Quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí thương hiệu và công luận điện tử năm 2021

Nâng cao nhận thức của các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh và quần chúng nhân dân về công tác phòng, chống gian lận thương mại của các lực lượng chức năng, tạo ra sự đồng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ THÙY DƯƠNG

QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG, CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ THƯƠNG HIỆU VÀ

CÔNG LUẬN ĐIỆN TỬ NĂM 2021

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI - 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ THÙY DƯƠNG

QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG, CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ THƯƠNG HIỆU VÀ

CÔNG LUẬN ĐIỆN TỬ NĂM 2021 Ngành : Báo chí học

Chuyên ngành : Quản lý Báo chí Truyền thông

Mã ngành : 8 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ THỊ NHÃ

HÀ NỘI – 2022

Luận văn đã được chỉnh sửa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền ngày 30 tháng 6 năm

2022

Chủ tịch Hội đồng

PGS,TS Đỗ Thị Thu Hằng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn “Quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí thương hiệu và công luận điện tử năm 2021" là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS Lê Thị Nhã Các thông tin, số liệu trong luận văn đều do tác giả tự nghiên cứu và có trích nguồn đầy đủ các dẫn chứng

Tôi xin chịu trách nhiệm đối với luận văn của mình

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

Tác giả

Nguyễn Thị Thùy Dương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG, CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ 15

1.1 Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan đến đề tài nghiên cứu 15

1.2 Vai trò của quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử 24

1.3 Chủ thể, đối tượng, nội dung và phương thức quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử 27

1.4 Cơ sở chính trị và pháp lý của vấn đề quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử 31

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG, CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ THƯƠNG HIỆU VÀ CÔNG LUẬN ĐIỆN TỬ NĂM 2021 37

2.1 Giới thiệu về Tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử 37

2.2 Thực trạng quản lý kế hoạch và quy trình sản xuất thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử năm 2021 40

2.3 Thực trạng quản lý số lượng và nội dung, hình thức thông điệp phòng chống gian lận thương mại 44

2.4 Thực trạng quản lý phản hồi thông điệp 60

2.5 Đánh giá thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử 61

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ THƯƠNG HIỆU VÀ CÔNG LUẬN ĐIỆN TỬ 69

3.1 Những vấn đề đặt ra 69

3.2 Một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý thông điệp truyền thông phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu Công luận trong thời gian tới 78

KẾT LUẬN 92

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC 99

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ HÌNH VẼ:

Hình 1.1 Mô hình truyền thông 16 Hình 2.1 Mục chuyển động 389 của Tạp chí Thương hiệu và Công luận

là nơi đăng tải các tác phẩm báo chí mang thông điệp phòng, chống gian lận thương mại 39

Hình 2.2 Quy trình tổ chức sản xuất thông điệp phòng, chống gian lận

thương mại trên Tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử 43

BIỂU ĐỒ:

Biểu đồ 2.1 Tỷ lệ tin, bài mang thông điệp về phòng, chống gian lận

thương mại ở các nhóm nội dung khác nhau trên tạp chí THCL năm 2021 46

Biểu đồ 2.2 Thể loại bài viết liên quan tới thông điệp về phòng, chống gian

lận thương mại trên Tạp chí THCL năm 2021 55

Biểu đồ 2.3 Số lượng hình ảnh sử dụng trong các bài viết liên quan tới

thông điệp về phòng, chống gian lận thương mại trên Tạp chí THCL năm 2021 57

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BCTT GLTM NXB

TTĐC

: Báo chí truyền thông : Gian lận thương mại : Nhà xuất bản

: Truyền thông đại chúng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực tế hiện nay cho thấy, bên cạnh mặt tích cực như góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân, kinh tế thị trường tồn tại nhiều mặt trái Trong đó có vấn nạn gian lận thương mại Gian lận thương mại là hành vi dối trá, mánh khóe, lừa lọc trong lĩnh vực thương mại thông qua hoạt động mua, bán, kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ nhằm mục đích thu lợi bất chính, hành vi này cản trở sự tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đe dọa sự cạnh tranh lành mạnh cũng như lợi ích hợp pháp giữa các chủ thể trong nền kinh tế [50]

Rõ ràng, gian lận thương mại tác động tiêu cực đến nền kinh tế, gây nguy

cơ kìm hãm tốc độ phát triển của nền kinh tế, làm chậm quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Không chỉ vậy, gian lận thương mại làm mất tính cân bằng trong cạnh tranh thương mại, gây thất thu cho ngân sách nhà nước, gây thiệt hại cho người sản xuất và người tiêu dùng Thậm chí, gian lận thương mại có thể gây thất thu thuế, ảnh hưởng đến quá trình cân đối thu - chi ngân sách của Nhà nước

Gian lận thương mại gây ảnh hưởng tiêu cực về xã hội, giảm cơ hội kinh doanh của thương nhân chân chính, đồng thời ảnh hưởng đến tình hình trật tự,

an toàn xã hội, ảnh hưởng xấu đến thuần phong, mỹ tục và truyền thống văn hóa dân tộc

Nguy cơ của gian lận thương mại đối với an ninh quốc gia, trật tự an toàn

xã hội không thể phủ nhận Những hậu quả do gian lận thương mại dẫn đến sự yếu kém trong quản lý nhà nước, có thể gây ảnh hưởng đến chủ quyền và an ninh quốc gia thông qua một số mưu đồ thực hiện “biên giới mềm” hay “cuộc chiến tranh không có khói lửa - chiến tranh kinh tế”, đặc biệt là ở những điểm nóng như khu vực biên giới

Gian lận thương mại ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý kinh tế - xã hội, làm hàng hóa nội địa bị đình trệ trong khâu phân phối và tiêu dùng, sản xuất trong

nước bị đình đốn Nhiều doanh nghiệp sản xuất ra hàng hóa không cạnh tranh nổi trên thị trường, nợ nần chồng chất dẫn đến phá sản, kéo theo sự gia tăng của

“đội quân thất nghiệp.[36] Thậm chí, gian lận thương mại có thể gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người dân, khi mà những sản phẩm liên quan tới sức khỏe bị làm giả, làm nhái hoặc hành vi phân phối sản phẩm kém chất lượng tới người tiêu dùng cũng gây hậu quả nghiêm trọng

Trong 6 tháng đầu năm 2021, lực lượng chức năng cả nước đã xử lý 11.330 vụ vi phạm về buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 50.141 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế; 10.847 vụ hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ; thu nộp ngân sách nhà nước 5.036 tỷ đồng.[16]

Trong tháng 9 năm 2021, chỉ riêng ở Lạng Sơn – tỉnh vùng biên có hoạt động giao thương nhộn nhịp, các sở, ngành thành viên, Ban Chỉ đạo 389 cấp huyện ở tỉnh theo chức năng, nhiệm vụ tiếp tục thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi vi phạm trên địa bàn khu vực biên giới và trong khu vực nội địa Kết quả, trong tháng 9 năm 2021, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý vi phạm 592 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng cấm (bằng 99,83% so với tháng 8/2021, bằng 128,7% so với cùng kỳ năm 2020), xử phạt vi phạm hành chính

560 vụ (bằng 98,77% so với tháng 8/2021, bằng 155,12% so với cùng kỳ năm 2020), tổng số tiền xử lý vi phạm hành chính trên 3,9 tỷ đồng; đã khởi tố 23 vụ,

38 đối tượng.[16]

Bên cạnh việc theo dõi, kiểm tra, xử lý các vụ việc liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thì công tác thông tin, tuyên truyền về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tới các cấp chính quyền, đoàn thể, tổ chức, doanh nghiệp và quần chúng nhân dân có ý nghĩa vô cùng thiết thực.[36] Tuyên truyền, phổ biến pháp luật để doanh nghiệp, người dân hiểu rõ tác hại của nạn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, không tham gia, không tiếp tay cho những hành vi này Không chỉ thế việc chuyển thông

điệp phòng, chống gian lận thương mại có thể làm người dân tham gia phát hiện, thông tin cho các cơ quan chức năng để ngăn chặn, xử lý kịp thời những hành vi

vi phạm pháp luật Nâng cao nhận thức của các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh và quần chúng nhân dân về công tác phòng, chống gian lận thương mại của các lực lượng chức năng, tạo ra sự đồng thuận trong xã hội.[53]

Là cơ quan trung ương của Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam, Tạp chí Thương hiệu & Công luận điện tử luôn cung cấp những thông tin nhanh chóng, kịp thời, hữu ích về công tác phòng, chống gian lận thương mại Mục chuyển động 389 cung cấp những thông tin nhanh, cập nhật về gian lận thương mại, đáp ứng nhu cầu của công chúng

Vì những lý do trên, tác giả luận văn quyết định thực hiện đề tài “Quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử năm 2021” Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận về quản lý thông điệp trên báo chí, cùng với quá trình khảo sát thực tiễn, đánh giá thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và công luận điện tử trong năm 2021, luận văn rút ra những bài học, đưa các giải pháp và khuyến nghị nhằm tăng hiệu quả quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử trong môi trường truyền thông số

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Qua quá trình khảo sát, tìm hiểu tài liệu để nghiên cứu về đề tài, tác giả chưa thấy có công trình nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu riêng, cụ thể về vấn đề quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và công luận điện tử hiện nay Song, một số công trình nghiên cứu liên quan đến báo chí - truyền thông, việc quản lý thông tin trên báo chí – truyền thông, nghiên cứu

về hoạt động phòng, chống gian lận thương mại có thể kể đến như sau:

- Các nghiên cứu về cơ sở lý luận báo chí

Tác giả E.P Prokhorov (2004), trong cuốn Những cơ sở lý luận về báo chí

đã nêu: Sự ra đời của mạng thông tin điện tử toàn cầu có giá trị to lớn về mặt thông tin liên lạc Internet đã tạo ra khả năng tiếp nhận thông tin đa dạng nhất,

giúp mọi người trên thế giới, kể cả các nhà báo, trao đổi thông tin và phổ biến thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả

Missouri Group (2007) với News and Writing, NXB Trẻ (dịch) Cuốn sách cho chúng ta một cái nhìn khá toàn diện và tiêu biểu về nghề báo trong thời điểm hiện nay Nó đưa ra một cảnh báo rõ ràng cho các nhà báo: "Các nhà báo phải thay đổi khi công chúng đã thay đổi"

Cuốn sách Báo chí và Dư luận xuất bản năm 2011 do PGS.TS GS.TSKH Nguyễn Văn Dung đã cung cấp những kiến thức về bản chất của dư luận xã hội, bản chất của hoạt động báo chí, mối quan hệ giữa tác động của báo chí và truyền thông dư luận, nhà báo và dư luận xã hội Đối với một nhà báo hay một người lãnh đạo, quản lý cơ quan báo chí, việc tìm hiểu dư luận xã hội là vô cùng cần thiết để có thể làm tốt công việc của mình Dư luận và công chúng luôn song hành với báo chí

Tác giả Nguyễn Thế Kỷ (2012) với cuốn sách Lãnh đạo và quản lý báo chí trong 25 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành Cuốn sách không chỉ làm rõ nội dung, phương pháp, đổi mới tư duy, phong cách lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước đối với báo chí mà còn chỉ ra những ưu điểm, thành tựu, hạn chế Đồng thời, tác giả cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý báo chí của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới

PGS GS.TS Nguyễn Văn Dững viết cuốn Cơ sở lý luận về báo chí do NXB Lao động xuất bản năm 2012 Trong cuốn sách, tác giả đã trình bày mô hình cơ chế tác động của các phương tiện thông tin đại chúng và nhiều vấn đề khác khác Các chuyên đề lý luận cơ bản về báo chí, truyền thông, nghiệp vụ báo chí Tác giả cho rằng, thông qua việc mô tả ảnh hưởng của các phương tiện thông tin đại chúng, thông tin qua các kênh truyền thông tác động đến dư luận

xã hội, tạo ra hiệu ứng xã hội Những thay đổi tích cực này được gọi là giao tiếp hiệu quả

Nhóm tác giả Nguyễn Văn Dững và Đỗ Thị Thu Hằng đồng biên soạn

cuốn sách Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật ấn hành năm 2012 Cuốn sách đã đề cập một cách có hệ thống Khái niệm này khái niệm, đặc điểm cần phân tích, lý thuyết về giao tiếp, truyền thông đại chúng, lý thuyết về thông tin truyền thông Đây là cuốn sách với những kiến thức nền tảng và truyền thông dành cho những ai học tập, nghiên cứu và quan tâm đến lĩnh vực báo chí - truyền thông

- Các nghiên cứu về quản lý báo chí

- Lê Thị Minh Lệ (2019), Quản lý thông tin báo chí về bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam (Khảo sát của Báo Biên phòng, Vnexpress.net, VTV4 từ tháng 6/2018 đến tháng 6/2019) Đề tài đã làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về báo chí và quản lý thông tin báo chí, vai trò của công tác quản lý thông tin báo chí về chủ quyền biển, đảo Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thông tin báo chí về bảo vệ quyền biển, đảo ở Việt Nam qua khảo sát của Báo Biên phòng, Vnexpress.net, VTV4 Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản

lý thông tin báo chí về bảo vệ chủ quyền biển, đảo Việt Nam trong thời gian tới

- Trương Văn Linh (2019), đương kim trưởng phòng báo chí tỉnh Bắc Kạn Đề tài cần thực hiện một nhiệm vụ nghiên cứu, đó là: làm rõ cơ sở lý luận

về hoạt động quản lý báo chí ở nước ta hiện nay Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn Đề xuất phương hướng, giải pháp

cơ bản nhằm tăng cường công tác quản lý hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn trong thời gian tới

- Nguyễn Đức Thuận (2020), Quản lý các cơ quan báo chí trong Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Luận văn Thạc sĩ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận, khảo sát thực trạng Tổng cục Chính trị quản lý các cơ quan báo chí, tác giả đã đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm tăng cường công tác quản lý báo chí tòa soạn báo Tổng cục Chính trị đối với các cơ quan báo chí quân đội trong thời gian tới

- Lý Công Tú (2020), Quản lý nhà nước về báo chí tỉnh Quảng Ninh hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Từ những phân tích

lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng báo chí tỉnh Quảng Ninh và công tác quản lý nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, tác giả luận án đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của báo chí tỉnh Quảng Ninh và củng cố, phát huy vai trò của Nhà nước trong quản

lý báo chí trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh

- Các nghiên cứu về báo mạng điện tử

- Nguyễn Thị Trường Giang (2010), Báo điện tử - những vấn đề cơ bản, NXB Chính trị - Hành chính Cuốn sách trình bày quá trình hình thành và phát triển của internet và báo mạng; đặc điểm cơ bản, mô hình tòa soạn, quy trình sản xuất thông tin, viết và trình bày nội dung báo điện tử; giới thiệu một số trang thông tin điện tử tiêu biểu của Việt Nam

- Nguyễn Trí Nhiệm (2014), Báo mạng điện tử đặc trưng và phương pháp sáng tạo, Nxb Chính trị quốc gia Cuốn sách nêu những kiến thức, kỹ năng rất

cơ bản về báo mạng điện tử như: lịch sử ra đời và phát triển của báo mạng điện tử; những đặc điểm cơ bản của báo mạng điện tử; quy trình sản xuất báo điện tử; báo điện tử công cộng; viết cho báo mạng; tổ chức các diễn đàn trên báo mạng điện tử; hình ảnh trên các trang báo mạng; âm thanh trên báo mạng; video báo mạng

- “Nguyễn Hoàng Lan Chi (2014), Xu hướng phát triển báo mạng dành cho thiết bị di động ở Việt Nam hiện nay, Luận văn Thạc sĩ, Học viện Báo chí

và Tuyên truyền” Luận án hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến báo mạng và sự phát triển của báo điện tử dành cho thiết bị di động: khái niệm xu hướng, thiết bị di động, báo mạng; đặc điểm của báo mạng dành cho thiết bị di động; vai trò của sự phát triển của báo điện tử dành cho thiết bị di động và tác động đến thói quen đọc báo mạng của công chúng; Khảo sát xu hướng phát triển báo mạng dành cho thiết bị di động tại Việt Nam qua 3 đầu báo VTV News (vtv.vn), Tuổi Trẻ Online (tuoitre.vn) và VietnamPlus (vietnamplus.vn); Qua kết quả khảo sát, một số giải pháp được đưa ra nhằm thúc đẩy xu hướng phát triển của báo mạng dành cho thiết bị di động tại Việt Nam

- Nguyễn Chiến Thắng (2020), Vấn đề sử dụng thông tin mạng xã hội trong sáng tạo báo mạng điện tử hiện nay - Dưới góc độ quản lý báo chí (khảo sát của các báo tuoitre.vn, vietnamnet.vn, vnexpress) net từ tháng 7/2019 đến Tháng 12 năm 2019), Luận văn Thạc sĩ, Học viện Báo chí và Tuyên truyền “Đề tài nhằm làm rõ những tác động của mạng xã hội đến việc sử dụng thông tin của báo mạng ở Việt Nam hiện nay (tích cực và tiêu cực); Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý việc sử dụng thông

- Về tài liệu

Luật Báo chí 2016 đã được Quốc hội khóa 13, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 05 tháng 4 năm 2016 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2017 Luật Báo chí mới đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho sự phát triển của báo chí báo chí cách mạng Việt Nam phát triển bền vững, ngày càng có nhiều đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Về quyền hoạt động của báo chí: Ngoài quy định của Luật Báo chí cũ, Luật Báo chí 2016 quy định cụ thể trách nhiệm cung cấp thông tin cho báo chí của cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm; Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền có quyền từ chối cung cấp thông tin cho báo chí

Luật Thương mại năm 2005 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2006 Cho đến nay, đây là văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất điều chỉnh các vấn đề liên quan đến việc tiến hành các hoạt động thương mại trên lãnh thổ Việt Nam Luật Thương mại 2005 ra đời đã khắc phục những hạn chế của Luật Thương mại

1997 bằng cách mở rộng phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, sửa đổi những quy định chưa phù hợp, bổ sung các hoạt động sau thương mại mới

Ngày 19/3/2014, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) Quyết định nêu rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo

389, trong đó có việc phối hợp giữa Ban Chỉ đạo 389 với các cơ quan thông tấn,

báo chí trong công tác đấu tranh chống buôn bán, gian lận thương mại và hàng giả Dài

Bài báo Nghiên cứu nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố Hà Nội của Lưu Thị Anh và Nguyễn Hữu Chính đăng trên Tạp chí Công an nhân dân thương mại điện tử ngày 10 tháng 9 năm 2020 Đặc biệt, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng về quy mô, chủng loại hàng hóa Nhóm tác giả khẳng định, thông tin, tuyên truyền về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đến các cấp chính quyền, đoàn thể, tổ chức, doanh nghiệp và quần chúng nhân dân là một trong những giải pháp hữu ích góp phần quan trọng trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Đồng thời, nhóm tác giả đề cập đến nội dung nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố Hà Nội

- Về chủ đề của luận án:

Luận văn Báo chí của Nguyễn Thị Thành năm 2014 với chủ đề Nghề báo đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về vai trò của báo chí và khảo sát, đánh giá thực trạng vai trò của báo Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Công an nhân dân trong việc tham gia đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại Về thương mại, luận án đề xuất một số giải pháp và đưa ra những kiến nghị nhằm phát huy hơn nữa vai trò của báo chí trong công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại ở nước ta

Luận văn Thạc sĩ Báo chí Công an nhân dân với vấn đề phòng chống tội phạm năm 2013 của tác giả Vũ Linh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền chủ yếu

đề cập đến vấn đề mà Báo Công an nhân dân là mũi nhọn tấn công trực tiếp tham gia đấu tranh phòng chống tội phạm, góp phần xử lý nghiêm minh các loại tội phạm Nội dung của luận văn đi sâu phân tích, làm rõ công tác đấu tranh

phòng, chống tội phạm trên đường thủy nội địa Trong đó tình hình buôn lậu, gian lận thương mại trên biển ngày càng phức tạp Lực lượng Cảnh sát biển đã phối hợp với báo chí đưa tin thường xuyên, liên tục về tình hình buôn lậu, gian lận thương mại trên biển

Luận văn Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh - Trường Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2008 với đề tài Chống gian lận thương mại về giá trong hoạt động nhập khẩu ở Việt Nam của Nguyễn Thị Thủy Luận án trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về chống gian lận thương mại và chống buôn bán trong hoạt động nhập khẩu; kinh nghiệm phòng, chống gian lận về giá ở một số nước như Mỹ, New Zealand

Nhiều trường đại học trên cả nước cũng đã đi sâu nghiên cứu vấn đề buôn lậu, gian lận thương mại và công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại từ nhiều góc độ khác nhau, trong đó chủ yếu tập trung vào nội dung hàng hóa, dịch vụ nội dung của hàng hóa và dịch vụ đấu tranh chống buôn lậu Luận văn thạc sĩ luật học Đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền bạc qua biên giới của tác giả Nguyễn Đức Bình bảo vệ năm 2000 tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã có hiệu quả nghiên cứu thực trạng buôn lậu, đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới Tác giả cũng đã đề xuất một số giải pháp hữu hiệu nhằm đấu tranh, hạn chế và từng bước đẩy lùi tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép tiền tệ qua biên giới

Luận văn Thạc sĩ Luật Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chống buôn lậu trên địa bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2000-2010, 2012 của Đoàn Thị Thơm, Trường Đại học Luật Hà Nội cũng đã được đề cập khá cặn kẽ Các nội dung liên quan đến tội buôn lậu, từ khái niệm đến khách thể và chủ thể của tội buôn lậu, tội buôn lậu ở Việt Nam từ năm 1945 đến nay, tội buôn lậu trong BLHS một số nước trên thế giới quan hệ tình dục Đề tài tập trung làm

rõ thực trạng công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn lậu trên địa bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2000 - 2010, đồng thời chỉ ra những hạn chế trong công tác đấu tranh chống buôn lậu trên địa bàn tỉnh Từ đó, tác giả chỉ ra nguyên

nhân và đưa ra một số giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống buôn lậu trên địa bàn tỉnh Thái Bình trong những năm tiếp theo

Luận án Tiến sĩ luật quốc phòng năm 2013 tại Học viện Cảnh sát nhân dân của tác giả Nguyễn Quốc Đoàn với tiêu đề Mối quan hệ phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát kinh tế và Biên phòng trong phát hiện, điều tra tội phạm buôn lậu trên biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc Trong đó, tác giả đã trình bày tương đối đầy đủ lý luận nghiên cứu về tội phạm buôn lậu và mối quan hệ phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát kinh tế và Bộ đội Biên phòng trong việc phát hiện, điều tra tội phạm buôn lậu trên mạng Biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc Luận án cũng trình bày kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng tội phạm buôn lậu trong thời gian qua, đồng thời rút ra đặc điểm, nguyên nhân, điều kiện hình thành, phát triển của tội phạm buôn lậu; nghiên cứu, đánh giá, phân tích thực trạng công tác phối hợp giữa Cảnh sát kinh tế và Bộ đội Biên phòng trong phát hiện, điều tra, trấn áp tội phạm buôn lậu để đề ra các giải pháp phù hợp, hiệu quả Đáng chú ý, luận án này đã đưa ra những dự báo về hoạt động của các đối tượng buôn lậu trong thời gian tới và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả mối quan hệ phối hợp giữa các đối tượng buôn lậu cảnh sát kinh tế, bộ đội biên phòng trong việc phát hiện, điều tra tội phạm buôn lậu trên biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc Ngoài các tài liệu trên, tại Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện An ninh nhân dân, Đại học Luật, cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu của sinh viên về các vấn đề liên quan đến buôn lậu và gian lận thương mại cũng như cuộc chiến chống buôn lậu và gian lận thương mại

Qua quá trình tìm hiểu các tài liệu tác giả luận văn nhận thấy, vấn đề liên quan tới quản lý thông tin trên báo chí – truyền thông đã được nghiên cứu nhiều và sâu kĩ Trong khi đó, vấn đề liên quan tới gian lận thương mại mới được nghiên cứu khá sâu ở mảng liên quan đến luật học, kinh tế học và

những hiểu biết chung về buôn lậu, gian lận thương mại Trên thực tế, cho đến nay các công trình nghiên cứu có liên quan tới vấn đề quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử chưa có nghiên cứu chuyên sâu cụ thể Tác giả hi vọng sẽ phần nào khắc phục được những khoảng trống trong nghiên cứu về thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên báo chí thông qua đề tài nghiên cứu của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở các vấn đề lý luận về quản lý thông điệp trên báo chí; luận văn khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử năm 2021, qua đó nêu các vấn đề đặt ra và một số giải pháp và khuyến nghị nhằm tăng hiệu quả quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất, khái quát một số vấn đề lý luận về quản lý thông điệp phòng,

chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

Thứ hai, khảo sát, phân tích, đánh giá về thực trạng quản lý thông điệp

phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện

tử năm 2021

Thứ ba, nêu vấn đề đặt ra và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

4.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp

chí Thương hiệu và Công luận điện tử

Thời gian: năm 2021

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - nin; tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí - truyền thông, về kinh tế; những quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam về báo chí - truyền thông, quản lý báo chí - truyền thông và lĩnh vực kinh tế, thương mại

Lê-5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu cụ thể như:

- Một là, phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả sử dụng phương pháp

này nhằm khái quát, tập hợp, kế thừa những tài liệu, các văn bản, công trình khoa học đã từng công bố, để hình thành khung nghiên cứu cho luận văn

- Hai là, phương pháp phân tích nội dung: thông qua việc khảo sát,

thống kê, tác giả lượng hóa những thông tin cần thiết cho quá trình nghiên cứu, tổng hợp các số liệu khảo sát thực tế về số lượng thông điệp, phân tích nội dung

và hình thức thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử nhằm điều tra, đánh giá thực trạng của các thông điệp

đó

- Ba là phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn sâu đối với Ban biên

tập, phóng viên Báo Tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử

6 Đóng góp mới của đề tài

Có thể nói, luận văn là công trình mới nghiên cứu trong lĩnh vực báo chí

về quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử Thương hiệu và Công luận

Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận về quản lý thông điệp trên báo chí, cùng với quá trình khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử năm

2021, qua đó luận văn nêu các vấn đề đặt ra và một số giải pháp và khuyến nghị nhằm tăng hiệu quả quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

7.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn làm rõ những khái niệm cơ bản và các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử, đồng thời đưa ra những giải pháp có tính khả thi để công tác quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện

tử đạt hiệu quả cao

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn cung cấp các số liệu khoa học và thực tiễn liên quan đến thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử hiện nay Từ đó, luận văn giúp cho các cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản và cơ quản quản lý có cơ sở đánh giá đúng và toàn diện về nội dung và phương thức quản lý thông điệp này trên báo chí

Sản phẩm nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu kham khảo giúp các cơ quan báo chí thực hiện tốt hơn hoạt động quản lý thông điệp về phòng, chống gian lận thương mại trên báo chí

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo, phục vụ cho việc nghiên cứu giảng dạy và học tập các môn học có liên quan đến quản lý báo chí – truyền thông, quản trị truyền thông

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về quản lý thông điệp phòng,

chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

Chương 2: Thực trạng quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương

mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử năm 2021

Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng quản lý

thông điệp thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí Thương hiệu và Công luận điện tử

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP PHÒNG, CHỐNG GIAN LẬN THƯƠNG MẠI TRÊN TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ

1.1 Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan đến đề tài nghiên cứu

1.1.1 Thông điệp

Trong từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, thông điệp được định nghĩa như sau: “Thông điệp 1 Các công văn ngoại giao quan trọng do một quốc gia gửi đến một hoặc nhiều quốc gia khác 2 Báo cáo của chủ tọa gửi đến cuộc họp để trình bày tình hình và chủ trương 3 Thư công khai gửi cho mọi người hoặc một nhóm người nhất định (thường dùng theo nghĩa bóng)"

Tuy nhiên trong nghiên cứu này, “thông điệp” được đề cập đến mà một yếu tố trong quá trình truyền thông, được hiểu bởi nét nghĩa khác so với cách giải thích của từ điển tiếng Việt Bởi thế tác giả xin dẫn thêm một số định nghĩa khác về khái niệm thông điệp như sau:

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, “Thông điệp là những nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn (người mang nội dung thông tin) đến người nhận (cả cá nhân hoặc nhóm người) nhằm một mục đích nhất định Thông điệp có thể được thể hiện thông qua ký tự, ký hiệu, từ ngữ, hình ảnh nhưng phải được xây dựng trên nguyên tắc [26, tr44]

Trong cuốn sách Truyền thông - Lý thuyết và Kỹ năng cơ bản (xuất bản năm 2018) do tác giả Nguyễn Văn Dũng (Chủ biên) và tác giả Đỗ Thị Thu Hằng, thông điệp được hiểu là: "Thông điệp là nội dung thông tin được trao đổi

từ nguồn đến người nhận Thông điệp chính là tâm tư, tình cảm, mong muốn, yêu cầu, ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, kiến thức khoa học kỹ thuật,… được mã hóa theo một hệ thống ký hiệu nhất định, cũng trong cuốn sách này, người biên soạn đã đề xuất mô hình giao tiếp như sau [6, tr13]

Hình 1.1 Mô hình truyền thông

Qua mô hình trên, chúng ta có thể thấy rõ vị trí của thông điệp trong quá trình truyền thông Thông điệp là yếu tố cơ bản và là một phần không thể thiếu của chu trình truyền thông

Thuật ngữ "thông điệp" được sử dụng như một khái niệm chính trong báo chí khoa học Lý luận báo chí khẳng định, “thông điệp” là một yếu tố quan trọng trong chu trình truyền thông Tác giả Đỗ Thị Thu Hằng đã chia thông điệp thành các loại sau:

+ Thông điệp mục tiêu là thông điệp của toàn bộ chiến dịch truyền thông hướng tới

Nối là loại thông điệp cấu thành thông điệp mục tiêu của chiến dịch truyền thông

+ Thông điệp tài liệu là loại thông điệp ẩn trong các văn bản, dữ liệu… Loại thông điệp này rất dễ nhận biết vì nó cụ thể và có thể nhìn thấy bằng mắt thường

+ Thông điệp ẩn là loại thông điệp đòi hỏi tư duy chủ động, khả năng trừu tượng hóa, cảm nhận tinh tế và cả sự liên hệ với các vấn đề kinh tế - xã hội đã và đang thực hiện làm

Tóm lại, thông điệp được hiểu là một tuyên bố hoàn chỉnh cả về nội dung

và hình thức dành cho một nhóm đối tượng trong bối cảnh cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu giao tiếp

1.1.2 Quản lý và quản lý thông điệp

Theo Từ điển Tiếng Việt (2005), “Quản lý là trông coi và bảo quản theo những yêu cầu nhất định; tổ chức các hoạt động kiểm soát theo những yêu cầu nhất định”

Trong tiếng Anh, Administration vừa có nghĩa là quản lý (điều hành, chính phủ) vừa có nghĩa là quản trị (kinh doanh) Ngoài ra, còn có một thuật ngữ khác là Management, vừa có nghĩa là quản lý và điều hành, nhưng hiện nay chủ yếu được dùng với nghĩa là quản lý Các thuật ngữ "quản lý" và "điều hành" vẫn được sử dụng trong các trường hợp khác nhau để chỉ những điều khác nhau, nhưng về cơ bản hai từ có cùng một bản chất Khi được sử dụng theo thói quen, chúng tôi coi thuật ngữ "quản lý" được gắn với quản lý nhà nước, quản lý xã hội, quản lý trong khu vực công, tức là quản lý ở cấp vĩ mô, trong khi thuật ngữ

"giá trị quản lý" được sử dụng ở quy mô nhỏ hơn cho một tổ chức , kinh doanh (kinh tế) [24]

C.Mác cho rằng “quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn liền với sự phân công, phối hợp của từng cá nhân người lao động thành một quá trình sản xuất thống nhất

Harold Koontz, tác giả cuốn Những vấn đề cốt lõi của quản lý, lập luận:

“Quản lý là một hoạt động thiết yếu; Nó đảm bảo sự phối hợp của những nỗ lực

cá nhân hướng tới việc đạt được các mục tiêu của nhóm ”

Tuy có nhiều quan điểm khác nhau nhưng có thể thấy điểm chung trong khái niệm quản lý là quản lý là hoạt động xã hội bắt nguồn từ bản chất cộng đồng dựa trên sự phân công, hợp tác để thực hiện một công việc nhằm đạt được mục tiêu được nhắm mục tiêu đạt được mục tiêu chung Tóm lại, quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý đến chủ thể quản lý nhằm chỉ huy, điều khiển và liên kết các yếu tố

tham gia đi vào hoạt động thành một thể thống nhất, điều hòa hoạt động của các khâu một cách thường xuyên nhằm đạt được mục tiêu xác định trong điều kiện cụ thể

Trong cuốn Một số xu hướng mới của báo chí truyền thông hiện đại (xuất bản năm 2016) của Phan Văn Kiên, Phan Quốc Hải, Phạm Chiến Thắng, Nguyễn Đình Hậu, các tác giả đưa ra khái niệm “Quản lý thông điệp truyền thông” Truyền thông là một hoạt động điều hành và phối hợp các lực lượng xã hội để thúc đẩy nhận thức của một số bộ phận công chúng về một vấn đề cụ thể trong một sự kiện hoặc hiện tượng

Từ khái niệm quản lý, thông điệp và tham khảo các định nghĩa của cùng tác giả, tác giả đồng tình với quan điểm quản lý thông điệp là ảnh hưởng của chủ thể đến việc thiết kế, xây dựng và phổ biến thông điệp, truyền tải, đánh giá tác động của thông điệp tới công chúng nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

1.1.3 Phòng, chống gian lận thương mại

Theo từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, “đề phòng” có nghĩa là

áp dụng các biện pháp để tránh, ngăn chặn hoặc đối phó tạm thời với một việc

có thể xảy ra hoặc không thể xảy ra; "Chống lại" là hành động chống lại, cản trở hành động của ai đó hoặc vì hiệu quả của điều gì đó

Trong Từ điển tiếng Việt thông dụng do tác giả Nguyễn Như Ý chủ biên, các khái niệm về lừa đảo và thương mại được định nghĩa như sau: “Gian dối là hành vi gian dối để lừa dối Trade là mua bán, trao đổi hàng hóa

Cuốn Từ điển Bách khoa Việt Nam của Viện Ngôn ngữ học năm 2010

do Viện Ngôn ngữ học xuất bản, do tác giả Hoàng Phê chủ biên, cũng đưa ra một quan niệm tương tự: "Gian dối là hành vi lừa dối, bịp bợm hoặc lừa bịp là thương mại"

Có thể hiểu rằng: lừa đảo là hành vi gian dối, thủ đoạn trong việc trao đổi hàng hóa nhằm mục đích lừa dối, trục lợi [29]

Cho đến nay, khái niệm gian lận thương mại vẫn chưa có định nghĩa cụ thể Định nghĩa về gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan có thể được tìm

thấy trong Công ước quốc tế Nairobi về hợp tác hải quan trong Công ước quốc

tế Nairobi về hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong ngăn ngừa, quản thúc và điều tra Gian lận Hải quan Vi phạm pháp luật về Hải quan: "Gian lận thương mại trong lĩnh vực Hải quan là hành vi vi phạm pháp luật Hải quan, trong đó cá nhân lừa dối Hải quan để trốn một phần hoặc toàn bộ việc nộp thuế xuất nhập khẩu, áp dụng các biện pháp cấm, hạn chế do Bộ Hải quan, hoặc thu được một số lợi nhuận thông qua việc vi phạm luật này "

Tại hội nghị quốc tế lần thứ 5 về chống gian lận thương mại trong lĩnh vực hải quan do Tổ chức Hải quan thế giới triệu tập tại Bruxelles (Bỉ) năm 1995, khái niệm gian lận thương mại trong lĩnh vực hải quan đã được xem xét xét lại đồng thuận và đưa ra một khái niệm mới như sau:

Gian lận thương mại trong lĩnh vực hải quan là hành vi vi phạm quy định của pháp luật Hải quan nhằm: Trốn hoặc cố ý trốn nộp thuế hải quan, phí, lệ phí vận chuyển hàng hoá thương mại và / hoặc nhận và có ý định được hoàn trả các khoản trợ cấp hoặc phụ cấp cho hàng hóa không được đề cập trong đó và / hoặc

có được hoặc cố ý có được các nguyên tắc và thực hành bóc lột thương mại không công bằng có hại và cạnh tranh thương mại thực sự "

Ở Việt Nam từ trước đến nay, gian lận thương mại không phải là tội phạm được quy định trong BLHS Nói về gian lận thương mại, cần nói thêm

về khái niệm buôn lậu Khái niệm gian lận thương mại và buôn lậu vẫn chưa được phân biệt rõ ràng ở nhiều nước trên thế giới cũng như ở Việt Nam Ở Việt Nam, hành vi buôn lậu bị coi là vi phạm pháp luật không đồng nhất với gian lận thương mại mà buôn lậu là hành vi gian lận thương mại nhưng ở mức

độ cao hơn, tính chất phức tạp và nghiêm trọng hơn Đó là một trường hợp đặc biệt của gian lận thương mại

Do đó, phạm vi của khái niệm gian lận thương mại rộng hơn tội buôn lậu Xét về mức độ nguy hiểm đối với nền kinh tế, buôn lậu có tác động nghiêm trọng hơn nhiều Về khả năng phát hiện và xử lý, xử lý gian lận thương mại khó hơn và xử lý vi phạm nhẹ hơn Ở góc độ nhận thức, buôn lậu được chú ý nhiều

hơn, trong khi gian lận thương mại thường núp dưới chiêu bài hợp pháp, [29]

Khi nền sản xuất phát triển, bối cảnh toàn cầu hóa làm cho việc giao thương trở nên dễ dàng hơn, thị trường mở rộng, sản phẩm hàng hóa được trao đổi mua bán ngày càng nhiều hơn Hàng hóa càng đa dạng, phong phú với nhiều tiêu chuẩn khác nhau thì hành vi gian lận thương mại càng phức tạp và tinh vi Thực chất của gian lận thương mại là lợi dụng kẽ hở, sự mập mờ, thiếu chính xác về mặt khoa học, sự hoàn thiện của pháp luật, chính sách của các cơ quan quản lý chức năng để thực hiện hành vi gian dối công khai qua cửa khẩu nhằm thu lợi bất chính

Có thể nói, gian lận thương mại là hành vi gian dối, lừa dối hoặc bị lừa dối trong lĩnh vực thương mại thông qua hoạt động mua bán, kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ nhằm thu lợi bất chính Mục đích của gian lận thương mại là thu lợi bất chính do thực hiện thành công hành vi gian dối, gian dối Chủ thể tham gia gian lận thương mại bao gồm: người mua, người bán hoặc

cả người mua và người bán thông qua đối tượng là hàng hóa [29]

Tóm lại, phòng, chống gian lận thương mại là việc ngăn chặn và xử lý các hành vi, thủ đoạn gian dối, lừa dối trong lĩnh vực thương mại thông qua các hoạt động mua bán, kinh doanh, xuất nhập khẩu hàng hóa , dịch vụ nhằm mục đích thu lợi bất chính

1.1.4 Tạp chí điện tử

Theo quy định tại Điều 3 Luật Báo chí 2016, tạp chí điện tử là sản phẩm báo chí được xuất bản, phát hành định kỳ các tin, bài có tính chất chuyên ngành

và được truyền tải trên môi trường mạng

Điều 14 Luật Báo chí 2016 quy định đối tượng được thành lập cơ quan báo chí được quy định cụ thể như sau:

- Các cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức tôn giáo từ tỉnh trở lên hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam được thành lập báo tòa soạn

- Cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật giáo dục đại học; tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được

tổ chức dưới hình thức học viện, viện theo quy định của Luật khoa học và công nghệ; Bệnh viện cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên được phép thành lập tạp chí khoa học

Điều 17 Luật Báo chí 2016 quy định về điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí, bao gồm:

- Xác định loại hình báo chí; tôn chỉ, mục đích phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chủ quản; cho những người phục vụ; chương trình, thời lượng, thời lượng, phương thức truyền dẫn, phát sóng (đối với báo nói, báo hình); tên miền, nơi đặt máy chủ và nhà cung cấp dịch vụ kết nối (đối với báo điện tử)

- Có phương án tổ chức, biên chế bảo đảm hoạt động của cơ quan báo chí;

có người đủ tiêu chuẩn quy định tại Khoản 2 Điều 23 Luật Báo chí giữ chức vụ Thủ trưởng cơ quan báo chí

- Có tên và hình thức trình bày tên cơ quan báo chí; tên và hình thức trình bày tên ấn phẩm báo chí; tên và biểu tượng của kênh phát thanh, kênh truyền hình; tên và hình thức trình bày tên chuyên trang của báo điện tử

- Có trụ sở chính và cơ sở vật chất kỹ thuật; kế hoạch tài chính; có giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đối với báo điện tử phải có ít nhất một tên miền “.vn” được đăng ký phù hợp với tên báo chí và sử dụng hệ thống máy chủ đặt tại Việt Nam; Đối với báo nói, báo hình phải có phương án,

kế hoạch thuê, sử dụng hạ tầng truyền dẫn, phát sóng

- Phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển và quản lý báo chí cả nước đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt [46]

Bảng 1.1 Sự khác biệt giữa báo điện tử và tạp chí điện tử

Cơ quan chủ quản Cơ quan cấp giấy phép Báo điện

trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội,

tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức tôn giáo từ cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên, hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam

Tạp chí

điện tử

Cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật Giáo dục đại học; tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tổ chức dưới hình thức viện hàn lâm, viện theo quy định của Luật Khoa học và công nghệ; bệnh viện cấp tỉnh hoặc tương đương trở lên được thành lập tạp chí khoa học

Bộ Thông tin và Truyền thông

Trong phạm vi luận văn này, tác giả sử dụng khái niệm tạp chí điện tử là sản phẩm báo chí có tính chất chuyên ngành được đăng tải và truyền dẫn trên môi trường mạng

1.1.5 Quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

Quản lý thông điệp để phòng, chống gian lận thương mại đóng một vai trò quan trọng Lãnh đạo tạp chí cho biết: "Gian lận thương mại ở Việt Nam không phải là vấn đề mới, từ xa xưa ông cha ta đã đúc kết gian lận thương mại thành câu:" Buôn lậu, bán lừa "để chỉ rõ mục tiêu Vì vậy, mọi người hãy cảnh giác với các thủ đoạn và thủ đoạn lừa dối khách hàng của thương nhân Hiện nay, chúng ta đang phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo

cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước Nguyên nhân và động cơ cuối cùng của cạnh tranh là trục lợi, trộm cắp bí mật sản xuất, tiêu cực cạnh tranh phi kinh tế, v.v… nên có thể thấy mục đích của các hành vi lừa đảo trên thị trường

xã hội là thu lợi bất chính ” [PVS01]

Theo một thành viên Ban biên tập, gian lận thương mại còn thể hiện trong việc vận chuyển hàng hóa Việc nước thứ ba chấp thuận cho phép che giấu xuất

xứ thực sự của hàng hóa nhằm che mắt hải quan nước nhập khẩu Trong trường hợp này, nước thứ ba là nước cung cấp chứng từ giả mạo hoặc dùng thủ đoạn để thay đổi xuất xứ hàng hóa từ nước xuất khẩu sang nước quá cảnh Khi hàng hóa vào nước nhập khẩu sẽ tránh được các quy định hạn chế hàng hóa của nước nhập khẩu như hạn ngạch, chế độ ưu đãi, bản quyền sản xuất,… [PVS01]

Theo lãnh đạo Ban 389, gian lận thương mại thực chất là hoạt động xuất nhập khẩu có quy định, công khai đến cơ quan Hải quan làm thủ tục (kê khai, kiểm tra, nộp thuế) và giao nhận hàng công khai hợp pháp qua biên giới Nhưng lợi dụng kẽ hở để khai man về mẫu mã, số lượng, chất lượng… nhằm đạt kết quả cuối cùng là gian lận về mức thuế phải nộp Hành vi này đôi khi chỉ là thủ đoạn của chủ hàng với sự tiếp tay của một số cán bộ Hải quan tham nhũng [PVS02]

Đề cập đến các quy định của pháp luật trong công tác phòng, chống gian lận thương mại, lãnh đạo Tạp chí Thương hiệu và Công luận cho rằng: “Theo quy định của pháp luật Việt Nam, gian lận thương mại không phải là tội phạm

Bộ luật Hình sự 2015 trong đó điển hình biểu hiện trùng với tội buôn lậu, một

bộ phận của gian lận thương mại là buôn lậu, buôn lậu, trong đó có gian lận thương mại, trong đó, gian lận thương mại, ngoài hành vi buôn lậu, gian lận thương mại còn bao gồm nhiều yếu tố khác như: buôn bán hàng hóa, làm hàng giả, ăn cắp mẫu mã, khai báo sai số lượng, chất lượng hàng hóa ”[PVS02]

Kết quả phỏng vấn sâu cũng cho thấy lãnh đạo Tạp chí Thương hiệu và công chúng ý thức rất rõ về hành vi gian lận thương mại và có định hướng sát sao đối với phóng viên trong quá trình thực hiện thông điệp báo chí Theo lãnh đạo Tạp chí, “viết về thông điệp chống gian lận thương mại phải khác với viết

về thông điệp chống buôn lậu, nhiều phóng viên mới vào nghề thường nhầm lẫn hai khái niệm này” [PVS01] Lãnh đạo Tạp chí cho biết: "Điểm khác nhau cơ

bản giữa gian lận thương mại và buôn lậu là buôn lậu trước hết là gian lận thương mại, nhưng ở mức độ cao hơn, tính chất phức tạp và nghiêm trọng hơn Đặc biệt, các vụ án gian lận thương mại Thực chất là các đối tượng buôn lậu có nguy cơ, sử dụng những “máy móc”, phương tiện cần thiết để vận chuyển hàng hóa qua biên giới Thực chất của gian lận thương mại là “âm mưu”, “đầu não” lợi dụng sơ hở, mập mờ, thiếu chính xác khoa học, hoàn thiện pháp luật, chính sách của các cơ quan quản lý chức năng để thực hiện hành vi gian dối, gian dối qua cửa khẩu Phạm vi của khái niệm gian lận thương mại rộng hơn tội buôn lậu, nếu được xếp vào loại nguy hiểm cho nền kinh tế thì hành vi buôn lậu có tác động nghiêm trọng hơn nhiều; việc xử lý và xử lý gian lận thương mại trong ngành Hải quan khó hơn thì khung hình phạt nhẹ hơn;

Từ thực tế nghiên cứu và phân tích từng khái niệm thành phần, tác giả của luận án xin rút ra khái niệm quản lý thông điệp nhằm phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử như sau: chống gian lận thương mại Tạp chí điện tử gian lận thương mại là một hệ quả liên quan

1.2 Vai trò của quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

- Với khả năng tác động rộng lớn, nhanh và mạnh đến xã hội, hoạt động báo chí có vai trò, ý nghĩa to lớn trong công tác tư tưởng nói chung và công tác truyền thông về phòng, chống gian lận thương mại nói riêng Nó không chỉ góp phần quan trọng trong việc tạo dư luận xã hội mà còn góp phần định hướng, dẫn dắt dư luận xã hội, tạo ra những phản ứng tích cực hay tiêu cực trong xã hội Tuy nhiên, mỗi tòa soạn đều có tôn chỉ, mục đích riêng nên việc quản lý thông tin về phòng, chống gian lận thương mại vừa góp phần cung cấp cho công chúng những thông tin chính xác vừa đảm bảo thực hiện tốt chức năng của mình tôi nhiệm vụ của tôi

Báo chí định hướng xã hội bằng cách tác động vào ý thức công chúng, tạo khả năng xác định hành động, việc làm đúng đắn của đông đảo quần chúng nhân dân vì lợi ích của giai cấp và xã hội Vì vậy, báo chí luôn được xác định là một

trong những phương tiện quan trọng của Đảng, thực hiện chức năng giáo dục chính trị tư tưởng cho quần chúng nhân dân, định hướng dư luận xã hội, hình thành ý thức xã hội

Để thực hiện tốt vai trò, chức năng giáo dục, việc quản lý thông tin theo tôn chỉ, mục đích của tòa soạn là giúp báo chí định hướng, hình thành dư luận xã hội tích cực đúng đắn trên cơ sở thông tin nhanh Nhanh chóng, đầy

đủ và phong phú về tin tức các sự kiện, vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội, trong đó có các vấn đề thời sự về phòng, chống gian lận thương mại Dư luận phản ánh nhận thức của người dân về các sự kiện thời sự Dư luận xã hội

có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định chính trị - xã hội - điều kiện sống còn để phát triển xã hội

Thông điệp báo chí đưa ra dư luận về tình hình, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống gian lận thương mại Báo chí giúp công chúng nhìn nhận, đánh giá thực trạng và chủ trương đó; hướng sự chú ý của công chúng vào nhận thức về những gì cần thiết; từ đó, công chúng tự định hướng hành vi có ý thức của mình Tiếng nói của báo chí vừa là tiếng nói của Đảng, vừa là tiếng nói của nhân dân Sức mạnh định hướng của báo chí thể hiện ở việc thảo luận, giải quyết những vấn đề quan trọng, những vấn đề về phòng, chống gian lận thương mại; phê phán, đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, lạc hậu, trì trệ, kém hiệu quả, thiếu khả thi trong lĩnh vực phòng, chống gian lận thương mại

Báo chí còn có vai trò định hướng, điều tiết dư luận xã hội, điều tiết tâm

lý, tâm trạng xã hội Dù xuất phát điểm nào thì cuối cùng, báo chí cũng thực hiện chức năng định hướng nhận thức, thái độ, hành vi của quần chúng nhân dân trong đời sống xã hội Vì bản chất của báo chí là hoạt động thông tin chính trị -

xã hội Báo chí là tiếng nói của giai cấp, là công cụ quản lý xã hội của giai cấp Không có giai cấp nào không sử dụng báo chí làm công cụ quản lý xã hội

Thông tin là nhu cầu sống còn của con người và xã hội Xã hội càng phát triển, văn minh thì nhu cầu thông tin ngày càng cao Trong quá trình thực hiện

nhiệm vụ chính trị của mình, báo chí không ngừng phát triển và rất đa dạng

về loại hình Mỗi loại hình có thế mạnh khác nhau, cung cấp thông tin phong phú, hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu thông tin về mọi lĩnh vực của công chúng, trong đó có thông tin về các lĩnh vực liên quan đến gian lận thương mại trực tiếp đến đời sống hàng ngày của con người Việt Nam và sự phát triển lành mạnh, văn minh của dân tộc

Hiện nay, với bốn loại hình: báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử, báo chí mang đến những thông tin nhanh nhất về kiến thức nhân ái, tình hình phòng, chống gian lận thương mại, những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phòng, chống gian lận thương mại; phản ánh những bức xúc về khó khăn trong thực hiện các phòng, chống gian lận thương mại; đề xuất những biện pháp về bảo đảm phòng, chống gian lận thương mại; phản ánh mong muốn của người dân và doanh nghiệp; những mô hình điển hình trong phòng, chống gian lận thương mại Báo chí dự báo nhu cầu, tâm lý,

sở thích, quyền lợi và nguyện vọng của nhân dân về đẩy mạnh phòng, chống gian lận thương mại

- Mặt trận phòng, chống gian lận thương mại đang có những thành tích tích cực Góp phần vào bước chuyển biến đó không thể không kể đến vai trò của báo chí – truyền thông Khoản 8 điều 2 của Quyết định số 389/QĐ-TTg có đề cập đến sự phối hợp giữa Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả và các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền về chống buôn lậu, gian lận thương mại Việc quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử góp phần tuyên truyền chủ trương, chính sách của nhà nước về phát triển kinh tế, phòng chống gian lận thương mại; đồng hành cùng ban chỉ đạo quốc gia cùng đẩy lùi hành vi gian lận thương mại; giúp công chúng nhận diện được những hành vi gian lận thương mại Các phương tiện truyền thông với những bài báo chuyên sâu, phóng sự sắc sảo là công cụ hữu hiệu để đấu tranh chống gian lận thương mại Các nhà báo, với sự dấn thân của mình, bất chấp nguy hiểm thâm nhập sào huyệt, truy tìm tận đáy sự thật, phanh phui

những thủ đoạn gian lận thương mại Báo chí đã góp phần tích cực vào công tác đấu tranh chống gian lận thương mại cũng như khẳng định, quảng bá, giới thiệu các thương hiệu thực sự, hàng Việt Nam chất lượng cao Báo chí đồng hành với các cơ quan bảo vệ pháp luật để điều tra và phanh phui các hành vi gian lận thương mại

- Tóm lại, có thể tóm tắt một số vai trò của quản lý thông điệp nhằm phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử như sau:

+ Góp phần thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đấu tranh chống gian lận thương mại

+ Thông tin kịp thời, vạch trần những hành vi, thủ đoạn gian lận thương

mại để công chúng nhận diện

+ Thông tin, quảng bá hoạt động thương mại hợp pháp, những tấm gương

tốt trong đấu tranh phòng, chống gian lận thương mại

+ Thông tin khách quan về các hoạt động phối hợp phòng, chống gian lận

thương mại trong nước và quốc tế

1.3 Chủ thể, đối tượng, nội dung và phương thức quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

1.3.1 Chủ thể quản lý

Chủ thể quản lý là tác nhân (cá nhân hoặc tổ chức) tạo ra các tác động quản lý lên đối tượng quản lý bằng các công cụ với những phương pháp thích hợp theo những nguyên tắc nhất định nhằm đạt được mục tiêu cụ thể

Trong việc quản lý thông điệp phòng chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử, chủ thể quản lý được xác định như sau:

Lãnh đạo cơ quan báo chí (Tổng Biên tập, Phó Tổng Biên tập, các Ban chức năng thuộc cơ quan báo chí…); lãnh đạo các phòng, ban; trưởng nhóm, kíp trực… là được xác định là chủ thể quản lý

Tại các cơ quan báo chí, Ban Biên tập là chủ thể quản lý cấp cao Chủ thể quản lý cấp trung là lãnh đạo các phòng, ban trong tòa soạn, đây là đội ngũ tham mưu, tư vấn cho Ban biên tập xây dựng, ban hành chiến lược chuyển tải thông

điệp, đồng thời bộ phận này tổ chức các hoạt động triển khai kế hoạch từ lãnh đạo cấp cao hơn giao xuống

Quản lý cấp cơ sở trong cơ quan báo chí chính là trưởng kíp trực, trưởng các nhóm với vai trò đưa ra các quyết định tác nghiệp trực tiếp nhằm đôn đốc, hướng dẫn, điều khiển các thành viên thực hiện các công việc cụ thể hằng ngày

1.3.2 Đối tượng quản lý

Đối tượng quản lý là thực thể tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ thể quản lý Trong việc quản lý thông điệp về phòng, chống gian lận thương mại trên báo chí, chủ thể quản lý được xác định như sau:

Thứ nhất là thông điệp phòng, chống gian lận thương mại được thể hiện trong các sản phẩm báo chí trên báo, tạp chí điện tử Việc quản lý bao gồm quản

lý về nội dung và hình thức của thông điệp Chủ đề, đề tài gì, nội dung có đảm bảo thực hiện hiệu quả các chức năng cơ bản của báo chí không, có đảm bảo các yếu tố về chính trị, pháp lý hay không; nội dung có đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn hay nhu cầu của công chúng hay không Hình thức thể hiện như thế nào để hấp dẫn công chúng, tăng lượng theo dõi, đón đọc, phát huy những ưu thế, thuận lợi; tần suất xuất hiện, vị trí thông điệp… Từ đó, góp phần làm tăng khả năng công chúng tiếp cận thông điệp, đích đến là tác động vào nhận thức, thái độ hành vi của công chúng, góp phần đạt được mục tiêu của quá trình thông tin báo chí

Thứ hai, đối tượng quản lý là đội ngũ nhân sự trong cơ quan báo chí (phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên), tất cả những ai tham gia vào quá trình thực hiện thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên báo, tạp chí điện tử Những người trực tiếp nhận nhiệm vụ từ lãnh đạo về kế hoạch, nội dung thực hiện và tham gia sản xuất các sản phẩm báo chí mang thông điệp cần chuyển tải Cần quản lý chặt chẽ hành vi, thái độ, kiến thức, kĩ năng của đội ngũ nhân lực nhằm đảo bảo đạt được chất lượng tốt nhất cho việc chuyển tải thông điệp phòng, chống gian lận thương mại tới công chúng

1.3.3 Nội dung quản lý

1.3.3.1 Quản lý kế hoạch chuyển tải thông điệp phòng, chống gian lận

thương mại

Từ việc xác định tầm quan trọng của thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trong tương quan với các nhiệm vụ của cơ quan, chủ thể quản lý cần xây dựng, đưa ra được kế hoạch cụ thể về chủ đề, nội dung, thời gian, tần suất thực hiện chuyển tải thông điệp một cách khoa học, đa chiều, sinh động, phù hợp với tâm lý tiếp nhận của công chúng

1.3.3.2 Quản lý quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí mang thông điệp phòng, chống gian lận thương mại

Nội dung quản lý này bao gồm việc theo dõi, thực hiện và đánh giá thực

tế việc tổ chức sản xuất, đăng tải các tác phẩm chứa thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử để đảm bảo thông điệp được truyền đi chính xác, hấp dẫn, không xảy ra sai phạm Các chủ thể quản lý cần giám sát chặt chẽ, đảm bảo quá trình cho ra sản phẩm chứa thông điệp được nhanh chóng, chinh xác; có thể phát hiện kịp thời những yếu tố lệch lạc trong nội dung

và hình thức truyền tải các thông điệp Để quản lý tốt thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử đòi hỏi quy trình này phải được giám sát, kiểm soát một cách chặt chẽ, hiệu quả

1.3.3.3 Quản lý nội dung và hình thức thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

Thứ nhất, về nội dung thông điệp, nội dung thông điệp phòng, chống gian

lận trên tạp chí điện tử cần đảm bảo các tiêu chí sau:

- Thông điệp phải đảm bảo đúng – trúng vấn đề, phù hợp với thực tiễn, đảm bảo đúng theo chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, không có nội dung xuyên tạc, sai lệch

- Thông điệp phải phù hợp với nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng - nhóm đối tượng cụ thể có nhu cầu tiếp nhận thông tin về phòng, chống gian lận thương mại Trước khi xây dựng thông điệp, cần tiến hành nghiên cứu nhóm đối tượng và tình hình thực tiễn Thông điệp phù hợp với tâm lý tâm trạng

xã hội và thể hiện lợi ích của công chúng - nhóm đối tượng thì sẽ có tính hiệu

lực và hiệu quả cao Bài toán đặt ra là cần làm thế nào để nhóm đối tượng biết được rằng, thực hiện theo thông điệp thì họ có lợi ích

- Thông điệp phải thể hiện rõ mục tiêu của kế hoạch thông tin (Để tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật hoặc để phản ánh thực tiễn và lên án hành vi gian lận hoặc mục tiêu khác theo từng tòa soạn)

Thứ hai, về hình thức thông điệp: hình thức của thông điệp cần phải đáp

ứng các tiêu chí về thể loại, tần suất, số lượng, các yếu tố đa phương tiện…

-Về thể loại, thể hiện thông điệp thông qua các thể loại báo chí như phóng

sự, điều tra, tin, bài, phỏng vấn, bình luận…

-Về hình thức trình, báo chí, nhất là tạp chí điện tử phải phát huy thế mạnh

đa phương tiện đặc về hình ảnh, âm thanh, đồ họa khi phản ánh thông điệp…

1.3.3.4 Quản lý tài chính và nhân sự

Cần tổ chức hệ thống nhân lực một cách khoa học, chặt chẽ, phân công đúng người, đúng việc; đảm bảo các cấp quản lý, phóng viên, biên tập viên, nhân viên trong hệ thống tổ chức sản xuất của các tòa soạn luôn phải nắm vững chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thực hiện đúng kế hoạch chuyển tải thông điệp đã đề ra

Vấn đề tài chính cho hoạt động chuyển tải thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử cũng cần được xem xét, quản lý chặt chẽ, đảm bảo lương thưởng, nhuận bút công bằng cho đội ngũ thực hiện

1.3.4 Phương thức quản lý

- Phương pháp hành chính: Phương pháp này bao gồm việc xây dựng và ban hành các văn bản quy định về quy trình sản xuất và chất lượng thông điệp Lãnh đạo báo đưa ra chiến lược, kế hoạch, phương hướng, thông báo, chỉ thị, định hướng thông tin, từ cái chung đến cái chi tiết Văn bản hướng dẫn càng rõ ràng, chi tiết thì kế hoạch, chương trình truyền tải thông điệp chống tin giả càng hiệu quả, đa chiều, sinh động, phù hợp với nhận thức của quần chúng nhân dân

- Phương thức quản lý theo chế độ thông tin, báo cáo: Đây là phương thức quản lý nắm bắt các yếu tố trong quá trình tổ chức và sản xuất sản phẩm báo chí

có thông điệp chống tin giả thông qua các cuộc họp báo bạn bè , email, văn bản Bằng cách nhận báo cáo thường xuyên, lãnh đạo có thể nắm bắt được các hoạt động trong quá trình sản xuất của đội ngũ biên tập viên, phóng viên Phương thức này đòi hỏi sự chủ động, tự giác cũng như duy trì liên kết, báo cáo lại với chủ các cấp kịp thời nắm bắt tiến độ sản xuất và theo dõi thông tin phản hồi trên Tạp chí điện tử

- Phương pháp quản lý theo phương pháp kiểm tra, giám sát, khen thưởng,

kỷ luật: Phương pháp này nhằm theo dõi, đánh giá thực trạng của tổ chức sản xuất và phát hành sản phẩm báo chí có nội dung phòng, chống gian lận thương mại để đảm bảo không có sai sót Chủ thể quản lý có thể phát hiện kịp thời những yếu tố gây hiểu nhầm về nội dung và hình thức truyền tải thông điệp bằng phương thức này Thông qua khen thưởng - kỷ luật, chủ thể quản lý vừa tạo động lực khích lệ tinh thần làm việc, sáng tạo, vừa siết chặt kỷ luật của đội ngũ biên tập viên

- Phương pháp kinh tế là phương pháp tác động gián tiếp vào hành vi của đối tượng quản lý thông qua việc sử dụng kinh tế để tác động trực tiếp đến lợi ích của các tổ chức, cá nhân tham gia tham gia vào quá trình tổ chức và sản xuất các sản phẩm báo chí chứa đựng thông điệp

1.4 Cơ sở chính trị và pháp lý của vấn đề quản lý thông điệp phòng, chống gian lận thương mại trên tạp chí điện tử

1.4.1 Cơ sở chính trị

Báo chí, xuất bản của nước ta đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, vừa là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - nghề nghiệp, vừa là diễn đàn của nhân dân tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, động viên toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Báo chí - xuất bản cần thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới, phù hợp với lợi ích của đất nước

và nhân dân Trong đó, chức năng chính của báo chí là cung cấp thông tin, định

hướng nhận thức, tác động đến cảm xúc về các sự kiện, vấn đề xã hội quan tâm,

là diễn đàn nơi mọi người thực hiện quyền kiểm soát xã hội lễ hội sự liên kết của nó , là phương tiện giáo dục, giải trí hữu ích, thiết thực

Về mục tiêu phát triển kinh tế trong Văn kiện Đại hội 13 của Đảng, ngoài việc xác định mục tiêu cho nhiệm kỳ 5 năm tới, Văn kiện Đại hội XIII còn xác định mục tiêu cho chiến lược 10 năm 2021-2030 và tầm nhìn 5 năm tới xa đến năm 2045 Cụ thể: Đến năm 2025 là nước phát triển, có nền công nghiệp hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng, cả nước là nước phát triển, có nền công nghiệp hiện đại, thu nhập bình quân cao Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập đất nước: Trở thành nước phát triển có thu nhập cao

Các mục tiêu của Đại hội XIII nêu trên là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp, khả thi, vừa thể hiện bản chất khoa học trên cơ sở xác định vị thế của Việt Nam sau 35 năm đổi mới đã đạt được, bối cảnh quốc tế và trong nước đang đặt ra những cơ hội và thách thức trong thời gian tới vừa thể hiện sự cụ thể hóa cho từng giai đoạn, và khát vọng phát triển đến giữa thế kỷ Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, hùng cường, thịnh vượng Văn kiện Đại hội XIII cũng nêu rõ một số khâu đột phá và định hướng giải pháp khả thi, thiết thực, có đầy đủ cơ sở, điều kiện, nguồn lực để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước: Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, trước hết là thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại cả về kinh tế và xã hội…[47] Muốn đạt được mục tiêu kinh tế như văn kiện đại hội Đảng lần thứ XIII đề ra cần sự nỗ lực của toàn thể nhân dân cả nước, cả hệ thống chính trị Để phát triển kinh tế được bền vững thì không thể bỏ qua việc ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, gây ảnh hưởng tới nền kinh tế của nước ta

Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đều xây dựng kế hoạch hằng năm, triển khai cụ thể các nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường công tác chống

buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, thực hiện kế hoạch cao điểm tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống gian lận thương mại [48]

1.4.2 Cơ sở pháp lý

Luật Báo chí 2016 đã được Quốc hội khóa 13, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 05 tháng 4 năm 2016 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2017 Luật Báo chí 2016 tạo hành lang pháp lý quan trọng cho báo chí báo chí cách mạng Việt Nam phát triển bền vững, ngày càng có nhiều đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Luật Báo chí 2016 đã pháp điển hóa các quy định tại các Nghị định của Chính phủ để đưa vào luật, đồng thời bổ sung một số quy định mới để điều chỉnh hoạt động báo chí, cụ thể là các quy định về: Nhà nước về phát triển báo chí; thay đổi cơ quan chủ quản của cơ quan báo chí; hoạt động hợp tác của báo chí Việt Nam với nước ngoài; hoạt động báo chí của báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam; bảo vệ nội dung chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, báo điện tử; phản hồi… [49]

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 389 / QĐ-TTg ngày 19 tháng 3 năm 2014 về việc “Thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả” (sau đây gọi tắt là Ban Chỉ đạo) 389 quốc gia) với hệ thống bộ máy đồng bộ từ Trung ương đến các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Theo đó, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:

1 Xây dựng chiến lược, kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong từng thời kỳ Chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

2 Chỉ đạo sự phối hợp giữa các cơ quan, lực lượng chức năng trong việc phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nghiêm trọng, có tổ chức

3 Chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương sửa đổi, bổ sung hoặc kiến nghị cấp

có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm