Chủ thể, khách thể, nội dung, phương thức và những yêu cầu đối với việc quản lý thông điệp hình ảnh về “ Bộ đội Cụ Hồ” trên Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP HÌNH ẢNH “BỘ ĐỘI CỤ HỒ
Trang 1HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS HÀ HUY PHƯỢNG
HÀ NỘI - 2021
Trang 2Tôi xin cam đoan đề tài Quản lý thông điệp hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu thuộc công trình nghiên cứu trong luận văn này chưa được công bố trên tất cả các phương diện Ngoài ra, các số liệu, tài liệu tham khảo trong luận văn đã được trích dẫn đầy đủ tại phần tài liệu tham khảo, đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực
Hà Nội, ngày 30 tháng 10 năm 2021
Tác giả luận văn
Phạm Thái Hưng
Trang 3Tác giả luận văn xin trân trọng cảm ơn các Thầy, Cô giáo trong Viện Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; các Thầy, Cô giáo giảng dạy các
bộ môn đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn này
Trân trọng cảm ơn PGS,TS Hà Huy Phượng đã tận tình hướng dẫn tác giả hoàn thành luận văn
Trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình về sự hỗ trợ cả về chuyên môn và tinh thần Trong quá trình thực hiện luận văn, với thời gian nghiên cứu hạn hẹp, chắc chắn không thể tránh được những hạn chế, sai sót, tác giả mong tiếp tục nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo của các Thầy, Cô giáo
và góp ý của bạn bè, đồng nghiệp để luận văn có chất lượng hơn
Hà Nội, ngày 30 tháng 10 năm 2021
Tác giả luận văn
Phạm Thái Hưng
Trang 4Trang
Chương 1: QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP HÌNH ẢNH TRÊN BÁO
1.2 Quan điểm, tư tưởng chỉ đạo về quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ
1.3 Chủ thể, khách thể, nội dung, phương thức và những yêu cầu đối
với việc quản lý thông điệp hình ảnh về “ Bộ đội Cụ Hồ” trên
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP HÌNH
ẢNH “BỘ ĐỘI CỤ HỒ” TRÊN BÁO QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
2.1 Vài nét khái quát về Báo Quân đội nhân dân 40 2.2 Khảo sát thực trạng quản lý hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo
2.3 Những tác phẩm có nội dung tích cực về hình ảnh “Bộ đội Cụ
2.4 Những thành công, hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến việc
quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội
Chương 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỀ QUẢN LÝ THÔNG
ĐIỆP HÌNH ẢNH “BỘ ĐỘI CỤ HỒ” TRÊN BÁO QUÂN ĐỘI
3.1 Những vấn đề đặt ra trong quản lý hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên
3.2 Giải pháp quản lý hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo Quân đội
Trang 5QNCN : Quân nhân chuyên nghiệp
QPQSĐP : Quốc phòng, quân sự địa phương
SSCĐ : Sẵn sàng chiến đấu
Trang 6Trang Ảnh 2.1: Cán bộ, chiến sĩ thuộc các Trung đoàn 18 và 95 thuộc Sư đoàn
325 (Quân đoàn 2) đã cơ động ra vị trí dã chiến trên rừng để
nhường doanh trại cho công dân diện F1 cách ly tập trung 45 Ảnh 2.2: LLVT Quân khu 1 tham gia phòng chống dịch Covid-19 trên
Ảnh 2.3: Lực lượng dân quân tự vệ các tỉnh Bắc Giang, bắc Ninh
tham gia giúp nông dân thu hoạch nông sản trong những
Ảnh 2.4: Bệnh viện dã chiến Truyền nhiễm số 1, Bộ Quốc phòng tại
tỉnh Bắc Ninh thu dung và điều trị bệnh nhân nhiễm
Ảnh 2.5: Một tác phẩm trong chuyên mục “Câu chuyện kỷ luật” 52 Ảnh 2.6: Một tác phẩm trong chuyên mục “Theo dấu chân chiến sĩ” 53
Ảnh 2.8: Bộ đội giúp dân khắc phục hậu quả bão lũ đã trở thành hình
Ảnh 2.9: Một tác phẩm trong chuyên mục “Câu chuyện kỷ luật” 65
Trang 7Trang Bảng 2.1: Thống kê chi tiết các tỉnh, thành phố được đề cập trong
Biểu đồ 2.1: Số lượng bài viết về lũ lụt và Covid -19 54 Biểu đồ 2.2: Tần suất đưa tin của 2 chuyên mục 6/2020 - 6/2021 55 Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ đối tượng phản ánh trên chuyên mục “Theo dấu
Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ đối tượng phản ánh trên chuyên mục “Câu chuyện
Biểu đồ 2.5: Tỷ lệ giới tính trong các tác phẩm của chuyên mục
Biểu đồ 2.6: Tỷ lệ giới tính trong các tác phẩm của chuyên mục “Câu
Biểu đồ 2.7: Độ tuổi người lính trong các tác phẩm của chuyên mục
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công tác bảo đảm quốc phòng-an ninh và phát triển kinh tế là một trong những nhiệm vụ chiến lược quan trọng trong quá trình đưa đất nước ta
đi lên chủ nghĩa xã hội Trong bối cảnh tình hình thế giới, tình hình khu vực
có nhiều diễn biến phức tạp, sự tranh chấp diễn ra trên biển Đông ngày càng gay gắt đòi hỏi cần phải tăng cường hơn nữa công tác quốc phòng - an ninh Trong đó, QĐND là một trong những lực lượng nòng cốt
Tác giả lựa chọn đề tài: Quản lý thông điệp hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay (giai đoạn 6/2020 đến 6/2021) làm đề tài luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý báo chí-truyền thông vì những lý
do sau:
Thứ nhất, QĐND Việt Nam là lực lượng nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, là đội quân từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục
vụ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: "Quân đội
ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” và “Cán bộ và chiến sĩ thương yêu nhau như ruột thịt, chia ngọt sẻ bùi Quân và dân như cá với nước, đoàn kết một lòng, học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau"
“Bộ đội Cụ Hồ” là danh hiệu cao quý mà nhân dân ta tin tưởng, yêu quý đặt cho QĐND Việt Nam Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” đã thành một hệ thống chuẩn mực, giá trị nhân cách của quân nhân cách mạng được hình thành và phát triển trong suốt gần 77 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của Quân đội Nhân dân Việt Nam
Hình ảnh anh “Bộ đội Cụ Hồ” trong chiến tranh trước đây cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay luôn in đậm trong lòng nhân dân,
Trang 9làm cho mối quan hệ quân dân luôn luôn gắn bó máu thịt Chính nhờ được sự yêu quý, đùm bọc, bảo vệ của nhân dân nên quân đội ta ở thời kỳ nào dù vũ khí, trang bị thô sơ hạn chế hơn vẫn đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược-là những cường quốc thế giới lúc bấy giờ
Lịch sử nhân loại ghi nhận, hiếm thấy một đất nước, dân tộc nào mà người lính được toàn dân tin yêu, mến phục-biểu tượng của nhân cách cao đẹp như “Bộ đội Cụ Hồ” ở Việt Nam
Thứ hai, với đặc thù của mình, Báo Quân đội nhân dân - "Cơ quan của Quân uỷ trung ương và Bộ Quốc phòng, tiếng nói của Lực lượng vũ trang và nhân dân Việt Nam"-trải qua hơn 71 năm phấn đấu của các thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, công nhân viên, đã trưởng thành, trở thành một trong những tờ báo quan trọng nhất trong việc tuyên truyền đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, đặc biệt là nhiệm vụ tuyên truyền về quốc phòng-an ninh, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong thư chúc mừng Báo Quân đội nhân dân hàng ngày in bộ mới 8 trang cũng căn dặn:
“Nhân dịp Báo ra 8 trang, chúc Báo Quân đội nhân dân thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và góp phần động viên các lực lượng vũ trang nhân dân phát huy truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” Trung với nước, trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” [26, tr.1]
Báo Quân đội nhân dân chính là cây cầu nối giữa lực lượng vũ
trang-“Bộ đội Cụ Hồ” với nhân dân, giúp chuyển tải những hình ảnh của Quân đội cùng những phẩm chất tốt đẹp đến với người dân
Đồng thời, Báo QĐND cũng là cây cầu nối giữa cuộc sống bên ngoài với những người chiến sĩ trong doanh trại, gắn kết những người chiến sĩ trên
cả nước thành một khối, giúp họ rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, phẩm chất chính trị, qua đó góp phần xây dựng quân đội ta thực sự vững mạnh, giữ gìn
Trang 10và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” mà nhân dân đã tin tưởng, yêu quý phong tặng
Các chuyên mục Điển hình làm theo lời Bác, Theo dấu chân chiến sĩ, Câu chuyện kỷ luật trên báo QĐND là những chuyên mục với nội dung xoay quanh các câu chuyện gần gũi nhất phản ánh đời sống, tâm tư, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ trong giai đoạn hiện nay
Thứ ba, trong giai đoạn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, do những tác động nhiều mặt của tình hình thế giới, trong nước; tác động tiêu cực từ mặt trái của nền kinh tế thị trường; từ sự quản lý không chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị và sự thiếu rèn luyện của một số cán bộ, chiến sĩ đã xuất hiện một số lời nói, cử chỉ, hành động không đúng với tư cách một quân nhân Thậm chí có cá nhân còn vi phạm kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước
ở mức độ nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng hoặc tham gia vào các tệ nạn
xã hội như: ma túy, lô đề, cờ bạc, vay nợ không có khả năng chi trả làm ảnh hưởng phần nào đến hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong nhân dân Đây cũng chính là một nội dung mà các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị tập trung chống phá, nhằm làm phai mờ hình ảnh anh Bộ đội Cụ Hồ đtrong lòng nhân dân, chia rẽ mối đoàn kết quân dân Cho nên việc duy trì, củng cố, giữ gìn và phát huy hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong giai đoạn hiện nay càng trở nên cấp thiết
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hình ảnh anh “Bộ đội Cụ Hồ” đã được đề cập trong rất nhiều các tài liệu, sách, báo, tạp chí trong nước và kể cả nước ngoài Trong đó đáng chú ý
có một số công trình, tác phẩm nghiên cứu sau:
Hai bộ sách Lịch sử Quân sự Việt Nam và Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam (Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2014) đề cập đến toàn bộ lịch sử quân sự và lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam từ buổi đầu dựng nước và giữ nước cho đến thời đại Hồ Chí Minh Hai bộ sách mang tính chất tổng kết thực tiễn và lý luận cao, cung cấp cho đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp
Trang 11nhân dân tài liệu có giá trị về lịch sử quân sự và tư tưởng quân sự của dân tộc ta; là những bài học kinh nghiệm vô giá, sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Sách Bản lĩnh chính trị Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới của Thượng tướng Phạm Thanh Ngân (Nxb QĐND, 1999), luận giải những vấn đề liên quan đến phẩm chất chính trị, bản lĩnh chính trị của “Bộ đội Cụ Hồ”
Sách Bộ đội Cụ Hồ phụng sự Tổ quốc phục vụ nhân dân của Đại tướng Ngô Xuân Lịch (Nxb QĐND, 2020) cung cấp những thông tin bổ ích về phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và giải pháp giữ gìn, phát huy danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ” trong giai đoạn mới
Cuốn sách Sáng mãi phẩm chất bộ đội cụ Hồ của hai tác giả Đại tá Lê Thanh Hoa, Trung tá Nguyễn Hoàng Sáu tuyển chọn và biên soạn (Nxb QĐND, 2010) ngoài những câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sách còn có nhiều kỷ niệm của những người lính làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Bác Hồ
Tác giả Nguyễn Tiến Bình có công trình khoa học Tự giác hoá quá trình hình thành, phát triển đạo đức cộng sản trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay (Luận án Phó tiến sĩ khoa học quân sự, Học viện Chính trị Quân sự, Hà Nội, 1990) luận chứng vai trò ngày càng quan trọng của nhân tố đạo đức trong sức mạnh chiến đấu của quân đội và các đặc điểm tác động đến
sự hình thành, phát triển của đạo đức cộng sản trong quân đội Tác giả đã đề xuất các giải pháp cơ bản trong tự giác hoá quá trình hình thành, phát triển đạo đức trong quân đội ta
Nguyên giám đốc Nxb QĐND, Đại tá Phạm Bá Toàn trong công trình Nghiên cứu những giá trị văn hoá trong nhân cách Bộ đội Cụ Hồ qua sách hồi ký và nhật ký chiến tranh được xuất bản tại nhà xuất bản Quân đội nhân dân từ năm 1975 đến nay (Luận án Tiến sĩ Văn hoá học, Viện Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, 2010) nêu những giá trị nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ”
Trang 12trong cuộc chiến tranh giải phóng (1945-1975) thể hiện qua hồi ký và nhật
ký chiến tranh Khẳng định ý nghĩa to lớn của những giá trị văn hoá “Bộ đội Cụ Hồ” đối với cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc và trong sự phát triển của nền văn học hiện đại Từ đó, đánh giá những đóng góp riêng của thể loại hồi ký, nhật ký chiến tranh trong sự phát triển của dòng văn học về đề tài chiến tranh cách mạng ở Việt Nam
Tác giả Lương Ngọc Vĩnh có công trình Hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng trong học viên các học viện quân sự ở nước ta hiện nay (Luận án Tiến sĩ Khoa học chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2012) đề cập những vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng và hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng trong học viên các học viện quân sự; đánh giá thực trạng hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng và hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng trong học viên các học viện quân sự những năm gần đây và xác định những vấn đề cần giải quyết; đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị-
tư tưởng và hiệu quả công tác giáo dục chính trị-tư tưởng trong học viên các học viện quân sự ở nước ta hiện nay
Ngoài ra có một số luận văn Thạc sĩ khác liên quan đến đề tài như: Hoàng Thị Bắc có Báo Quân đội nhân dân với công tác tuyên truyền đối ngoại quân sự (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2014); Nguyễn Trần Thuỳ Vinh có Báo chí quân đội với vấn đề giáo dục chiến sĩ trẻ hiện nay (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2014); Nguyễn Thị Tâm Bắc có Tuyên truyền nhiệm
vụ quốc phòng toàn dân trên hệ thống báo chí quân đội trong giai đoạn hiện nay (Học viện Báo chí và Tuyên truyền, 2004).v.v
Trên một số tạp chí có các bài như: Tiếp tục phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, của Trung tướng Nguyễn Trọng Nghĩa (Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 5-2015); Phát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, đẩy mạnh phong trào thi đua quyết thắng thực
Trang 13hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc của Phạm Thanh Ngân (Tạp chí Quốc phòng toàn dân, tháng 11-2000); Toả sáng nhân cách
Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới của Trương Văn Bảy - Trịnh Anh Tuấn (Tạp chí Văn học nghệ thuật, số 378, tháng 12-2015),v.v đều đề cập đến nhiệm vụ quan tâm giáo dục, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong giai đoạn cách mạng mới
Các công trình trên đều có liên quan một phần đến công tác tổ chức hoặc quản lý hoặc giáo dục đạo đức “Bộ đội Cụ Hồ”, nhưng chưa có công trình nào về: “Quản lý thông điệp về hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay” trùng lặp đến vấn đề tôi nghiên cứu: Công tác
tổ chức, quản lý hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo QĐND
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, tác giả luận văn phải thực hiện những nhiệm vụ chính sau đây:
- Khái quát hệ thống những vấn đề lý luận liên quan đến công tác quản
lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay ở các số báo
từ tháng 6 năm 2020 đến tháng 6 năm 2021
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”
Trang 144 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề quản lý thông điệp hình ảnh
“Bộ đội Cụ Hồ” trên báo Quân đội nhân dân hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn khảo sát vấn đề quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên ấn phẩm Báo Quân đội nhân dân hằng ngày
Thời gian khảo sát: Từ tháng 6 năm 2020 đến tháng 6 năm 2021
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận là chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối, chủ chương của Đảng, Nhà nước và Bộ Quốc Phòng, Tổng cục Chính trị, Ban biên tập báo Quân đội nhân dân về việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vàr đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền về những tấm gương điển hình, tiêu biểu trong phong trào thi đua học tập làm theo lời Bác; những tấm gương người tốt, việc tốt trong quân đội để xứng đáng với danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, tác giả luận văn phải thực hiện những phương pháp nghiên cứu chính sau đây:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu, hồ sơ, sách báo có liên quan đến đề tài luận văn, điều này giúp cho người nghiên cứu nắm được phương pháp của các nghiên cứu đã thực hiện trước đây; có thêm kiến thức sâu, rộng về lĩnh vực đang nghiên cứu và làm rõ hơn đề tài nghiên cứu của mình
- Phương pháp khảo sát, phân tích, tổng hợp: Các tin, bài, đặc biệt là các bài phản ánh, phóng sự, phóng sự ảnh về những hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” giúp dân để rút ra kết quả hoạt động tuyên truyền về gương người tốt, việc tốt
Trang 15trong thời kỳ mới, những đặc trưng, thủ pháp, phong cách viết bài về anh bộ đội cụ Hồ qua Báo Quân đội nhân dân Khảo sát một bộ phận độc giả, phân tích những đánh giá về việc tuyên truyền những hình ảnh trên báo quân đội nhân dân hằng ngày
- Phương pháp thống kê, đánh giá: Được tác giả sử dụng sau khi đã có các số liệu cụ thể từ khảo sát, nhằm đánh giá các dữ liệu, rút ra được những điểm mạnh và hạn chế của chuyên mục, qua đó nâng cao chất lượng các bài viết trong việc tuyên tuyên truyền thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân hằng ngày
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn các chuyên gia, những nhà quản lý, cán bộ, phóng viên báo Quân đội nhân dân để có những ý kiến đánh giá chuyên môn về thực trạng quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo chí nói chung, Báo Quân đội nhân dân nói riêng Trong luận văn này, tác giả sẽ phỏng vấn Ban biên tập Báo Quân đội nhân dân, Trưởng phòng Quốc phòng - An ninh, Trưởng phòng Công tác Đảng-Công tác Chính trị, Trưởng ban Ảnh Báo Quân đội nhân dân về những vấn đề liên quan đến công tác tổ chức, quản lý nội dung tuyên truyền về “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân
6 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của đề tài
6.1 Ý nghĩa khoa học
Đề tài làm rõ những khái niệm và vấn đề lý luận liên quan đến quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong giai đoạn hiện nay (đặc biệt là 2 chuyên mục Theo dấu chân chiến sĩ, Câu chuyện kỷ luật)
Chuẩn hoá một số kỹ năng, phẩm chất cần có của người tổ chức tuyên truyền, cũng như đội ngũ phóng viên, cộng tác viên trong việc quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay
6.2 Giá trị thực tiễn
Về mặt thực tiễn, luận văn mong muốn đem đến cái nhìn sâu sắc về công tác quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay
Trang 16Luận văn còn đề xuất một số kiến nghị, giải pháp để nâng cao chất lượng thông tin về quản lý thông điệp và tuyên truyền tốt hơn hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo Quân đội nhân dân hiện nay
Đồng thời, luận văn còn là tài liệu tham khảo hữu ích với Báo Quân đội nhân dân, với công tác giảng dạy, với sinh viên báo chí, phóng viên, cộng tác viên và những người quan tâm đến nội dung này
7 Đóng góp mới của đề tài
Thông qua luận văn, người viết làm rõ những mặt đạt được và mặt hạn chế trong vấn đề tuyên truyền hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hằng ngày trong hai năm 2020 - 2021, từ đó rút ra những bài học, cách làm hiệu quả trong tuyên truyền về mảng đề tài này, cũng như một số giải pháp, kiến nghị đối với việc đổi mới công tác tổ chức tuyên truyền về hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hằng ngày trong thời gian tới
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của luận văn có bố cục gồm 3 chương:
Chương 1: Quản lý thông điệp hình ảnh trên báo chí - Một số vấn đề lý luận cơ bản
Chương 2: Thực trạng quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân
Chương 3: Giải pháp và kiến nghị về quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay
Trang 17Chương 1 QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP HÌNH ẢNH TRÊN BÁO CHÍ -
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN
1.1 Các khái niệm liên quan
1.1.1 Khái niệm quản lý
Khái niệm quản lý được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, ở mỗi lĩnh vực lại có thể hiểu theo những nghĩa khác nhau Do vậy tuỳ theo góc độ tiếp cận
để hiểu về khái niệm này
Tiếp cận theo kinh nghiệm: Thông qua việc nghiên cứu những thành công hoặc những sai lầm trong các trường hợp cá biệt của những nhà quản lý, người nghiên cứu sẽ hiểu được phải làm như thế nào để quản lý một cách hiệu quả trong trường hợp tương tự;
Tiếp cận theo hành vi quan hệ cá nhân: Với cách tiếp cận này, dựa trên
ý tưởng cho rằng quản lý là làm cho công việc được hoàn thành thông qua con người Do đó, việc nghiên cứu nên tập trung vào các mối quan hệ giữa người với người;
Tiếp cận theo lý thuyết quyết định: Cách thức tiếp cận này dựa trên quan điểm cho rằng người quản lý là người đưa ra các quyết định Vì vậy, theo hướng tiếp cận này, người nghiên cứu cần phải tập trung vào việc ra quyết định Sau đó là việc xây dựng lý luận xung quanh việc ra quyết định của người quản lý
Với cách tiếp cận toán học: “Quản lý” trước hết là sử dụng các quá trình, ký hiệu và mô hình toán học Theo cách tiếp cận này, việc quản lý sẽ bao gồm xây dựng tổ chức, lập kế hoạch hay ra quyết định là một quá trình logic Ngoài ra, việc quản lý có thể biểu thị được theo các ký hiệu và các mô hình toán học Vì vậy, việc ứng dụng toán học vào quản lý sẽ giúp người quản
lý đưa ra được quyết định tốt nhất
Trang 18Tiếp cận theo các vai trò quản lý: Về căn bản với cách tiếp cận này,
“quản lý” là những cái thực tế nhà quản lý làm và từ các quan sát như thế đi tới những kết luận xác định hoạt động (hoặc vai trò) quản lý là gì…
Từ điển tiếng Việt giải nghĩa “quản lý” là: “trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Quản lý hồ sơ Quản lý vật tư Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định Quản lý lao động, người quản lý” [57, tr.1013]
Giáo trình Khoa học quản lý, Tập 2, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, năm 2001 thì cho rằng, trên thực tế tồn tại nhiều cách tiếp cận khái niệm “quản lý” Thông thường, quản lý đồng nhất với các hoạt động tổ chức chỉ huy, điều khiển, động viên, kiểm tra, điều chỉnh… Theo lý thuyết
hệ thống, quản lý là sự tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến một
hệ thống nào đó nhằm biến đổi nó từ trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống cũ để tạo lập hệ thống mới và điều khiển
hệ thống
Như vậy, từ các cách tiếp cận khác nhau, có nhiều khái niệm định nghĩa
về “quản lý” như sau:
“Quản lý” là nghệ thuật nhằm đạt mục đích thông qua nỗ lực của người khác;
“Quản lý” là quá trình phối hợp các nguồn lực nhằm đạt được những mục đích của tổ chức;
“Quản lý” là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm đưa ra các quyết định; “Quản lý” là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những cộng sự trong cùng một tổ chức;
“Quản lý” là sự có trách nhiệm về một điều gì đó…
Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý Đặc biệt là kể từ
Trang 19thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau:
Theo Tailor: "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm"
Theo Fayel: "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch,
tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy
Theo Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định"
Theo Peter F Druker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn Bản chất của
nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở
sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích" Chủ trương của Peter F Dalark là giới hạn góc độ xã hội, lấy quản lý 11 làm chức năng chính Vì thế, quản lý trở thành chức năng và vai trò của tổ chức xã hội, nó cũng sẽ thông qua các hoạt động góp phần xây dụng chế độ xã hội mới để đạt được mục tiêu lý tưởng là "một xã hội tự do và phát triển" Nếu không có quản lý hiệu quả thì sẽ không thể tồn tại và từ đó không thể xây dựng một xã hội phát triển
Với khái niệm trên, có thể thấy quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: Phải có ít nhất một chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và ít nhất một đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể có quan hệ gián tiếp của chủ thể quản lý Tác động có thể chỉ là một lần mà cũng có thể là liên tục nhiều lần
Phải có một mục tiêu và một quỹ đạo đặt ra cho cả đối tượng quản lý và chủ thể quản lý Mục tiêu này là căn cứ để chủ thể quản lý đưa ra các tác động quản lý
Chủ thể phải thực hành việc tác động và phải biết tác động Vì thế đòi hỏi chủ thể phải biết tác động và điều khiển đối tượng một cách có hiệu quả
Trang 20Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một cơ quan quản lý còn đối tượng quản lý có thể là con người (một hoặc nhiều người) giới vô sinh hoặc sinh vật Quản lý chính là sự kết hợp được mọi nỗ lực chung của mọi người trong tổ chức và sử dụng tốt nhất các nguồn của tổ chức để đạt tới mục tiêu chung của tổ chức và mục tiêu riêng của mỗi người một cách khôn khéo và có hiệu quả nhất
Tóm lại, quản lý có thể được hiểu là một quá trình liên tục, có tổ chức,
có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm
sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường luôn biến động, tạo sức mạnh gắn liền các hoạt động của cá nhân với nhau để tạo sức mạnh chung
1.1.2 Khái niệm hình ảnh
Từ ngàn xưa, con người đã nghĩ đến việc lưu giữ lại hình ảnh của mình cho hậu thế Khi loài người chưa có chữ viết, con người đã biết dùng lối vẽ làm phương tiện thông tin Trong các hang động cổ xưa có nhiều bức tranh động vật được khắc lên vách đá, họ thông báo cho nhua những điều cần biết
Từ tranh chuyển sang chữ viết là một quá trình trừu tượng hóa; sau dần người
ta lược bỏ các chi tiết cụ thể, phức tạp, dùng các đường nét đơn giản làm kí hiệu ghi lại ngôn ngữ, mở rộng thông tin cho con người Cùng với chữ viết, tranh vẽ dần dần được phổ biến
Lịch sử đã ghi nhận, người có công đầu tiên trong việc ghi chép lại hình ảnh của một thực thể bằng chất cảm quang và ánh sáng là Joseph Nicephore Niepce Có thể nói, hình ảnh đã đáp ứng một phần không nhỏ yêu cầu nhìn, quan sát của loài người Nó có khả năng thông tin chính xác một nội dung mang tính vật chất nhất định Khả năng thông tin bằng hình ảnh đã mở rộng tầm nhìn của mắt con người, giúp con người hiểu mình đầy đủ hơn, chính xác hơn và sâu sắc hơn Nó trở thành một loại hình ngôn ngữ - ngôn ngữ hình ảnh Hình ảnh có khả năng thông tin chính xác một nội dung mang tính vật
Trang 21chất nhất định, giúp con người hiểu mình đầy đủ hơn, chính xác hơn và sâu sắc hơn sự vật, hiện tượng
Trong triết học, hình ảnh được coi là kết quả của sự phản ánh khách thể đối tượng vào ý thức của con người Ở trình độ cảm tính, hình ảnh là những cảm giác, tri giác và biểu tượng Ở trình độ tư duy, đó là những khái niệm phán đoán và suy luận Về mặt ngồn gốc, hình ảnh là khách quan, về mặt nhận thức tồn tại, hình ảnh là chủ quan
Ở khía cạnh khác, hình ảnh còn được xem là ngôn ngữ biểu tượng, tức
là dùng ngôn ngữ hình ảnh để nói lên một vấn đề nào đó Chẳng hạn như hình ảnh người nông dân với nụ cười giòn tan trong nắng vàng đang làm việc trên ruộng lúa chín trĩu bông được dùng để nói về mùa màng bội thu Do vậy, hình ảnh được xem như một tiếng nói, một cảm xúc, một thể loại ngôn ngữ biểu tượng giúp cho công chúng hình tượng rõ hơn về nội dung, ý đồ của tác giả
Hình ảnh là khoa học là nghệ thuật mô phỏng hoặc mô tả về một đối tượng nhất định Hình ảnh là những hình dung về con người, đồ vật, tổ chức được hình thành trong nhận thức công chúng với sự trợ giúp của các lĩnh vực liên quan như báo chí, truyền thông, quan hệ công chúng, tuyên truyền, quảng cáo Có thể nói rằng, hình ảnh quy tụ một cách cô đọng nhất bản chất con người, hiện tượng, sự vật Hình ảnh là ấn tượng chung mà một con người, tổ chức hay sản phẩm giới thiệu đến công chúng
Theo Từ điển Tiếng Việt, “hình ảnh” là “Hình người, vật, cảnh tượng thu được bằng khí cụ quang học (như máy ảnh) hoặc để lại ấn tượng nhất định và tái hiện được trong trí” [57, tr.557]
Từ điển từ và ngữ Việt Nam giải nghĩa: “hình: dáng bên ngoài, ảnh: hình thu được”, hình ảnh là “đường nét, màu sắc, dung mạo của người hay vật được phản chiếu vào trong trí óc” [33, tr 832]
Trong hoạt động báo chí, ảnh báo chí là một loại hình có đặc điểm khác các loại hình nhiếp ảnh khác Mục đích của ảnh báo chí là thông tin sự kiện
Trang 22Muốn sự kiện có sức hấp dẫn người đọc, hình ảnh trong ảnh báo chí phải thật như “cái thật” đang diễn ra từ cuộc sống hằng ngày Bức ảnh phải như tấm gương của cuộc sống thật vốn có
Tác giả Nguyễn Quang Hoà cho rằng: “Ảnh báo chí còn có giá trị lịch
sử bởi những thông tin mà nó mang lại là hình ảnh trực tiếp, cụ thể, xác thực Bởi vậy, nội dung bài viết nhiều khi làm người đọc hồ nghi, khó hình dung nhưng khi đã có cả ảnh đăng kèm, họ sẽ tin tưởng hoàn toàn”
Ngoài giá trị thông tin mà nó mang lại, ảnh còn góp phần quan trọng vào thiết kế mỹ thuật chung của tờ báo Ảnh làm sáng trang báo, tạo ra các điểm nhấn và đem lại cho trang báo một giá trị tạo hình, thẩm mỹ nhất định PGS.TS Hà Huy Phượng nhận định: “đôi khi vì một bức ảnh sinh động đi kèm bài viết mà bạn đọc mua và đọc cả bài báo”
Trong luận văn này, hình ảnh bao hàm tất cả những gì liên quan đến đối tượng Hình ảnh đó là kết quả của những gì đối tượng đó đã được phản ánh, được khắc họa và được lưu giữ, để lại ấn tượng trong tâm trí của công chúng
Hình ảnh không chỉ có trong ảnh báo chí Khái niệm hình ảnh còn xuất hiện trong lĩnh vực truyền thông Nghệ thuật nhiếp ảnh và đồ họa truyền thông có mối quan hệ mật thiết với nhau, kể từ khi những hình ảnh tự nhiên được tạo ra bằng máy chụp ảnh Công việc minh họa cho các quảng cáo trước đây chủ yếu dựa vào việc vẽ tay thủ công cho đến khi có sự xuất hiện của nghệ thuật chụp hình Hàng loạt các phát minh trong thế kỷ 19 đã đưa công việc in ấn hình ảnh đến với thời đại của máy móc công nghiệp
Với sự xuất hiện của hình ảnh trong đồ họa truyền thông, ngành quảng cáo đã được cách mạng hóa Sự phong phú của hình minh họa được tạo ra từ nghệ thuật chụp ảnh làm cho các thiết kế tạo được ấn tượng mạnh mẽ, đồng thời là công cụ giúp ích cho giải pháp quảng bá và tiếp thị của nhà sản xuất, góp phần không nhỏ đem đến sự thành công của truyền thông thị giác
Trang 23Ngoài ra, khái niệm hình ảnh còn xuất hiện trong lĩnh vực quan hệ công chúng Hình ảnh trong quan hệ công chúng được hiểu là suy nghĩ của một bộ phận công chúng cụ thể đối với một tổ chức, một sản phẩm dịch vụ, một con người Bất kỳ một tổ chức nào đang hoạt động đều để lại những hình ảnh nhất định đối với các đối tượng công chúng cụ thể Hình ảnh ở đây có thể là tốt hoặc không tốt, điều đó phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau Quan hệ công chúng với chức năng quản lý của mình sẽ giúp một tổ chức cải thiện được những thông tin không tốt ảnh hưởng tới uy tín của mình và duy trì được hình ảnh tốt của chính tổ chức đó Một hình ảnh tốt (có uy tín) là tài sản
vô hình có giá trị nhất của bất kỳ một tổ chức nào
Từ những nghiên cứu trên, tác giả cho rằng hình ảnh là dạng ngôn ngữ đặc biệt mô tả về thế giới vạn vật, được con người thu nhận qua các giác quan của mình, qua bộ não, hoặc các công cụ ghi nhớ lại hình ảnh
1.1.3 Khái niệm “Bộ đội Cụ Hồ”
Điều cao quý và mãi tỏa sáng trong lòng người dân Việt là hình ảnh những cán bộ, chiến sĩ “Bộ đội Cụ Hồ” khi chiến đấu thì dũng cảm kiên cường, sẵn sàng hy sinh thân mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc và nhân dân; trong hòa bình thì đã và đang tiếp tục ngày đêm thầm lặng, hy sinh, cống hiến tuổi thanh xuân của mình cho đất nước Hiện nay, trong bất cứ điều kiện hoàn cảnh nào, dù dầm mình trong mưa bão giúp dân hay trắng đêm canh gác đường biên chống “giặc Covid-19” trên chiến hào giá lạnh, vượt biển giúp dân giữa bão tố cuồng phong của biển cả, quên mình hy sinh giúp dân giữa rừng sâu núi thẳm, các anh vẫn xung kích, tiên phong, một lòng thủy chung, gắn bó keo sơn với nhân dân, tất cả vì nhân dân phục vụ
Đó là phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” mãi tỏa sáng trong lòng nhân dân từ thế hệ này sang thế hệ khác
Ra đời trong khói lửa của cuộc kháng chiến vệ quốc của dân tộc; trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ nhất của thế kỷ 20 và bao biến cố thăng
Trang 24trầm của lịch sử trong sự nghiệp kiến thiết nước nhà sau ngày đất nước thống nhất năm 1975; Quân đội Nhân dân Việt Nam đã làm tròn sứ mệnh của Đảng, Bác Hồ và Nhân dân giao phó Mãi xứng đáng với danh hiệu cao quý “Bộ đội
Cụ Hồ” được nhân dân trao tặng, là : “Quân đội của dân, do dân, vì dân”, đúng như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “ Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấy hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”
Theo Từ điển tiếng Việt, “bộ đội” là: người trong quân đội” [57, tr.99] Gắn liền với hình ảnh cao đẹp của vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, người anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới - Hồ Chí Minh, là những danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ”, “Bộ đội ông Cụ”, “Bộ đội ông Ké” được nhân dân suy tôn, kính trọng, khen tặng cho QĐND Việt Nam
Danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ” thể hiện sâu sắc bản chất cách mạng của quân đội kiểu mới - quân đội do Đảng của giai cấp công nhân tổ chức, giáo dục, rèn luyện và lãnh đạo; sự cưu mang, thương yêu, đùm bọc, giúp đỡ của nhân dân; đồng thời, là giá trị độc đáo của văn hóa giữ nước gắn với mục tiêu,
lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mà thời đại Hồ Chí Minh đúc kết, tạo dựng, xây đắp nên, được các thế hệ người Việt Nam tin tưởng, gìn giữ
và phát huy, bạn bè trên thế giới ca ngợi, khâm phục
Theo cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Hình ảnh và tên gọi "Bộ đội Cụ Hồ" là một trong những nét độc đáo nhất, đặc sắc nhất của văn hóa quân sự Việt Nam, là sự kết tinh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần văn hoá Việt Nam với tinh hoa văn hoá, trí tuệ nhân loại; thật hiếm có nước nào trên thế giới nhân dân lấy tên vị lãnh tụ kính yêu của mình để đặt tên cho quân đội của nhân dân mà họ sáng lập nên Điều đó không chỉ thể hiện “mối quan hệ máu thịt”, tình quân dân như “cá với nước” của cán bộ, chiến sĩ quân đội với nhân
Trang 25dân ta, viết nên thiên anh hùng ca bất hủ của quân đội “bách chiến bách thắng”,“đi dân nhớ, ở dân thương” là "Bộ đội Cụ Hồ"
Nét đẹp văn hoá quân sự của cán bộ, chiến sĩ quân đội ta thể hiện ở sự kính trọng lãnh tụ, sự yêu thương, quý mến bộ đội và quan hệ “không gì có thể phá vỡ” giữa quân với dân; sự gắn bó mật thiết giữa các phẩm chất nhân cách người quân nhân cách mạng vì nước quên thân, vì dân phục vụ; là tình sâu nghĩa nặng, ấm áp ân tình của nhân dân dành cho cán bộ, chiến sĩ quân đội và lãnh tụ kính yêu của mình; phản ánh sâu sắc bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của quân đội ta, một quân đội mà trong bất luận điều kiện, hoàn cảnh nào đều tận trung với nước, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng
Phẩm chất, nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ” là hệ thống giá trị văn hóa - chính trị - đạo đức tốt đẹp, bền vững, phản ánh bản chất, truyền thống của QĐND Việt Nam, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trở thành danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ” Danh hiệu ấy ra đời từ khi Quân đội mới được thành lập, từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, được giữ gìn, củng cố, phát triển qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; được gìn giữ, phát huy và hoàn thiện trong sự nghiệp đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nói cách khác, phẩm chất nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ” là cách biểu đạt rất sinh động của nhân dân
về những giá trị văn hoá quân sự tốt đẹp, bền vững, phản ánh bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của quân đội ta; đồng thời chính bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc là điều kiện quy định những giá trị phẩm chất nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ”
Sự hội tụ của tâm tư và nguyện vọng, tình cảm và ý chí của nhân dân;
sự kết tinh những giá trị văn hoá đặc sắc, tốt đẹp nhất của dân tộc, của giai
Trang 26cấp trong Quân đội ta, làm cho cán bộ, chiến sĩ Quân đội trở thành biểu tượng tập trung nhất những giá trị tinh hoa tốt đẹp của dân tộc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam Do đó, Quân đội ta đã vượt ra ngoài quan niệm thông thường là một công cụ bạo lực sắc bén của một giai cấp, nhà nước bất kỳ, mà là đứa con ruột thịt của nhân dân, do nhân dân sinh ra, nuôi dưỡng và suốt đời vì nhân dân mà chiến đấu, vì nhân dân phục vụ
Lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của QĐND Việt Nam cũng chính là lịch sử hình thành, bổ sung và phát triển phẩm chất nhân cách
“Bộ đội Cụ Hồ” của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân; qua đó, làm phong phú thêm những giá trị văn hoá cao đẹp của dân tộc Việt Nam trong thời đại
Hồ Chí Minh
Vì vậy, giữ gìn, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” không chỉ là hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng, mà còn là hoạt động văn hoá - đạo đức, mang ý nghĩa nhân văn và xã hội sâu sắc, là biện pháp đạt tới những giá trị chân - thiện - mỹ của cán bộ, chiến sĩ Quân đội ta trong sự nghiệp xây dựng QĐND Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Danh hiệu cao quý "Bộ đội Cụ Hồ" là tài sản văn hoá tinh thần vô giá
do nhân dân yêu mến, trao tặng, gửi gắm niềm tin yêu, sự ngưỡng mộ dành riêng cho cán bộ, chiến sĩ quân đội ta; được bạn bè quốc tế và nhân dân luôn đánh giá cao; ghi nhận những cống hiến xuất sắc và tinh thần tận tuỵ, đức tính
hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ quân đội ta đối với sự nghiệp đấu tranh cách mạng, bảo vệ hoà bình, vì hạnh phúc của nhân dân Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn quan tâm, chăm lo, đã và đang làm tất cả những việc gì có thể làm để cùng toàn quân bồi đắp hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" trong tình hình mới; coi "Bộ đội Cụ Hồ" là chuẩn mực đạo đức nhân cách người quân nhân
Trang 27cách mạng, là “tấm gương sáng” cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trẻ và thanh niên cả nước hôm nay và mai sau học tập, noi theo Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay, giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ", làm cho “tấm gương sáng” ấy tiếp tục toả sáng, luôn là niềm tin yêu, kiêu hãnh, niềm vinh
dự, tự hào; sự ngưỡng mộ của nhân dân và bạn bè quốc tế, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và nhân dân, của cả hệ thống chính trị ở nước ta; trước hết là danh dự, trách nhiệm của mỗi cán bộ, chiến sĩ QĐND Việt Nam
Đó cũng là yếu tố quan trọng để xây dựng, củng cố “thế trận lòng dân”, nâng cao nhân tố chính trị - tinh thần; tạo động lực mới, động viên, cổ vũ thôi thúc cán bộ, chiến sĩ quân đội ta phấn đấu vươn lên hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng, đó cũng là điều kiện, tiền đề cần thiết để quân đội ta sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống mà Đảng, Nhà nước và nhân dân tin tưởng giao phó
Có thể thấy rõ hình ảnh cao quý của “Bộ đội Cụ Hồ” qua thực tiễn ở nhiều các tỉnh, thành phố trong cả nước Dịch bệnh, thiên tai liên tiếp xảy ra trong năm 2020-2021, đã tác động đến mọi mặt đời sống xã hội, trong đó có nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương của các tỉnh, thành phố Để thực hiện công tác này trong điều kiện có nhiều biến động, Đảng ủy - Bộ CHQS các tỉnh, thành phố đã chủ động tham mưu Bộ Tư lệnh các quân khu, cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo toàn diện công tác QPQSĐP Trong đó, nổi bật là công tác phòng thủ, sẵn sàng chiến đấu và phòng, chống thiên tai - tìm kiếm cứu nạn
Ngoài duy trì lực lượng thường trực bảo đảm an toàn các ngày lễ, Tết, LLVT các tỉnh, thành phố còn phối hợp đảm bảo an ninh phục vụ đại hội đảng bộ các cấp; phòng, chống dịch Covid-19 và ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai Bộ CHQS các tỉnh, thành phố đã phối hợp với các sở, ban, n
Quán triệt tinh thần phòng, chống dịch Covid-19, LLVT các tỉnh, thành phố được giao đảm nhiệm và vận hành các khu cách ly tập trung trên địa bàn tỉnh, thành phố Bộ CHQS các tỉnh, thành phố, như TP Hà Nội, TP Hồ Chí
Trang 28Minh, các tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Bình Dương phối hợp với lực lượng bộ đội của Bộ Quốc phòng, các Quân khu, nhất là lực lượng Quân y đã xung kích, tiên phong nơi tuyến đầu miệt mài, hăng hái, dũng cảm tham gia phòng, chống dịch Covid – 19, góp phần bảo đảm sức khỏe và cuộc sống yên bình của nhân dân, được nhân dân tin yêu, quý trọng
Trong công tác PCTT-TKCN, LLVT các tỉnh, thành phố đã kiểm tra, lên phương án và tổ chức di dời nhiều hộ dân ở những vùng có nguy cơ triều cường, ngập lụt, sạt lở núi đến nơi an toàn trước, trong và sau bão lũ Thực hiện phương châm "4 tại chỗ", Bộ CHQS các tỉnh, thành phố luôn đảm bảo lực lượng, phương tiện, chỉ huy và công tác hậu cần tại chỗ Các lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên ở cơ sở đã phát huy tốt vai trò, nhiệm vụ được giao, tính tích cực, chủ động tại chỗ, góp phần đáng kể trong hạn chế thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra
Trong khó khăn, tình nghĩa quân dân tiếp tục để lại những dấu ấn sâu đậm Sau bão lũ, nhiều ngôi nhà của người dân bị hư hỏng Để người dân sớm
ổn định chỗ ở, hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ đã tham gia sửa chữa, lợp lại mái nhà cho người dân Hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" thêm một lần nữa toả sáng trong lòng dân
1.1.4 Khái niệm thông điệp
Thông điệp là những cụm từ, câu hoàn chỉnh, các dấu hiệu, biểu tượng hay phương tiện truyền tải ý nghĩa nội dung cụ thể từ nhóm người, tổ chức, cộng đồng này đến nhóm người, tổ chức, cộng đồng khác
Thông điệp là bất kì suy nghĩ, ý tưởng được diễn đạt ngắn gọn rõ ràng hay kín đáo, được thiết kế soạn thảo với hình thức thích hợp để truyền tải đến đối tượng bằng những phương tiện truyền thông khác nhau
Thông điệp là sự phối hợp và tổng hợp các yếu tố như ngôn ngữ, hình ảnh, màu sắc, âm thanh nhằm truyền đạt ý đồ của chủ thể đến công chúng nhận tin
Trang 29Trong cuốn Truyền thông thay đổi hành vi trong lĩnh vực dân số và chăm sóc sức khoẻ sinh sản, các tác giả Tạ Ngọc Tấn, Phạm Đình Huỳnh, Lương Khắc Hiếu và cộng sự, cho rằng: "Thông điệp là nội dung thông tin về một vấn đề nào đó được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận Thông điệp truyền thông chứa đựng những thông tin mà người truyền thông muốn chia sẻ với đối tượng của mình"
Trong lĩnh vực truyền thông, thông điệp là một phát ngôn hoàn chỉnh dành cho một nhóm đối tượng cụ thể, trong một hoàn cảnh nhất định nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra Tuy nhiên, hiệu quả tác động của thông điệp không phải lúc nào cũng như nhau, bởi nó còn phụ thuộc vào đối tượng, phương pháp, phương tiện và bối cảnh của truyền thông Vì vậy trong quá trình truyền thông phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi tác động của thông điệp tới đối tượng, nhận thông tin phản hồi từ đối tượng, kịp thời điều chỉnh thông điệp hoặc về nội dung hoặc về hình thức cho phù hợp với đối tượng và bối cảnh
Còn trong cuốn Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản của tác giả Nguyễn Văn Dững (chủ biên), Đỗ Thị Thu Hằng quan niệm rằng: Thông điệp
là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận Thông điệp chính là những tâm tư, tình cảm, mong muốn, đòi hỏi, ý kiến, hiểu biết, kinh nghiệm sống, tri thức khoa học - kỹ thuật được mã hoá theo một hệ thống ký hiệu nào đó Hệ thống này phải được cả bên phát và bên nhận cùng chấp nhận và có chung cách viết - tức là có khả năng giải mã Tiếng nói, chữ viết, hệ thống biển báo, hình ảnh, cử chỉ biểu đạt của con người được sử dụng để chuyển tải thông điệp
Có thể tóm lại như sau:
Thông điệp là một hệ thống ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể Hệ thống ký hiệu này là quy ước giữa đầu phát và đầu nhận
Trang 30Theo tác giả Đỗ Thị Thu Hằng, truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản (2012) chia ra thông điệp truyền thông có 4 loại như sau:
- Thông điệp đích là thông điệp của cả chiến dịch truyền thông hướng tới - Thông điệp cụ thể (có thể gọi là thông điệp bộ phận) là loại thông điệp cấu thành thông điệp đích của chiến dịch truyền thông
- Thông điệp tài liệu là loại thông điệp ẩn chứa trong các tài liệu, dữ liệu loại thông điệp này dễ nhận biết vì nó biểu hiện cụ thể, có thể nhìn thấy bằng trực quan
- Thông điệp ẩn là loại thông điệp mà nhận biết nó cần phải tư duy tích cực, năng lực trừu tượng hoá, cảm nhận tinh tế và thậm chí sự liên tưởng với những vấn đề kinh tế - văn hoá - xã hội đã và đang đặt ra Trong cuộc sống cũng như trong nghiên cứu khoa học, chúng ta rất hay nhầm lẫn giữa thông điệp và thông tin Vậy thực chất thông tin là gì? Thông tin là tất cả các sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh Trên quan điểm triết học thì thông tin là sự phản ánh của
tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ , ký hiệu, hình ảnh v.v hay nói rộng hơn bằng tất phương tiện tác động lên giác quan của con người Như vậy có thể thấy giữa thông tin và thông điệp có điểm giống nhau là đều làm gia tăng sự hiểu biết của con người và được con người cảm nhận theo 15 một phương thức nào đó
Tuy nhiên giữa thông tin và thông điệp lại có sự khác nhau cơ bản là thông điệp chỉ là một phần của thông tin nhưng là phần nội dung quan trọng nhất, được truyền đi có chủ đích, được mã hóa bằng nhiều hình thức và giữa điểm đầu, điểm cuối có chung một phương thức truyền- nhận
Trang 311.1.5 Khái niệm quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo Quân đội nhân dân
Từ các khái niệm “quản lý”, “thông điệp”, “hình ảnh,”, “Bộ đội Cụ Hồ” đã phân tích ở trên, ta có thể hiểu “quản lý thông điệp hình ảnh Bộ đội
Cụ Hồ” trong báo chí chính là sự tác động có định hướng của cơ quan báo chí đối với việc sử dụng hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên các sản phẩm báo chí nhằm sử dụng có hiệu quả hình ảnh này, đạt được những mục tiêu đề ra theo định hướng của tòa soạn, đáp ứng các yêu cầu của xã hội, pháp luật
“Quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” gồm các yếu tố như sau:
- Chủ thể của “quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” là báo QĐND, đặt dưới sự chỉ đạo của Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam “Quản
lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trên báo QĐND là một quá trình lâu dài, song hành với các công tác quản lý khác của tờ báo này
- Việc “quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” của báo QĐND được thực hiện theo định hướng, tôn chỉ, mục đích của tờ báo, tuy nhiên việc quản lý này không nằm ngoài lợi ích chung của Quân đội và xã hội
- Quản lý thông điệp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” giúp cho báo QĐND sử dụng có hiệu quả hình ảnh người lính trong các tác phẩm báo chí của mình, từ
Trang 32Từ đó, hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” mang đầy đủ những phẩm chất cao quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh Trong chiến đấu, công tác và lao động sản xuất, hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” tạo sức lan tỏa lớn trong xã hội, làm sâu sắc hơn quan hệ gắn bó máu thịt quân-dân, góp phần tăng cường, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa (XHCN) Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” thể hiện rõ nét trong lời khen của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 20 năm Ngày thành lập QĐND Việt Nam (22-12-
1944 / 22-12-1964): “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân; sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”
Nhận thức sâu sắc giá trị và ý nghĩa to lớn danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”, quán triệt nghiêm túc Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị khóa XII về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh, Thường vụ Quân ủy Trung ương đã ban hành Chỉ thị số CT/QUTW ngày 8-7-2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, thể hiện sự sáng tạo, cách làm mới của quân đội trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Cuộc vận động đã tập trung xây dựng và triển khai thực hiện các chuẩn mực “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, trọng tâm là: Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, văn hóa, tri thức, dân chủ, kỷ luật; đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, đoàn kết quốc tế Đã gắn kết chặt chẽ cuộc vận động với các Phong trào
87-“Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, Hành trình 87-“Quân đội chung tay vì người nghèo-không để ai bị bỏ lại phía sau”, Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển", “Nâng bước em tới trường”, “Bò giống giúp người
Trang 33nghèo nơi biên giới”, “Con nuôi đồn biên phòng”, “Tết quân dân” và nhiều
mô hình mới, phù hợp thực tiễn cơ quan, đơn vị trong toàn quân Thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn toàn quân nỗ lực khắc phục khó khăn, thực hiện tốt chức năng “đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất” trong tình hình mới; thể hiện rõ vai trò nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN
Từ thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và công tác, phẩm chất
“Bộ đội Cụ Hồ” ngày càng được phát huy, lan tỏa, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao Các đơn vị Quân đội luôn chủ động, tích cực huấn luyện giỏi, sẵn sàng chiến đấu cao, xây dựng hệ thống chính trị, tăng cường quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế-xã hội; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các cuộc vận động cách mạng, các phong trào và nhiệm vụ chính trị ở địa phương; hỗ trợ, giúp nhân dân phát triển sản xuất, xóa đói, giảm nghèo bền vững; phổ cập giáo dục, chăm sóc sức khỏe, đưa văn hóa, y tế về thôn, bản Các binh đoàn, đoàn kinh tế-quốc phòng đã gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với tăng cường quốc phòng, an ninh, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, xây dựng đời sống văn hóa mới trên các địa bàn chiến lược; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc Cùng với đó, Quân đội đã tăng cường và đa dạng hóa các hoạt động giao lưu hữu nghị quốc phòng với quân đội các nước, đóng góp tích cực vào sự ổn định, hòa bình, phát triển trong khu vực và trên thế giới, quảng bá và làm sâu đậm hơn giá trị, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong lòng bạn bè quốc tế Tham gia hoạt động Gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc của QĐND Việt Nam, góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế và thực hiện quan điểm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng biện pháp hòa bình
Trang 34Đặc biệt, trong phòng, chống đại dịch Covid-19, với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, quân đội đã quán triệt nghiêm túc Lời kêu gọi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chủ động tham mưu với Chính phủ về công tác phòng, chống dịch bệnh, diễn tập phòng, chống dịch Covid-19; triển khai hàng trăm điểm cách ly, tổ chức cách ly cho gần 140.000 người, có gần 2.000 chốt chặn trên biên giới với hơn 1 vạn cán bộ, chiến sĩ kiểm soát đường mòn, lối mở và tổ chức nhiều khu vực cách ly tập trung; phối hợp với địa phương phong tỏa, cách ly, tiêu độc, khử trùng, dập dịch; thành lập các tổ, đội cơ động phòng, chống dịch tại các đơn vị, lập các bệnh viện dã chiến, sẵn sàng tiếp nhận, điều trị được lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao Trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ-cứu nạn, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, quân đội luôn xung kích
đi đầu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Trong tháng 10 và đầu tháng 11-2020, liên tiếp nhiều cơn bão đổ bộ vào miền Trung, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản Với tinh thần “cứu dân là mệnh lệnh trái tim”, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã liên tục chỉ đạo các đơn vị quân đội tập trung lực lượng, phương tiện giúp các địa phương và nhân dân phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai; phân công các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, Bộ Tổng Tham mưu trực tiếp chỉ đạo công tác phòng, chống thiên tài, tìm kiếm cứu nạn Nhiều cán bộ, chiến sĩ Quân đội không quản gian khổ, hy sinh anh dũng, góp phần tô thắm thêm truyền thống của quân đội anh hùng và lan tỏa hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng nhân dân Qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thắt chặt mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Quân đội với nhân dân, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân”, niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và quân đội, tạo nền tảng để quân đội thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Những năm tới, tình hình thế giới, khu vực diễn biến hết sức nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát
Trang 35triển mạnh mẽ, tạo thời cơ và đột phá trên nhiều lĩnh vực nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức Các yếu tố an ninh phi truyền thống, nhất là an ninh mạng, khủng bố, thiên tai, dịch bệnh vẫn tiếp diễn phức tạp Trong nước, thế và lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia, uy tín quốc tế của đất nước ngày càng được củng
cố, nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tuy nhiên, trong quá trình phát triển và hội nhập, đất nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị tăng cường hoạt động “diễn biến hòa bình” với âm mưu, thủ đoạn chống phá ngày càng công khai, quyết liệt và trực diện hơn, yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi ngày càng cao
Do đó, việc phấn đấu, rèn luyện xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” trong tình hình hiện nay cần thực hiện tốt một số nội dung, giải pháp cơ bản sau:
Một là, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho bộ đội về tầm quan trọng của việc phấn đấu, rèn luyện xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”; đồng thời xác định chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cụ thể, thiết thực Công tác tuyên truyền, giáo dục của các cơ quan, đơn vị phải tập trung làm rõ tầm quan trọng của việc phấn đấu, rèn luyện để mãi xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”, những nội dung cơ bản về bản chất, truyền thống của Quân đội ta, chỉ rõ những yếu tố tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ, gắn với thực hiện tốt Đề án
“Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới”, để có biện pháp phòng, chống những biểu hiện không tốt làm ảnh hưởng đến bản chất, truyền thống của quân đội, đến danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”
Cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới (theo Chỉ thị số 855-CT/QUTW ngày 12-8-2019 của Thường vụ Quân ủy Trung ương), coi đây là giải pháp nền tảng
Trang 36góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị Kết hợp chặt chẽ giữa thực hiện tốt cuộc vận động với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và các phong trào thi đua, các cuộc vận động của toàn quân, toàn quốc bằng nhiều mô hình, cách làm sáng tạo, phù hợp, hiệu quả
Triển khai đồng bộ các giải pháp giữ vững và phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” với các chuẩn mực: Kiên định vững vàng, động cơ trong sáng, trách nhiệm cao, hành động đẹp, đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh, thực sự cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư; có tri thức khoa học, trình độ quân sự, năng lực, phương pháp, tác phong công tác và sức khỏe tốt; dân chủ, kỷ luật tự giác, nghiêm minh; đoàn kết, tôn trọng, gắn bó máu thịt với nhân dân, có tinh thần quốc tế trong sáng Thực hiện tốt chức năng đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất, tích cực tham gia phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng đời sống văn hóa và nông thôn mới, giảm nghèo bền vững chú trọng vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, góp phần xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh; xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Các cơ quan, đơn vị lấy kết quả thực hiện tiêu chí “Bộ đội Cụ Hồ” là một nội dung quan trọng để đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, đảng viên, đoàn viên, hội viên và quy hoạch,
đề bạt, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ
Hai là, phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán
bộ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các cấp; phát huy vai trò của các tổ chức, các lực lượng trong việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh, phấn đấu xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới Sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là của cấp ủy và người đứng đầu có vai trò, tác động rất lớn, tạo nên sức mạnh chiến đấu của mỗi tổ chức đảng, thúc đẩy phong trào cách mạng đi lên Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị thực hiện phương châm nêu gương “trên trước dưới sau”, “trong trước ngoài sau”, học tập đi đôi với làm theo, chú trọng nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ chủ trì, chủ
Trang 37chốt các cấp bằng việc làm, hành động cụ thể Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn
vị xây dựng và thực hiện có hiệu quả kế hoạch phấn đấu tu dưỡng, rèn luyện, cụ thể hóa các quy định về trách nhiệm nêu gương theo Quy định số 101-QĐ/TW, ngày 7-6-2012 của Ban Bí thư Trung ương về “Trách nhiệm nêu gương của cán
bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp”; Quy định số QĐi/TW, ngày 25-10-2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban
08-Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương; Quy định số 646-QĐ/QUTW, ngày 6-11-2012 của Thường vụ Quân ủy Trung ương về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các cấp trong quân đội Cán bộ, đảng viên giữ cương vị càng cao càng phải nêu gương cho cấp dưới noi theo Quá trình thực hiện phải đề cao tính chiến đấu, tự phê bình và phê bình,
tự soi, tự sửa; giữ vững sự đoàn kết, thống nhất; quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ; kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân và những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ
Mỗi tổ chức của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần đẩy mạnh hoạt động thi đua xung kích, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, tinh thần trách nhiệm, tự lực, tự cường, ý thức tự giác của cán bộ, hội viên, đoàn viên, bảo đảm cho nội dung xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” đi vào cuộc sống, gắn liền với hoạt động của các tổ chức, lực lượng, phù hợp với tình hình, nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đơn vị
Ba là, các cơ quan, đơn vị cần tạo cơ hội, điều kiện thuận lợi để cán bộ, chiến sĩ rèn luyện, phấn đấu xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” Thực tiễn cho thấy, hoạt động của bộ đội càng phong phú, sinh động, sát chức năng, nhiệm vụ, nhất là lúc khó khăn, gian khổ thì phẩm chất, hình tượng “Bộ đội Cụ Hồ” càng được thể hiện sâu sắc, chân thực Do đó, các cơ quan, đơn vị cần thông qua thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng đơn vị chính quy,
Trang 38mẫu mực, chấp hành tốt kỷ luật để bộ đội rèn luyện, trưởng thành Toàn quân cần đề cao trách nhiệm và hành động, giữ gìn, phát triển mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu-thịt, “cá-nước” với nhân dân Cán bộ, chiến sĩ tích cực bám địa bàn, bám cơ sở, tích cực tham gia củng cố, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, nâng cao chất lượng hoạt động của các đoàn thể, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên mọi mặt đời sống xã hội ngay từ cơ sở, nhất là ở các địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng căn
cứ cách mạng Cùng với đó, toàn quân tiếp tục thực hiện tốt vai trò là lực lượng xung kích, nòng cốt, chỗ dựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ-cứu nạn, bảo vệ tài sản của Nhà nước, tính mạng, tài sản của nhân dân
Bốn là, chủ động, tích cực phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh, phấn đấu xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” Chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy các cấp cần phát hiện, lựa chọn, xây dựng và nhân rộng những điển hình tiên tiến; mô hình mới, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả; kịp thời biểu dương, khen thưởng, tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, nhất là trong thực hiện nhiệm vụ đột xuất, khó khăn, gian khổ Xây dựng các
mô hình thi đua, điển hình tiên tiến học tập và làm theo Bác thực sự tiêu biểu xuất sắc, có sức lan tỏa, thuyết phục trong toàn quân, toàn quốc Gắn việc phát hiện, bồi dưỡng, tuyên truyền điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phấn đấu xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” với quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội; đặc biệt quan tâm, thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, tạo sự tin tưởng, yên tâm phấn khởi, gắn bó với đơn vị và hăng hái thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, góp phần phát huy truyền thống, bản chất, hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới
Trang 39Quá trình bồi dưỡng, xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến cần quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các quy định về khen thưởng bảo đảm dân chủ, công khai, công bằng, chính xác, kịp thời, đúng đối tượng, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm chính; kiên quyết xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội và những việc làm gây phương hại đến
uy tín, truyền thống, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”
Năm là, tích cực, chủ động đấu tranh với quan điểm sai trái, thù địch, phủ nhận bản chất, truyền thống tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” Danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ” là tình cảm, niềm tin của quần chúng nhân dân dành cho quân đội; có được danh hiệu cao quý ấy là cả một quá trình thực tiễn đấu tranh của đội quân của dân, do dân, vì dân Hiện nay, các thế lực thù địch tìm mọi cách xuyên tạc lịch sử, lôi kéo cán bộ, chiến sĩ quân đội chạy theo lối sống hưởng thụ vật chất, coi nhẹ các giá trị tinh thần, đồng thời lợi dụng các vụ việc vi phạm kỷ luật của một số cán bộ, chiến sĩ để đưa ra những luận điệu xuyên tạc trắng trợn hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng nhân dân Do đó, cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, cơ quan chính trị các cấp phải luôn nâng cao cảnh giác, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng nâng cao nhận thức về Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhiệm vụ quân đội và cơ quan, đơn vị trong tình hình mới cho cán bộ, chiến sĩ Chú trọng giáo dục, quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22-10-2018 của Bộ Chính trị khóa XII “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, Chỉ thị số 823-CT/QUTW ngày 10-9-2017 của Thường vụ Quân ủy Trung ương và hướng dẫn của Tổng cục Chính trị về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phòng, chống
“diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa trong quân đội; nhằm nâng cao nhận thức, nâng cao khả năng tự "đề kháng" của cán bộ, chiến sĩ
Trang 40trước những thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh; vận dụng
và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng quân đội, củng
cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc; góp phần nâng cao nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị, tạo ra "hệ miễn dịch” của cán bộ, chiến sĩ đối với mọi thông tin sai trái, xấu độc của các thế lực thù địch
Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” gắn liền với sự trưởng thành, phát triển của quân đội Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ quân đội hôm nay cần nêu cao tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, ra sức phấn đấu,
tu dưỡng, rèn luyện, làm tỏa sáng hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, góp phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh và khả năng sẵn sàng chiến đấu Toàn quân phấn đấu đến năm 2025 cơ bản hoàn thành việc điều chỉnh tổ chức biên chế theo hướng tinh, gọn, mạnh; đến năm 2030, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng hiện đại, phấn đấu từ năm 2030 xây dựng quân đội hiện đại Trước mắt, toàn quân nêu cao quyết tâm chính trị, đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng, lập thành tích cao nhất chào mừng Đại hội lần thứ XIII của Đảng; tạo động lực mạnh mẽ để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao, phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong mọi lĩnh vực công tác, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân
1.3 Chủ thể, khách thể, nội dung, phương thức và những yêu cầu đối với việc quản lý thông điệp hình ảnh về “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân hiện nay
1.3.1 Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức quản lý thông điệp hình ảnh về “Bộ đội Cụ Hồ” trên Báo Quân đội nhân dân
- Chủ thể quản lý: Chủ thể của “quản lý hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” là báo QĐND, đặt dưới sự chỉ đạo của Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam