Quản lý thông điệp về phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử ở việt nam

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn với đề tài “Quản lý thông điệp về phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử ở Việt Nam Khảo sát các báo: dantri.com.vn, tuoitre.vn, suckhoedoiso

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN THÁI HÀ

QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP VỀ PHÕNG, CHỐNG UNG THƯ TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Chuyên ngành: Quản lý báo chí - truyền thông

Mã số: 8.320101

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS HÀ HUY PHƯỢNG

Hà Nội - năm 2021

Luận văn đã đƣợc chỉnh sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm Luận văn Cao học

Hà Nội, ngày tháng năm 202

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn với đề tài “Quản lý thông điệp về phòng,

chống ung thư trên báo mạng điện tử ở Việt Nam (Khảo sát các báo:

dantri.com.vn, tuoitre.vn, suckhoedoisong.vn từ tháng 06/2020 đến tháng 06/2021)” là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Hà Huy Phượng

(Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các tài liệu, trích dẫn sử dụng trong luận văn đều rõ nguồn và kết quả nghiên cứu của luận văn chưa từng được công bố trước đó

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm!

Hà Nội, ngày tháng năm 202

Tác giả

Trần Thái Hà

LỜI CẢM ƠN

Để Luận văn với đề tài “Quản lý thông điệp về phòng, chống ung thư

trên báo mạng điện tử ở Việt Nam (Khảo sát các báo: dantri.com.vn,

tuoitre.vn, suckhoedoisong.vn từ tháng 06/2020 đến tháng 06/2021)”hoàn

thành, tác giả trân trọng: Cảm ơn Ban lãnh đạo Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Ban lãnh đạo Viện Báo chí cùng các thầy, cô giáo đã cung cấp kiến thức bổ ích cho học viên trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Trường

Cảm ơn Ban Biên tập các báo dantri.com.vn, tuoitre.vn, suckhoedoisong.vn đã tạo điều kiện và cung cấp tư liệu cần thiết trong thời gian tôi tiến hành nghiên cứu

Cảm ơn sự tận tâm của PGS, TS Hà Huy Phượng (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), người Thầy định hướng, đồng hành trong quá trình nghiên cứu

và tạo điều kiện cho tác giả hoàn thành luận văn này

Cảm ơn những người bạn nhiệt tình gi p đ tôi bằng những ý kiến góp

ý, phản biện hữu ích trong quá trình triển khai nghiên cứu

Mặc dù đã rất nỗ lực, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả mong nhận được sự góp ý của những ai quan tâm tới

đề tài này để luận văn được hoàn thiện

Hà Nội, ngày tháng năm 202

Tác giả

Trần Thái Hà

DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Bộ TT&TT : Bộ Thông tin Truyền thông

DANH MỤC BẢNG, BIỂU, HÌNH MINH HỌA

Bảng 1: Kết quả khảo sát liên quan đến thông tin PCUT của 03

báo

43

Bảng 2: Kết quả khảo sát về chủ thể của 03 báo 49

Bảng 3: Đối tượng quản lý thông điệp của 03 báo 50

Bảng 4: Ông/bà cho biết đánh giá của mình về việc báo được giao

bám sát thông tin liên quan đến nội dung phòng, chống ung thư

64

Bảng 5: Để có những thông điệp phòng, chống ung thư hiệu quả

thì đội ngũ phóng viên, biên tập viên cần làm gì?

67

Hình ảnh liên quan đến thông điệp phòng, chống ung thư 113

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN: QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÕNG, CHỐNG UNG THƯ TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ 9

1.1 Các khái niệm 9

1.2 Vai trò và đặc điểm của quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 20

1.3 Cơ sở chính trị - pháp lý của quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 27

1.4 Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức và những yêu cầu đối với việc quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 32

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÕNG, CHỐNG UNG THƯ TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM 40

2.1 Tổng quan về đối tượng khảo sát 40

2.2 Khảo sát chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 48

2.3 Đánh giá kết quả khảo sát quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 62

2.4 Nguyên nhân ảnh hưởng đến quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 70

Chương 3: GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÕNG, CHỐNG UNG THƯ TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 76

3.1 Những vấn đề đặt ra đối với việc quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 76

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử 79

3.3 Một số khuyến nghị 84

KẾT LUẬN 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 93

TÓM TẮT LUẬN VĂN 117

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài

Theo số liệu thống kê của Tổ chức Nghiên Cứu Ung thư Quốc

tế GLOBOCAN, tình hình mắc và tử vong do ung thư trên toàn thế giới đều có

xu hướng tăng Trên thế giới ước tính mỗi năm có khoảng gần 20 triệu người mắc mới và hơn 9 triệu người tử vong vì ung thư Ung thư đã, đang và luôn là vấn đề quan tâm của toàn xã hội Tại Việt Nam năm 2020, nước ta ghi nhận 182.563 trường hợp mắc mới và 122.690 người tử vong vì ung thư Ung thư đang là một trong số những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong hiện nay

Hiện nay, chỉ có 185/204 quốc gia có báo cáo thống kê về tình hình bệnh ung thư theo GLOBOCAN Năm 2020, Việt Nam xếp thứ 91/185 về tỷ suất mắc mới và thứ 50/185 về tỷ suất tử vong trên 100.000 người Thứ hạng này tương ứng của năm 2018 là 99/185 và 56/185 Như vậy, có thể thấy là tình hình mắc mới và tử vong do ung thư ở Việt Nam đều đang tăng nhanh

Gánh nặng ung thư tiếp tục gia tăng trên toàn cầu, để lại hậu quả to lớn

về sức khỏe, Y tế, kinh tế đối với các cá nhân, gia đình, xã hội Phần lớn bệnh nhân ung thư không được tiếp cận với chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn sớm của bệnh, dẫn đến khả năng điều trị khỏi bệnh thấp hơn và chi phí điều trị tốn kém hơn Trong khi phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có thể làm giảm tỷ lệ

tử vong một cách hiệu quả

Trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay, các phương tiện thông tin, truyền thông phát triển nhanh, mạnh thì việc cung cấp những kiến thức về phòng chống ung thư càng được chia sẻ rộng rãi Một trong số các phương tiện mang thông tin đi xa, nhanh đó chính là báo điện tử Những năm gần đây nhiều trang báo điện tử đã thường xuyên đăng tải thông tin tuyên truyền về công tác phòng chống ung thư, với mức độ thường xuyên, liên tục, thậm chí có cả chuyên mục ung thư riêng trên báo điện tử Báo điện tử đã góp phần không nhỏ

trong việc tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức của mình về việc chủ động phòng ngừa, tầm soát phát hiện sớm ung thư 3 báo mà Luận văn khảo sát

đã phát huy tốt vai trò thông tin tuyên truyền phòng, chống ung thư

Tuy nhiên bên cạnh đó cũng có không ít những thông tin sai lệch, thiếu khoa học, thiếu căn cứ, gây hoang mang trong dư luận xã hội, khiến nhiều người bệnh ung thư có suy nghĩ bi quan, mặc cảm không điều trị hoặc theo những phương pháp thiếu khoa học dẫn đến hậu quả đáng tiếc khi bỏ l giai đoạn vàng của quá trình điều trị

Từ những lý do trên, tác giả luận văn chọn đề tài “Quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử ở Việt Nam (khảo sát các báo: Dân trí (dantri.com.vn), Tuổi trẻ (tuoitre.vn), Sức khỏe đời sống (suckhoedoisong.vn) trong giai đoạn tháng 06/2020 đến tháng 06/2021 làm đối tượng nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định đây là vấn nạn của tương lai

đã xảy ra trong hiện tại Chương trình mục tiêu Quốc gia phòng chống ung thư được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bắt đầu triển khai từ năm 2008 là cơ

sở pháp lý quan trọng cho hoạt động phòng, chống ung thư

Đặc biệt, trong công tác phòng chống ung thư (PCUT) đã có nhiều hoạt động truyền thông với nhiều hình thức trên truyền hình, đài, báo, tạp chí, xây dựng hơn 30 loại tờ rơi cùng nhiều tài liệu về PCUT Tổ chức các sự kiện nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, phát hiện sớm ung thư

Riêng tại các địa phương, công tác PCUT cũng được điều phối bởi Sở

Y tế, các cơ quan này đã có nhiều kinh nghiệm trong lãnh đạo giám sát phòng, chống bệnh truyền nhiễm, nên bước đầu triển khai hoạt động PCUT tại địa phương rất hiệu quả

Do chưa có các công trình nghiên cứu chuyên sâu liên quan đến công tác truyền thông về phòng chống ung thư nên tác giả tiếp cận những nguồn tài

liệu liên quan đến báo chí để tìm ra những đặc trưng trong sử dụng và truyền tải thông điệp đến công ch ng trước một vấn đề nào đó Những công trình nghiên cứu, tác giả luận văn này bước đầu tiếp cận đó là:

Cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí” của PGS.TS Nguyễn Văn Dững (NXB Lao động, Hà Nội, 2013) đã đề cập đến báo mạng điện tử với thế mạnh

sử dụng tổng hợp các loại ký hiệu và phương tiện truyền thông hiện đại nhất

để thiết kế và chuyển tải thông điệp và đa phương tiện là xu thế và sức mạnh

có một không hai, đang trở thành mạng kết nối ưu việt nhất hiện nay trên nhiều bình diện.[12]

Cuốn sách “Các loại hình báo chí truyền thông” của PGS.TS Dương Xuân Sơn (NXB Thông tin và Truyền thông, 2014) đã đề cập đến những ưu điểm, hạn chế, xu hướng phát triển và quy trình sản xuất báo mạng điện tử.Cùng với đó tác giả cũng nói về yêu cầu của người làm báo điện tử trong

đó có sử dụng yếu tố đa phương tiện – xu thế phát triển của báo điện tử [2]

Tác giả nghiên cứu Luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng thông tin trên báo điện tử” của tác giả Phạm Thị Hằng được thực hiện tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm 2008 nêu vai trò, vị trí, tầm quan trọng của báo điện

tử trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Phần lý luận, tác giả làm sáng tỏ khái niệm về báo điện tử, chất lượng thông tin, làm sáng tỏ về thông điệp nói chung và thông điệp trên báo điện tử nói riêng Phần thực tiễn, tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng việc thông tin trên báo điện tử hiện nay, nêu lên những kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế cần khắc phục, tìm ra các nguyên nhân của các hạn chế, r t kinh nghiệm của báo điện tử trong thời đại thông tin toàn cầu Tác giả nêu ra phương hướng và những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng thông tin trên báo điện tử Việc đào tạo, bồi

dư ng nâng cao chất lượng cán bộ, phóng viên ở các toà soạn có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng thông tin Tại luận văn này, tác giả đã tiếp cận với nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vai trò, chức năng của

báo điện tử trong đời sống xã hội Thông qua đó để thấy báo điện tử có vai trò như thế nào trong công cuộc phòng, chống ung thư

Cuốn sách “Báo mạng điện tử - những vấn đề cơ bản” của PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang (NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2011) nêu tổng quan về lý luận chung của báo mạng điện tử, từ lịch sử ra đời cho tới quá trình hình thành và phát triển của báo mạng điện tử trên Thế giới và tại Việt Nam Bên cạnh đó, cuốn sách cũng cung cấp thêm thông tin về một số tờ báo mạng điện tử ở Việt nam hiện nay, trong đó chứa các thông tin hữu ích như: mô hình tổ chức, bộ máy tòa soạn, quy trình sản xuất của báo mạng điện tử

Sách “Báo mạng điện tử - đặc trưng và phương pháp sáng tạo” do tác giả Nguyễn Trí Nhiệm, Nguyễn Thị Trường Giang đồng chủ biên, xuất bản năm

2014 đề cập và làm rõ lịch sử ra đời, khái niệm báo điện tử, sự khác nhau giữa báo điện tử với trang thông tin điện tử; vai trò của báo điện tử trong đời sống xã hội Những đặc điểm của báo điện tử, đề cập đến tính đa phương tiện của báo điện tử - ưu điểm vượt trội của báo điện tử so với các loại hình báo chí khác Những thông tin bằng văn bản, hình ảnh, âm thanh cùng xuất hiện trên trang chủ của báo điện tử luôn tạo sự hấp dẫn, sống động với công ch ng [9]

Sách “Cơ sở lý luận báo chí” tập thể tác giả Tạ Ngọc Tấn (chủ biên), Trịnh Đình Thắng, Đinh Thế Huynh và Lê Mạnh Bỉnh xuất bản năm 2007 đề cập các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí; những quy định, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác báo chí Cuốn sách cho rằng báo chí là sản phẩm thuộc kiến tr c thượng tầng,

ra đời và phát triển do nhu cầu thông tin của xã hội Báo chí được sử dụng như một phương tiện tuyên truyền, giáo dục, cổ động nhân dân; mặt khác, nó trở thành diễn đàn của mọi người về các lĩnh vực của đời sống xã hội [15]

Cuốn sách “Báo chí và dư luận xã hội” của PGS.TS Nguyễn Văn Dững (NXB Lao động, Hà Nội năm 2011) phân tích rõ mối quan hệ tác động của báo chí và dư luận xã hội Trong đó, khẳng định báo chí có vai trò định hướng

dư luận xã hội Qua những phân tích của tác giả trong sách đã cho thấy sự tương tác giữa chủ thể - khách thể (công ch ng - nhóm đối tượng truyền thông) càng nhiều, tần suất tương tác càng cao, các tương tác bình đẳng bao nhiêu thì năng lực và hiệu quả truyền thông cao bấy nhiêu [10]

Tác giả đã nghiên cứu Cuốn sách “Đạo đức nghề nghiệp của nhà báo” của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang (Nhà xuất bản Chính trị - Hành chính, năm 2011, Hà Nội) để r t ra những điều nhà báo chân chính cần có [8]

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Luận văn tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá tác động của báo điện tử đối với hoạt động phòng chống ung thư Từ đó, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động thông tin, truyền thông trên báo điện tử đối với công tác phòng chống ung thư

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, luận văn sẽ thực hiện các nhiệm vụ:

- Một là, Hệ thống hóa và cập nhật một số vấn đề lý luận về báo điện tử

về công tác chỉ đạo phòng, chống ung thư của Chính phủ, Bộ Y tế

- Hai là, Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng thông tin trên báo điện tử đối với hoạt động chỉ đạo, điều hành Chính phủ, Bộ Y tế về phòng, chống ung thư Trên cơ sở đó, đặt ra vấn đề phối hợp giữa việc phổ biến thông tin về phòng chống dịch, bệnh với sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ,

Bộ Y tế

- Ba là, Trên cơ sở đó luận văn đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác thông tin, truyền thông của báo điện tử đối với hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Bộ Yế về phòng, chống ung thư ở nước ta

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu quản lý thông điệp phòng chống ung thư trên báo mạng điện tử

4.2 Phạm vi và thời gian nghiên cứu

Luận văn khảo sát quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử ở nước ta hiện nay, cụ thể qua khảo sát trên 03 báo mạng điện

tử, gồm: dantri.com.vn, tuoitre.vn, suckhoedoisong.vn

Thời gian khảo sát: Từ tháng 6/2020 đến tháng 6/2021

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn dựa trên những nguyên lý của phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa duy vật lịch sử và trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Luận văn nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tiếp cận như:

- Lý thuyết truyền thông;

- Lý thuyết khoa học lãnh đạo quản lý;

- Lý thuyết báo chí học;

- Và các lý thuyết khác

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp và thao tác nghiên cứu cụ thể để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu như:

- Phương pháp nghiên cứu văn bản: là một quá trình bắt đầu từ thu

thập, chọn lọc, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu văn bản để phục vụ nghiên cứu Các tài liệu được tác giả ch trọng hàng đầu là các văn bản trong hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Bộ Y tế về phòng, chống ung thư ở nước ta

- Phương pháp khảo sát, so sánh, đối chiếu, đánh giá: Để tìm hiểu thực

trạng hoạt động chỉ đạo, điều hành thông tin về phòng, chống ung thư tại 3 báo điện tử ở nước ta Tác giả khảo sát tại Báo Tuổi trẻ, Báo Dân trí và Báo điện tử Sức khỏe và Đời sống Luận văn tìm hiểu về hoạt động quản lý thông

điệp truyền thông về phòng, chống ung thư ở nước ta mà các báo điện tử trên cập nhật Việc sử dụng các thao tác nghiên cứu này gi p cho tác giả luận văn tìm ra những điểm tương đồng cũng như khác biệt giữa các báo

- Phương pháp phân tích nội dung: Phân tích các dữ liệu khảo sát về

định tính để trả lời các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra Quá trình khảo sát thực tiễn hoạt động của các đơn vị báo chí, hay khi nghiên cứu các tài liệu văn bản, tác giả luôn sử dụng phương pháp phân tích, đánh giá các dữ liệu, các thông tin mang tính định lượng và định tính

- Phương pháp phỏng vấn sâu (Phỏng vấn chuyên gia): Lựa chọn các

chuyên gia tiêu biểu, phỏng vấn, ghi rõ biên bản để lấy nội dung làm cơ sở phân tích, minh chứng cho các đánh giá

6 Điểm mới luận văn

- Hệ thống hóa và cập nhật một số vấn đề lý luận về báo điện tử về công tác chỉ đạo phòng, chống ung thư của Chính phủ, Bộ Y tế

- Trên cơ sở phân tích và đánh giá chỉ ra được thực trạng công tác thông tin trên báo điện tử đối với hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Bộ Y tế về phòng, chống ung thư Trên cơ sở đó, nêu ra các vấn đề phối hợp giữa việc phổ biến thông tin về phòng chống ung thư với sự chỉ đạo, điều hành

- Trên cơ sở đó luận văn đưa ra một số đề xuất, kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác thông tin, truyền thông của báo điện tử đối với hoạt động chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Bộ Y tế, cơ quan liên quan về phòng, chống ung thư ở nước ta

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

7.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của báo điện tử đối với hoạt động tuyên truyền phòng, chống ung thư trong giai đoạn hiện nay

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn là tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành quản lý và cơ quan báo điện tử được khảo sát Luận văn góp phần gi p các cơ sở đào tạo, nghiên cứu báo chí truyền thông, các phóng viên, biên tập viên tham khảo, vận dụng

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục luận văn gồm 3 chương, 114 trang, cụ thể:

- Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản: Quản lý thông điệp phòng,

chống ung thư trên báo mạng điện tử

- Chương 2: Thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên

báo điện tử ở Việt Nam

- Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao quản lý thông

điệp phòng, chống ung thư trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN: QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÕNG, CHỐNG UNG THƯ TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

Trong cuốn “Truyền thông đại ch ng”, tác giả Tạ Ngọc Tấn có nêu rõ

“Thông điệp là những nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận Thực chất thông điệp là nhưng tâm tư, tình cảm, mong muốn, hiểu biết, ý kiến, đòi hỏi, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học kỹ thuật

đã được mã hóa theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống ký hiệu có ý nghĩa thực tế như là phương tiện để Việt hóa thông điệp Nó phải là hệ thống được cả bên phát và bên nhận cùng chấp nhận, cùng có chung cách hiểu Trong đời sống xã hội loài người tồn tại nhiều hệ thống ý hiệu khác nhau như tiếng nói, chữ viết trong ngôn ngữ, hệ thống biển báo giao thông, hệ thống các

cử chỉ biểu đạt của con người ” [16]

Trong cuốn “Truyền thông - lý thuyết và kỹ năng cơ bản”, tác giả PGS.TS Nguyễn Văn Dững và PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng định nghĩa “Thông điệp chính là những tâm tư, tình cảm, mong muốn, đòi hỏi ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học kỹ thuật được mã hóa theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống này được cả hai bên phát và bên nhận cùng chấp nhận và có chung cách hiểu - tức là có khả năng giải mã Hình thức thông điệp là cách thông điệp được thiết kế (mã hóa) nhờ các yếu tố minh họa

như âm thanh, màu sắc, hình ảnh nhằm thu h t đối tượng nhận tin qua nhiều kênh, phương tiện khác nhau” [11]

Có ý kiến cho rằng, thông điệp là nội dung được thể thức dưới dạng văn bản, hành động hoặc sự tổng hợp các yếu tố như ngôn ngữ, hình ảnh, màu sắc, âm thanh của chủ thể, chứa đựng nội dung có ý nghĩa hướng vào đối tượng cụ thể với mong muốn đối tượng hiểu được điều đó

Như vậy, thông điệp là biểu hiện của những yếu tố mà nhà quản trị truyền thông muốn lưu lại trong tâm trí của đối tượng nhận tin, là những yếu

tố cần thiết để ảnh hưởng, duy trì hay làm thay đổi nhận thức, cảm x c và hành vi của đối tượng nhận tin Hình thức thông điệp là cách thông điệp được thiết kế (mã hóa) thông qua các yếu tố minh họa như âm thanh, màu sắc, hình ảnh nhằm thu h t đối tượng nhận tin qua nhiều kênh, phương tiện khác nhau Tùy theo đặc điểm của từng nhóm đối tượng nhận tin, điều kiện kĩ thuật của kênh và phương tiện truyền thông, mà nhà thiết kế có thể thiết kế hình thức thông điệp thích hợp

Khái niệm ung thư và phòng chống ung thư

Nguồn gốc của từ ung thư được cho là do bác sĩ người Hy Lạp, tên là Hippocrates (460-370 trước Công nguyên), người được coi là “Cha đẻ của Y học” Hippocrates đã sử dụng thuật ngữ carcinos và carcinom để mô tả các khối u hình thành và không loét Trong tiếng Hy Lạp, những từ này đề cập đến một con cua, rất có thể xuất phát của hai từ này từ những hình ảnh lan rộng giống như ngón tay từ một căn bệnh ung thư có hình dạng giống con cua Bác sĩ người La Mã, Celsus (28-50 TCN), sau này đã dịch thuật hai từ trên thành ung thư Galen (130-200 SCN), một bác sĩ Hy Lạp khác, đã sử dụng từ oncos (tiếng Hy Lạp có nghĩa là sưng tấy) để mô tả các khối u Mặc

dù từ tương tự con cua của Hippocrates và Celsus vẫn được sử dụng để mô tả các khối u ác tính, thuật ngữ của Galen ngày nay được sử dụng như một phần tên gọi của các chuyên gia ung thư, như bác sĩ chuyên khoa ung thư

(oncologists) (Nguồn tham khảo cancer.org)

Tại luận văn này, tác giả đồng thuận với quan điểm của GS.TS Nguyễn

Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K có nêu rõ trong cuốn Bài giảng về ung thư (2001, NXB Y học) [5], “Ung thư là bệnh lý ác tính của tế bào, khi bị kích thích bởi các tác nhân sinh ung thư, tế bào tăng sinh một cách vô hạn độ,

vô tổ chức và không tuân theo các cơ chế kiểm soát về phát triển của cơ thể”

Ung thư hay còn gọi là ”khối u ác tính” không phải là một bệnh mà là tên chung của một tập hợp rất nhiều bệnh có những đặc tính cơ bản giống nhau của bệnh ung thư và có khoảng hơn 200 bệnh ung thư khác nhau ở người

Đa số người bị ung thư hình thành các khối u Khác với khối u lành tính (chỉ phát triển tại chỗ thường rất chậm, có vỏ bọc xung quanh), các khối

u ác tính (ung thư) xâm lấn các tổ chức lành xung quanh giống như hình “con cua” với các càng cua bám vào các tổ chức lành trong cơ thể hoặc giống như

rễ cây lan trong đất Các tế bào của khối u ác tính có khả năng di căn tới các hạch bạch huyết hoặc các tạng ở xa hình thành các khối u mới và cuối cùng

Nhiều quốc gia trên thế giới đã có những giải pháp nhằm kiểm soát tình hình ung thư trong đó việc chủ động khám tầm soát phát hiện sớm ung thư là chìa khóa vàng để hạn chế tối đã việc tử vong do ung thư gây ra Khi người dân được phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm thì hiệu quả điều trị sẽ khả quan hơn

rất nhiều, thậm chí tỷ lệ khỏi 1 số bệnh lên tới hơn 90% mang lại nhiều lợi ích

về sức khỏe và giảm bớt gánh nặng về kinh tế

Tại Hội nghị thượng đỉnh thế giới về chống ung thư được tổ chức tại Paris năm 2000, các đại diện từ khắp các quốc gia trên thế giới đã tuyên bố

chọn ngày 4 tháng 2 là Ngày Ung thư Thế giới Mục đích của Ngày Ung thư

Thế giới là nâng cao nhận thức và hiểu biết về tất cả các khía cạnh của bệnh ung thư, và nhắc nhở các chính phủ trên toàn thế giới về vấn đề này

Khi tình hình mắc và tử vong vì ung thư tại Việt Nam có xu hướng gia tăng, Chính phủ và các Bộ, Ban, ngành cùng các cơ quan chuyên môn thực hiện các biện pháp mạnh mẽ để kiểm soát và ngăn chặn tình trạng mắc và tử vong vì ung thư

Trong cuốn Bài giảng về ung thư học (2001, NXB Y học) [5,tr 8], GS.TS Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K có nêu rõ “Tác nhân sinh ung thư chủ yếu và từ bên ngoài môi trường (80%) tác nhân nội sinh rất

ít, vì vậy, phòng bệnh ung thư có hiệu quả khi ngăn chặn các tác nhân do môi trường tác động vào đời sống con người: Ngừng h t thuốc lá, chế độ dinh

dư ng vệ sinh an toàn hợp lý, chống lạm dụng các hóa chất công nghiệp, chống ô nhiễm môi trường, phòng bệnh nghề nghiệp…sẽ làm giảm tỷ lệ mắc ung thư Một số loại ung thư có liên quan đến virut đã được áp dụng vacxin phòng bệnh như vacxin phòng viêm gan B, đang nghiên cứu vacxin phòng Esptein – Barr gây ung thư vòm họng và U lymphô…”

Như vậy, có thể hiểu phòng, chống ung thư là việc làm cần thiết và tối quan trọng để triển khai các biện pháp mà cơ quan chuyên môn đưa ra hướng dẫn và khuyến cáo người dân làm theo nhằm hướng đến mục tiêu kiểm soát tình hình mắc và tử vong vì ung thư trong những năm tiếp theo

Khái niệm quản lý và quản lý thông điệp phòng chống ung thư

Theo nhà khoa học chính trị, nhà triết học Mỹ, Mariparker Follit (1868 – 1933), thì: “Quản lý là một nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác”

Theo Fredrich Winslow Taylor trong cuốn sách “Các nguyên tắc quản

lý theo khoa học” Theo ông thì người quản lý phải là nhà tư tưởng, nhà lên

kế hoạch chỉ đạo tổ chức công việc

Trong cuốn “Khoa học Tổ chức và Quản lý”, tác giả Đặng Quốc Bảo nếu rõ quan điểm: “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn

và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể” [3]

Từ các định nghĩa được nhìn nhận từ nhiều góc độ, tất cả các tác giả đều thấy 4 vấn đề cốt lõi cấu thành nên quản lý, Một là, chủ thể quản lý Hai

là, đối tượng quản lý Ba là, nội dung quản lý Bốn là, phương pháp quản lý, chính là trả lời các câu hỏi: Ai quản lý ?(Chủ thể quản lý); Quản lý ai? (Khách thể quản lý); Quản lý những gì? (Nội dung quản lý); Quản lý như thế nào? (Phương thức quản lý) Từ đó tác giả Luận văn cho rằng, quản lý là sự tác động, kiểm soát liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện khách quan

Quản lý thông điệp phòng chống ung thư là sự tác động, kiểm soát liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt động truyền thông phòng chống ung thư nhằm mục tiêu thông tin, tập hợp, giáo dục, duy trì hay làm thay đổi nhận thức, cảm x c và hành vi, thuyết phục và tổ chức đông đảo công ch ng xã hội tham gia giải quyết các vấn đề về phòng chống ung thư

1.1.2 Khái niệm báo mạng điện tử và quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử

- Báo mạng điện tử

Ngày 19/11/1997, Việt Nam chính thức nối mạng Internet Chỉ sau một

tháng nối mạng, ngày 31/12/1997, tạp chí Quê hương (tạp chí của Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài trực thuộc Bộ Ngoại giao của Việt Nam) có địa chỉ http://quehuongonline.vn đã trở thành tờ báo mạng điện tử ở nước ta Tạp chí chủ yếu phục vụ nhu cầu cộng đồng người Việt Nam định cư, sinh sống ở nước ngoài

Trước thế mạnh của báo mạng điện tử, ngay sau đó hàng loạt các cơ quan báo chí đã tiến hành thử nghiệm và lần lượt xuất bản ấn phẩm của mình trên mạng Interner Kể từ cuối năm 1997 đến nay, báo mạng điện tử Việt Nam

đã chứng minh được vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội của đất nước Báo mạng điện tử ra đời đã tạo ra bước ngoặt trong quá trình truyền tin

và tiếp nhận thông tin, trong đó nổi bật là tính đa phương tiện mà các loại hình báo chí trước đó không có Đây là loại hình báo chí tuy ra đời sau báo in, phát thanh, truyền hình, nhưng phát triển nhanh chóng và có nhiều ưu điểm của các loại hình báo chí khác, ngày càng trở thành phương tiện chiếm ưu thế trong truyền thông và công luận, mang lại hiệu quả xã hội to lớn khi cung cấp, cập nhật lượng thông tin lớn trong nước và quốc tế cho độc giả

Tại nhiều quốc gia, cho đến hiện tại có nhiều thuật ngữ khác nhau về báo mạng điện tử như: “Online Newspaper” (báo trực tuyến); “Cyber Newspaper” - báo mạng, “Internet Newspaper” - báo chí Internet, báo mạng

điện tử Ở Việt Nam hiện đang tồn tại nhiều cách gọi khác nhau đối với loại

hình báo chí này như báo điện tử, báo trực tuyến, báo mạng, báo Internet, báo mạng điện tử… Cụ thể, trong các văn bản pháp quy của Nhà nước và trong Luật Báo chí nước ta đang sử dụng thuật ngữ “báo điện tử” Có thể nói, “báo

điện tử” đang là cách gọi được sử dụng phổ biến nhất ở nước ta hiện nay

Tại Điều 3, Chương 1 của Luật Báo chí năm 2016 số 103/2016/QH13 ngày 05 tháng 4 năm 2016 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2017 cũng có định nghĩa như sau: “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng,

gồm báo điện tử và tạp chí điện tử”.Trong nghiên cứu này tác giả sẽ dùng thuật ngữ “báo mạng điện tử”

Trong cuốn sách “Báo mạng điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo” của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhóm tác giả đã đưa ra khái niệm

như sau: “Báo mạng điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới hình

thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có ưu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phương tiện và tương tác cao” [9]

Đặc trưng của báo mạng điện tử

Nếu như những báo in ra đời từ cách đây hàng trăm năm, hay các loại hình báo chí khác xuất hiện cũng đã lâu, khẳng định được chỗ đứng của mình thì báo mạng điện tử đến cuối thế kỉ XX mới ra đời Khi mới ra đời các trang báo mạng điện tử gặp không ít những khó khăn về đội ngũ những người làm báo mạng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ còn hạn chế Các tờ báo mạng điện tử phụ thuộc thông tin vào báo in, báo truyền hình, báo phát thanh

Phải đến năm 2005, báo mạng điện tử mới thực sự trưởng thành cả về mặt chất lẫn số lượng Các trang báo mạng điện tử đã thay đổi cả về nội dung

và hình thức để thu h t sự quan tâm của độc giả với giao diện mới, phong ph những hình ảnh sinh động, nội dung đa dạng đề cập đến nhiều vấn đề đời sống xã hội như: chính trị, kinh tế, văn hóa, sức khoẻ, giáo dục, thể thao, giải trí, pháp luật…

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật cũng như sự phát triển của công nghệ thông tin thì các trang báo mạng điện tử ngày càng đáp ứng được nhu cầu của công ch ng về thông tin mới, nóng hổi, hấp dẫn, giải trí, văn nghệ Mặc dù là loại hình báo chí ra đời muộn hơn nhưng báo mạng điện tử đặc điểm vượt trội, mặc dù ra đời sau các loại hình báo chí khác, nhưng báo điện

tử có đầy đủ những đặc trưng cơ bản của báo in, báo nói, báo hình (đọc, nghe, nhìn hoặc thực hiện đồng thời ba loại hình thông tin)

Đặc biệt với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, báo điện

tử có những đặc trưng mới, nâng trình độ thông tin lên một bước cao hơn, độc giả có thể thuận tiện tiếp cận thông tin mọi l c mọi nơi một cách nhanh chóng với nhiều hình thức truyền tải đa dạng, phong ph nên tin trên báo điện tử được đón đọc, tiếp cận độc giả cả về chất lượng và số lượng Báo điện tử có những đặc trưng nổi bật:

Tính đa phương tiện

Trên một tờ báo mạng điện tử, thậm chí ngay trong từng tác phẩm báo mạng điện tử cũng có thể nhận thấy rõ sự tích hợp cả báo viết, báo phát thanh

và báo hình, chính vì vậy nhiều ý kiến cho rằng báo mạng điện tử là một loại hình báo chí tổng hợp, tích hợp nhiều công nghệ (multimedia)

Khi đọc báo mạng, độc giả có thể chủ động xem những tác phẩm mình quan tâm ở bất kì trang nào giống như báo in Chỉ cần thiết bị có kết nối Internet là người đọc có thể truy cập mọi l c, mọi nơi, không bị giới hạn bởi không gian, thời gian và số lượng trang báo truy cập đọc cùng thời điểm Đồng thời, trong các tác phẩm báo mạng điện tử cũng không khó để nhận thấy sự xuất hiện của những hình ảnh rõ nét, đa chiều; video clip miêu tả, minh họa cho nội dung bài viết; và cả những âm thanh thực tế, sinh động Sự tích hợp này gi p cho báo mạng điện tử có được những yếu tố hấp dẫn của các loại hình báo chí khác, vì thế mà trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn và

có tính thuyết phục cao

Khác biệt so với báo in, báo điện tử có khả năng liên tục cập nhật thông tin mới với diện tích, thời lượng không hạn chế; có thể sửa chữa, bổ sung, thay đổi vị trí tin, bài trên trang báo ngay, không có rào cản tiếp cận thông tin đến với bạn đọc vì lý do in ấn, phát hành như báo in Cũng do tính đa phương tiện, báo điện tử có lợi thế hơn phát thanh, truyền hình ở chỗ đối với một thông tin, ta có thể tiếp nhận bằng cả đọc, nghe, nhìn từ một đến nhiều lần, miễn là nguồn phát được duy trì

Tính thời sự, thường xuyên và phi định kỳ:

Với báo in muốn thông tin cho bạn đọc phải lệ thuộc vào thời gian duyệt bài, in ấn, xuất bản Báo phát thanh và truyền hình phụ thuộc vào khung giờ, thời lượng phát sóng Và báo điện tử thì lại hoàn toàn ngược lại, bạn đọc không cần phải chờ đợi đến ngày, đến giờ mới có được thông tin

Nhờ vào sự phát triển của công nghệ và đặc biệt là vai trò của Internet, đội ngũ phóng viên, biên tập viên có thể dễ dàng khai thác và cập nhật thông tin từ sự kiện, viết bài và gửi về toà soạn để kiểm duyệt một cách nhanh chóng và đăng tải Thực tế cho thấy các nhà báo còn có thể đưa tin cùng l c với sự kiện, cập nhật từng ph t diễn biến một nội dung, vấn đề cụ thể đặc biệt

là các vấn đề đang được dư luận quan tâm ví dụ như diễn biến vụ việc gây hoang mang trong dư luận … Với các loại hình báo chí nói chung, báo mạng điện tử nói riêng thì tính thời sự là một trong những tiêu chí mà bất kỳ báo nào cũng mong đạt tới, bởi việc cập nhật được những thông tin mới nhất, thời

sự nhất thì thường tỷ lệ thuận với việc thu h t được lượng độc giả

Qua khảo sát cho thấy các báo điện tử ở Việt Nam hầu hết đều đưa thông tin đề cập đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, mỗi báo thường

có trên dưới 10 chuyên mục về mọi khía cạnh, với những sự kiện quan trọng, các thông tin mang tính thời sự đều được đăng tải trên giao diện chính, vị trí thu h t người đọc để dễ dàng tìm kiếm ngay khi mở trang báo Chẳng hạn như các thông tin liên quan đến ung thư, đây là vấn đề được hầu hết độc giả ở mọi lứa tuổi quan tâm, nhiều báo có chuyên mục riêng về nội dung này với thiết kế tạo sự ch ý cho người tiếp cận thông tin

Báo Sức khỏe đời sống suckhoedoisong.vn là cơ quan ngôn luận của

Bộ Y tế nên các thông tin cập nhật liên quan đến ung thư và những hướng dẫn phòng ngừa ung thư, những nội dung này được đăng tải trong chuyên mục Y học 360 ngay tại giao diện chính của trang báo (trang chủ)

Báo điện tử Dân trí Dantri.com.vn cũng có chuyên mục Ung thư được

đưa vào trong mục Sức khỏe ngay tại thanh thiết kế với giao diện bắt mắt, thu

h t người xem

Báo Tuổi trẻ tuoitre.vn trong chuyên mục “Y tế” thường xuyên đăng tải các tin, bài, ảnh có nội dung liên quan đến phòng chống ung thư và khi truy cập vào mục đó thì tuyến các tin bài liên quan đến bệnh ung thư sẽ xuất hiện

Ung thư là một trong rất nhiều nội dung được công ch ng quan tâm Các thông tin được đăng tải trên báo mạng điện tử lại càng thu h t người đọc

vì sự thuận tiện, dễ dàng truy cập và nắm bắt nhiều thông tin, nhất là những thông tin mang tính thời sự của xã hội

Đặc biệt không chỉ cập nhật thông tin mang tính thời sự một cách nhanh chóng, gần như là cập nhật ngay lập tức thì các thông tin trên báo mạng điện tử còn được đăng tải thường xuyên, liên tục, phi định kỳ Không như báo

in, mỗi tin được giới hạn bởi số từ, số trang, khuôn khổ báo; không như báo phát thanh và truyền hình phải có khung thời lượng nhất định Bởi quy trình sản xuất thông tin báo mạng điện tử không trong khuôn khổ phức tạp nên có thể cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung bất kỳ l c nào mà không hạn chế về

số lượng Tuy nhiên các tác phẩm báo điện tử thường được thể hiện với sự kết hợp của nhiều yếu tố từ hình ảnh, nội dung, video, âm thanh do đó phóng viên chủ động để các nội dung đăng tải ngắn gọn, đủ ý, x c tích vì giới hạn một bài hoặc một tin trên báo điện tử chỉ mang tính tương đối

nhu cầu của công ch ng Chính vì có số lượng công ch ng theo dõi thường xuyên, đông đảo cùng với sự phát triển của Internet và công nghệ nên việc tương tác giữa cơ quan báo chí, nhà báo, với người tiếp nhận thông tin được diễn ra hết sức thuận tiện, đơn giản Báo điện tử ra đời và phát triển mạnh mẽ làm giảm đi những hạn chế của các hình thức tương tác cũ của các loại hình báo chí khác Ngay sau mỗi tác phẩm báo chí đăng trên trang báo mạng điện

tử đều có mục phản hồi Bạn đọc có thể gửi phản hồi ngay lập tức tới tòa soạn

mà không cần tra cứu thông tin địa chỉ hay viết tay, và chờ đợi phản hồi như trước đây với báo giấy Tòa soạn báo điện tử cũng sẽ có sự tương tác ngược lại vì họ tiếp nhận được thông tin của bạn đọc ngay lập tức và có thể tiếp tục quá trình tương tác Điều này khó thấy trên báo hình, phát thanh hay báo giấy

Không chỉ đơn thuần là sự tương tác giữa độc giả với toà soạn, mà báo mạng điện tử, còn có thể thấy sự tương tác nhiều chiều giữa độc giả với nhà báo, độc giả với độc giả, hay độc giả với nhân vật trong tác phẩm báo chí Chính sự tương tác đa chiều này đã gi p báo điện tử ngày càng thu h t độc giả hơn

Quản lý thông điệp phòng chống ung thƣ trên báo mạng điện tử

Từ các khái niệm đã nêu ở trên, quản lý thông điệp trên báo mạng điện

tử là sự điều khiển, chỉ đạo, kiểm soát bằng quyền lực một cách có tổ chức, có định hướng, mục đích của chủ thể quản lý đến quá trình của hoạt động truyền thông trên báo điện tử nhằm đạt mục tiêu thông tin, chia sẻ tâm tư, tình cảm, lôi kéo và tập hợp, giáo dục, thuyết phục và tổ chức đông đảo công ch ng xã hội tham gia giải quyết các vấn đề kinh tế - văn hóa - xã hội

Quản lý thông điệp phòng chống ung thư trên báo mạng điện tử là sự tác động, kiểm soát liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hoạt động truyền thông phòng chống ung thư trên báo mạng điện tử nhằm mục tiêu tuyên truyền, cung cấp thông tin, tập hợp, giáo dục, duy trì hay làm thay đổi nhận thức, cảm x c và hành vi, thuyết

phục và tổ chức đông đảo công ch ng xã hội tham gia giải quyết các vấn đề

Thứ nhất, thể hiện vai trò của cơ quan chức năng và tầm quan trọng khi

có sự nâng cao nhận thức chung của toàn xã hội

Tại Việt Nam, trên 80% bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh ung thư ở giai đoạn muộn chủ yếu là do chưa hiểu biết đ ng về phòng và phát hiện sớm bệnh ung thư Vì vậy, công tác truyền thông phòng chống ung thư cho người dân nhằm nâng cao nhận thức để thực hiện hành vi có lợi cho sức khỏe, phát hiện sớm và điều trị tích cực là một trong những hoạt động quan trọng cần được cộng đồng quan tâm đ ng mức Theo ghi nhận tại cơ sở y tế chuyên khoa như Bệnh viện K – Bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về phòng ngừa, điều trị ung thư thì tỷ lệ người dân chủ động đến khám tầm soát ung thư có xu hướng gia tăng, đó cũng chính là một trong những lý do số người mắc bệnh được phát hiện cũng gia tăng Tuy nhiên khi được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm thì sẽ gi p giảm thiểu tỷ lệ tử vong Để đạt được những thành công ban đầu trong công tác truyền thông nâng cao nhận thức người dân về phòng chống ung thư, Việt Nam phát huy tối đa sự đoàn kết xã hội gắn liền với lợi ích, vai trò, trách nhiệm của tất cả các chủ thể trong xã hội

Kiểm soát ung thư không là câu chuyện của cá nhân nào, quan niệm

“Ung thư là án tử” đã ăn sâu vào nhận thức của nhiều người, để tháo g rào cản đó thì cần cần có sự vào cuộc mạnh mẽ tác động trực tiếp đến cả cộng đồng, cần từng bước th c đẩy cá nhân có ý thức đối với lợi ích cộng đồng;

th c đẩy trách nhiệm xã hội của các quốc gia với từng cá nhân

Hội nghị cấp cao tháng 9 năm 2011 Đại Hội đồng Liên hợp quốc đã ra

Tuyên bố chính trị khẳng định các bệnh không lây nhiễm chủ yếu gồm bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường và COPD là một thách thức lớn của thế kỷ XXI, làm suy giảm sự phát triển kinh tế toàn cầu và đe dọa tiến trình thực hiện các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ Liên hợp quốc đã kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên cần nỗ lực xây dựng và thực thi kế hoạch quốc gia để dự phòng và kiểm soát các bệnh không lây nhiễm nói trên, đặc biệt là bệnh ung thư Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế đã thực hiện chương trình Mục tiêu quốc gia về phòng chống các bệnh không lây nhiễm trong đó có triển khai đồng bộ nhiều hoạt động nhằm kiểm soát bệnh ung thư

Tại một số quốc gia có nền Y học phát triển như Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc cho thấy khi công tác truyền thông tạo sự gắn kết trong suy nghĩ của cộng đồng, cùng nâng cao nhận thức và ý thức chủ động phòng, chống ung thư tốt hơn thì sẽ có kết quả khả quan hơn, tỷ lệ tử vong do ung thư tại các quốc gia này đã giảm trong những năm gần đây

Theo Ghi nhận ung thư toàn cầu Globocan, năm 2020 Việt Nam xếp thứ 91/185 về tỉ suất mắc mới và thứ 50/185 về tỉ suất tử vong trên 100.000 người Thứ hạng này tương ứng của năm 2018 là 99/185 và 56/185 Như vậy, có thể thấy tình hình mắc mới và tử vong do ung thư ở Việt Nam đều đang tăng nhanh Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là Việt Nam không đạt được hiệu quả trong công tác kiểm soát ung thư Bởi có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc gia tăng tỷ lệ mắc và tử vong vì ung thư Hiện nay dân số Việt Nam đang là gần 97,8 triệu người, đứng thứ 15 trên thế giới Dân số tăng lên dẫn tới tăng số người mắc và tử vong do ung thư

Cùng với đó Việt Nam đang đối mặt với sự già hóa dân số, tuổi thọ trung bình là 73,6 tuổi, tuổi càng cao, thời gian tiếp x c với các yếu tố nguy cơ càng dài thì tỉ lệ mắc ung thư càng cao Về các yếu tố về hành vi lối sống, lạm dụng rượu bia, hạn chế vận động là nguyên nhân có thể gây ra các loại ung thư

Và một trong những thực tế là dù tỷ lệ mắc có gia tăng nhưng cũng đồng

nghĩa với việc người dân đã có ý thức hơn trong bảo vệ sức khỏe, chủ động phòng ngừa, tầm soat ung thư Trong những năm gần đây việc tầm soát ung thư tại các cộng đồng dân cư đã trở thành hoạt động thường kỳ tại rất nhiều địa phương, không thể không nhắc tới giá trị vì cộng đồng, sự đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau của người Việt Nam đang đem lại những hiệu quả thực tế

Thứ hai, vai trò của báo chí trong đời sống nói chung và trong phòng

chống ung thư nói riêng

Báo chí không chỉ phổ biến, tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn là cầu nối phản ánh những tâm tư, nguyện vọng của người dân với các cơ quan công quyền Trong đó với những đặc trưng và ưu điểm của mình, báo mạng điện tử đã, đang giữ vững và phát huy vai trò của mình Cùng một vấn đề, cùng một nội dung những mỗi cơ quan báo chí sẽ có những cách truyền tải thông tin, khai thác thông tin để đưa đến công ch ng ở những khía cạnh khác nhau

Như Báo suckhoedoisong.vn là cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế, hầu hết những thông tin liên quan đến sức khỏe đều được đăng tải nhanh chóng, chi tiết trên trang báo này Như những tin tức về phòng chống ung thư, Báo Sức khỏe đời sống thường xuyên cập nhật Chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế về các chương trình phòng chống ung thư và các bệnh không lây nhiễm, đây cũng là kênh thông tin, phát ngôn chính thức của Bộ Y tế trước những thông tin này Chính bởi vì nhu cầu cập nhật thông tin của người dân, nên ngày càng có nhiều thông tin được các cơ quan báo chí khai thác dưới nhiều khía cạnh, đa chiều Chính bởi vậy sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị báo chí sẽ có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, số lượng thông tin đến người đọc một cách hiệu quả Bên cạnh Báo Sức khỏe đời sống thì báo Dantri.vn, tuoitre.vn đều khẳng định được vị thế và uy tín của mình đối với người dân

Điển hình như trong công tác thông tin tuyên truyền về phòng, chống ung thư, 03 báo mạng điện tử mà tác giả Luận văn khảo sát của Luận văn đều

đang làm tốt vai trò của mình trong việc thông tin và truyền tải thông điệp phòng, chống ung thư

Ngày 18 tháng 9 năm 2019 tại Hà Nội, Bộ Y tế, Viện Ung thư Quốc gia, Bệnh viện K tổ chức Hội thảo Quốc gia về phòng chống ung thư lần thứ XIX Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Viện ung thư Quốc gia, hiện là Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, với

sự chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống ung thư, công tác thông tin, tuyên truyền về phòng, chống ung thư được triển

đã đạt hiệu quả đáng khích lệ, việc cập nhật các tin tức về phòng chống ung thư ngày càng thường xuyên, rộng rãi dưới nhiều hình thức truyền thông khác nhau đặc biệt trên báo mạng điện tử, nền tảng xã hội tạo thành kênh truyền thông trực tiếp trong cộng đồng Điển hình là tỷ lệ người dân đến khám tầm soát ung thư tại các cơ sở y tế gia tăng, người dân được tiếp cận với các thông tin hữu ích nhằm nâng cao sức khỏe, ngăn ngừa ung thư

Tuy nhiên với nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, báo mạng điện tử nói riêng càng phải phát huy vai trò của mình trong việc vừa nâng cao nhận thức người dân thay đổi thói quen để phòng chống ung thư; vừa đưa ra những cảnh báo, hậu quả nếu người dân tin vào những phương pháp, lời khuyên thiếu khoa học để phòng ngừa, chữa trị bệnh ung thư

Vai trò tích cực của truyền thông là không thể phủ nhận, song để kiểm soát các thông tin, tránh tác động tiêu cực của truyền thông thời đại 4.0 trên trang mạng xã hội thì các cơ quan báo chí chính thống cần phát huy vai trò định hướng, cung cấp thông tin tin cậy, chính xác để làm chủ trong việc định hướng dư luận xã hội

1.2.2 Đặc điểm của quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử

Xuất phát từ khái niệm, có thể thấy hoạt động quản lý có những điểm chung cơ bản sau đây:

Quản lý là hoạt động tất yếu: Khi cùng thực hiện một vấn đề, cùng

triển khai một hay nhiều hoạt động giữa nhiều cá thể/đơn vị khác nhau thì việc có cơ quan quản lý, kiểm soát là điều tất yếu cần phải có Quản lý là hoạt động quan trọng trong việc đảm bảo sự vận hành trơn tru của một tổ chức hay

bộ máy Quản lý phản ánh mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và khách thể

quản lý, trong đó chủ thể quản lý là người đại diện có quyền đưa ra mệnh lệnh

và trách nhiệm liên kết, phối hợp những hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân hướng tới mục tiêu chung nhằm đạt được kết quả nhất định trong quản lí, khách thể quản lý là đối tượng thực thi các mệnh lệnh

Quản lý tác động bằng quyền lực: Phải có sự phân định rõ ràng chức

năng, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ của những người tham gia hoạt động Phải có quyền lực thì chủ thể quản lý mới bảo đảm sự phục tùng của cá nhân với cơ quan, tổ chức Quyền lực là phương tiện quan trọng để chủ thể quản lí điều khiển chỉ đạo cũng như bắt buộc các đối tượng quản lí thực hiện các yêu cầu, mệnh lệnh của mình Quyền lực được hình thành dựa trên uy tín, khả năng chuyên môn và các quan hệ xã hội khác

Quản lý bằng nhiều phương tiện đa dạng: Quản lý được thực hiện dưới

nhiều hình thức khác nhau từ kiểm tra, đánh giá, yêu cầu thực hiện mệnh lệnh

… Nhưng nhìn chung quản lý thường theo quy trình gồm lập kế hoạch, xây dựng tổ chức; tổ chức thực hiện; giám sát kiểm tra và tổng kết, điều chỉnh

Quản lý là hoạt động phối hợp các nguồn lực: Quản lý cần có sự phối

hợp các nguồn lực để tạo nên sức mạnh tổng hợp trên cơ sở sức mạnh của từng bộ phận một cách hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu đề ra

- Đặc điểm cụ thể quản lý thông điệp phòng, chống dịch ung thư trên báo mạng điện tử

Quản lý thông điệp phòng chống ung thư trên báo mạng điện tử có những đặc điểm của quản lý nói chung vừa mang đặc điểm riêng mang tính đặc thù của báo chí, đó là:

Thứ nhất, cơ chế tổ chức và thực hiện của báo mạng điện tử đều dựa

trên quy định, chính sách, văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động thông tin

về phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử, đây cũng là cơ sở chính trị - pháp lý để cơ quan báo mạng điện tử và nhà báo/người làm báo thực hiện, hành động trong khuôn khổ chung muốn truyền tải thông tin về phòng, chống ung thư Việc tuân thủ đ ng pháp luật, đ ng định hướng của cơ quan báo chí

và nâng lực, đạo đức nghề nghiệp của người làm báo thì công tác truyền thông sẽ được nâng cao hiệu quả

Thứ hai, định hướng của đơn vị quản lý về nội dung phòng, ung thư

trên báo mạng điện tử Cùng là một nội dung về phòng chống ung thư nhưng

có vô vàn các khía cạnh để khai thác, các đề tài để mỗi người làm báo được thỏa sức lựa chọn, phân tích, xây dựng thông tin Đơn vị quản lý l c này sẽ phát huy vai trò của mình trong kiểm soát chủ đề, đề tài, thậm chí nội dung liên quan đến phòng, chống ung thư được phản ánh trong các tác phẩm báo mạng điện tử

Thứ ba, quản lý về con người Cụ thể ở đây là người làm báo, người

đóng góp vai trò trong cả quá trình xây dựng nội dung tác phẩm báo chí, đó

có thể là một hay nhiều người Người làm báo bên cạnh chuyên môn, nghiệp

vụ cần có đạo đức người cầm b t, và quan trọng nhất đó là phản ánh thông tin khách quan, đ ng sự thật, đứng ở góc nhìn đa chiều đánh giá vấn đề, đặc biệt

là những thông tin liên quan đến sức khỏe mang tính thời sự được nhiều người quan tâm như phòng, chống ung thư

Thứ tư, quản lý quy trình xây dựng thông điệp phòng, chống ung thư

trên báo mạng điện tử Dựa trên quy trình chung của quản lý thì việc quản lý quy trình xây dựng thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử có những nội dung cụ thể hơn, như sau: (1) Quản lý quá trình xác định chủ đề, đề tài khai thác và nội dung cần truyền tải; (2) Quản lý quy trình thu thập thông tin; (3) Quản lý việc thể hiện thông điệp về nội dung và hình thức thông qua

tác phẩm báo chí và tiến hành thể hiện tác phẩm; (4) Biên tập tác phẩm báo chí, duyệt xuất bản; (5) Tiếp nhận thông tin và phản hồi

Thứ năm, quản lý thông điệp phòng, chống ung thư đáp ứng nhu cầu

thông tin của toàn xã hội Các tác phẩm báo chí ra đời, các thông điệp phòng chống ung thư được đưa ra để hướng đến ai? Đó là hướng đến công ch ng Công ch ng là đối tượng tiếp nhận thông tin, chịu sự tác động của thông tin Những thông điệp về phòng, chống ung thư được đưa ra đều hướng đến công

ch ng Công ch ng chính là thước đo hiệu lực và hiệu quả của thông điệp Thông qua việc tiếp nhận thông tin, công ch ng chịu sự tác động từ thông điệp phòng, chống ung thư để từ đó dần nâng cao nhận thức, hình thành thói quen, thay đổi hành vi để hướng đến mục tiêu phòng chống ung thư Việc quản lý thông điệp phòng, chống ung thư cùng luôn cần có sự thay đổi, điều chỉnh phù hợp để đáp ứng như cầu của công ch ng,

Thứ sáu, kiểm tra, đánh giá hiệu quả các thông điệp phòng, chống ung

thư Đây là hoạt động không thể thiếu của mỗi quy trình quản lý nếu như hoạt động đó mong muốn đạt hiệu quả Trong quản lý thông điệp, đánh giá đ ng thông điệp sẽ phát huy hiệu lực, hiệu quả của thông điệp Đánh giá không

đ ng, thông điệp sẽ đi lệch hướng tôn chỉ, mục đích của tờ báo cũng như định hướng của Đảng, Nhà nước về phòng, chống ung thư

Thứ bảy, khen thưởng, kỷ luật Công tác quản lý sẽ đánh giá được việc

triển khai thông điệp phòng chống ung thư đạt hay không đạt hiệu quả, từ đó

có khen, có phạt Việc ghi nhận, biểu dương với các cá nhân, tập thể có những cống hiến, kết quả cao trong hoạt động xây dựng và truyền tải thông điệp phòng, chống ung thư là cần thiết Và ngược lại với cá nhân, tập thể vi phạm quy định pháp luật, đi ngược định hướng của đơn vị quản ký để lại hậu quả tác động đến nhận thức của công ch ng báo chí thì sẽ chịu trách nhiệm và hình thức kỷ luật thích đáng

1.3 Cơ sở chính trị - pháp lý của quản lý thông điệp phòng, chống ung thƣ trên báo mạng điện tử

1.3.1 Cơ sở chính trị

Ngày 31 tháng 02 năm 1992, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số

08/CT-TW về việc tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác báo chí, xuất bản [21].Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các cơ quan báo chí, truyền thông nước ta đã phát huy vai trò mạnh mẽ trong thông tin mọi mặt từ công tác tư tưởng, văn hóa, tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, như chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại Toàn bộ hệ thống báo chí, truyền thông trên tất cả các loại hình ở Việt Nam đều là cơ quan của các tổ chức đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội

- nghề nghiệp đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước Đảng lãnh đạo báo chí và truyền thông bằng việc định hướng “quy hoạch và sắp xếp lại hệ thống báo chí đáp ứng yêu cầu phát triển, bảo đảm thiết thực, hiệu quả”;

“các cơ quan truyền thông phải thực hiện đ ng tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ”; quy hoạch,đào tạo, bố trí cán bộ và đội ngũ người làm báo; giám sát kiểm tra hoạt động của các cơ quan báo chí, nhà báo và hội viên nhà báo; lãnh đạo việc tăng cường quản lý nhà nước về báo chí và truyền thông; lãnh đạo thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng bằng các chính sách, pháp luật của Nhà nước để “phát triển hiệu quả, lành mạnh hệ thống báo chí, xuất bản, phát thanh truyền hình đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ đất nước”

Nhằm khống chế tốc độ gia tăng tiến tới làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế tàn tật và tử vong sớm do mắc các bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh ung thư nhằm góp phần bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe của nhân dân và phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt ngày 20/3/2015 Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác, giai đoạn 2015 – 2025

Cụ thể, đến năm 2025, phấn đấu 70% người trưởng thành hiểu biết về các bệnh không lây nhiễm trong đó có bệnh ung thư Để thực hiện mục tiêu của Chiến lược nhằm kiểm soát bệnh ung thư cần tăng cường thực thi, bổ sung và hoàn thiện các chính sách, quy định pháp luật về kiểm soát yếu tố nguy cơ và

th c đẩy các yếu tố tăng cường sức khỏe để phòng, chống ung thư Bên cạnh

đó, sử dụng mạng lưới thông tin truyền thông từ Trung ương tới địa phương để tuyên truyền, phổ biến, vận động các cấp, các ngành, đoàn thể và người dân thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật, các hướng dẫn, khuyến cáo về phòng, chống bệnh ung thư Vận động xây dựng cộng đồng nâng cao sức khỏe phù hợp với từng vùng miền và từng nhóm đối tượng

Chiến lược nêu rõ cần tăng cường hệ thống cung cấp dịch vụ và chuyên môn kỹ thuật y tế, trong đó, các cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (công lập và ngoài công lập) từ Trung ương đến cấp xã tổ chức các hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị, quản lý các bệnh ung thư

và trong các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, quản lý sức khỏe tại các trường học, cơ quan, xí nghiệp Bên cạnh đó, tăng cường phát hiện, điều trị, quản lý tại trạm y tế xã và cộng đồng cho người mắc bệnh ung thư theo quy định, bảo đảm cung cấp dịch vụ quản lý, theo dõi và chăm sóc liên tục cho người bệnh Đồng thời, tăng cường hiệu quả hoạt động của lĩnh vực y tế dự phòng trong kiểm soát yếu tố nguy cơ và các tình trạng tiền bệnh để dự phòng các bệnh ung thư

Triển khai thực hiện Chiến lược, trong giai đoạn 2015-2020 đã có nhiều văn bản, chính sách quan trọng được ban hành Thủ tướng đã phê duyệt Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số giai đoạn 2016-2020 trong đó có các hoạt động phòng, chống bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khỏe tâm thần

Thực hiện Nghị quyết số 20 ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 12 về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới, Bộ Y tế đã phối hợp xây dựng và

tổ chức triển khai đồng bộ các chương trình, đề án từ Trung ương đến cơ sở nhằm đạt được mục tiêu triển khai dự phòng, quản lý điều trị bệnh không lây nhiễm tại các trạm y tế xã, phường trên toàn quốc Tại Hội thảo xây dựng Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh không lây nhiễm và các rối loạn sức khỏe tâm thần giai đoạn 2021-2025, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế chia sẻ, để triển khai thực hiện chiến lược quốc gia trên, Bộ Y tế cần tiếp tục phối hợp với các Bộ, Ngành xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch phòng, chống bệnh không lây nhiễm và các rối loạn tâm thần cho giai đoạn 2021-2025 Việc xây dựng Kế hoạch giai đoạn tới có đề cập tới truyền thông như sau: “Phải tổ chức hiệu quả các hoạt động truyền thông nâng cao sức khỏe đặc biệt là truyền thông, hướng dẫn, hỗ trợ người dân biết

tự phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh để đi khám, chữa kịp thời, biết tuân thủ điều trị tại nhà khi mắc bệnh.”

Ngày 02/9/2018, Thủ tướng đã ký Quyết định phê duyệt Chương trình sức khỏe Việt Nam nhằm kết nối và thực hiện đồng bộ các đề án, chương trình về bảo vệ, nâng cao sức khoẻ và tầm vóc người Việt Nam, gắn với phát triển y tế cơ sở, phòng chống các yếu tố nguy cơ và dự phòng bệnh không lây nhiễm Trong Chương trình sức khỏe Việt Nam, truyền thông là một trong những hoạt động xuyên suốt cho chuỗi các hoạt động được phê duyệt

“Cuộc chiến” phòng chống ung thư đã kéo dài suốt nhiều năm qua, ngay từ đầu Đảng, Nhà nước chỉ đạo báo chí phát huy cao nhất vai trò, trách nhiệm với xã hội Báo chí luôn gắn liền với vấn đề tự do tư tưởng, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí Do đó việc quản lý nhà nước

về báo chí vừa gi p cho báo chí phát huy sức mạnh của mình nhằm phục vụ

sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước mà vẫn bảo đảm tự do báo chí trong khuôn khổ pháp luật

1.3.2 Cơ sở pháp lý

Đối với lĩnh vực báo chí: Sự ra đời của Luật Báo chí ngày 28 tháng 12

năm 1989 đánh dấu một mốc quan trọng trong quản lý nhà nước bằng pháp luật Trong những năm qua, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về báo chí của nước ta từng bước được cập nhật, bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện cho phù hợp với thực tiễn của hoạt động báo chí Việt Nam

Pháp luật được xem là phương tiện cơ bản để thực hiện chức năng quản

lý nhà nước về báo chí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động báo chí, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí là sự tác động có tổ chức và được điều chỉnh bằng pháp luật, trên cơ sở quyền lực nhà nước đối với hoạt động báo chí do các cơ quan có thẩm quyền trong hệ thống hành pháp từ Trung ương đến cơ sở

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực báo chí cơ bản đủ các hình thức văn bản được quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gồm: Hiến pháp, Luật Báo chí, Pháp lệnh, Lệnh của Chủ tịch nước, các nghị quyết, nghị định của Chính phủ, quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, quyết định, chỉ thị

Tại Quyết định số 362-QĐ/TTg ngày 3-4, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Ph c ký phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025, nhằm sắp xếp hệ thống báo chí, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý

báo chí để phát triển hệ thống các loại hình báo chí hiện nay

Mục tiêu của Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025 mới được phê duyệt cũng nhằm xây dựng một số cơ quan báo chí chủ lực, đa phương tiện làm nòng cốt, có vai trò định hướng dư luận xã hội, thông tin đối ngoại Đồng thời sắp xếp hệ thống báo chí, khắc phục tình trạng chồng chéo, đầu tư dàn trải, buông lỏng quản lý, hoạt động xa rời tôn chỉ, mục đích; gắn với việc xác định rõ trách nhiệm lãnh đạo, quản lý báo chí của các cấp ủy Đảng, chính quyền, nhất là của người đứng đầu cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển báo chí trong tình hình mới

Theo đó, quan điểm của Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025 xác định phát triển báo chí đi đôi với quản lý tốt, theo hướng cách mạng, chuyên nghiệp, hiện đại, chất lượng, hiệu quả đáp ứng nhu cầu thông tin của nhân dân, tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đoàn kết tập hợp quần ch ng, tạo đồng thuận trong xã hội, định hướng tư tưởng và thẩm mỹ, góp phần nâng cao dân trí, phát triển văn hóa và con người Việt Nam

Tính đến tháng 12- 2020, sau 1 năm thực hiện Quy hoạch phát triển, quản lý báo chí đến năm 2025 theo hướng giảm trùng lặp tôn chỉ, mục đích, nâng cao chất lượng, hiệu quả, hiện đại hóa, trong cả nước có 779 cơ quan báo chí, với bốn loại hình là báo in, báo nói, báo hình và báo điện tử Đội ngũ người làm báo đông đảo với hơn 40 nghìn người, trong đó có hơn 20 nghìn người được cấp thẻ nhà báo Sự phát triển mạnh mẽ của báo chí Việt Nam là kết quả sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, sự phát triển đất nước; tác động tích cực của thời đại, nhất là quá trình toàn cầu hóa và sự phát triển khoa học - công nghệ trên thế giới

Đồng thời, Việt Nam có hàng loạt các văn bản hình thành nên một hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh các hoạt động báo chí Pháp luật quản lý nhà nước về báo chí từ nội dung; quy trình phát hành báo chí; xử

lý vi phạm pháp luật về báo chí

Đối với lĩnh vực y tế:

Về cơ quan quản lý nhà nước về phòng, chống bệnh bệnh không lây nhiễm trong đó có ung thư: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm trong phạm vi cả nước Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh ung thư trong phạm vi cả nước Các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Y tế trong việc thực hiện quản lý nhà

nước về công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm UBND các cấp thực hiện quản lý nhà nước về công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm theo phân cấp của Chính phủ Ngày 20 tháng 03 năm 2015, Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản và các bệnh không lây nhiễm khác, giai đoạn 2015 – 2025 Tháng 12/20219, Bộ trưởng Bộ Y tế đã phê duyệt Quy hoạch phát triển mạng lưới phòng, chống ung thư từ tuyến TW đến địa phương giai đoạn từ 2009-2020, quy hoạch này được hình thành trên quan điểm bảo đảm tính hệ thống và tính liên tục trong hoạt động chuyên môn của từng tuyến và giữa các tuyến; sự phát triển hợp lý mạng lưới cơ sở phòng, chống ung thư theo tuyến chuyên môn kỹ thuật giữa các vùng miền và phù hợp nhu cầu khám, chữa bệnh của Nhân dân trên địa bàn

1.4 Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức và những yêu cầu đối với việc quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử

1.4.1 Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử

Làm rõ chủ thể, đối tượng, nội dung và phương thức quản lý thông điệp phòng, chống ung thư trên báo mạng điện tử sẽ gi p các cơ quan báo chí chủ động hơn trong việc xác định nội dung trọng tâm và những vấn đề cần triển khai trong truyền thông phòng chống ung thư Tại luận văn này tác giả khảo sát 03 báo điện tử là suckhoedoisong.vn; tuoitre.vn; dantri.com.vn

Chủ thể quản lý: Đối với báo suckhoedoisong.vn, chủ thể quản lý là

Tổng Biên tập, Phó Tổng Biên tập, Trưởng, phó trưởng Ban điện tử Chủ thể quản lý (lãnh đạo báo) là người đưa ra chỉ đạo trực tiếp trong việc định hướng các thông điệp phòng chống ung thư dựa trên cơ sở là chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và yêu cầu trực tiếp từ Bộ Y tế

Báo suckhoedoisong.vn là cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế chính vì vậy các thông tin được đăng tải luôn đảm bảo yếu tố chính xác về chuyên môn,