiếng Latinh, “Informatio” có hai nghĩa: chỉ một hành động rất cụ thể là tạo ra một hình dạng; tuỳ theo tình huống, có nghĩa là sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay một biểu tượng Cùng với sự phát triển của xã hội, khái niệm thông tin cũng phát triển theo Theo nghĩa thông thường: Thông tin là tất cả các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một nguời có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiên thông tin đại chúng, từ các ngân hàng
dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh Từ điển tiếng Việt giải thích thông tin là “truyền tin, báo tin cho người khác biết…; sự truyền đạt, sự phản ánh tri thức dưới các hình thức khác nhau…”[25, 1226]
Như vậy thông tin là một khái niệm có thể được hiểu như là sự thông báo, trao đổi, giải thích về một đối tượng nào đó và thường được thể hiện dưới dạng các tín hiệu như chữ số, chữ viết, âm thanh, dòng điện Khái niệm thông tin có ý nghĩa khác nhau trong các bối cảnh khác nhau Thông tin được
Trang 23liên kết với dữ liệu, vì dữ liệu đại diện cho các giá trị được quy cho các tham
số và thông tin là dữ liệu theo ngữ cảnh và có ý nghĩa kèm theo Thông tin cũng liên quan đến kiến thức, vì kiến thức biểu thị sự hiểu biết về một khái niệm trừu tượng hoặc cụ thể Về mặt truyền thông, thông tin được thể hiện dưới dạng nội dung của tin nhắn hoặc thông qua quan sát trực tiếp hoặc gián tiếp Cái được nhận thức có thể được hiểu là một thông điệp theo đúng nghĩa của nó, thông tin luôn được truyền tải như nội dung của một thông điệp Thông tin có thể được mã hóa thành nhiều dạng khác nhau để truyền và giải thích, thành một chuỗi các dấu hiệu, hoặc được truyền qua tín hiệu Nó cũng
có thể được mã hóa để lưu trữ và liên lạc an toàn
Theo chúng tôi hiểu: thông tin là sự hiểu biết của con người về một
thực thể nào đó, có thể thu thập, lưu trữ, xử lí được
Trong đời sống con người, nhu cầu thông tin rất lớn Nhu cầu đó không ngừng tăng lên cùng với sự gia tăng các mối quan hệ trongxã hội Mỗi người
sử dụng thông tin lại tạo ra thông tin mới Các thông tin đó lại được truyền cho người khác trong quá trình thảo luận, truyền đạt mệnh lệnh, trong thư từ
và tài liệu, hoặc qua các phương tiện truyền thông khác Thông tin được tổ chức tuân theo một số quan hệ logic nhất định, trở thành một bộ phận của tri thức, đòi hỏi phải được khai thác và nghiên cứu một cách hệ thống Trong hoạt động của con người thông tin được thể hiện qua nhiều hình thức đa dạng
và phong phú: con số, chữ viết, âm thanh, hình ảnh, được ghi và truyền thông, bằng nét mặt và động tác, cử chỉ Con người còn được cung cấp thông tin dưới dạng mã di truyền Những hiện tượng này của thông tin thấm vào thế giới vật chất và tinh thần của con người, cùng với sự đa dạng phong phú của
nó đã khiến ngày nay thông tin trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành chuyên môn, khoa học quản lý và nhiều ngành khoa học xã hội Ngày nay hầu như không một ngành công nghiệp, sản xuất và dịch vụ nào lại không quan tâm đến thông tin
Trang 241.1.2.2 Thông tin trên tạp chí
Theo chúng tôi, thông tin trên tạp chí có thể được hiểu là sự hiểu biết của
con người về một thực thể nào đó, được thu thập, lưu trữ, xử lí và được đăng tải một cách có chủ đích, chọn lọc, phù hợp tiêu chí hoạt động của tạp chí
Thông tin trên tạp chí bị quy định bởi đặc trưng nổi bật nhất của tạp chí
là chức năng thông tin lý luận và nghiên cứu khoa học, đây cũng là công cụ đánh giá kết quả công trình nghiên cứu khoa học chuyên ngành Tạp chí là cơ quan lý luận, học thuật, khoa học của một tổ chức, đoàn thể nào đó chủ yếu đi sâu nghiên cứu, hướng dẫn, trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào
đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình nên định kỳ phát hành của tạp chí thường dài hơn định kỳ phát hành của báo Đội ngũ người viết cho tạp chí chủ yếu là cộng tác viên, là những nhà khoa học, chuyên gia thông hiểu các vấn đề nghiệp vụ và các biên tập viên là những nhà khoa học của từng lĩnh vực chuyên môn Vì thế thông tin trên tạp chí nếu bảo đảm tính hấp dẫn
và thuyết phục đối với bạn đọc thì phải xác định đối tượng phục vụ của tạp chí là cán bộ nghiên cứu, hay cán bộ quản lý, hoặc cán bộ cơ sở
Trên thực tế có nhiều loại tạp chí chỉ phục vụ chủ yếu cho một đối tượng bạn đọc là cán bộ nghiên cứu có trình độ khoa học nhất định Nhưng cũng có loại tạp chí đối tượng phục vụ bạn đọc vừa là cán bộ nghiên cứu, cán bộ quản
lý, vừa là cán bộ chuyên môn thực hành thuộc ngành đó Tính hấp dẫn và sức thuyết phục của tạp chí không chỉ thể hiện ở nội dung phản ánh của nó, mà còn
ở chỗ nội dung thông tin đó có đáp ứng được nhu cầu thông tin của từng loại bạn đọc hay không Nội dung của tạp chí đa dạng, có nhiều chuyên mục khác nhau Song dù ít hay nhiều ở từng loại tạp chí khác nhau, nội dung phản ánh
của tạp chí thường biểu hiện dưới ba chủ đề chính: Những vấn đề chung về lý
luận, nghiệp vụ, khoa học; Thông tin khoa học; Tin tức hoạt động, trong đó
những vấn đề chung về lý luận, nghiệp vụ, khoa học thường chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu nội dung các bài đăng tải trên tạp chí Các thông tin trên tạp chí phải thể hiện được tính chất nghiên cứu, phát hiện những quy luật vận động trong từng lĩnh vực thuộc các chuyên ngành sâu
Trang 251.1.3 Du lịch
Thông thường du lịch được hiểu là hành động du hành đến một nơi
khác với địa điểm cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích không phải làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống Du lịch cũng có thể là hoạt động đi lại nhằm mục đích niềm vui hoặc kinh doanh nhằm thu hút, cung cấp và giải trí cho khách du lịch, và việc kinh doanh của các tổ chức điều hành các tour du lịch Du lịch nói chung không chỉ theo nghĩa giới hạn trong hoạt động nghỉ lễ, nó còn gắn với mục đích kinh doanh
và các mục đích khác Du lịch có thể là nội địa hoặc quốc tế có cả ý nghĩa đến
và đi đối với cán cân thanh toán của một quốc gia Du lịch cũng được hiểu bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư
Luật Du lịch số: 09/2017/QH14 của Việt Nam quy định về tài nguyên
du lịch, phát triển sản phẩm du lịch và hoạt động du lịch; quyền, nghĩa vụ của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác, cộng đồng dân cư có hoạt động liên quan đến du lịch; quản lý nhà nước
về du lịch, tại Điều 3 ghi rõ: “1 Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác” [29].Theo từ điển Bách Khoa Việt Nam, du lịch là: “1 Một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ở ngoài nơi cư trú với mục đích nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa, nghệ thuật…2 Một ngành kinh tế tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều
Trang 26mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nước, đối với người nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình…”[14,tập1; tr.855]
Theo chúng tôi, du lịch là hoạt động xã hội của con người hướng tới mục
đích hưởng thụ và phát triển văn hóa tinh, thỏa mãn nhu cầu khám phá, mở rộng kiến thức, đáp ứng lòng ham hiểu biết qua sự gặp gỡ, giao lưu, học hỏi
Du lịch có nhiều dạng thức khác nhau: Du lịch làm ăn; Du lịch giải trí;
Du lịch tham quan trong thành phố; Du lịch mạo hiểm, khám phá, trải nghiệm; Du lịch biển đảo; Du lịch sinh thái; Du lịch y tế; Du lịch người cao tuổi; Du lịch tâm linh; Du lịch nghỉ dưỡng….Du lịch xúc tiến thương mại là vừa đi du lịch vừa kết hợp làm ăn, cũng rất phổ biến tại Việt Nam Du lịch văn hóa là một loại hình du lịch được hình thành từ nhu cầu ham muốn hiểu biết của con người đối với cái đẹp, cái tinh túy của văn hóa một tộc người, một địa phương và một đất nước Đây là các hình thức tổ chức cho du khách tiếp cận với nền văn hóa của dân tộc thông qua những sản phẩm du lịch giàu bản sắc, có chất lượng văn hóa cao, với nhiều hình thức như tham quan, nghiên cứu, hành hương, lễ hội, vui chơi giải trí, hoạt động xã hội và hoạt
Quản lý theo Từ điển Bách khoa Việt Nam là “Trông coi và giữ gìn
theo những yêu cầu nhất định Quản lý hồ sơ Quản lý vật tư Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định Quản lý lao động, người quản lý” [14, t.3, tr.1013] Theo tác giả Vũ Hào Quang: “Quản lý chính là sự
Trang 27tác động liên tục có tổ chức, có ý thức hướng mục đích của chủ thể vào đối tượng nhằm đạt được hiệu quả tối ưu so với yêu cầu đặt ra” [27, tr.46]
Như vậy: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể
quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra trong những điều kiện xác định Đây là tác động do con người thực hiện để tổ chức và điều
chỉnh hành vi của những con người khác nhau nhằm gắn kết từng người, từng nhóm người độc lập thành mộ thệ thống, làm cho đối tượng quản lý hoạt động phù hợp với ý chí của chủ thể quản lý đã định ra từ trước, trong những điều kiện chủ quan và khách quan xác định cụ thể
* Có thể hiểu: Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí là sự tác động
của chủ thể truyền thông đến việc thiết kế xây dựng, phổ biến truyền tải, đánh giá thông tin trên tạp chí đến đối tượng nhằm đạt mục tiêu nhà quản lý đặt ra
Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí sẽ định hướng nội dung và hình thức của thông tin Nội dung thuộc chủ đề, đề tài nào, nội dung có đảm bảo thực hiện hiệu quả các chức năng cơ bản của tạp chí không; hình thức thể hiện như thế nào để phát huy những ưu thế, thuận lợi; tần suất xuất hiện, vị trí của thông tin góp phần làm tăng khả năng công chúng tiếp cận thông tin, từ đó thông tin sẽ có cơ hội tác động vào nhận thức, thái độ, hành vi của công chúng,
góp phần đạt được mục tiêu của quá trình truyền tải thông tin trên tạp chí
1.2 Đặc điểm quản lý thông điệp về du lịch trên tạp chí
1.2.1 Đặc điểm của tạp chí
Tạp chí là ấn phẩm báo chí, trước hết nó mang đặc điểm chung của báo
chí Dù là báo viết hay báo nói, được phân loại chi tiết theo phạm vi, thời gian
và đối tượng phục vụ như thế nào thì đặc trưng nổi bật của báo chí đó là thông tin phản ánh, chủ yếu là thông tin thời sự phải đảm bảo đạt ba yêu cầu: kịp
thời, chính xác và đầy đủ Tạp chí trên thực tế cũng là một tờ báo viết, nhưng
khác với báo ở chỗ: Tạp chí là cơ quan lý luận, học thuật, khoa học của một tổ
chức, đoàn thể nào đó chủ yếu đi sâu nghiên cứu, hướng dẫn, trao đổi nghiệp
vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương mình; hoặc thực hiện chức năng giải trí- chỉ dẫn
Trang 28Những phân tích trên cho thấy tạp chí có những đặc điểm:
- Tính định kỳ: Cũng là một loại báo in ấn nên tạp chí cũng được phát hành định kỳ nhằm tạo thuận lợi cho bạn đọc Tạp chí có kỳ phát hành dài hơn báo, có tạp chí hai tuần phát hành một lần, một tháng phát hành một lần, thậm chí một quý mới ra một ấn phẩm Ví dụ: Tạp chí Thời trang trẻ phát hành hàng tuần trong khi đó tạp chí Đẹp mỗi tháng chỉ ra một số Khoảng cách giữa hai lần phát hành dài khiến cho tạp chí không thể cập nhật thông tin nhanh và nhiều như báo, nhưng lại phù hợp với nội dung chuyên sâu của tạp chí Những người làm tạp chí có thể bao quát, tổng kết được hoạt động trên lĩnh vực của mình, có thể có những bài nghiên cứu chuyên sâu, có thời gian
để chú ý đến hình thức của tạp chí, làm cho nó ngày càng chuyên nghiệp và hấp dẫn bạn đọc hơn
-Đối tượng công chúng: Cũng chính từ đặc trưng về nội dung thông tin nên đối tượng công chúng của tạp chí và báo là khác nhau Nếu như có thể nói tất cả các tờ báo đều cùng hướng tới một độc giả đó là đông đảo nhân dân thì các tờ tạp chí không cùng hướng tới một đối tượng công chúng mà mỗi tạp chí hướng tới một đối tượng bạn đọc khác nhau, đó phải là những người am hiểu hoặc quan tâm đến lĩnh vực mà tạp chí đó đề cập đến Bạn đọc của Tạp chí Toán học sẽ là những người quan tâm đến toán học, còn bạn đọc của Tạp chí Văn học sẽ là những người yêu văn học Tạp chí Thời trang trẻ hướng tới bạn đọc là phụ nữ hoặc những người quan tâm đến những vấn đề của phụ nữ
- Hình thức: Trước đây người ta thường cho rằng tạp chí có hình thức đơn giản nhưng điều đó đã không còn đúng trong những năm gần đây Sự phát triển của công nghệ làm giấy, công nghệ in ấn đã làm ra những trang tạp chí có chất lượng cao Sự phát triển của ngành thiết kế, đồ họa, việc sử dụng các máy móc chuyên dụng hiện đại đã giúp cho tạp chí có những hình ảnh đẹp, bố cục bắt mắt, có những điểm nhấn thu hút độc giả Có thể nói hình thức đẹp là một trong những thế mạnh của tạp chí Điều này thể hiện tính chuyên nghiệp của tạp chí nhằm đáp ứng thị hiếu ngày càng cao của công
Trang 29chúng, làm tăng hiệu quả cạnh tranh của tạp chí bên cạnh nhiều phương tiện truyền thông hiện đại khác Đây là một trong những thế mạnh của tạp chí so với báo ngày hay báo tuần
Hiện nay nước ta có gần 700 tạp chí chuyên ngành, lĩnh vực được Nhà nước cấp phép; nhiều tạp chí có thêm trang điện tử cùng nhiều địa chỉ cổng thông tin của các ngành, các cấp, Websitc của doanh nghiệp, cá nhân Nhưng không phải tạp chí nào cũng có chất lượng như nhau, không phả nhà quản lý nào cũng phân định được ranh giới giữa báo và tạp chí, giữa tạp chí in và tạp chí điện tử Việt Nam hiện có 74 tạp chí điện tử đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép hoạt động báo chí, trong đó 65 tạp chí điện tử có tạp chí in, 09 tạp chí điện tử độc lập Cơ quan chủ quản của 74 tạp chí điện tử khá đa dạng, như: tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp; tổ chức xã hội nghề nghiệp; tổ chức xã hội; cơ quan Ðảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường… Về nguyên tắc, khi đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động báo chí, mọi tạp chí điện tử có trách nhiệm phải bảo đảm là sản phẩm báo chí vận hành theo nội dung đã ghi rõ trong giấy phép hoạt động, từ phù hợp với tôn chỉ, mục đích đến cách thức tổ chức bài vở đáp ứng các nhu cầu của đối tượng phục vụ, luôn hoạt động trong khuôn khổ và quy định của pháp luật Việc được cung cấp thông tin, tiếp xúc các bình luận và đánh giá là nhu cầu chung của bạn đọc, song tính chuyên ngành của sản phẩm báo chí được ghi rõ trong giấy phép hoạt động của mỗi tạp chí điện tử đã bao hàm sự khu biệt, giới hạn về thông tin
Do tạp chí mang tính chất nghiên cứu, trao đổi và hướng dẫn nghiệp
vụ, nên các thông tin đăng tải trên tạp chí không nhất thiết phải là những vấn
đề đã được khẳng định khoa học, mà có thể có những bài viết với chủ đích chỉ gợi mở hoặc trao đổi mang tính chất học thuật theo những quan điểm khác nhau Trên cơ sở đó bạn đọc có thể khai thác, hoặc bình giá theo quan điểm riêng về hiện tượng nghiên cứu mà mình quan tâm Yêu cầu chính xác đốì với một bài viết trên tạp chí cũng khác với yêu cầu chính xác của một bài phản
Trang 30ánh trên báo, hoặc phát thanh trên đài đòi hỏi phải bảo đảm tính khách quan, chân thật Tương tự như thế, yêu cầu thông tin đầy đủ đối với tạp chí cũng khác với báo là tạp chí có thế lược bỏ các yếu tố cấu thành tổng thể nghiên cứu, mà chỉ đề cập đến một vấn đề cốt yếu thuộc tổng thế nghiên cứu để giới thiệu với bạn đọc Tuy nhiên, tạp chí phải phục vụ nhiệm vụ chính trị của một quốc gia hoặc căn cứ vào nhiệm vụ chính trị của các tổ chức, đoàn thể hoặc ngành chủ quản trong từng thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội để xác định chủ
đề của từng số xuất bản và tổ chức phát hành trong năm Những số chuyên đề cũng cần dựa theo các chuyên mục vốn có, nhằm cung cấp cho độc giả những thông tin về chủ đề liên quan đến chuyên ngành trong hoạt động của tạp chí
1.2.2 Đặc điểm của du lịch
Du lịch được coi là ngành công nghiệp không khói, ít gây ô nhiễm môi trường, giúp khách du lịch vừa được nghỉ ngơi, giảm strees vừa biết thêm nhiều điều hay mới lạ mà khách chưa biết Du lịch còn góp phần phát triển kinh tế của đất nước, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động như hướng dẫn viên, các dịch vụ liên quan Hiện nay ngành du lịch đang phát triển mạnh ở các nước Nhu cầu về du lịch càng tăng thì vấn đề bảo vệ môi trường cần phải được coi trọng, dịch vụ du lịch nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng đặc biệt cũng ngày càng phát triển mạnh Du lịch được sinh ra và phát triển cùng với hoạt động của con người, có những đặc điểm cơ bản như:
- Tính đa dạng: thể hiện ở các loại hình du lịch chúng tôi đã phân tích trên đây Mỗi loại hình du lịch có thể tồn tại biệt lập, nhưng nhiều khi chúng
bao chứa lẫn nhau Ví dụ chuyến du lịch Về nguồn vừa chứa đựng yếu tố tâm
linh, vừa là du lịch văn hoá, kết hợp xúc tiến hoạt động thương mại…Chỉ nói đến du lịch văn hóa cũng thấy tính đa dạng của nó, bởi loại hình du lịch này được hiểu là khai thác văn hóa để làm du lịch và làm du lịch có văn hóa, nghiên cứu các giá trị văn hóa nhằm phục vụ hoạt động du lịch Đứng ở góc
độ trao đổi, thì văn hóa du lịch cũng là một hoạt động thương mại Khách du lịch trả tiền để khám phá văn hóa và người làm du lịch khai thác bản sắc văn
Trang 31hóa để đáp ứng nhu cầu đó Du lịch tạo việc làm cho lao động, tạo nguồn thu nhập lớn cho đất nước, nâng cao hiểu biết và ý thức của người dân, qua đó đóng góp vào việc bảo vệ các di sản văn hóa, thúc đẩy tiềm năng phát triển của các giá trị đó, tạo ra dòng chảy mới và cải thiện cuộc sống của người dân địa phương
- Tính đa thành phần: Du khách tham gia du lịch, cộng đồng địa phương gồm nhiều thành phần trong xã hội cũng tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động du lịch Vì vậy, tính đa thành phần còn bao hàm cả tính xã hội hóa cao Điểm đến du lịch là một không gian địa lý, vì thế tại đây có rất nhiều bên tham gia vào hoạt động du lịch cả trực tiếp và gián tiếp Khách du lịch cũng đa dạng: bao gồm khách du lịch nội địa, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài; là công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú ở Việt Nam đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam; khách du lịch quốc tế đến Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam
du lịch hoặc là công dân Việt Nam và người nước ngoài cư trú ở Việt Nam đi
du lịch nước ngoài…
- Tính đa mục tiêu: Du lịch mang lại lợi ích nhiều mặt như bảo tồn các tài nguyên thiên nhiên, môi trường, di tích lịch sử văn hóa, duy trì và phát triển văn hóa phi vật thể, nâng cao chất lượng phục vụ du khách, nâng cao chất lượng đời sống của người phục vụ du lịch, mở rộng học hỏi và giao lưu văn hóa, kinh tế, nâng cao ý thức trách nhiệm cho cộng đồng Trong cấu thành dịch vụ du lịch có những hàng hoá và dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu
ăn ở, đi lại của con người nhưng mục đích chính của chuyến đi là để giải trí, tìm hiểu, nâng cao tầm hiểu biết, nghiên cứu Vì vậy cần phải chú ý vào nhu cầu của du khách để họ cảm thấy hài lòng Các bên tham gia nhiều vào hoạt động du lịch với các mục tiêu và các yêu cầu khác nhau Đối với cộng đồng dân cư tại điểm đến, mục tiêu của phát triển du lịch là tạo ra nhiều việc làm có thu nhập cao, phát triển được những ngành, nghề thủ công truyền thống, mở rộng giao lưu và nâng cao nhận thức với nhiều vùng miền và các dân tộc khác
Trang 32nhau trên cơ sở được đảm bảo cuộc sống, tránh tác động tiêu cực của du lịch đến nếp sống sinh hoạt, phong tục tập quán của cộng đồng Mục tiêu của các doanh nghiệp là phục vụ du khách với chất lượng cao nhất và đem lại hiệu quả kinh doanh cao nhất Các tổ chức xã hội khác như Hiệp hội của các ngành, nghề kinh doanh có mục đích tập hợp những nhà kinh doanh, bảo vệ lợi ích chính đáng của các hội viên trên thị trường
- Tính đa dạng văn hóa: Du lịch nâng cao ý thức của du khách về văn hóa, thẩm mỹ Vì vậy nên có sự liên kết giữa các cơ sở du lịch, các vùng văn hóa với nhau trong việc hoạch định các tuyến, điểm du lịch văn hóa phục vụ cho du khách Du lịch là hoạt động có tính giáo dục và diễn giải nhằm nâng cao hiểu biết về sinh thái tự nhiên và sinh thái nhân văn, qua đó tạo nên ý thức
xã hội tham gia vào việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống Du lịch giúp cho du khách có sự nhận thức cao hơn về các giá trị văn hóa, từ đó làm thay đổi hành vi, có những ứng xử tích cực hơn trong việc bảo vệ, phát huy, phát triển những giá trị về tự nhiên, môi trường và bản sắc văn hóa Du lịch hướng đến việc huy động sự tích cực, sự tự nguyện tham gia của cộng đồng địa phương, qua đó tạo thêm việc làm, tăng thu nhập để người dân không còn phụ thuộc vào việc khai thác tự nhiên và nhận thấy lợi ích của việc phát huy tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn vào hoạt động du lịch, mang lại lợi ích kinh tế, nâng cao vị thế của dân tộc vì mục tiêu chính trị và hòa bình
- Tính mùa vụ: Thể hiện ở số lượng du khách thường tập trung rất đông
ở những tuyến,điểm du lịch văn hóa vào những ngày nghỉ cuối tuần, nghỉ hè, nghỉ đông đối với du khách nước ngoài, nghỉ lễ Vì vậy, cần phải có những chương trình thu hút du khách ở những mùa còn lại nhằm khai thác nhiều hơn sản phẩm du lịch Việc tiêu dùng dịch vụ du lịch có tính thời vụ Đây là hiện tượng lúc thì cung không đáp ứng được cầu trong du lịch, lúc thì cầu quá thấp
so với khả năng cung ứng Nguyên nhân chính là trong du lịch, lượng cung khá ổn định trong thời gian dài còn nhu cầu khách hàng thì thường xuyên thay đổi, dẫn tới có sự chênh lệch giữa cung và cầu
Trang 33- Tính chi phí: Du lịch là nhu cầu phát sinh sau khi con người đã đủ ăn, mặc Nhu cầu du lịch chỉ đặt ra khi người ta có thời gian nhàn rỗi và có thu nhập cao Như vậy, du lịch là một trong những khoản chi tiêu bị cắt giảm đầu tiên nếu mức thu nhập giảm Do tính chất không cụ thể nên không thể kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi mua, nhiều người chưa từng đi du lịch rất phân vân khi chọn dịch vụ du lịch nào Chính vì vậy, thông tin về du lịch rất quan trọng
1.2.3 Đặc điểm thông tin về du lịch trên tạp chí
Căn cứ vào nội hàm khái niệm trên, có thể thấy mặc dù cũng là thông tin về du lịch trên tạp chí nhưng có nhiều loại thông tin khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại hình du lịch Mỗi loại hình du lịch lại có một kiểu định hướng phát triển riêng, phù hợp với những chuyên môn khác nhau, dành cho những đối tượng tham gia du lịch khác nhau Du lịch là đi để vui chơi, giải trí hoặc nhằm mục đích kinh doanh; là việc thực hiện chuyến đi khỏi nơi
cư trú, có tiêu tiền, có lưu trú qua đêm và có sự trở về Mục đích của chuyến
đi là giải trí, nghỉ dưỡng, thăm thân nhân, công tác, hội nghị khách hàng hay
du lịch khen thưởng, hoặc nhằm mục đích kinh doanh Nhưng có người đi du lịch thì lại nhằm các mục đích cụ thể khác như đi lễ, thắp hương, vãn cảnh, nghỉ dưỡng cao cấp, trải nghiệm thiên nhiên và còn nhiều thứ khác Có một dạng du lịch nữa, đó là du lịch xúc tiến thương mại, vừa đi du lịch vừa kết hợp làm ăn, cũng rất phổ biến tại Việt Nam Tùy vào mục đích du lịch, độc giả sẽ có nhu cầu tìm thông tin về du lịch cho phù hợp, điều này tác động đến thông tin về du lịch trên tạp chí, vì tạp chí phải nghiên cứu tâm lý và nhu cầu của độc giả để đáp ứng
Căn cứ vào loại hình tạp chí như chúng tôi đã phân tích ở trên thì:
- Thông tin về du lịch nếu đăng tải trên các tạp chí khoa học (Tạp chí Toán học; Vật Lý; Văn học; Lịch sử… dành cho công bố các thành tựu nghiên cứu khoa học chuyên ngành) thì sẽ khác với và thông tin về du lịch đăng trên tạp chí Giải trí- Chỉ dẫn (dành cho đối tượng độc giả chuyên biệt:
Trang 34Thời trang; Sức khỏe; Du lịch; Người đẹp…) Bởi vì tính chất chuyên sâu của các tạp chí khoa học sẽ buộc thông tin về du lịch cũng chứa hàm lượng tri thức sâu hơn, tính chuyên môn hóa cao hơn, các luận cứ cần luận giải với số liệu xác thực, tính lập thuyết chặt chẽ Du lịch Việt Nam cũng có tạp chí chuyên ngành của mình, ví dụ tạp chí Du lịch Việt Nam, là cơ quan thông tin báo chí của Tổng cục Du lịch, thực hiện chức năng thông tin về nghiên cứu lý luận, khoa học, công nghệ, môi trường và nghiệp vụ trong lĩnh vực du lịch phục vụ công tác quản lý nhà nước của Tổng cục Du lịch và sự nghiệp phát triển du lịch Tạp chí Du lịch hoạt động theo Luật Báo chí, chịu sự quản lý trực tiếp của Tổng cục Du lịch và quản lý nhà nước về báo chí và xuất bản của Bộ Thông tin và Truyền thông, phát hành mỗi tháng 1 kỳ, bằng 8 ngôn ngữ: tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Nga, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Hàn
Đối tượng của những tạp chí này thường là các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý… Họ tìm đến các tạp chí khoa học, tìm đọc các thông tin về du lịch là
để đáp ứng nhu cầu nắm bắt thông tin chính sách, quan điểm phát triển dành cho các nhà hoạch định chính sách, quản lý, khai thác Du lịch Hoặc cũng có thể họ tìm kiếm thông tin về các loại hình, tài nguyên, kinh nghiệm, phương pháp, bài học dành cho những nhà chuyên môn làm kinh tế du lịch, phát triển
du lịch, tổ chức hoạt động du lịch Còn có loại thông tin về kinh tế du lịch, thị trường du lịch dành cho đối tượng những nhà kinh doanh loại hình dịch vụ kinh tế này Khi đó, nội dung, hình thức tổ chức thông tin về du lịch sẽ phải tổ chức sao cho dung lượng đáp ứng yêu cầu của độc giả, phù hợp với tôn chỉ, chức năng của từng tạp chí Tạp chí khoa học thường hướng tới phạm vi độc giả đã biết được thông tin sơ lược về một vấn đề nhất định nhưng chưa thỏa mãn và đang đi tìm những chi tiết mang tính chuyên ngành sâu hơn Vì thế thông tin về du lịch trên tạp chí khoa học thường được chuyên sâu hơn so với tạp chí giải trí
Trang 35- Một số tạp chí được xuất bản cho những nhóm riêng biệt nhằm thu hút những mối quan tâm và xu hướng khác nhau, nhưng nhìn chung đều thuộc nhóm tạp chí giải trí-chỉ dẫn Ví dụ tạp chí Modern Photography nhằm vào người chơi camera, Stereo Review dành cho khán giả yêu thích âm nhạc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam có các Tạp chí điện tử như Văn hiến Việt Nam.vn; Việt Nam hội nhập- vn; bienđao24.vn Nếu tạp chí mang tính chất giải trí-chỉ dẫn chứ không phải là tạp chí khoa học, thì đối tượng độc giả khác nhau cũng quan tâm tới những thông tin chính sách, quan điểm phát triển du lịch hay thông tin về các loại hình, tài nguyên, kinh nghiệm, phương pháp phát triển du lịch, tổ chức hoạt động du lịch… Nhưng lượng độc giả này không nhiều Chủ yếu bạn đọc loại hình tạp chí này thường quan tâm đến các thông tin giới thiệu, quảng bá tiềm năng, hướng dẫn, chỉ dẫn dành cho những người có nhu cầu đi du lịch, thích tham gia hoạt động du lịch Họ quan tâm nhiều hơn đến thông tin về điểm đến của du khách để lựa chọ chuyến du lịch phù hợp với khả năng và nhu cầu, phù hợp với các điều kiện khách quan
và chủ quan trong những thời điểm xác định Ví dụ: vào những ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết trong năm, với thời gian cho kỳ nghỉ khoảng 3 ngày, họ muốn biết thông tin đi đâu, làm gì, ăn gì, ở đâu, cùng ai … trong những ngày đó để nạp năng lượng cho những ngày làm việc sau kỳ nghỉ Khi đó, họ sẽ tìm đọc thông tin từ những tạp chí giải trí-chỉ dẫn để năm bắt nhanh thông tin mình cần Những thông tin đó thường là về những điểm đến hấp dẫn, những chuyến
đi kỳ thú Đó cũng là một sự thể hiện khác mang đặc thù riêng của tạp chí giải trí- chỉ dẫn khi đăng tải thông tin về du lịch Các tin, bài, ảnh phản ánh kịp thời hơi thở cuộc sống du lịch, như mang đến cho bạn đọc cả thế giới du lịch trên tạp chí Đóng vai như một thư ký thời cuộc du lịch, các sự kiện lớn của hoạt động du lịch cũng đã được tạp chí giới thiệu, phản ánh, bình luận, cung cấp cho bạn đọc một cách nhìn tổng quát và sinh động
Hiện nay sự bùng nổ của du lịch trực tuyến và những tác động tới phát triển du lịch Việt Nam đặt ra vấn đề đổi mới thông tin về du lịch trên tạp chí
Trang 36để thông tin hiệu quả hơn, bởi du lịch trực tuyến hay còn gọi là du lịch điện tử
là việc sử dụng công nghệ số trong tất cả các quy trình và chuỗi giá trị trong
du lịch, bao gồm lữ hành, khách sạn và phục vụ ăn uống, vận chuyển… để các đơn vị, tổ chức du lịch phát huy tối đa hiệu suất và hiệu quả hoạt động
Du lịch trực tuyến là một hình thái du lịch có tính tương tác mạnh mẽ giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với khách hàng và khách hàng với khách hàng, dựa trên phạm vi kỹ thuật số và nền tảng công nghệ là trang web du lịch Vì thế các tạp chí giải trí-chỉ dẫn cũng khai thác thế mạnh của thông tin về du lịch trên tạp chí bằng cách giúp độc giả kết nối, cài đặt các ứng dụng trên điện thoại thông minh như tìm địa điểm, đặt phương tiện đi lại, dịch vụ giải trí nhằm giúp độc giả dễ tìm thông tin về du lịch trên tạp chí
1.2.4.1 Đặc điểm của quản lý
- Quản lý nhằm tạo ra sự thống nhất ý chí trong tổ chức giữa những người quản lý và người bị quản lý; giữa những người bị quản lý với nhau Nếu không có sự thống nhất này thì quản lý không thực hiện được nội dung quan trọng là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra và không thể điều chỉnh hành vi của những con người khác nhau nhằm gắn kết từng người, từng nhóm người độc lập đối với nhau thành một hệ thống
- Định hướng sự phát triển của tổ chức trên cơ sở xác định mục tiêu chung và hướng mọi nỗ lực của các đối tượng quản lý vào mục tiêu đó Quản
lý giúp hoạch định những kế hoạch hoạt động của tổ chức trong một giai đoạn qua phân tích nhu cầu của thực tiễn, trong quá trình hoạch định đưa ra giải pháp chính và giải pháp dự phòng để công việc đạt được hiệu quả tốt nhất Quản lý đưa ra những kế hoạch bám sát mục tiêu, đồng thời sử dụng những phương thức nhằm tạo ra động lực cho sự phát triển
Trang 37- Tổ chức, điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân,
tổ chức, giảm độ bất định nhằm đạt được mục tiêu quản lý Quản lý là sự điều hòa, phối hợp hoạt động của một tổ chức, một hệ thống từ trung ương đến cơ
sở vì vậy cần tạo ra sự thống nhất, phối hợp nhịp nhàng Quản lý phát huy vai trò phân công nhiệm vụ, công việc theo khả năng của từng cá nhân, đơn vị trong tổ chức nhằm phát huy được hết năng lực của cá nhân, đơn vị tăng khả năng sáng tạo, hiệu quả công việc
- Tạo động lực cho mọi cá nhân trong tổ chức bằng cách kích thích, động viên; uốn nắn lệch lạc, sai sót nhằm giảm bớt thất thoát, sai lệch trong quá trình quản lý Để tạo ra động lực để hoàn thiện mục tiêu công việc, quản
lý đưa ra những giải pháp để kích thích khả năng sáng tạo, nhiệt huyết của cá nhân, tổ chức để hoàn thành công việc Các hình thức nhằm kích thích, động viên thường sử dụng trong quản lý đó là giáo dục, khen thưởng… Quản lý đưa ra các hình thức nhằm uốn nắm những lệch lạc, sai sót qua các hình thức như nhắc nhở, cảnh cáo, phạt hành chính… tùy thuộc vào mức độ sai phạm
- Tạo môi trường và điều kiện cho sự phát triển của mọi cá nhân và tổ chức, đảm bảo phát triển ổn định, bền vững và có hiệu quả Nhà quản lý thiết lập những nguyên tắc, nâng cao cơ sở vật chất, quan tâm đến đời sống con người để tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, thân thiện
1.2.4.2 Đặc điểm của quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí
- Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí nhằm mục đích đảm bảo phù hợp quan điểm định hướng tư tưởng lãnh đạo của Đảng và Nhà nước về phát triển du lịch Việt Nam Tạp chí cũng là hình thức báo chí có chức năng định hướng tư tưởng, được coi là lực lượng chủ lực và xung kích trên mặt trận tư tưởng, tạo sự thống nhất và liên kết trong xã hội nhằm giải quyết các nhiệm
vụ xã hội Công tác tư tưởng thực chất là việc tác động vào ý thức của con người nhằm hình thành và củng cố hệ tư tưởng chính trị lãnh đạo xã hội Cơ
sở lý luận đã chỉ ra rằng báo chí là phương tiện thông tin tác động đến đông đảo công chúng một cách thường xuyên, liên tục nhất Hoạt động của báo chí
Trang 38luôn gắn với chính trị, mục đích của báo chí là mục đích chính trị, báo chí lôi kéo, tập hợp, giáo dục và thuyết phục, tổ chức đông đảo nhân dân tham gia giải quyết các vấn đề về kinh tế, văn hóa, xã hội Báo chí tuyên truyền thông qua sự kiện và vấn đề thời sự, lựa chọn thông tin sự kiện, qua đó tác động đến nhận thức của công chúng theo định hướng tư tưởng đã được hoạch định Với
tư cách là một loại hình báo chí, tạp chí cũng có chức năng định hướng tư tưởng cho công chúng, cũng là vũ khí sắc bén, hiệu quả trong mọi mặt đời sống chính trị xã hội, tuyên truyền, cổ vũ chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển du lịch để toàn Đảng, toàn dân quyết tâm đổi mới theo sự khởi xướng và lãnh đạo của Đảng
- Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí nhằm mục đích đảm bảo phù hợp với đối tượng tiếp nhận truyền thông của tạp chí Sự tồn tại và phát triển của tạp chí, cũng như từng chương trình, chuyên mục, đều phụ thuộc vào hiệu quả tác động của nó tới công chúng và sự đón nhận từ phía công chúng Công chúng là đối tác của tạp chí, là nguồn cung cấp dữ liệu và nguồn nuôi dưỡng tạp chí, vừa là đối tượng tác động, đối tượng thuyết phục và lôi kéo mà còn là chủ thể tham gia tích cực trong các quá trình ấy; mặt khác, họ còn là lực lượng đánh giá, giám sát và cổ vũ động viên mọi hoạt động của tạp chí Công chúng tham gia càng nhiều thì uy tín, năng lực và hiệu quả truyền thông của tạp chí càng cao
Công chúng quyết định vai trò, vị thế và sức mạnh xã hội của tạp chí Đây
là mối quan hệ biện chứng có tác động mạnh mẽ với nhau, bổ trợ cho nhau trong quá trình đưa thông tin, kiểm chứng, sàng lọc thông tin; là sự trao đổi hàng hóa,
là nguồn lực sáng tạo để tạp chí tồn tại và phát triển Duy trì tốt mối quan hệ này,
sẽ đem lại cho tạp chí nhiều lợi nhuận, thực hiện được lợi ích chính trị, văn hóa,
xã hội, bởi trên cơ sở số lượng, chất lượng và đặc điểm nhóm công chúng mà sản phẩm tạp chí gây ảnh hưởng, tạp chí sẽ có cơ hội phát triển quảng cáo, kinh doanh dịch vụ và gây ảnh hưởng chính trị - xã hội Mối quan hệ với công chúng với tư cách là khách hàng sẽ phổ biến của các tạp chí
Trang 39- Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí nhằm mục đích đảm bảo phát triển du lịch bền vững, đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước Tính đến năm 2020, Việt Nam có hơn 41.000 di tích, thắng cảnh trong đó có hơn 4.000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 9.000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh Quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí
là cách thức để lan tỏa những giá trị của di sản văn hóa đến bạn bè trong nước
và quốc tế, để từ đó bạn bè trong nước và quốc tế biết đến Việt Nam nhiều hơn, hiểu hơn về những giá trị văn hóa củaViệt Nam Từ những thông tin về
du lịch trên tạp chí, bạn đọc, các nhà khoa học, nghiên cứu đưa ra những góp
ý xác đáng, góp phần phát triển du lịch, phát huy vai trò của cộng đồng trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát triển các giá trị di sản văn hóa nhằm phát triển
du lịch bền vững Qua đó yêu cầu các nhà quản lý có động thái kịp thời, kêu gọi cộng đồng cùng lên tiếng bảo vệ, giữ gìn giá trị của di sản; kịp thời phát hiện, phản ánh những hành vi chưa phù hợp trong hoạt động du lịch nhằm mục đích đảm bảo phát triển du lịch bền vững
1.3 Cấu trúc quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí
1.3.1 Chủ thể quản lý
Chủ thể quản lý là cơ quan, tổ chức, cá nhân được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền uỷ quyền để nhân danh chủ thể uỷ quyền sử dụng quyền lực được giao nhằm điều hành, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình vận động theo ý chí của mình nhằm đạt được mục đích đã định trước Chủ thể quản lý có quyền hạn và trách nhiệm thực hiện hành vi quản lý được giao tác động lên đối tượng nhằm phối hợp hoạt động của từng cá nhân tạo thành hoạt động chung thống nhất trong tập thể hướng theo một mục tiêu nhất định
Chủ thể quản lý thông tin về du lịch trên tạp chí trước hết là Bộ Thông tin
và Truyền thông Theo quy định của Luật Báo chí Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí, trong đó có tạp chí Hội Nhà báo Việt Nam là tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về hội, có
Trang 40nhiệm vụ phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước tuyên truyền, phổ biến pháp luật về báo chí; tham gia giám sát việc tuân theo pháp luật về báo chí
Cơ quan chủ quản tạp chí là cơ quan, tổ chức đứng tên đề nghị cấp giấy phép hoạt động tạp chí, thành lập và trực tiếp quản lý tạp chí Cơ quan chủ quản tạp chí có quyền hạn xác định tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, ngôn ngữ thể hiện của từng loại hình, từng sản phẩm, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của tạp chí; thanh tra, kiểm tra hoạt động của tạp chíquy định của pháp luật
Tạp chí là cơ quan ngôn luận của các cơ quan, tổ chức quy định tại Luật Báo chí, thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một
số sản phẩm báo chí theo quy định của Luật Báo chí Tạp chí là cơ quan ngôn luận thường làcủa một ngành, thực hiện chức năng tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chương trình, kế hoạch công tác và hoạt động của ngành; phổ biến thông tin kinh tế - xã hội, trao đổi kinh nghiệm, nghiên cứu và phổ biến thông tin khoa học theo quy định.Tạp chí là đơn vị sự nghiệp có thu, tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động, thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng để hoạt động theo quy định của pháp luật
Trong một tạp chí, người đứng đầu, quan trọng nhất và có thể xem như
là chủ thể quản lý lớn nhất của tờ báo chính là Tổng biên tập Tổng biên tập là người có quyền quyết định về tin, bài đăng trên báo và chịu trách nhiệm về nội dung bài báo trước pháp luật Tổng biên tập cũng là người đứng đầu về quản lý hành chính trong cơ quan Tiếp theo là các Phó Tổng biên tập, Ban Thư ký, Ban Biên tập, Ban Trị sự và đội ngũ nhân viên, cộng tác viên Nhiệm
vụ và quyền hạn của người đứng đầu tạp chí: 1 Chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản báo chí và trước pháp luật về mọi hoạt động của cơ quan báo chí trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình 2 Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động của cơ quan báo chí 3 Phê duyệt kết cấu nội