1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở việt nam hiện nay

127 2 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam hiện nay
Tác giả Hoàng Trọng Tài
Người hướng dẫn TS. Lê Thị Nhã
Trường học Học viện Báo chí và Tuyên truyền, https://www.hva.gov.vn
Chuyên ngành Quản lý Báo chí - Truyền thông
Thể loại Luận văn Thạc sĩ Báo chí học
Năm xuất bản 2021
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 127
Dung lượng 2,41 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Báo điện tử ngành pháp luật là các trang báothực hiện nhiệm vụ, quyền hạn với tôn chỉ, mục đích là: Tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tuyê

Trang 1

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HOÀNG TRỌNG TÀI

QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ VỤ ÁN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

NGÀNH PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

(Khảo sát Báo baovephapluat.vn; baophapluat.vn; PLO.vn

trong năm 2020)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI - 2021

Trang 2

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HOÀNG TRỌNG TÀI

QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ VỤ ÁN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ

NGÀNH PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

(Khảo sát Báo baovephapluat.vn; baophapluat.vn; PLO.vn

trong năm 2020)

Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông

Mã số: 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS.Lê Thị Nhã

HÀ NỘI - 2021

Trang 3

i

thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng năm 2021

Chủ tịch Hội đồng

Trang 4

ii

Tôi xin cam đoan đây là công trình tôi tự nghiên cứu Luận văn có kế thừa chọn lọc những công trình nghiên cứu liên quan Các số liệu trong luận văn là hoàn toàn khoa học, có cơ sở rõ ràng và trung thực Kết quả nêu trong luận văn chưa từng được công bố trong các chương trình nghiên cứu trước đây

Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2021

Tác giả luận văn

Hoàng Trọng Tài

Trang 5

iii

Để thực hiện, hoàn thành quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

“Quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam hiện

nay ”, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Tiến sĩ Lê Thị Nhã; các cán bộ,

giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Đầu tiên em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Lê Thị Nhã

Cô đã trực tiếp chỉ bảo và tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình nghiên cứu để

tôi có thể hoàn thiện luận văn này Tôi cũng xin cảm ơn cán bộ, giảng viên Học

viện Báo chí và Tuyên truyền đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi và các học viên

học tập và rèn luyện

Tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, cán bộ ở nhiều cơ quan, đơn vị, nhất

là các đồng nghiệp ở cơ quan Báo baovephapluat.vn; baophapluat.vn; PLO.vn

đã tạo điều kiện, cung cấp thông tin, hỗ trợ, góp ý cho tôi trong suốt quãng thời

gian tôi nghiên cứu

Đây là công trình nghiên cứu khoa học đầu tiên của tôi nên chắc chắn

không tránh khỏi những khiếm khuyết Tôi mong muốn nhận được những góp ý

quý báu để có thể hoàn thiện luận văn này hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2021

Tác giả luận văn

Hoàng Trọng Tài

Trang 6

iv

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ CÁC VỤ ÁN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ 13

1.1 Khái niệm thông điệp về vụ án và quản lý thông điệp về vụ án 13

1.2 Báo điện tử và quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử 19

1.3 Yêu cầu của quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử 30

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ VỤ ÁN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ NGÀNH PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM 41

2.1 Giới thiệu về các báo điện tử và các vụ án trong phạm vi khảo sát 41

2.2 Thực trạng quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử 52

2.3 Đánh giá chung 71

Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA, QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ VỤ ÁN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ NGÀNH PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI 82

3.1 Những vấn đề đặt ra trong quản lý thông điệp về vụ án 82

3.2 Quan điểm tăng cường quản lý thông điệp về các vụ án trên các báo điện tử ngành pháp luật 88

3.3 Giải pháp tăng cường quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật 92

KẾT LUẬN 106

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 108

PHỤ LỤC 112

TÓM TẮT LUẬN VĂN 120

Trang 7

Biểu đồ 2.1: Số lượng thông điệp về vụ án đăng trên baovephapluat.vn,

baophapluat.vn, plo.vn năm 2020 58Biểu đồ 2.2: Phân bố nội dung thông điệp về vụ án trên các báo 62

Hình 2.1: Chuyên mục Hồ sơ vụ án – An ninh trật tự trên báo PLO.vn tháng

12/2020 60Hình 2.2: Chuyên mục Tin nóng trên báo Baophapluat.vn tháng 12/2020 60Hình 2.3: Chuyên mục An ninh trật tự trên báo Baovephapluat.vn tháng

12/2020 61

Trang 8

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xây dựng hệ thống pháp luật và tuyên truyền pháp luật là một trong những nhiệm vụ quan trọng của tất cả các nhà nước, các lực lượng chính trị cầm quyền Bất cứ một nhà nước, một thể chế chính trị nào cũng có công cụ tuyên truyền của riêng mình, trong đó báo chí được coi là một trong những công cụ tuyên truyền quan trọng Làm thế nào để tuyên truyền, giáo dục pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống xã hội, để xây dựng được một thói quen sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật là nhiệm vụ quan trọng đó, đòi hỏi trách nhiệm của cả hệ thống chính trị; trách nhiệm các cơ quan của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó có trách nhiệm của báo chí - phương tiện truyền thông đại chúng

Báo điện tử ngành pháp luật là các trang báothực hiện nhiệm vụ, quyền hạn với tôn chỉ, mục đích là: Tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền về hoạt động

tư pháp, thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong công tác đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật và tội phạm; phát hiện, biểu dương nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng chống các biểu hiện tiêu cực trong xã hội; giới thiệu những kinh nghiệm xây dựng và thi hành pháp luật của các nước nhằm phục vụ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cả nước

Luật Báo chí năm 2016 quy định rõ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí là: Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước… đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong

xã hội Với lợi thế bởi tính nhanh nhạy, kịp thời, rộng khắp, phổ cập, đa phương tiện, báo chí thực sự là kênh tuyên truyền pháp luật hữu hiệu cho các tầng lớp nhân dân Tuy nhiên thời gian qua, báo chí nói chung, Báo điện tử

Trang 9

ngành pháp luật nói riêng vẫn chưa thực sự làm tốt trách nhiệm xã hội của mình Những vụ án hình sự rúng động năm 2019- 2020 đã làm hoang mang

dư luận, các nạn nhân bị cưỡng hiếp, giết giấu xác vào thùng bê tông, đẩy ngã xuống sông hay bị truy sát đến chết bởi các nhóm hung thủ, thậm chí chính người thân trong gia đình Điển hình như vụ sát hại nữ sinh đi giao gà, vụ ba

bà cháu bị giết ở Bình Dương; giết cả gia đình em trai vì mâu thuẫn đất đai ở

xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng, Hà Nội; giết nam sinh chạy Grab; bà nội giết cháu gái…Có những vụ án đã đưa tin thiếu chính xác, có vụ án bị hiểu nhầm, hiểu không đúng chỉ vì mạng xã hội định hướng dư luận sai Một số thông điệp về các vụ án trên báo mạng điện tử chưa được quản lý tốt trong khi sức mạnh của truyền thông đang ngày một gia tăng dẫn đến cùng với những tác động tích cực thì sự vô cảm, thiếu hiểu biết, thậm chí vô trách nhiệm của một bộ phận người làm truyền thông, nhất là báo chí, đang tạo nên những tác động xấu cho tinh thần xã hội Thông điệp về các vụ án được giới báo chí, truyền thông đào bới như chỉ để “câu view”, thỏa mãn trí tò mò của độc giả

mà bất cần biết đến những hậu quả tai hại có thể xảy ra Mạng xã hội, bên cạnh tính tích cực không thể phủ nhận, cũng là một “cộng đồng ảo”, một tập hợp mang tâm lý đám đông đầy rẫy những nguy cơ, những thông tin sai lệch tác động tiêu cực đến xã hội

Xuất phát từ những lý do trên, để tăng cường quản lý báo chí nói chung, quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử nói riêng, tác giả lựa

chọn vấn đề Quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt

Nam hiện nay làm luận văn Thạc sĩ Báo chí của mình

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

2.1 Các công trình nghiên cứu về báo chí, truyền thông

- Mai Quỳnh Nam (2001), Về vấn đề nghiên cứu hiệu quả truyền thông

đại chúng, Tạp chí xã hội học, số 4 (76) Bài viết đã khái quát sự ra đời, phát

triển của truyền thông, truyền thông đại chúng, sự cấp thiết và tính phức tạp trong nghiên cứu truyền thông đại chúng Theo tác giả, nghiên cứu xã hội học

Trang 10

truyền thông đại chúng phát triển mạnh mẽ trong những năm vừa qua và trở thành một chủ đề cơ bản của xã hội học hiện đại…Nghiên cứu hiệu quả truyền thông đại chúng là vấn đề cấp bách và phức tạp Điều đó xuất phát từ chỗ người ta ngày càng nhận thấy khả năng tác động to lớn của truyền thông đại chúng đối với đời sống xã hội Mặt khác, tính phức tạp của hướng nghiên cứu này lại phụ thuộc bởi tính chất đa chức năng của truyền thông đại chúng

và các mối quan hệ nhiều chiều ở sự tương tác với hệ thống này trong thực tế

- Tạ Ngọc Tấn (2001), Truyền thông đại chúng, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội.Tác giả khẳng định: mô hình truyền thông một chiều, công chúng

là người thụ động tiếp nhận thông tin đã không còn phổ biến Mối quan hệ 2 chiều giữa truyền thông và công chúng được thể hiện rõ ràng hơn Công chúng có vai trò nhất định trong quá trình truyền thông, tác động trở lại chủ thể truyền thông Để đảm bảo hiệu quả của hoạt động thông tin, việc nghiên cứu công chúng có vai trò quan trọng Những phản ứng của công chúng sau khi tiếp nhận các sản phẩm truyền thông sẽ là một trong số các yếu tố quy định hoạt động truyền thông tiếp theo

- Trần Hữu Quang (2006), Xã hội học báo chí, Nxb Trẻ -Thời báo kinh

tế Sài Gòn – Trung tâm kinh tế Châu Á Thái Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh Tác giả cho rằng, mỗi phương tiện truyền thông đại chúng như báo viết, truyền hình, phát thanh, báo điện tử đều có những thế mạnh riêng, song không ai có thể phủ nhận được vai trò của internet nói chung và báo điện tử nói riêng bởi nó cung cấp lượng thông tin khổng lồ, nhanh nhất, hiệu quả nhất

và tác động lớn đến đời sống xã hội Có được điều đó là do tính truyền thông

đa phương tiện mà các loại hình báo chí khác không làm được

- Trần Bá Dung (2007), Nhu cầu tiếp nhận thông tin báo chí của công

chúng Hà Nội , Luận án Tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Tác giả đãtiếp cận những vấn đề lí thuyết về nghiên cứu công chúng báo chí;

cơ sở lí thuyết, phương pháp luận và cơ sở thực tiễn của việc nghiên cứu nhu cầu tiếp nhận thông tin báo chí của công chúng ở Hà Nội Luận án đã nghiên

Trang 11

cứu mối quan hệ có tính qui luật, những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu của công chúng Theo tác giả, kênh internet được nhiều người lựa chọn để thu thập thông tin hơn cả, nhất là giới trẻ Do đó, báo chí truyền thông có vai trò lớn trong định hướng, hình thành dư luận xã hội Các phương tiện truyền thông đại chúng truyền thông điệp, tác động đến ý thức xã hội, hình thành tri thức, thái độ mới hay làm thay đổi nhận thức, thái độ, làm thay đổi hành vi

xã hội Khi đạt được mục tiêu sẽ tạo ra hiệu quả xã hội

- Trương Xuân Trường (2009), Hiệu quả xã hội của một số chuyên đề

báo chí dành cho vùng sâu, vùng xa ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà

Nội.Tác giả đưa ra quan điểm: Hiệu quả của truyền thông được nhận diện trên

hai bình diện, tác động định lượng và tác động định tính Tác động định lượng

là tác động của toàn bộ kênh, hoặc chỉ của riêng thông điệp, số lượng công chúng và các nhóm công chúng, thời lượng công chúng dành cho kênh truyền thông đại chúng Các tác động định tính gồm các thay đổi tri thức, bổ sung

sự hiểu biết, tạo nên cảm xúc, hành vi nhận thức, các lợi ích, hành vi định hướng lên các lợi ích, quan điểm và định hướng giá trị Sau khi phân tích về

mô hình truyền thông, cơ chế tác động của truyền thông tác giả đã đưa ra quan điểm về hiệu quả xã hội của truyền thông đại chúngnói chung, báo chí nói riêng

- Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng (2012), Truyền thông –Lý thuyết và kỹ năng cơ bản, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội Nhóm tác

giả cho rằng: Truyền thông là một hiện tượng phức tạp, bao gồm hàng loạt các thành tố trong sự tác động qua lại lẫn nhau Vì vậy, làm thế nào sắp xếp các thành tố đó một cách lôgích để hình dung một cách tổng quát hiện tượng truyền thông, quá trình truyền thông là một nhiệm vụ quan trọng Các tác giả cuốn sách đưa mô hình truyền thông của Lasswell, Claude Shannon; mô hình truyền tin của Shannon và Wever; mô hình truyền thông của David Berlo; mô hình truyền thông của Charles Osgood và Wilbur Schramm

- Nguyễn Thế Kỷ (2013), Báo chí dưới góc nhìn thực tiễn, Nxb Thông

Trang 12

tin và truyền thông, Hà Nội Cuốn sách đề cập nhiều nội dung, trong đó có vai trò của báo điện tử, mạng xã hội, các phương tiện truyền thông qua internet trên thế giới và ở Việt Nam Cuốn sách cũng đề cập thực trạng báo điện tử ở nước ta hiện nay bên cạnh thế mạnh và ưu điểm cơ bản, một số báo điện tử còn thiếu nhạy bén chính trị, chưa làm tốt chức năng tư tưởng văn hóa, xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ Cùng với những báo, tạp chỉ điện tử đã được cấp phép đúng luật, xuất hiện nhiều trang điện tử không phải là cơ quan báo chí, nhưng hoạt động và đăng tải thông tin như một cơ quan báo chí, vi phạm Luật báo chí và các quy định khác… Từ thực trạng báo chí Việt Nam, các tác giả nêu một số giải pháp, nhiệm vụ nhằm tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với báo chí

- Nguyễn Văn Dững (2013), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Lao động, Hà

Nội Tác giả đã đưa ra mô hình cơ chế tác động của truyền thông đại chúng Tác giả cho rằng, qua mô tả đối tượng tác động của truyền thông đại chúng, thông điệp qua các kênh truyền thông tác động vào dư luận xã hội, tạo ra hiệu ứng xã hội; trên cơ sở đó góp phần nâng cao nhận thức, mở rộng hiểu biết, thay đổi thái

độ và hành vi của công chúng, nhóm đối tượng phù hợp với mục tiêu truyền thông và nhu cầu phát triển Những chuyển biến tích cực ấy gọi là hiệu quả truyền thông

- Nguyễn Thị Trường Giang (2014), Báo mạng điện tử - những vấn đề

cơ bản, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội Đây là cuốn sách được

nghiên cứu sâu, có giá trị tham khảo trong quá trình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến báo điện tử Cuốn sách đề cập đến quá trình hình thành và phát triển của internet; Lịch sử ra đời và phát triển của báo mạng điện tử; Đặc trưng cơ bản của báo mạng điện tử; Mô hình, tổ chức bộ máy tòa soạn và quy trình sản xuất của báo mạng điện tử; Viết và trình bày nội dung báo mạng điện tử như cấu trúc thông tin báo mạng điện tử; một số nguyên tắc và một số đề xuất khi viết cho báo mạng điện tử; một số gợi ý cho việc thiết kế, trình bày nội dung báo mạng điện tử

Trang 13

- Đỗ Chí Nghĩa và Đinh Thị Thu Hằng (2014), Báo chí và mạng xã

hội, Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội Công trình chuyên khảo đã chỉ ra đặc

điểm, bản chất mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội Mạng xã hội giúp thông tin báo chí được quảng bá rộng rãi, là một kênh phản biện thông tin của báo chí, kênh tương tác giữa báo chí và độc giả trong bối cảnh hiện nay

- Đỗ Quý Doãn (2014), Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt

Nam, Nxb Thông tin truyền thông, Hà Nội Cuốn sách tập trung làm rõ thực

trạng, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn đảm bảo quản lý tốt

- Nguyễn Đức Lợi, Lưu Văn An - đồng chủ biên (2017), Thông tin

báo chí với công tác lãnh đạo, quản lý, Nxb Thông tấn, Hà Nội Cuốn sách

đưa ra một số vấn đề lý luận về thông tin báo chí và công tác lãnh đạo, quản lý Thông tin báo chí là nhu cầu không thể thiếu của mỗi cá nhân trong xã hội, nhất là đối với các cơ quan, cá nhân lãnh đạo quản lý Những người lãnh đạo quản lý rất cần những thông tin báo chí trung thực, những bài báo phân tích tình hình, giúp hiểu được bản chất vấn đề, logic các sự kiện đang diễn ra hàng ngày trên thế giới và trong nước, những bài báo mang tính chuyên nghiệp

- Đỗ Thị Thu Hằng (2019), Báo chí truyền thông - Những điểm nhìn

từ thực tiễn, tập 4 Công trình tập hợp những bài viết của nhiều tác giả

tham góp những góc nhìn mang tính lý luận, giàu tính học thuật về tính đa dạng, phong phú, sự vận động nhiều chiều với nhiều định dạng của thực tiễn báo chí truyền thông hiện đạiở Việt Nam

2.2 Các công trình nghiên cứu quản lý báo điện tử, thông điệp về

vụ án trên báo điện tử

- Phạm Hương Trà (2011), Hiệu quả của các bài viết về bạo lực gia

đình trên báo điện tử Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ xã hội học, Học

viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh Luận án nghiên cứu hiệu

Trang 14

quả của các bài viết về bạo lực gia đình trên 6 báo điện tử: vietnamnet, vnexpress, nhandan, dantri, giadinh, tuoitre Tác giả tiến hành khảo sát và đưa

ra nhiều nhận định, đánh giá về vai trò, hiệu quả của báo điện tử trong đời sống nói chung và tuyên truyền, giáo dục nói riêng Tác giả khẳng định, thể loại tác phẩm phản ánh bạo lực gia đình trên báo điện tử thể hiện cũng khá phong phú nhưng tập trung nhiều ở loại thể thông tấn, đặc biệt là thể loại tin Đây cũng là thể loại được công chúng yêu thích nhất nhưng nó không phải là thể loại được bạn đọc đánh giá là mang lại nhiều thông tin mới như thể loại phóng sự và phản ánh Việc lồng ghép những hình ảnh minh họa vào nội dung bài viết có tác động lớn tới công chúng Nhiều bài viết có tác động nhất định

tới hành vi ứng xử đối với công chúng báo điện tử

- Nguyễn Huy Ngọc (2013), Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo báo

điện tử trong giai đoạn hiện nay, Luận án Tiến sĩ Chính trị học, Học viện

Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam, đánh giá thực trạng sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam, xác định rõ nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm Từ đó, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay: Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, cán bộ, đảng viên đối với việc phát triển và lãnh đạo, quản lý báo điện tử; đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo điện tử; nâng cao năng lực và phát huy vai trò quản lý nhà nước đối với báo điện tử; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với báo điện tử và cơ quan chủ quản báo điện tử

- Lê Thu Hà (2014), Xu hướng tiếp nhận sản phẩm báo chí của công

chúng Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền trên cơ sở nắm bắt thực trạng tiếp nhận các sản phẩm báo chí đã khảo sát, nghiên cứu nhằm phát hiện xu hướng tiếp nhận của công chúng Việt Nam đối với bốn loại hình báo chí cơ bản (báo in, phát thanh, truyền hình và báo

Trang 15

điện tử) và các phương tiện truyền thông mới Từ đó, luận án cung cấp những

dự báo về sự phát triển của báo chí Việt Nam nói chung và các loại hình báo chí nói riêng Luận án gợi mở cho chúng tôi về xu hướng tiếp nhận thông điệp

về vụ án trên báo điện tử của công chúng hiện nay, đề xuất một số khuyến nghị, giải pháp cho các cơ quan báo chí và cơ quan quản lý báo chí nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của công chúng

- Nguyễn Văn Minh (2015), Chức năng phản biện xã hội của báo chí ở

Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ khoa học Chính trị, Học viện Chính trị

Quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả đã làm rõ các khái niệm báo chí, phản biện xã hội, phản biện xã hội của báo chí và xác định rõ chức năng phản biện xã hội của báo chí ở Việt Nam hiện nay Tác giả đánh giá thực trạng và những vấn

đề đặt ra trong việc thực hiện chức năng phản biện xã hội của báo chí ở Việt Nam và nêu quan điểm, giải pháp khả thi nhằm thực hiện có hiệu quả chức năng phản biện xã hội của báo chí ở Việt Nam Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là nghiên cứu, tổng kết thực tiễn thành các luận cứ khoa học, cơ sở thực tiễn, điều kiện pháp lý vững chắc cho việc đề xuất thiết lập và

tổ chức thực hiện chức năng phản biện xã hội của báo chí Nhiều dẫn chứng được tác giả phân tích là thông điệp liên quan đến các vụ án

- Doãn Thị Thuận (2017), Quản lý báo chí điện tử ở nước ta trong giai

đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận, luận án phân tích thực trạng quản lý nhà nước về báo chí điện tử, luận án đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý báo chí điện tử, trong đó

có quản lý thông điệp về các vụ án lớn, giúp báo chí điện tử phát triển đúng hướng, phục vụ tốt nhu cầu công chúng và lợi ích quốc gia

- Phạm Quốc Thắng (2019), Quản lý nội dung thông tin về lãnh đạo

Đảng, Nhà nước trên bản tin thời sự của Đài truyền hình Việt Nam, luận

văn thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nội dung thông tin về

Trang 16

lãnh đạo Đảng, Nhà nước trên bản tin thời sự của Đài truyền hình Trong các thông tin đó, có các thông tin liên quan đến nội dung tin về lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực pháp luật nhằm đảm bảo an ninh quốc gia

- Hoàng Văn Vững (2019),Quản lý thông tin điều tra theo đơn thư

bạn đọc của báo mạng điện tử Việt Nam, Luận văn thạc sĩ Báo chí học,

Học viện Báo chí và Tuyên truyền Thông qua việc khảo sát thực tiễn, nghiên cứu thực trạng quản lý thông tin điều tra đơn thư bạn đọc của báo mạng điện tử Việt Nam, đưa ra giải pháp để khắc phục hạn chế trong quá trình quản lý thông tin, đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng, phong phú của công chúng Trong quản lý thông tin điều tra đơn thư bạn đọc của báo mạng điện tử có các thông tin liên quan về các vụ án hoặc đã xảy ra, hoặc đang được điều tra

Tóm lại, nhìn từ những công trình nghiên cứu trên đây, có thể thấy đó

đều là những tài liệu tham khảo có giá trị về mặt lý luận và thực tiễn cho đề tài luận văn Song, cho đến nay chưa có đề tài nào đề cập một cách chuyên sâu, cụ thể về quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện tử ngành pháp luật Chúng tôi kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu trong phạm vi bao quát của chúng tôi để làm cơ sở thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu của mình trong luận văn này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn phân tích thực trạng quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện

tử ngành pháp luật ở Việt Nam hiện nay nhằm đề xuất một số giải pháp tăng

cường quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện tử ngành pháp luật ở Việt

Nam thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

-Xây dựng, hình thành cơ sở lý luận về quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ở Việt Nam

- Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam

Trang 17

- Nhận diện những vấn đề đặt ra, đề xuất quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện tử

ngành pháp luật ở Việt Nam hiện nay Đó là Báo baovephapluat.vn;

baophapluat.vn; plo.vn

Phạm vi thời gian: năm 2020

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

về công tác báo chí và quản lý thông điệp về các vụ án trên báo chí

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp thống kê, nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp

thống kê để tập hợp những tài liệu, các công trình khoa học, nghiên cứu quản

lý thông điệp trên báo chí; chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về quản lý thông điệp trên báo chí;phân tích làm sáng tỏ thực trạng

lãnh đạo, chỉ đạo quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử

- Phương pháp phân tích nội dung: Tập hợp các thông điệp về các vụ

án trên Báo baovephapluat.vn; baophapluat.vn; plo.vn trong khoảng thời gian

từ tháng 1/2020 đến tháng 12/2020; phân tích, đánh giá những ưu điểm, hạn chế, nhận diện những vấn đề đặt ra trong quản lý thông điệp về các vụ án trên

Trang 18

cácbáo, từ đó đề xuất một số quan điểm và giải pháp cụ thể để tăng cường

quản lý thông điệp về các vụ án trên báo thời gian mới

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn sâu những người trực tiếp

tham gia quản lýthông điệp về các vụ án trên Báo baovephapluat.vn; baophapluat.vn; plo.vn về vấn đề này Ý kiến của họ sẽ giúp chúng tôi có thêm kênh tham chiếu cho những nhận định, đánh giá của mình Chúng tôi tiến hành phỏng vấn, xin ý kiến của 5 người [PL2; PVS]

6 Đóng góp mới về khoa học của đề tài

Luận văn góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử hiện nay; đánh giá thực trạng quản lý thông điệp về các vụ án và đề xuất một số quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật thời gian tới Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể giúp các nhà quản lý báo chí tăng cường quản

lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý báo chí

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

- Luận văn có thể làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo cho sinh viên chuyên ngành Quản lý Báo chí, Quản lý xã hội của Học viện Báo chí và

tuyên truyền

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung

Trang 19

chính của luận văn gồm 3 chương, 9 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thông điệp về các vụ án

Chương 2: Thực trạng quản lý thông điệp về các vụ án trên Báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam

Chương 3: Một số vấn đề đặt ra, quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử ngành pháp luật ở Việt Nam thời gian tới

Trang 20

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ CÁC VỤ ÁN TRÊN

BÁO ĐIỆN TỬ

1.1 Khái niệm thông điệp về vụ án và quản lý thông điệp về vụ án

1.1.1 Khái niệm thông điệp

Thông điệp thường được hiểu theo nhiều cách nhưng nhìn chung được

cho là một hệ thống các ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể Hệ thống các ký hiệu này là quy ước giữa đầu phát và đầu nhận, nói cách khác, hệ thống ký hiệu này phải được mã hoá bởi đầu nhận Các ký hiệu ấy có thể là lời nói hoặc tiếng động, âm nhạc, chữ viết, đường nét, màu sắc, cử chỉ, thái

độ, hành động.Ví dụ: Công văn ngoại giao quan trọng do nước này gửi cho một hay nhiều nước khác là một thông điệp Bức thư công khai gửi cho mọi người hoặc cho một nhóm người nhất định thường dùng với nghĩa bóng là thông điệp Thông báo của Hội nghị Hoà bình là một thông điệp “Đoàn kết vì một thế giới không có chiến tranh”

Có ý kiến cho rằng thông điệp là tin tức được thể hiện bằng tín hiệu, ký hiệu, mã số, bằng mực trên giấy, sóng trên không trung hoặc bằng bất cứ tín hiệu nào mà người ta có thể hiểu được và được trình bày ra một cách có ý nghĩa Người khác lại quan niệm thông điệp được diễn tả bằng thứ ngôn ngữ

mà người cung cấp và người tiếp nhận hiểu được Có thể là ngôn ngữ giao tiếp trong cuộc sống hằng ngày, ngôn ngữ kỹ thuật khoa học, ngôn ngữ văn học trong nghệ thuật Theo tác giả Tạ Ngọc Tấn, thông điệp “là những nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận”[37,tr.8] Tác giả Lương Khắc Hiếu cho rằng: “Thông điệp là những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, ý kiến, tình cảm được trao đổi, chia sẻ từ nguồn phát đến đối tượng”[18, tr.20] Tác giả Nguyễn Văn Dững và Đỗ Thị Thu Hằng định nghĩa “Thông điệp chính là những tâm tư, tình cảm, mong muốn, đòi hỏi, ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học kỹ thuật… được mã hóa

Trang 21

theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống này được cả bên phát và bên nhận cùng chấp nhận và có chung cách hiểu - tức là có khả năng giải mã” [10, tr.15] Thông điệp là một hệ thống ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể Hệ thống ký hiệu này là “quy ước giữa đầu phát và đầu nhận, nói cách khác, hệ thống ký hiệu ấy phải được giải mã bởi đầu nhận Hệ thống ký hiệu

ấy có thể là lời nói (tiếng động và âm nhạc), chữ viết, đường nét, mầu sắc, cử chỉ, thái độ…” [10, tr.209]

Các tác giả đều thống nhất: Thông điệp là một hệ thống ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể được trao đổi từ nguồn phát và đầu nhận, nói cách khác được cả hai bên phát và bên nhận cùng cấp nhận, đều hiểu được và

có chung cách hiểu - tức là có khả năng giải mã Tính chất đặc thù của thông điệp báo chí là nó được cấu thành từ các sự kiện và vấn đề thời sự và đang diễn ra “Có thông điệp, tài liệu thông điệp bộ phận và thông điệp chung, thông điệp đích, thông điệp ẩn và thông điệp trực tiếp, thông điệp sự kiện và thông điệp lý lẽ ” [10, tr.25]

Từ các định nghĩa trên, có thể hiểu: Thông điệp là một phát ngôn hoàn

chỉnh cả về nội dung và hình thức dành cho một nhóm đối tượng trong hoàn cảnh cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu của chiến dịch truyền thông

1.1.2 Khái niệm vụ án và thông điệp về vụ án

1.1.2.1 Khái niệm vụ án

Vụ án là một khái niệm trong lĩnh vực luật pháp, liên quan đến các vụ

vi phạm pháp luật hoặc tranh chấp quyền lợi cần được xét xử trước tòa án

khái niệm vụ án có nghĩa là một vụ việc có dấu hiệu trái pháp luật mang tính

chất hình sự hoặc tranh chấp giữa các chủ thể pháp luật được đưa ra tòa án hoặc cơ quan trọng tài giải quyết Đây cũng là cách hiểu của chúng tôi về

khái niệm vụ án, sẽ được chúng tôi sử dụng trong luận văn này

Liên quan đến khái niệm vụ án chúng ta cần làm rõ các khái niệm khác

có sự tương đồng Việc dân sự là việc cá nhân, cơ quan tổ chức không có

tranh chấp nhưng có yêu cầu tòa án công nhận hoặc không công nhận một sự

Trang 22

kiện pháp lý nào đó.Các quan hệ xã hội rất đa dạng và phức tạp Khi tham gia vào các quan hệ xã hội các chủ thể phải thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật Việc một chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật có thể sẽ xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể khác, dẫn đến tranh chấp Khi đó chủ thể yêu cầu bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của họ trong trường hợp có vi phạm hoặc có tranh chấp lên Tòa án, Toà án phải xem xét thụ lý giải quyết để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ, việc

dân sự trở thành vụ án dân sự

Tại Điều 1 Bộ luật Tố tụng dân sự có đề cập đến quy định những nguyên tắc cơ bản trong tố tụng dân sự; trình tự, thủ tục khởi kiện để Tòa án nhân dân giải quyết các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao độngvà trình tự, thủ tục yêu cầu để Tòa án giải quyết các việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự, việc dân sự tại Tòa án; thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài; thi hành án dân sự; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, của cá nhân, của

cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức

xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệpcó liên quan nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ việc dân sự được nhanh chóng, chính xác, công minh và đúng pháp luật[36, Điều 1]

Vụ án dân sự liên quan đến các tranh chấp xảy ra giữa các đương sự mà theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự thì cá nhân, tổ chức tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền

để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.Thủ tục giải quyết vụ

án dân sự: được quy định rõ tại Bộ luật Tố tụng dân sự Theo đó, giải quyết một vụ án dân sự được thực hiện theo chế độ 2 cấp xét xử là cấp sơ thẩm và

Trang 23

cấp phúc thẩm[36, Điều 17] Ngoài cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm, pháp luật còn quy định một thủ tục đặc biệt là giám đốc thẩm và tái thẩm

Như vậy, có thể hiểu vụ án dân sự là các vụ việc tranh chấp dân sự,

hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; hoặc là những tranh chấp phát sinh từ các quan hệ pháp luật dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động do cá nhân, cơ quan, tổ chức yêu cầu Tòa án giải quyết và đã được Tòa án thụ lý Vụ án dân sự chỉ có thể phát sinh qua

hành vi thụ lý của Toà án, sau khi có hành vi khởi kiện

Vụ án hình sự khác với vụ án dân sự, vì có yếu tố tội phạm có “1.hành

vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong luật; 2 kẻ phạm tội”[32 tr.1279] Hành vi ấy do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật XHCN Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi được quy định trong Bộ luật Hình sự, tội phạm được phân thành tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

Thông qua khái niệm về tội phạm, ta có thể hiểu vụ án hình sự là vụ án

mà các tội phạm có hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, liên quan đến quá trình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc phát hiện, tố giác, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm

Vụ án hình sự có thể phát sinh bởi cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án Các hình phạt đối với người phạm tội được quy định trong Bộ luật Hình sự và

do Toà án quyết định

1.1.2.2 Khái niệm thông điệp về vụ án

Từ cách hiểu thông điệp là một phát ngôn hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức dành cho một nhóm đối tượng trong hoàn cảnh cụ thể nhằm hướng

Trang 24

tới mục tiêu của chiến dịch truyền thông như đã phan tích ở trên và từ khái

niệm vụ án đã trình bày, có thể hiểu thông điệp về vụ án được hiểu là một

phát ngôn hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức về một vụ việc có dấu hiệu trái pháp luật mang tính chất hình sự hoặc tranh chấp giữa các chủ thể pháp luật được đưa ra tòa án hoặc cơ quan trọng tài giải quyết dành cho một nhóm đối tượng trong hoàn cảnh cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu của truyền thông

Khi xây dựng thông điệp về vụ án, cần xem xét phản ứng tích cực của đối tượng nhận tin trong truyền thông không chỉ xuất phát từ việc họ xem hay nghe thông điệp, mà xuất phát từ việc thông điệp truyền thông đã diễn đạt như thế nào và diễn đạt điều gì Quan trọng hơn là đối tượng nhận tin nhận thức được gì từ thông điệp đó Để thành công các nhà quản lý thông điệp về các vụ

án phải có kiến thức đầy đủ về thông điệp, hiểu biết nội dung và quy trình xây dựng thông điệp

1.1.3 Khái niệm quản lý và quản lý thông điệp về các vụ án

1.1.3.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là một chức năng lao động xã hội bắt nguồn từ tính chất xã hội của lao động, là hành động khách quan được hình thành từ nhu cầu của xã hội

và mục tiêu chung của cộng đồnglà nâng cao hiệu quả trong các hoạt động phục vụ con người Xã hội ngày càng phát triển, quản lý trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trên mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến các vấn đề của đời sống xã hội và con người Quản lý ra đời xuất phát từ nhu cầu

tự thân của các hoạt động trong đời sống xã hội khi mà các quá trình riêng lẻ

có liên kết hài hòa để tạo ra hoạt động chung theo một mục đích nhất định

Trong quá trình hình thành lý luận về quản lý, khái niệm quản lý được nhiều nhà lý luận đưa ra, nó phụ thuộc vào từng lĩnh vực nghiên cứu, hoạt động của mỗi người Có ý kiến cho rằng quản lý là một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý với người bị quản lý, nhằm thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm, huy động các nguồn lực khác để đạt mục tiêu của tổ chức; hoặc quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ

Trang 25

lực của cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc vật chất ít nhất Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức tổ chức về quản lý là một khoa học Người khác lại cho rằng quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục

tiêu đã đề ra [19] Từ điển tiếng Việt định nghĩa quản lý là:“Trông coi và

giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Quản lý hồ sơ Quản lý vật tư Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định Quản lý lao động, người quản lý”[32, tr.1013] Theo tác giả Vũ Quang Hào: “Quản

lý chính là sự tác động liên tục có tổ chức, có ý thức hướng mục đích của chủ thể vào đối tượng nhằm đạt được hiệu quả tối ưu so với yêu cầu đặt ra” [16, tr 46]

Theo chúng tôi, quản lý là hoạt động có chủ đích của chủ thể quản lý,

tác động vào đối tượng bằng các nội dung, phương thức cụ thể để duy trì tính

ổn định và phát triển của đối tượng đó theo mục tiêu đã xác định

Đây là tác động do con người thực hiện để tổ chức và điều chỉnh hành vi của những con người khác nhau nhằm gắn kết từng người, từng nhóm người độc lập đối với nhau thành một hệ thống nhằm làm cho đối tượng quản lý hoạt động phù hợp với ý chí của chủ thể quản lý đã định ra từ trước, trong những điều kiện chủ quan và khách quan xác định cụ thể Quản lý là để định hướng sự phát triển của tổ chức trên cơ sở xác định mục tiêu chung và hướng mọi nỗ lực của các đối tượng quản lý vào mục tiêu đó Quản lý giúp hoạch định những kế hoạch hoạt động của tổ chức trong một giai đoạn qua phân tích nhu cầu của thực tiễn, trong quá trình hoạch định, các chủ thể quản lý đưa ra giải pháp chính và giải pháp dự phòng để công việc đạt được hiệu quả tốt nhất

Như vậy, quản lý nhìn chung là một hệ thống bao gồm những nhân tố

cơ bản: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, mục tiêu quản lý, công cụ, phương tiện quản lý, phương pháp quản lý, nội dung quản lý Những nhân tố đó có

Trang 26

quan hệ và tác động qua lại lẫn nhau để hình thành nên hiệu quả quản lý Quản lý phải có các yêu cầu: Đảm bảo tính nguyên tắc; Đảm bảo tính khoa học; Đảm bảo tính nghệ thuật của quản lý

1.1.3.2 Khái niệm quản lý thông điệp về vụ án

Từ những phân tích về quản lý, thông điệp về các vụ án, chúng tôi hiểu

quản lý thông điệp về vụ án là hoạt động có chủ đích của chủ thể quản lý, tác động vào nội dung, hình thức thông điệp về các vụ án để thông điệp đảm bảo mục tiêu của hoạt động truyền thông, đảm bảo tính khoa học và nghệ thuật của quản lý

Khi nói đến quản lý thông điệp về vụ án, người ta thường đề cập đến mục đích quản lý, chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, nội dung quản lý, phương thức quản lý, kết quả quản lý…Các yếu tố này nằm trong mộ hệ thống, tác động biện chứng và quyết định lẫn nhau nên nhà quản lý không nên

xem nhẹ yếu tố nào

1.2 Báo điện tử và quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm của báo mạng điện tử

1.2.1.1 Khái niệm báo mạng điện tử

Báo chí có nhiều loại hình: báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo điện tử…Báo điện tử hay còn gọi là báo mạng điện tử là một loại hình báo chí xuất hiện từ khi Internet ra đời Internet là mạng thông tin toàn cầu, được hình thành trên cơ sở kết nối các máy tính, các website, trang thông tin điện tử trên khắp hành tinh Internet như một xa lộ thông tin siêu tốc kết nối toàn cầu được coi là cuộc bùng nổ truyền thông, mở ra kỷ nguyên mới trong truyền thông và phát triển của loài người Điều 12 Nghị định 55/2001/NĐ-CP ngày 23/08/2001 của Chính phủ về quản lý và cung cấp dịch vụ Internet đã nêu:

"Dịch vụ thông tin trên Internet là một loại hình dịch vụ ứng dụng Internet, bao gồm dịch vụ phát hành báo chí (báo in, báo hình, báo mạng điện tử), phát hành xuất bản phẩm trên Internet và dịch vụ cung cấp các loại hình điện tử khác trên Internet [27] Luật Báo chí năm 2016 sử dụng thuật ngữ báo điện tử

Trang 27

với khái niệm là “loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo mạng điện tử và tạp chí điện tử”[35] Tuy nhiên, khái niệm báo điện tử này chưa phân định rõ đặc điểm của loại hình báo chí phát hành trên mạng: liệu trang báo được sản xuất và phát hành nội bộ trên hệ thống mạng LAN khép kín của toà soạn hay trang báo được hoạt động trên môi trường mạng toàn cầu Internet có phải là báo điện tử không

Chúng tôi đồng tình với tác giả Nguyễn Thị Trường Giang: báo điện tử

là “một loại hình báo chí được xây dựng dưới dạng hình thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương tác cao”[13,tr.67] Thuật ngữ khẳng định báo điện tử là con đẻ của công nghệ thông tin; đồng thời thể hiện chính xác về bản chất, đặc trưng của loại hình báo chí này

1.2.1.2 Thế mạnh và hạn chế của báo mạng điện tử

Báo điện tử có sự tổng hợp của công nghệ đa phương tiện, nghĩa là không chỉ văn bản, hình ảnhmà cảâmthanh, video và các chương trình tương tác khác Báo điện tử không bị giới hạn bởi khuôn khổ, số trang, không bị phụ thuộc vào khoảng cách địa lý, nên có khả năng truyền tải thông tin đi khắp toàn cầu với số lượng không giới hạn Thông tin từ khi thu nhận đến khi phát hành đều được diễn ra rất nhanh chóng, với những thao tác đơn giản nên báo điện tử có thể tức thời và phi định kỳ, luôn sống 24 giờ/ngày, 7 ngày/tuần.Báo điện tử chiếm ưu thế tuyệt đối trong việc thiết lập các diễn đàn, các cuộc giao lưu, bàn tròn, phỏng vấn trực tuyến nhằm tăng mối quan hệ giữa tòa soạn với độc giả, giữa độc giả với nhau, tạo cơ hội cho độc giả có thể giao lưu, trao đổi với nhân vật mình quan tâm, yêu thích Tính ưu việt của báo điện tử cho phép mọi người tiếp cận và đọc không phụ thuộc vào không gian và thời gian Báo điện tử là một thư viện đúng nghĩa, người đọc không chỉ xem các tin, bài hiện tại, mà còn đọc được những tin, bài trong quá khứ, cung cấp cho người đọc một công cụ tìm kiếm thông tin khoa học và hiệu quả Với những ưu thế

Trang 28

không thể phủ nhận, báo điện tử đang trở thành kênh truyền thông được nhiều người lựa chọn, trở thành phương tiện công cụ đặc biệt hiệu quả trong việc đưa tiếng nói của Đảng, nhà nước đến với nhân dân

Nhưng báo điện tử cũng có hạn chế nhất định Thứ nhất, do nhiều tờ báo chạy theo tiêu chí nóng, nhanh của thông tin mà bỏ qua hoặc đặt nhẹ vai trò, yêu cầu về đảm bảo tính chính xác của thông tin Nhiều tờ báo lo sợ bị các tờ báo khác vượt mặt trong cuộc cạnh tranh thông tin, đã cố tình bỏ qua những công đoạn quan trọng trong khâu kiểm chứng thông tin Nhiềuthông tin thất thiệt, chưa được kiểm chứng đăng tải vội vàng trên báo điện tử, ảnh hưởng tới uy tín quốc gia, mang tính kích động hoặc gây hoang mang trong

dư luận Thứ hai, nhiều thông tin trên báo điện tử còn mang tính một chiều, quy chụp, thiếu khách quan, thiếu độ nhạy bén chính trị Thứ ba, thông tin ở các tờ báo điện tử hiện nay chưa tạo được bản sắc riêng Có thể nói, khi xây dựng các trang báo điện tử, dù là phiên bản của một loại hình báo chí khác, hay chỉ có duy nhất bản điện tử, thì đều có tôn chỉ mục đích của báo mình Nhưng việc chạy theo cuộc cạnh tranh thông tin, cạnh tranh độc giả, mà nhiều

tờ báo không còn giữ được tôn chỉ - mục đích của mình dẫn tới hiện tượng thông tin trên các tờ báo khá giống nhau, vào một thời điểm, chỉ cần đọc một

tờ báo điện tử, độc giả đã có thể nắm được gần như những thông tin chính yếu xuất hiện trên các tờ báo điện tử khác Thứ tư, thông tin trên báo điện tử còn chạy theo xu hướng giật gân, câu khách đáng báo động Tình trạng báo chí bị thương mại hóa có xu hướng đăng tải thông tin, hình ảnh giật gân, câu khách, thiếu văn hóa, thiếu nhân văn, phản giáo dục, thiếu trách nhiệm với xã hội và độc giả, chỉ vì phục vụ thị hiếu của một bộ phận bạn đọc mà mất đi tính định hướng xã hội, định hướng dư luận của báo chí

1.2.2 Khái niệm quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử

1.2.2.1 Thông điệp về vụ án trên báo điện tử

Căn cứ những nghiên cứu trên, chúng tôi cho rằng, thông điệp về vụ án

trên báo điện tử là những nội dung thông tin về vụ án mà báo điện tử muốn

Trang 29

truyền tải đến công chúng nhằm một mục đích nào đó thông qua những phương thức như ngôn ngữ, cách thức trình bày, tần suất đăng tải, phương thức tương tác với công chúng Một thông điệp về vụ án trên báo điện tử được

hiểu là một phát ngôn hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức về một vụ việc có dấu hiệu trái pháp luật mang tính chất hình sự hoặc tranh chấp giữa các chủ thể pháp luật được đưa ra tòa án hoặc cơ quan trọng tài giải quyết dành cho một nhóm đối tượng trong hoàn cảnh cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu của chiến dịch truyền thông

Báo điện tử là kênh truyền thông đặc thù ra đời sau các loại hình báo chí khác nên đã hội tụ được nhiều ưu điểm của các kênh truyền thông trước

đó, thông điệp về vụ án trên báo điện tử cũng như mọi thông điệp khác đều phải có sự hữu ích, tác dụng đối với công chúng Một thông điệp về vụ án truyền đi cần được tiếp nhận và hiểu đúng Chìa khóa để tạo thông điệp về vụ

án trên báo điện tử hiệu quả là phải đảm bảo nó phù hợp với tính định hướng, với nhu cầu và mong muốn của công chúng thấy cái xấu bị phanh phui lên án Thông điệp về vụ án trên báo điện tử nên phải hấp dẫn bởi những điểm nóng hoặc kích thích cảm xúc bởi những điểm nhạy cảm, tập hợp những thông tin biểu hiện qua chữ viết, hình ảnh, âm thanh mà các nhà truyền thông muốn truyền tải, lưu lại trong tâm trí công chúng và duy trì được mối quan hệ với công chúng bằng cách để công chúng hiểu và nắm rõ nội dung thông điệp

1.2.2.2 Quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử

Từ những lý giải trên, chúng tôi cho rằng quản lý thông điệp về vụ án

trên báo điện tử là hoạt động của chủ thể quản lý tác động vào đối tượng quản lý để các thông điệp về vụ án trên báo điện tử đảm bảo tôn chỉ, mục đích hoạt động của tòa soạn, đảm bảo tính khoa học của quản lý

Khi nói đến quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử, chúng ta phải xác định rõ nhiều yếu tố: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, nội dung và phương thức quản lý, mục tiêu và kết quả quản lý, môi trường quản lý, các yếu tố tác động đến quy trình và kết quả quản lý…Quản lý chứa đựng nội

Trang 30

dung rộng lớn, đa dạng phức tạp và luôn vận động, biến đổi, phát triển Thông điệp về vụ án trên báo điện tử có đặc điểm chung của thông điệp báo chí nhưng cũng có đặc điểm riêng vì nó liên quan đến các vụ án, đến trật tự an toàn xã hội Vì thế quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử cũng có những đặc điểm cần nhận diện, để các chu thể quản lý xác định đúing nội dung, phương thức quản lý Quản lý sao cho thông điệp về vụ án trên báo điện

tử đảm bảo chất lượng, đảm bảo đúng quan điểm của Đảng, Nhà nước làm giảm các loại tội phạm, nhất là các tội phạm nghiêm trọng, tội phạm mới; tạo

ra môi trường lành mạnh, phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã

hội, bảo vệ cuộc sống hạnh phúc và bình yên của nhân dân

1.2.3 Các yếu tố quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử

1.2.3.1 Chủ thể quản lý

Chủ thể quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử trước hết là cơ quan quản lý nhà nước về báo chí được quy định tại Điều 7 Luật báo chí: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí UBND cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về báo chí

tại địa phương.Tổ chức Đảng là chủ thể lãnh đạo, quản lý có trách nhiệm

ban hành quan điểm, đường lối, chỉ thị về hoạt động truyền thông Đây là

cơ sở định hướng để hoạt động này được triển khai Nhà nước là chủ thể trực tiếp, giữ vai trò chủ yếu của quản lý báo chí, có trách nhiệm hoạch định thể chế, chiến lược, kế hoạch quản lý, bảo đảm hoạt động theo định hướng Các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức cộng đồng đa dạng khác là cũng là chủ thể tham gia quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử bằng tiếp nhận hoặc phản tiếp nhận thông điệp Tính đa dạng của các tổ chức xã hội, tổ chức cộng đồng làm phong phú các hình thức quản lý thông điệp về

Trang 31

vụ án trên báo điện tử, đáp ứng nhu cầu quản lý ở nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống xã hội Báo điện tử cấp Trung ương chịu sự quản lý của

Bộ Thông tin và Truyền thông; áo điện tử ở địa phương chịu sự quản lý của UBND; Sở Thông tin và Truyền thông; báo điện tử của Ngành, Hội nào thì

do Ngành, Hội đó quản lý.Công chúng cũng là chủ thể quản lý bởi quyền lực nhà nước do nhân dân ủy quyền Công chúng thực hiện vai trò quản lý không chỉ thông qua các cơ cấu đại diện, mà còn hiện diện trực tiếp với tư cách chủ thể thực hiện giám sát và phản biện xã hội, thông qua tiếp nhận, phản hồi và đồng sáng tạo thông điệp

Chủ thể trực tiếp quản lý thông điệp về vụ án trên báo điện tử chính

là cơ quan, tổ chức đứng tên đề nghị cấp giấy phép hoạt động báo điện tử, thành lập và báo điện tử Đây là vấn đề chúng tôi quan tâm trong luận án này Cơ quan chủ quản có quyền hạn xác định tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, ngôn ngữ thể hiện của từng loại hình, từng sản phẩm, nhiệm vụ, phương hướng hoạt động của báo điện tử; thanh tra, kiểm tra hoạt động của trang báo này quy định của pháp luật Người đứng đầu, quan trọng nhất và

có thể xem như là chủ thể quản lý lớn nhất của trang báo điện tử chính là Tổng biên tập, có quyền quyết định về tin, bài đăng trên báo và chịu trách nhiệm về nội dung bài báo trước pháp luật Tổng biên tập cũng là người đứng đầu về quản lý hành chính trong cơ quan Tiếp theo là các Phó Tổng biên tập, Ban Thư ký, Ban Biên tập, Ban Trị sự và đội ngũ nhân viên, cộng tác viên

Nhiệm vụ và quyền hạn của người đứng đầu là chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản báo chí và trước pháp luật về mọi hoạt động của cơ quan báo chí trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình; Xây dựng và

tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động của cơ quan báo chí; Phê duyệt kết cấu nội dung ấn phẩm; kênh, chương trình phát thanh, truyền hình; báo, chuyên trang của báo điện tử; Chỉ đạo thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích và các quy định ghi trong giấy phép; Quản lý nhân sự, tổ chức đào tạo, bồi

Trang 32

dưỡng nhà báo, phóng viên, nhân viên; quản lý tài sản, cơ sở vật chất của

cơ quan báo chí Ban biên tập có vai trò quan trọng, trực tiếp biên tập các sản phẩm Ban lãnh đạo của toà soạn là chủ thể trực tiếp quản lý thông điệp

về vụ án trên báo điện tử để đưa ra những chiến lược phát triển cụ thể, phù hợp Sự phối hợp đồng bộ của các chủ thể sẽ tăng cường hiệu quả quản lý

1.2.3.2 Đối tượng quản lý

Đối tượng quản lý trước hết chính là thông điệp về vụ án trên báo điện tử, cụ thể là nội dung, hình thức các thông điệp; các trang thiết bị kỹ thuật, tài chính làm nên các thông điệp về vụ án Đó còn là đội ngũ phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của báo và các đối tác tham gia vào hoạt động sản xuất các thông điệp; các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động của báo điện tử; công chúng quan tâm đến thông điệp về vụ án trên báo điện tử Trong hoạt động sản xuất các thông điệp về vụ án trên báo điện tử, chủ thể quản lý và đối tượng quản lý có mối quan hệ qua lại và gắn bó một cách hữu cơ Hoạt động quản lý là hoạt động giải quyết quan hệ giữa con người với con người mà cụ thể ở đây là giữa lãnh đạo cơ quan báo chí với những người làm nên các thông điệpvề vụ án trên báo điện tử mà công chúng quan tâm

1.2.3.3 Nội dung quản lý

- Quản lý việc lập kế hoạch xây dựng thông điệp về vụ án: Đây là công đoạn quyết định chất lượng nội dung, hình thức của thông điệp về vụ án trên báo điện tử Việc việc lập kế hoạch, chỉ đạo xây dựng thông điệp dựa trên mục đích, chức năng, nhiệm vụ của trang báo điện tử, phải được sự đồng ý của các chủ thể lãnh đạo, quản lý Tổng biên tập, Ban biên tập, biên tập viên, phóng viên nghiêm túc thực hiện việc xây dựng kế hoạch, xây dựng thông điệp phù hợp với yêu cầu, mục tiêu và phương hướng, nhiệm

vụ của trang báo điện tử, chuyên mục mà thông điệp đăng tải Kế hoạch chung theo chỉ đạo của cấp trên, chỉ đạo của Tổng biên tập sẽ được thực hiện qua kế hoạch theo tiến độ cụ thể,nội dung công việc trong kế hoạch

Trang 33

được phân công đến từng phóng viên, cộng tác viên từng ngày, thậm chí từng giờ

- Quản lý quy trình sản xuất thông điệp: Công đoạn này do phóng viên

và cộng tác viên đảm trách Các thông điệp được thể hiện nội dung nào tùy thuộc mục đích sử dụng trong mỗi số báo, theo từng sự kiện đã được yêu cầu từ trước như đã nói ở trên Quản lý nội dung thông điệp truyền thông

về vụ án trên báo điện tử được thực hiện qua các buổi họp, các đợt sơ kết tổng kết, các đợt tập huấn luyện để nâng cao khả năng sáng tạo của phóng viên và cộng tác viên Chủ thể quản lý phân tích nội dung thông điệp tốt, chỉ ra khiếm khuyết về nội dung trong một số thông điệp để rút kinh nghiệm, cũng là cách quản lý nội dung thông điệp truyền thông về các vụ

án nhằm bảo đảm chất lượng thông điệp về vụ án trên báo điện tử, đáp ứng yêu cầu quản lý

Quản lý quy trình sản xuất thông điệp về các vụ án do ban Thư ký tòa soạn hoặc Thư ký biên tập đảm trách Bộ phận này tập hợp tác phẩm của phóng viên, cộng tác viên theo kế hoạch nội dung, hình thức sản phẩm đặt ra Thư ký tòa soạn sẽ phân công trang chuyên mục, yêu cầu thực hiện sản xuất thông điệp về vụ án trên báo điện tử nhanh, chính xác và hấp dẫn Khâu kiểm duyệt rất quan trọng trong báo điện tử vì nó quyết định chất lượng thông điệp Sau khi kiểm duyệt xong, đội ngũ kỹ thuật của trang báo điện tử “đẩy” lên trang web của tờ báo, công việc “đẩy” thông tin lên mạng cũng rất quan trọng Các tòa soạn chuyên nghiệp thường cử những người

có kinh nghiệm về báo điện tử, kinh nghiệm trong biên tập nội dung về các

vụ án cũng như các vấn đề kỹ thuật để trực xuất bản, bảo đảm thông điệp

về vụ án trên báo điện tử đạt chất lượng cao, được công chúng ghi nhận

- Quản lý nội dung và hình thức thông điệp: Nội dung thông điệp về

các vụ án trên báo điện tử gồm: thông tin cụ thể về tội phạm để phổ biến cho công chúng nâng cao tinh thần cảnh giác với tội phạm, để họ có ý thức tố giác tội phạm, đấu tranh với cái xấu, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự xã

Trang 34

hội; Tuyên truyền phổ biến và giáo dục những kiến thức cơ bản, chủ trương quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước; các văn bản pháp luật về an ninh trật tự xã hội như luật Dân sự, luật Tố tụng Hình sự … để nâng cao nhận thức pháp luật cho công chúng Thông điệp về các vụ án trên báo điện tử cũng có nội dung tuyên truyền nhân rộng các điển hình về tấm gương người tốt việc tốt trong công tác giữ gìn trật tự xã hội, phát triển kinh tế, đoàn kết hỗ trợ nhau trong cuộc sống Những tấm gương tốt lồng trong các thông điệp về các vụ án trên báo điện tử có tính giáo dục cao, giúp công chúng tránh được các hành vi và hoạt động sai trái, tiêu cực và vi phạm pháp luật làm ảnh hưởng quan hệ tốt đẹp trong cộng đồng Hình thức thông điệp về các vụ án trên báo điện tử cũng cần được quản lý để nội dung thông điệp đáp ứng được

các yêu cầu của thông điệp báo chí

- Quản lý phản hồi của công chúng đối với thông điệp: Đây là công đoạn quan trọng đưa sản phẩm báo chí đến với công chúng Sau khi thông điệp truyền thông được phát đi, nhà quản lý phải quan tâm đến phản hồi của công chúng Đây là kết quả truyền thông xem có đạt mục đích ban đầu của nhà quản lý không Thông điệp sẽ phản ánh đúng điều công chúng cần, xuất phát từ chính nhu cầu, mong đợi và lợi ích của công chúng, rộng hơn

là của xã hội, không được áp đặt chủ quan hoặc duy ý chí, giúp công chúng nhìn nhận đúng về sự vật, sự việc, từ đó có cái nhìn và thái độ tôn trọng, hợp tác Thái độ tiếp nhận của công chúng về thông điệp các vụ án trên báo điện tử sẽ góp phần đo lường kết quả quản lý các thông điệp về vụ án trên báo điện tử tốt hay không

1.2.3.4 Phương thức quản lý

Phương thức quản lý rất quan trọng, nó thể hiện qua phương pháp,

cách thức, phương tiện quản lý mà chủ thể áp dụng đối với đối tượng quản lý thông qua việc đề ra những chủ trương, đường lối, chính sách, luật pháp và cách thức thực hiện nhằm đạt mục tiêu xác định Các yếu tố cấu thành nên phương pháp quản lý tác động lẫn nhau, quy định và thống nhất biện chứng

Trang 35

với nhau trong một chỉnh thể, tạo thành hệ thống các nguyên tắc, chỉ trong hệ thống phương pháp mới biểu hiện ra và mới xác định được cái thuộc về bản chất của nó, các yếu tố cấu thành nên phương pháp quản lý mới xác định rõ vị trí, vai trò, chức năng, tác dụng với những yếu tố khác và đối với cả hệ thống

Có thể hiểu phương thức quản lý là hệ thống quy tắc, chuẩn mực, cách

thức điều chỉnh nhận thức và hoạt động của con người trong tiếp cận lý luận

và khảo sát thực tế, là toàn bộ những cách thức với tính chất là hệ thống các nguyên tắc xuất phát từ các quy luật tồn tại và vận động của đối tượng đã được nhận thức, để định hướng và điều chỉnh hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn của đối tượng quản lý, nhằm tác động vào đối tượng để thực hiện mục đích xác định

Trong mỗi thời kỳ lịch sử, với từng đối tượng, phương tiện và mục đích khác nhau, cần sử dụng phương thức quản lý khác nhau: quản lý bằng phương thức hành chính, bằng kinh tế, bằng tuyên truyền giáo dục, phương thức tự quản…Gắn liền với phương thức quản lý là sự tồn tại và biểu hiện của nội dung quản lý Đó là cách thức tổ chức quá trình quản lý phù hợp với mục đích, nội dung, phù hợp với đặc điểm của đối tượng, phù hợp với điều kiện thực tế của môi trường quản lý nhằm làm cho đạt hiệu quả Các phương thức quản lý hiện nay được tổ chức đa dạng trên cơ sở lấy kết quả quản lý làm thước đo của quá trình quản lý, tuỳ thuộc vào những căn cứ khác nhau của quá trình quản lý Trên phương diện chung nhất, người ta nói đến hình thức quản lý trực tiếp, quản lý gián tiếp

Như vậy, phương thức quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử

là hệ thống nguyên tắc, cách thức chủ thể quản lý sử dụng để tác động đến đối tượng phù hợp với mục đích xác định dựa trên tính quy luật của các quá trình nhận thức, nhằm thực hiện mục đích của chủ thể đã đặt ra

Trong quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử, do tính đặc thù của đối tượng quản lý, các chủ thể quản lý cần vận dụng một số phương thức

cụ thể:

Trang 36

- Phương thức hành chính được sử dụng trong quản lý thông điệp các

vụ án trên báo điện tử, do các chủ thể quản lý tiến hành để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Đây là phương thức thực hiện quyền lực nhà nước trong quản lý, phù hợp với luật pháp, được thể hiện dưới những hình thức như ban hành văn bản quy phạm pháp luật, ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật và được tiến hành trong giới hạn do pháp luật quy định Đây là cách quản lý theo mệnh lệnh, là phương thức quản lý không thể thiếu trong quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử, vì nó liên quan đến không chỉ quản lý báo chí mà còn quản lý pháp luật

- Phương thức tổ chức được các chủ thể sử dụng, thực chất là hoàn thiện bộ máy tổ chức để thực hiện quy trình quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử Chủ thể quản lý phải hoàn thiện bộ máy tổ chức từ trên xuống và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị để thực hiện quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử, đồng thời phải tổ chức xây dựng và hoàn thiện bộ máy của báo điện tử để chịu sự quản lý của cơ quan quản lý theo quy định của pháp luật

- Phương thức kinh tế là cách thức chủ thể quản lý tác động đến đối tượng bằng các biện pháp kinh tế, giải quyết thỏa đáng mối quan hệ về lợi ích, chú ý đến các ràng buộc của từng công cụ với mục tiêu phải đạt trong quản lý Thực chất của phương thức này là cần có cơ chế chính sách phù hợp tạo điều kiện để cán bộ, viên chức hoạt động ở các tòa soạn báo điện tử yên tâm công tác, đảm bảo hỗ trợ kinh phí cho các tòa soạn hoạt động ổn định, đời sống của cán

bộ, công chức ngày được cải thiện tốt hơn, yên tâm làm việc

- Giáo dục, thuyết phục đóng vai trò quan trọng trong quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử Phương thức này tác động bằng biện pháp tâm lý xã hội, giáo dục thuyết phục đối tượng là đội ngũ phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên một cách uyển chuyển, linh hoạt, động viên tinh thần để họ quyết tâm, sáng tạo, say sưa với công việc; làm cho đối tượng nhận thức rõ trách nhiệm của họ trước công việc và họ sẽ cố gắng hết mình

Trang 37

vì công việc Thực chất phương thức quản lý này là tuyên truyền, giáo dục cho đối tượng quản lý hiểu biết để nắm được đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử; phổ biến cho đối tượng quản lý hiểu rõ quy định, cơ chế hoạt động của tòa soạn

để đạt được mục đích quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử

1.3 Yêu cầu của quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử

1.3.1 Quản lý thông điệp về các vụ án đảm bảo tôn chỉ mục đích của báo, đảm bảo vai trò của chủ thể quản lý

Đảm bảo tôn chỉ, mục đích hoạt động của tòa soạn là nguyên tắc thứ nhất cần tuân thủ trong quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử Tôn chỉ, mục đich của báo điện tử ngành pháp luật là tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền về hoạt động tư pháp, thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân trong công tác đấu tranh phòng chống vi phạm pháp luật và tội phạm; phát hiện, biểu dương nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng chống các biểu hiện tiêu cực trong xã hội; giới thiệu những kinh nghiệm xây dựng và thi hành pháp luật của các nước nhằm phục vụ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong ngành Kiểm sát nhân dân và quần chúng nhân dân trong cả nước

Quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử để những thông tin đảm bảo đúng quan điểm của Đảng, Nhà nước về quản lý báo chí.Với những lợi thế có thể giúp thông tin lan tỏa nhanh, rộng khắp nhờ sự tích hợp những đặc tính ưu việt của công nghệ, máy vi tính, mạng Internet, báo điện tử tạo ra một sự thay đổi đột phá, sâu sắc trong lĩnh vực thông tin truyền thông Quá trình phát triển và thực hiện các chức năng của báo chí, từ thông tin, tư tưởng văn hóa cho đến giải trí, giáo dục cho thấy báo điện tử ghi dấu ấn nổi trội về chức năng giám sát và góp phần quản lý xã hội Đây cũng là chức năng có tác động đáng kể đến quá trình hình thành ý tưởng, xây dựng và thực thi chính sách Quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử có vai trò lớn trong

Trang 38

phát triển và quản lý báo điện tử ở nước ta hiện nay, thúc đẩy, tạo điều kiện cho báo chí điện tử phát triển đúng định hướng, góp phần cùng với các loại hình báo chí truyền thống thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị, phục vụ sự nghiệp đổi mới đất nước Báo điện tử ngày càng có vai trò quan trọng hơn trong truyền thông chính sách, góp phần vào quá trình lập pháp Thông tin qua báo điện tử không chỉ đến rất nhanh với người đọc mà còn giúp những người làm chính sách hay thực thi chính sách khi nắm được thông tin sớm sẽ

có điều kiện để phân tích tình huống, ra quyết sách nhanh chóng và có hành động xử lý phù hợp, có tác động ngay đến đại biểu quốc hội, đến người dân

Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm nói trên, báo điện tử còn không ít khuyết điểm Thực tiễn phát triển mạnh mẽ của báo chí điện tử và các loại hình truyền thông mới trên Internet trong hơn một thập kỷ qua đang đặt ra những vấn đề mới cần giải quyết trong lãnh đạo, quy hoạch, phát triển, quản

lý Thông tin trên báo điện tử thường khó quản lý và kiểm soát, bất kỳ ai cũng

có thể đưa thông tin lên, vì vậy bên cạnh những thông tin lành mạnh, có ích, báo điện tử còn là nơi chứa đựng vô vàn những “thông tin rác”, là môi trường thuận lợi cho những kẻ xấu lợi dụng để thực hiện những mưu đồ: khủng bố,

đe dọa, lừa đảo, phỉ báng, bôi nhọ uy tín người khác; đột nhập trái phép vào các hệ thống máy tính, tấn công các trang web, các cơ sở dữ liệu rồi phát tán virút; tống tiền, tổ chức các hoạt động phạm tội như đánh bạc, ăn cắp, làm giả thẻ tín dụng, thẻ căn cước, thẻ bảo hiểm xã hội; dụ dỗ trẻ em làm các hành vi đồi bại Báo điện tử còn tạo ra một thế hệ người “nghiện điện tử”, nhất là giới trẻ khiến họ mê mệt trong các trò chơi trực tuyến, học hành sa sút, lãng phí thời gian, gây tổn hại tiền bạc và sức khỏe Nhiều trang báo điện tử thực hiện không đúng tôn chỉ mục đích, còn nhiều thông tin sai sự thật, có xu hướng đưa nhiều tin theo kiểu “giật gân”, câu khách, khai thác nhiều thông tin về các

vụ án, chuyện đời tư cá nhân, các vấn đề tâm linh, mê tín dị đoan, vụ việc tiêu cực…Một số vấn đề phức tạp, nhạy cảm liên quan đến đối ngoại đưa tin thiếu thận trọng, gây ảnh hưởng xấu trong xã hội và quan hệ ngoại giao

Trang 39

Hệ quả của việc chạy theo thông tin nhanh trên báo điện tử cũng rất khó lường, nếu thông tin không được quản lý tốt Nó tác động nhanh chóng, nhưng vì không phải ai cũng là chuyên gia ở mọi lĩnh vực, thường chỉ am hiểu vấn đề ở góc độ địa phương mình, nên thông tin điện tử có tác động định hướng quan điểm Việc đưa thông tin ban đầu không đầy đủ trên báo điện tử

có thể khiến người đọc có góc nhìn tiêu cực không đáng có về sự việc Các trang thông tin điện tử cũng có nhiều biểu hiện xấu như không tuân thủ tôn chỉ, mục đích hoạt động, cố tình mập mờ giữa trang thông tin điện tử tổng hợp và báo điện tử, tạp chí điện tử bằng cách sử dụng những từ ngữ dễ gây nhầm lẫn cho độc giả trên tiêu đề trang chủ; chạy theo mục đích thương mại; chỉ tập trung tổng hợp những tin, bài có nội dung tiêu cực, thông tin về mặt trái của xã hội tạo nên bức tranh ảm đạm về tình hình Việt Nam; liên kết với báo chí để hợp pháp hóa nguồn tin, tự sản xuất tin, vi phạm quy định về quyền tác giả và quyền liên quan…Mạng xã hội cho phép bình luận khá dễ dãi nên đôi khi hình thành các tập hợp bình luận một chiều, dù không có tính đại diện nhưng số lượng ý kiến rất lớn Thậm chí thời gian qua, các thế lực phản động tăng cường hoạt động chống phá chúng ta bằng cách sử dụng các mạng xã hội như Facebook, Twitter… lập các trang web có máy chủ và cơ sở

dữ liệu đặt tại nước ngoài đăng bài xuyên tạc các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, sự điều hành quản lý của Nhà nước Có thể nói, ngoài những mặt tích cực, báo điện tử đã và đang chứa đựng những nguy cơ đe dọa tới an ninh của tất cả các nước Chính vì vậy, quản lý thông điệp về các vụ án trên báo điện tử góp phần đảm bảo đúng định hướng quản lý, phát triển báo chí của Đảng và Nhà nước để chủ động, khai thác, tận dụng triệt để những mặt mạnh, đồng thời giảm tối đa tác động tiêu cực của báo điện tử nhằm phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới và chủ động hội nhập quốc tế theo mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng

1.3.2.Quản lý thông điệp đảm bảo tính chính xác, đúng bản chất của vụ án

Vấn đề quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử cần đảm bảo các

Trang 40

nguyên tắc cơ bản Đó là đảm bảo tính chính xác, đúng bản chất của các vụ án

là nguyên tắc phải tuân thủ vì báo điện tử chịu sự quản lý của Nhà nước thông qua Luật Báo chí, chịu sự quản lý của cơ quan chủ quản là bộ Tư pháp, đó là các chủ thể thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Nguyên tắc này đảm bảo cho hoạt động của tòa soạn báo điện tử luôn giữ vững tính định hướng tư tưởng, đảm bảo cho môi trường truyền thông trong sạch, lành mạnh Cụm từ tin tức giả “fake news” chỉ là một danh từ chung chỉ những thông tin sai lệch, không đúng sự thật Trên thực tế, một tin tức được cho là tin tức giả dựa trên những đặc điểm nhất định như nguồn tin, người tạo

ra thông tin, nội dung tin tức, cách mà công chúng tiếp nhận tin tức và điều gì

là động lực thúc đẩy công chúng chia sẻ những tin tức đó Vì thế quản lý thông điệp các vụ án trên báo điện tử phải trung thực, khách quan, có tính định hướng cao mới đẩy lùi được tin tức giả trên mạng xã hội, khi những đặc điểm và tính năng của truyền thông xã hội và mạng xã hội đã giúp cho các tổ chức cũng như những người sử dụng mạng xã hội có thể tiếp cận thông tin một cách dễ dàng hơn, nhưng chính những đặc điểm đó lại khiến tin tức giả ngày càng được phát tán một cách rộng rãi hơn

Chính việc đảm bảo đảm bảo tính chính xác, đúng bản chất của các vụ

án là góp phần đảm bảo vai trò định hướng trong quản lý thông điệp các vụ

án trên báo điện tử, giúp báo điện tử thực hiện tốt vai trò phản biện xã hội của báo chí trong hoạt động của mình Nhờ thế, báo điện tử sẽ hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, có nhiều đóng góp quan trọng vào việc tăng cường sự đoàn kết, nhất trí, tạo sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động trong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ chính trị được Đảng và nhân dân giao phó

1.3.3 Quản lý thông điệp về các vụ án phải đảm bảo tính nhân văn

Báo chí phải có tính nhân văn, đó là yêu cầu của báo chí cách mạng Việt Nam, trong đó có báo điện tử Đối với bất kỳ ngành nghề nào, vấn đề đạo đức nghề nghiệp cũng phải được đặt lên hàng đầu, bởi đây chính là thước

đo giá trị của việc hành nghề chân chính Nhìn lại quá trình phát triển, có thể

Ngày đăng: 20/04/2023, 06:47

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
2. Bộ Thông tin và Truyền thông (2017), Những vấn đề cần quan tâm trong công tác quản lý nhà nước về báo chí hiện nay, Báo cáo tại Hội nghị tập huấn công tác báo chí, ngày 11/8/2017 tại Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những vấn đề cần quan tâm trong công tác quản lý nhà nước về báo chí hiện nay
Tác giả: Bộ Thông tin và Truyền thông
Năm: 2017
3. Bộ Thông tin và Truyền thông (2016), Ngành Thông tin và Truyền thông: Kế thừa truyền thống, hướng tới tương lai”, Báo cáo ngày 26/8/2016 nhân kỷ niệm 71 năm ngày truyền thống ngành Thông tin và Truyền thông Sách, tạp chí
Tiêu đề: Ngành Thông tin và Truyền thông: Kế thừa truyền thống, hướng tới tương lai”
Tác giả: Bộ Thông tin và Truyền thông
Năm: 2016
4. Bộ Tư pháp (2012), Văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng, Nxb Tư pháp, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn bản quy phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng
Tác giả: Bộ Tư pháp
Nhà XB: Nxb Tư pháp
Năm: 2012
6. Đỗ Quý Doãn (2014),Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam
Tác giả: Đỗ Quý Doãn
Nhà XB: Nxb Thông tin và Truyền thông
Năm: 2014
7. Trần Bá Dung (2007), Nhu cầu tiếp nhận thông tin báo chí của công chúng Hà Nội, Luận án tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nhu cầu tiếp nhận thông tin báo chí của công chúng Hà Nội
Tác giả: Trần Bá Dung
Nhà XB: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Năm: 2007
8. Nguyễn Công Dũng (2014), Định hướng chính trị tư tưởng báo điện tử ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Chính trị học,Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Định hướng chính trị tư tưởng báo điện tử ở Việt Nam hiện nay
Tác giả: Nguyễn Công Dũng
Nhà XB: Luận án Tiến sĩ Chính trị học
Năm: 2014
9. Tạ Quang Dũng (2019), Vấn đề quản lý phóng viên thường trú trong nước của báo Nhân dân hiện nay, Luận văn thạc sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Sách, tạp chí
Tiêu đề: Vấn đề quản lý phóng viên thường trú trong nước của báo Nhân dân hiện nay
Tác giả: Tạ Quang Dũng
Nhà XB: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Năm: 2019
10. Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng(2012), Truyền thông –Lý thuyết và kỹ năng cơ bản, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Truyền thông –Lý thuyết và kỹ năng cơ bản
Tác giả: Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng
Nhà XB: Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật
Năm: 2012
11. Nguyễn Văn Dững (2013), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Lao động, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cơ sở lý luận báo chí
Tác giả: Nguyễn Văn Dững
Nhà XB: Nxb Lao động
Năm: 2013
12. Nguyễn Văn Dững (2017), Báo chí giám sát, phản biện xã hội ở Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo chí giám sát, phản biện xã hội ở Việt Nam
Tác giả: Nguyễn Văn Dững
Nhà XB: Nxb Đại học Quốc gia
Năm: 2017
13. Nguyễn Thị Trường Giang, (2014), Báo mạng điện tử - Những vấn đề cơ bản, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo mạng điện tử - Những vấn đề cơ bản
Tác giả: Nguyễn Thị Trường Giang
Nhà XB: Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật
Năm: 2014
14. Hanold Koontz (1993), Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nxb Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những vấn đề cốt yếu của quản lý
Tác giả: Hanold Koontz
Nhà XB: Nxb Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội
Năm: 1993
15. Lê Thu Hà (2015), Xu hướng tiếp nhận sản phẩm báo chí của công chúng Việt Nam, Luận án tiến sĩ Báo chí học, Học viện Báo chí và tuyên truyền Sách, tạp chí
Tiêu đề: Xu hướng tiếp nhận sản phẩm báo chí của công chúng Việt Nam
Tác giả: Lê Thu Hà
Nhà XB: Học viện Báo chí và tuyên truyền
Năm: 2015
16. Vũ Quang Hào (2001), Ngôn ngữ báo chí, NXB Đại học quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Ngôn ngữ báo chí
Tác giả: Vũ Quang Hào
Nhà XB: NXB Đại học quốc gia Hà Nội
Năm: 2001
17. Đỗ Thị Thu Hằng (2019), Báo chí truyền thông - Những điểm nhìn từ thực tiễn, tập 4 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo chí truyền thông - Những điểm nhìn từ thực tiễn, tập 4
Tác giả: Đỗ Thị Thu Hằng
Năm: 2019
18. Lương Khắc Hiếu (2014), Nghiên cứu và định hướng dư luận xã hội, Nxb Lý luận chính trị Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghiên cứu và định hướng dư luận xã hội
Tác giả: Lương Khắc Hiếu
Nhà XB: Nxb Lý luận chính trị
Năm: 2014
19. Chử Kim Hoa (2009), Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo in ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ Truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước bằng pháp luật trong lĩnh vực báo in ở Việt Nam hiện nay
Tác giả: Chử Kim Hoa
Nhà XB: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Năm: 2009
20. Nguyễn Quang Hòa (2016), Biên tập báo chí, Nxb Thông tin và truyền thông, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Biên tập báo chí
Tác giả: Nguyễn Quang Hòa
Nhà XB: Nxb Thông tin và truyền thông
Năm: 2016
21. Trương Thị Kiên (2016), Lao động nhà báo và quản trị tòa soạn báo chí, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Lao động nhà báo và quản trị tòa soạn báo chí
Tác giả: Trương Thị Kiên
Nhà XB: NXB Lý luận chính trị
Năm: 2016
22. Nguyễn Thế Kỷ (2013), Báo chí dưới góc nhìn thực tiễn, Nxb Thông tin và truyền thông, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo chí dưới góc nhìn thực tiễn
Tác giả: Nguyễn Thế Kỷ
Nhà XB: Nxb Thông tin và truyền thông
Năm: 2013

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm