Quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng khmer và tiếng hoa tại đài ptth sóc trăng

Trong những năm qua, chương trình phát sóng tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Sóc Trăng đã và đang truyền tải những sự kiện, những thông tin bổ ích đến với đồ

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THANH KHIẾT

QUẢN LÝ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ

PHÁT THANH TIẾNG KHMER VÀ TIẾNG HOA

TẠI ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH SÓC TRĂNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

CẦN THƠ - 2022

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LÊ THANH KHIẾT

QUẢN LÝ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ

PHÁT THANH TIẾNG KHMER VÀ TIẾNG HOA

TẠI ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH SÓC TRĂNG

CẦN THƠ - 2022

Hà Nội, ngày tháng năm 2022

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS,TS Nguyễn Văn Dững

LỜI CAM ĐOAN

Trước hết, tôi xin cam đoan trước Hội đồng đây là công trình do tôi tự nghiên cứu, tự tìm hiểu; các số liệu được trình bày trong luận văn này là có cơ sở rõ ràng và trung thực Phần tài liệu tham khảo được dẫn nguồn đầy đủ, chính xác Các kết luận của luận văn mà tôi thực hiện chưa từng được công bố trong những công trình nghiên cứu khác

Sóc Trăng, ngày tháng năm 202

Tác giả luận văn

Lê Thanh Khiết

LỜI CẢM ƠN

Tôi trân trọng cám ơn sự giúp đỡ tận tình của PGS.TS Trương Thị Kiên, giáo viên hướng dẫn; sự động viên của giáo viên chủ nhiệm lớp Cao học Báo chí K25 Cần Thơ, các Thầy cô Khoa Báo chí, Viện Báo chí - Học Viện Báo chí và Tuyên truyền; sự hỗ trợ nhiệt tình của lãnh đạo, các anh chị em phóng viên, biên tập Đài PT-TH Sóc Trăng, và 1 số anh chị em đồng nghiệp chuyên ngành báo chí đã giúp tôi hoàn thành luận văn này!

TT&TT : Thông tin và Truyền thông UBND : Ủy ban nhân dân

UBMTTQ : Ủy ban mặt trận Tổ quốc

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ PHÁT THANH TIẾNG DÂN TỘC 14

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 14

1.2 Đặc điểm tiếp nhận thông tin của công chúng thời sự phát thanh tiếng Khmer, Hoa ở Sóc Trăng 22

1.3 Chủ thể, khách thể và nội dung quản lý của chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc 26

1.4 Một số yêu cầu đảm bảo chất lượng quản lý chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc và tiêu chí đánh giá chất lượng 29

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ PHÁT THANH TIẾNG KHMER VÀ TIẾNG HOA TẠI ĐÀI PT&TH TỈNH SÓC TRĂNG 37

2.1 Giới thiệu sơ lược về Đài PT&TH Sóc Trăng và chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa 37

2.2 Khảo sát thực trạng quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa 40

2.3 Đánh giá chung về thành công, hạn chế và nguyên nhân 56

Chương 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ PHÁT THANH TIẾNG KHMER VÀ TIẾNG HOA TẠI ĐÀI PHÁT THANH 73 VÀ TRUYỀN HÌNH SÓC TRĂNG 73

3.1 Những vấn đề đặt ra 73

3.2 Một số giải pháp 76

3.3 Kiến nghị các ngành, các đơn vị trong tỉnh Sóc Trăng 94

KẾT LUẬN 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

PHỤ LỤC 106

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong cả nước nói chung, vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng Việc nâng cao chất lượng và thời lượng phát sóng tiếng Khmer, tiếng Hoa là góp phần rất lớn trong việc tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc Khmer, dân tộc Hoa tích cực hưởng ứng, tham gia thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, cũng như thực thi pháp luật Nhà nước Việt Nam ngày càng hiệu quả hơn nữa

Trong những năm qua, chương trình phát sóng tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Sóc Trăng đã và đang truyền tải những sự kiện, những thông tin bổ ích đến với đồng bào dân tộc Khmer, Hoa Các chương trình được phát sóng đã góp phần tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Khmer, dân tộc Hoa thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thực hiện tốt những quyết định và những kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thực hiện tốt quyền và nghĩa

vụ công dân, đồng thời góp phần hun đúc tinh thần đồng bào dân tộc Khmer, dân tộc Hoa cho tích cực tham gia các phong trào cách mạng, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội Qua đó, cũng giúp đồng bào dân tộc Khmer, dân tộc Hoa định hướng những hoạt động sản xuất, kinh doanh, sinh hoạt văn hóa - xã hội Đồng thời, giúp nâng cao sự hiểu biết về chính sách, pháp luật và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và đời sống, từng bước phục vụ nhu cầu văn hóa, nghệ thuật của đồng bào dân tộc Khmer, Hoa trong và ngoài tỉnh Và hơn hết là chương trình phát thanh, truyền hình tiếng Khmer, tiếng Hoa đã và đang góp phần nâng cao nhận thức và kiến thức của đồng bào dân tộc Khmer, dân tộc Hoa; quan trọng hơn là qua đó đã giữ gìn và phát huy tiếng nói, chữ viết, phong tục tập quán, những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc Khmer,

dân tộc Hoa Nam bộ; song song là phòng chống tệ nạn xã hội, bài trừ hủ tục

mê tín dị đoan; tuyên truyền để chống lại các trước luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch và các thế lực phản động Khmer Campuchia Krom ở các nước trong khu vực và trên thế giới

Tuy nhiên, hiện nay, nội dung các chương trình tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài PT&TH Sóc Trăng vẫn chưa tạo được sự phong phú, chưa tạo được tính tương tác cao do:

- Các chương trình phát thanh, truyền hình tiếng Khmer, tiếng Hoa đã

có từ nhiều năm nay nhưng vẫn đang được duy trì sản xuất theo một lối tư duy sáo mòn và cũ Chất lượng từng chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa chưa nhận được quan tâm đổi mới, cải thiện nhất là về nội dung, cách thức thể hiện, cũng như thời lượng chương trình

- Mức đầu tư còn thấp, chưa ngang tầm so với tiềm năng hiện có và chưa thể đáp ứng nhu cầu của đồng bào dân tộc Khmer, Hoa

- Nguồn nhân lực cho chương trình tiếng Khmer, Hoa hiện có đông về

số lượng, nhưng còn thiếu tính chuyên nghiệp; thiếu các vị trí như biên tập viên, phóng viên, dẫn chương trình hấp dẫn, kỹ thuật viên trình độ cao Cụ thể như đội ngũ nhân sự là người Khmer, người Hoa của Đài đang thực sự thiếu và yếu

- Phần lớn các bài viết được dịch từ bài tiếng Việt sẵn có hoặc sử dụng bài viết của các phóng viên là người Kinh nên thiếu chất “hồn Khmer, “chất Hoa”

- Cơ cấu chương trình tiếng Khmer, tiếng Hoa còn chung chung, chưa phân chia theo nhu cầu, theo tâm lý của từng lứa tuổi Chất lượng chương trình chưa cao do bài viết thiếu chất Khmer, chất Hoa; thiếu tính nghệ thuật, giọng đọc một số phát thanh viên chưa lôi cuốn,

- Với phương thức phủ sóng như hiện nay, đồng bào dân tộc Khmer, Hoa khó thu được tín hiệu của Đài PT-TH Sóc Trăng

Ngoài ra, tỉnh Sóc Trăng là địa phương có trên 30% dân số là dân tộc

Khmer, 5% đồng bào Hoa Là 1 trong những tỉnh có dân số Khmer và Hoa thuộc hàng cao nhất cả nước Chương trình phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa thời gian qua của Đài PT-TH Sóc Trăng đã nỗ lực, quyết tâm truyền tải những thông tin, những nội dung bổ ích, những vấn đề nóng hỏi của cuộc sóng đến với bà con Khmer, Hoa; nâng cao vai trò phục vụ nhu cầu giải trí của bà con Thế nhưng, việc chêch lệch giữa khung chương trình tiếng Kinh – tiếng Việt so với tiếng Khmer là khá lớn Chương trình tiếng Việt chiếm hơn 90% tổng thời lượng hàng ngày Sự mất cân đối này, cũng dẫn đến 1 số mâu thuẫn trong tiếp thu các nội dung của đồng bào Khmer, đồng bào Hoa Bà con cho rằng có sự phân biệt giữa các chương trình dành cho đồng bào dân tộc Đây cũng là một nút thắt cần phải tháo gỡ trong việc nâng cao chất lượng chương trình dành cho đồng bào Khmer, đồng bào Hoa – một đối tượng của truyền thông dành cho các đối tượng chuyên biệt mà Học viện Báo chí và tuyên truyền đã chỉ ra

Nguyên nhân của những hạn chế trên, có lý do đến từ công tác quản lý chương trình Do vậy, việc tìm hiểu toàn diện thực trạng quản lý chương trình phát thanh tiếng dân tộc Khmer và Hoa, chỉ ra những thành công, hạn chế, từ

đó, đề xuất kiến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chương trình tiếng dân tộc Khmer và Hoa trên đài PTTH Sóc Trăng là yêu cầu cần thiết Đó là lý

do tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài PT&TH Sóc Trăng” làm đề tài luận văn

thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

2.1 Tài liệu về báo phát thanh

Trong truyền thông phát thanh, đã có rất nhiều tác giả, nhà nghiên thực hiện các công trình nghiên cứu, giúp hình thành cơ sở lý luận

Trong cuốn “Báo Phát thanh” (2002) do tập thể tác giả của Học viện

Báo chí và Tuyên truyền, Đài Tiếng nói Việt Nam phát hành, Nguyễn Văn

Dững chủ biên, Nxb Văn hóa - Thông tin, các tác giả đã bàn về nhiều vấn đề của phát thanh, trong đó có nội dung về khái niệm, đặc điểm báo phát thanh, các dạng chương trình phát thanh, công chúng phát thanh, các thể loại báo phát thanh, kỹ năng tổ chức sản xuất chương trình phát thanh chuyên đề

Cuốn “Lý luận phát thanh” (2003) của tác giả Đức Dũng, Nxb Văn

hóa- thông tin đề cập nhiều nội dung lý luận báo phát thanh Trong đó có nội dung về tổ chức sản xuất chương trình phát thanh và chương trình phát thanh trực tiếp, cũng như nêu các yêu cầu về sử dụng các thành tố của ngôn ngữ, bao gồm lời nói, tiếng động, âm nhạc, cách đọc, nói trên phát thanh

Cuốn sách “Báo phát thanh lý thuyết và kỹ năng cơ bản” (2013) của

tác giả Đinh Thị Thu Hằng, Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội đề cập đến những lý luận cơ bản về báo phát thanh Tác giả giới thiệu về công chúng phát thanh, viết và biên tập cho báo phát thanh, các thể loại của báo phát thanh và tổ chức sản xuất chương trình phát thanh Trong cuốn sách, tác giả cũng đề cập sơ lược đến vai trò của ngôn ngữ âm nhạc trong chương trình phát thanh

Cuốn “Lời nói - tiếng động - âm nhạc” (2016) của Trương Thị Kiên,

Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội phân loại các dạng âm nhạc phát thanh: nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc nền, nhạc minh hoạ…, chỉ rõ đặc điểm các dạng âm nhạc, tiếng động, lời nói, vai trò cũng như cách thức sử dụng âm nhạc, lời nói, tiếng động trong chương trình phát thanh, là cơ sở cho việc hình thành công tác quản

lý đối với nội dung các chương trình thời sự phát thanh Để từ đó, những người làm quản lý, người thực hiện biên tập chương trình, phóng viên căn cứ thực hiện, giúp chương trình thời sự phát thanh ngày càng thu hút người nghe

Trong cuốn sách “Các thể loại báo phát thanh” do PGS.TS Đinh Thị

Thu Hằng làm chủ biên, Nxb Thông tin và Truyền thông, 2016, gồm 7 chương, trong đó có nêu vai trò và đặc điểm của từng thể loại phát thanh: tin, phóng sự, diễn đàn, tọa đàm… Đồng thời, cung cấp những kiến thức và kỹ

năng cho phóng viên trong quá trình tác nghiệp Tuy không trình bày trực tiếp

về âm nhạc phát thanh hay tổ chức âm nhạc trong chương trình phát thanh, song, lồng ghép trong các chương về thể loại, các tác giả cũng đều trình bày

vị trí, vai trò và cách sử dụng âm nhạc

Đối với khu vực Tây Nam bộ, đã có nhiều đề tài nghiên cứu về đồng bào dân tộc, nhất là dân tộc Khmer, như đề tài khoa học “Nâng cao chất lượng chương trình phát thanh tiếng Khmer Nam bộ” (2004) của Tô Ngọc Trân và những người tham gia Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trần Thị Hiếu Đề tài giúp có cái nhìn lược sử về sự ra đời, quá trình phục vụ cách mạng và phát triển của phát thanh tiếng Khmer khu vực Nam bộ Đồng thời chỉ ra, tham khảo được cái nhìn, cái tâm và tầm của những người trực tiếp sản xuất chương trình phát thanh tiếng Khmer về các yêu cầu phải đảm bảo của chương trình, của nội dung chương trình nhằm đáp ứng nhu cầu của công chúng Thế nhưng nghiên cứu này đã thực hiện cách đây khá lâu

Đề tài“Phát thanh tiếng Dân tộc với nhiệm vụ bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc”, năm 2006 của Đặng Thị Huệ, Ban Phát thanh tiếng dân

tộc, Đài Tiếng nói Việt Nam, đã nghiên cứu vấn đề bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong 3 chương trình phổ thông và 8 chương trình tiếng dân tộc của Đài Tiếng nói Việt Nam

Cũng ở Đài Tiếng nói Việt Nam, có tác giả Kim Ngọc Anh, Ban tổ

chức cán bộ, có đề tài “Các giải pháp phát triển nguồn nhân lực làm phát thanh tiếng dân tộc ở nước ta hiện nay”, năm 2007 với đối tượng nghiên cứu

là nguồn nhân lực trực tiếp sản xuất các chương trình phát thanh tiếng dân tộc thiểu số

Tác giả Trương Thanh Tùng – Đài Tiếng nói Việt Nam khu vực Tây Nam bộ có đề tài nghiên cứu thạc sĩ báo chí học là “Nâng cao chất lượng chương trình tiếng Khmer Nam bộ của Đài Tiếng nói Việt Nam hiện nay“ (năm 2017) Trên cơ sở khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng

chương trình phát thanh tiếng Khmer ở Đài Tiếng nói Việt Nam ở khía cạnh nội dung, hình thức của các tác phẩm, chương trình, tác giả tìm kiếm những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng chương trình, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp nhận của đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực ĐBSCL

Đề tài: “Nâng cao chất lượng chương trình phát thanh tiếng Thái” (2009), “Nâng cao chất lương chương trình phát thanh tiếng Ê đê” (2010),

“Nâng cao chất lượng chương trình phát thanh tiếng Cơ tu” (2010) do Cơ

quan thường trú Đài Tiếng nói Việt Nam tại Tây Bắc, Tây Nguyên, Miền Trung đã lần lượt thực hiện Các đề tài này có giới hạn phạm vi nghiên cứu trong một chương trình phát thanh cụ thể, có tên gọi hẳn hoi và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng của từng chương trình đó

Đề tài “Tổ chức sản xuất chương trình phát thanh tiếng Khmer cho bà con dân tộc Khmer của Đài Phát Thanh – Truyền hình Sóc Trăng hiện nay“,

năm 2014, của tác giả Lư Xuân Lái – UBND huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng

đã khái quát chương trình phát thanh dành cho đối tượng chuyên biệt; chương trình phát thanh dành cho bà con dân tộc thiểu số và các yêu cầu đối với quy trình tổ chức sản xuất chương trình phát thanh trình phát thanh tiếng Khmer Khảo sát thực trạng và chỉ những thành công, hạn chế trong tổ chức sản xuất chương trình phát thanh dành cho công chúng là bà con dân tộc Khmer ở tỉnh Sóc Trăng Đề xuất những giải pháp góp phần cải tiến quy trình tổ chức sản xuất chương trình phát thanh tiếng Khmer của Đài PT-TH Sóc Trăng

Đề tài “Chất lượng chương trình phát thanh tiếng dân tộc thiểu số trên sóng Đài Phát thanh - truyền hình Yên Bái“, năm 2013 của tác giả Đỗ Thị

Giang – Đài PT-TH Yên Bái Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về chương trình Phát thanh tiếng dân tộc thiểu số trên sóng Đài PT-

TH Yên Bái; khảo sát các chương trình phát thanh tiếng dân tộc của đài PTTH Yên Bái, phân tích các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến chất lượng chương trình; Đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng chương trình phát thanh tiếng dân tộc của đài PT-TH Yên Bái

Đề tài “Phát thanh ở Tây Nam bộ với vấn đề xóa đói giảm nghèo cho đồng bào Khmer hiện nay“, năm 2015, của tác giả Nguyễn Hữu Trãi, Đài PT-

TH Vĩnh Long thì khái quát hệ thống những vấn đề lý luận về vai trò của phát thanh trong việc tuyên truyền về xóa đói giảm nghèo đối với đồng bào dân tộc Khmer ở đồng bằng sông Cửu Long; đánh giá thực trạng hoạt động của phát thanh ở Tây Nam bộ trong việc tuyên truyền về xóa đói giảm nghèo cho đồng bào Khmer hiện nay; cũng như đưa ra khuyến nghị và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền về XĐGN cho đồng bào Khmer của phát thanh ở Tây Nam bộ

Cũng tương tự, đề tài “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xóa đói giảm nghèo trên các chương trình bằng tiếng Khmer của các Đài Phát thanh - Truyền hình ở Tây Nam Bộ hiện nay“, năm 2015, của tác giả Thạch Thị Lia Phi, Đài PT-TH Trà Vinh, cũng tập trung vào nâng cao chất lượng tuyên truyền chương trình phát thanh và truyền hình bằng tiếng Khmer ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ trong công tác XĐGN, nhằm giúp bà con Khmer tiếp thu khoa học kỹ thuật, nâng cao ý thức tự vươn lên làm giàu, bảo đảm cuộc sống bằng chính sức lao động của mình, không trông chờ vào sự giúp đỡ của Chính Phủ

2.2 Tài liệu về quản lý báo chí và quản lý nội dung chương trình phát thanh

Cho đến nay, chưa có các tài liệu về quản lý nội dung chương trình phát thanh Tuy nhiên, tác giả tìm hiểu thêm một số tài liệu liên quan gián tiếp đến đề tài như sau:

Cuốn “Tổ chức nội dung và thiết kế trình bày báo in” (2006) của tác

giả Hà Huy Phượng, Nxb Lý luận chính trị Cuốn sách đề cập đến những vấn

đề như: những nguyên tắc, phương pháp tổ chức nội dung và thiết kế, trình bày báo, tạp chí; những phần mềm tin học ứng dụng trong thiết kế báo, tạp chí; tìm hiểu công nghệ và quy trình in báo; cách thức xây dựng kế hoạch nội dung, hình thức cho số báo

Cuốn“Quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm truyền thông trong môi trường truyền thông số hiện nay”, (2016), đề tài khoa học cấp cơ sở của tác

giả Đỗ Thị Thu Hằng - Học viện Báo chí và Tuyên truyền Đề tài nhận diện các khâu trong quá trình tổ chức sản xuất các sản phẩm truyền thông, trong đó

có đề cập tổ chức nội dung sản phẩm báo chí

Cuốn“Lao động nhà báo và quản trị tòa soạn báo chí”, (2016) của tác

giả Trương Thị Kiên, Nxb Lý luận chính trị Cuốn sách cung cấp những kiến thức cơ bản về toà soạn báo chí, cơ cấu tổ chức, các chức danh nhà báo chủ chốt, loại hình lao động nhà báo, quy trình thực hiện các sản phẩm báo chí, lao động phóng viên, quản trị tòa soạn báo chí, kỹ năng quản trị tòa soạn của tổng biên tập và quản lý nhà nước về hoạt động báo chí

Cuốn “Lao động nhà báo” (2016) của tác giả Lê Thị Nhã, Nxb Lý

luận chính trị Sách trình bày khái niệm, đặc điểm lao động nhà báo, xác định vai trò, vị trí và những yêu cầu về phẩm chất, năng lực của nhà báo, phóng viên trong cơ quan báo chí; nhận biết được tổ chức lao động, các loại hình lao động trong cơ quan báo chí; nắm được quy trình sáng tạo tác phẩm báo chí và lao động nhà báo trong quy trình sản xuất sản phẩm báo chí ở một số loại hình

cơ bản: báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử…

Cuốn“Giáo trình Tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế”, (2020) của tác giả Nguyễn Ngọc Oanh, Nguyễn Thị

Thương Huyền, Nguyễn Đồng Anh (Đồng chủ biên), Nxb Lao động Sách cung cấp những kiến thức về sản phẩm sản phẩm báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế; Tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế; Quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí đối ngoại và truyền thông quốc tế; Sử các sản phẩm mềm ứng dụng trong thiết kế, trình bày sản phẩm báo in, biên tập chương trình phát thanh, truyền hình, biên tập ảnh

Về luận văn, có thể liệt kê một số đề tài sau:

Đề tài “Quản lý sản xuất chương trình thời sự phát thanh của các Đài

Phát thanh và Truyền hình miền Tây Nam Bộ“, năm 2017, của tác giả Nguyễn

Thanh Thảo có những đánh giá những mặt đạt được và hạn chế trong công tác quản lý sản xuất Chương trình thời sự phát thanh của các Đài PT-TH miền Tây Nam Bộ Từ đó nêu lên một số giải pháp, kiến nghị đối với công tác quản

lý sản xuất chương trình thời sự phát thanh trong thời gian tới

Đề tài “Quản lý thông tin quảng bá du lịch Quảng Ninh trên các sản phẩm báo chí tiếng Trung Quốc của Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh“, năm 2020 của tác giả Nguyễn Thị Hằng đã hệ thống hóa vấn đề lý luận

liên quan, bước đầu hình thành khung lý thuyết cho vấn đề nghiên cứu, thông qua việc khảo sát, phân tích thực trạng quản lý thông tin quảng bá du lịch Quảng Ninh trên sản phẩm báo chí tiếng Trung Quốc của Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh, đánh giá ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng quản lý thông tin quảng bá du lịch trên sản phẩm báo chí tiếng Trung Quốc của Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh

Từ thực tế trên, việc nghiên cứu “Quản lý các chương trình phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng” là

không trùng lặp, và cần thiết Bởi tỉnh Sóc Trăng có đồng bào Khmer và dân tộc Hoa chiếm gần 40% dân số của tỉnh, và các chương trình dành cho đồng bào dân tộc Khmer, Hoa hầu hết là các chương trình truyền hình Và 1 đặc điểm khác biệt nữa là chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc của tỉnh

có những nét đặc trưng riêng về âm điệu, về kết cấu, về nội dung, về quản lý Bên cạnh, do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân lớn nhất là về ngôn ngữ dân tộc Đó được xem là rào cản trong nghiên cứu Và việc nghiên cứu Quản lý các chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng, cũng được xem là khá mới mẻ trong học thuật Do đó, nghiên cứu “Quản lý nội dung các chương trình thời

sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng” là điều cần thiết Qua đó, nâng cao chất lượng tuyên truyền bằng

chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa của Đài Phát thanh

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng khung lý thuyết về quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

- Khảo sát thực trạng quản lý nội dung chương trình phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài PTTH Sóc Trăng, phân tích, đánh giá, chỉ ra những thành công, hạn chế

- Đề xuất những giải pháp, kiến nghị góp phần nâng cao chất lượng quản lý nội dung chương trình phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài PT-

TH Sóc Trăng

5 Đối tƣợng nghiên cứu và khảo sát

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là “Quản lý nội dung các chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng”

5.2 Phạm vi khảo sát

Khảo sát tại chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa tại Đài PT-TH Sóc Trăng

Thời gian: Từ 1/2020 -6/2021

6 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên hệ tư tưởng của Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước và tài liệu nghiên cứu chính thức về báo chí cách mạng, báo phát thanh; về hoạt động truyền thông dành cho đối tượng công chúng chuyên biệt (đồng bào dân tộc thiểu số)

6.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài này, người viết vận dụng tổng hợp một số phương pháp nghiên cứu chính sau đây:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu và 1 số văn

bản, sách - báo về báo chí phát thanh, quy trình tổ chức sản xuất chương trình phát thanh, về quản lý nội dung trên báo chí… để có tư liệu phù hợp nhằm xây dựng khung lý thuyết và những đề xuất, kiến nghị cho đề tài này

- Phương pháp quan sát tham dự: Với tư cách là một chủ thể quản lý

nội dung chương trình phát thanh tại Đài PT&TH Sóc Trăng, tác giả trực tiếp tham gia quá trình quản lý chương trình phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa

Từ quá trình quan sát tham dự, tác giả đúc rút các kinh nghiệm thực tiễn, trên

cơ sở đó, chỉ ra những quy trình quản lý, nội dung, cách thức quản lý nội dung các chương trình phát thanh tiếng dân tộc

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 10

người, trong đó có 02 chuyên gia nghiên cứu báo chí phát thanh, 04 lãnh đạo Đài, Phòng Kỹ thuật, Phòng Chương trình Tiếng dân tộc, 04 phóng viên, biên tập viên Phòng Chương trình Tiếng dân tộc, Đài PT&TH Sóc Trăng Qua đó nhằm thu thập ý kiến đánh giá một cách chính xác và khách quan về cách quản lý, tổ chức sản xuất chương trình Tiếng dân tộc để làm cơ sở đánh giá thực trạng và xây dựng giải pháp

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Tác giả khảo sát nội dung các

chương trình phát thanh thời sự tiếng dân tộc, từ đó, phân tích, đánh giá, tổng hợp thành các kết luận về chất lượng quản lý nội dung chương trình của chủ thể quản lý

7 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Thông qua xem xét nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài PT-TH Sóc Trăng và phân tích cụ thể, so sánh, đối chiếu, người viết tiếp tục làm rõ hơn, nghiên cứu sâu hơn việc tổ chức sản xuất chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer cho bà con dân tộc Khmer, chương trình thời sự phát thanh tiếng Hoa cho bà con dân tộc Hoa của Đài PT-TH Sóc Trăng Để từ đó, có cơ sở thực tiễn, giúp Đài, Phòng Tiếng Dân tộc nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu, trong quá trình thực hiện Trên cơ sở như vậy, phát huy thế mạnh trong quá trình thực hiện chương trình thời sự phát thanh, đồng thời khắc phục những mặt yếu trong tổ chức sản xuất chương trình, trong quản lý nhân sự và trong nội dung của chương trình

Luận văn là tài liệu tham khảo cho các đài phát thanh có sản xuất các chương trình phát thanh tiếng dân tộc nói chung Đồng thời, luận văn cũng có thể là tài liệu tham khảo cho các cơ sở đào tạo báo chí, báo phát thanh trong

cả nước

8 Đóng góp mới của đề tài

Trên cơ sở nghiên cứu các nội dung, các yêu cầu thực tế đặt ra, phần

luận văn của tôi dưới đây sẽ khái quát lại thực trạng quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa Từ đó đề xuất, khởi tạo những giải pháp mới để chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa của Đài PT-TH Sóc Trăng đạt chất lượng và hiệu quả tốt hơn trước đó, góp phần tuyên truyền chủ trương chính sách pháp luật của Đảng Nhà nước đến với bà con dân tộc Khmer – Hoa Và qua đó cũng góp phần phát triển kinh tế - xã hội, ổn định và giữ vững quốc phòng an ninh ở vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer, dân tộc Hoa

Đề tài “Quản lý các chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng” được thực hiện từ những kết quả khảo sát thực tiễn tại Đài PT-TH Sóc Trăng Qua đây, luận văn mong muốn được góp phần tạo tiếng nói, tạo cơ sở lý luận với các cơ quan có thẩm quyền để cùng nhau nhìn nhận rõ hơn những vấn đề đáng quan tâm, nội dung tích cực cần phải phát huy và khắc phục các hạn chế thiếu sót

9 Kết cấu của luận văn:

Kết cấu của Luận văn như sau: Mở đầu, Khảo sát - Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được chia làm 3 chương gồm:

- Chương 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

- Chương 2: Thực trạng quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng

- Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nâng cao chất lượng quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer và tiếng Hoa tại Đài Phát thanh và Truyền hình Sóc Trăng

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NỘI DUNG

CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ PHÁT THANH TIẾNG DÂN TỘC

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1 Quản lý và quản lý nội dung

Còn theo Giáo trình Khoa học quản lý của Viện Chính trị học - Học

viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh thì có nhiều nội dung liên quan đến định nghĩa về quản lý Tuy nhiên đến nay dù thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến nhưng chưa có một định nghĩa thống nhất vì có người cho

rằng: quản lý là sự có trách nhiệm về 1 cái gì đó; cũng có người cho rằng quản lý là một hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của nhóm; có tác giả lại quan niệm một cách đơn giản coi quản lý là hoạt động nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc thông qua sự nỗ lực của người khác

Tác giả Dương Thị Thục Anh - Vũ Anh Tuấn thì cho rằng:

- Quản lý đề cập đến những vấn đề có tính cụ thể, tính kế hoạch, tính kiểm soát và tính bắt buộc phải đạt được trong một điều kiện nhất định với một thời hạn nhất định

- Quản lý là quá trình điều khiển các hoạt động dựa trên các nguyên tắc nhất định và có sự kiểm soát chặt chẽ đối với các công việc cần phải hoàn thành trong một thời gian nhất định

- Bản chất của quá trình quản lý được phản ánh qua chức năng và phương pháp quản lý

- Chức năng cơ bản của quản lý được biểu hiện ở 4 nội dung cơ bản: (1) Lập kế hoạch và ngân sách; (2) Phân công, phân nhiệm (giao quyền hạn

và quy trách nhiệm); (3) Tổ chức điều hành các hoạt động cụ thể; (4) Kiểm tra, kiểm soát

- Quá trình quản lý vận hành chủ yếu theo phương thức hành chính, có tính cưỡng chế dựa trên các nguyên tắc có tính pháp lý cùng với các chế tài nhất định [1, tr.7]

Như vậy, từ những quan niệm về quản lý của các tác giả nêu trên, theo tác giả luận văn:

Quản lý là sự tác động có chủ đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý theo một quy trình, nội dung, phương thức nhất định, nhằm điều hành, hướng dẫn các hoạt động và hành vi của tổ chức, cá nhân

để đạt được mục đích đã đề ra

1.1.1.2 Quản lý nội dung

- Nội dung:

Trong giáo trình Cao cấp lý luận chính trị môn Triết học Mác Lênin,

nội dung, xét về mặt triết học, để chỉ tất cả những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên sự vật, diễn ra trong sự vật; muốn làm biến đổi sự vật thì cần tác động để làm thay đổi nội dung của sự vật đó Đối với lĩnh vực xuất bản, nghệ thuật và truyền thông, nội dung là thông tin và trải nghiệm hướng đến

người dùng cuối hoặc khán giả Nội dung là "một cái gì đó được thể hiện thông qua một số phương tiện, như lời nói, văn bản hoặc bất kỳ nghệ thuật nào khác nhau" Nội dung có thể được truyền qua nhiều phương tiện khác nhau bao gồm Internet, điện ảnh, truyền hình, đài phát thanh, điện thoại thông minh, CD âm thanh, sách, sách điện tử, tạp chí và các sự kiện trực tiếp, như bài phát biểu, hội nghị và biểu diễn trên sân khấu

Trong báo chí, nội dung được hiểu trong mối quan hệ với hình thức của tác phẩm Nội dung là những thông báo, là thông điệp, là thông tin được chuyển tải qua các tác phẩm báo chí để đến với công chúng

- Quản lý nội dung:

Từ cách hiểu về quản lý và nội dung như nêu trên, có thể hiểu:

Quản lý nội dung là quản lý thông tin, quản lý quá trình thực hiện hoạt động cung cấp thông tin, bao gồm xây dựng kế hoạch nội dung thông tin, tổ chức thực hiện kế hoạch thông tin, giám sát, đánh giá thực hiện kế hoạch nội

dung thông tin

1.1.2 Khái niệm chương trình thời sự phát thanh và chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

1.1.2.1 Phát thanh

PGS.TS Nguyễn Văn Dững đưa ra khái niệm trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí như sau: Phát thanh là kênh truyền thông đại chúng sử dụng kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền dẫn truyền đi âm thanh tác động trực tiếp vào thính giác người tiếp nhận Chất liệu chính của phát thanh là nghệ thuật sử dụng lời nói, tiếng động và âm nhạc trong việc tái hiện cuộc sống hiện thực [18, tr.188]

cùng các chất liệu khác trong phát thanh theo thời lượng nhất định, mục đích nhất quán và nhằm vào đối tượng công chúng cụ thể.“Thông thường một chương trình phát thanh mở đầu bằng nhạc hiệu và kết thúc bằng lời chào tạm biệt Ngay sau nhạc hiệu là lời xướng của phát thanh viên, chỉ ra tên hoặc đặc trưng của chương trình” [46, tr.117-118]

Trong quyển Báo phát thanh lý thuyết và kỹ năng cơ bản, Đinh Thị Thu Hằng có đề cập khái niệm sau: Chương trình phát thanh là một chỉnh thể trong đó các thành phần tin bài, âm nhạc, lời dẫn… được bố trí, sắp xếp hợp

lý trong khoảng thời gian xác định nhằm đáp ứng nhiệm vụ của cơ quan truyền thông và mang lại hiệu quả cao nhất đối với người nghe [25,tr.153]

Khái niệm này khá đầy đủ và mang tính khái quát cao nhất, dễ tiếp cận trong quá trình nghiên cứu, cũng như trong thực tiễn

Chương trình phát thanh về cơ bản là một sản phẩm của một tập thể, của cả quá trình thực hiện chứ không là một sản phẩm mang dấu ấn cá nhân của ai đó… Với các công việc khác nhau, chủ thể và khách thể của chương trình phát thanh góp phần tạo nên các chương trình phát thanh theo kế hoạch tuyên truyền ngắn hạn và dài hạn; theo mục tiêu thông tin nhất định

Chương trình phát thanh có những đặc điểm sau:

- Thời lượng có tính ổn định và thời điểm có tính xác định

Việc xác định thời lượng, thời điểm phải dựa vào các nghiên cứu, điều tra xã hội học về thị hiếu, thói quen, đặc điểm sinh hoạt của nhóm công chúng

mà chương trình phát thanh muốn hướng tới Vì vậy thời lượng và thời điểm phát sóng chương trình càng có tính ổn định thì càng thu hút được đông đảo người nghe, chương trình VOV Giao thông là 1 ví dụ Nếu có thay đổi thì chủ yếu là thay đổi về mặt cơ cấu, tổ chức, sắp xếp lại nội dung chương trình Về thời lượng của chương trình phát thanh là giới hạn khoảng thời gian để truyền tải thông tin, từ 5 phút, 10 phút đến 1 giờ Thời điểm phát sóng có tính chất quan trọng bởi tạo thói quen tiếp nhận cho công chúng, và tạo sự tiếp nhận tiện lợi cho công chúng

- Hướng đến một nhóm đối tượng nhất định

Các chương trình phát thanh phải luôn dựa trên nhu cầu của đối tượng, nhằm phục vụ một nhóm đối tượng, từ đó mới hình thành nên chương trình Nhóm đối tượng đóng vai trò quyết định tới việc thực hiện một chương trình phát thanh, quyết định nội dung và cách thiết kế, trình bày thông điệp trong chương trình Chương trình phát thanh phải luôn được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu và thị hiếu của công chúng – nhóm đối tượng hướng tới Tính đối tượng quyết định chương trình phát thanh Thậm chí, nhiều chương trình phát thanh còn thể hiện tính đối tượng ngay trong tên chương trình, như chương trình phát thanh dành cho đồng bào ở xa Tổ quốc của VOV

- Xác định rõ phạm vi nội dung

Bởi phụ thuộc khá nhiều vào tính đối tượng nên phạm vi nội dung chương trình cũng được giới hạn cụ thể, rõ ràng hơn Phạm vi nội dung được thể hiện trong chức năng, nhiệm vụ của mỗi chương trình phát thanh Theo

đó, các chương trình phát thanh phải tổ chức thông tin, định hướng nội dung 1 cách có chiều sâu, có hiệu quả cho nhóm công chúng – nhóm đối tượng chính yếu của mình

- Có cấu trúc tương đối ổn định

Bên cạnh phần giới thiệu nội dung chính, phần nhạc hiệu chương trình - lời chào, phần kết của chương trình thì các phần, mục, chuyên mục, trang trong chương trình phát thanh phải được duy trì nhằm tạo thói quen tiếp nhận cho thính giả và hơn hết là tạo cho chương trình ra sự sáng tỏ, mạch lạc về nội dung

- Thường gắn một nhạc hiệu và một phong cách thể hiện

Nội dung các chương trình phát thanh là khác nhau nhưng cùng chung một nhạc hiệu Thế nên nhạc hiệu được xem là gương mặt của chương trình,

là cái đầu tiên phân biệt giữa chương trình này với chương trình kia Những người thực hiện chương trình phát thanh luôn cố gắng tìm một nhạc hiệu vừa gây được ấn tượng và tạo ra nét khác biệt cho chương trình nhưng cũng vừa

phù hợp với đối tượng công chứng của mình Một trong những yếu tố tạo nên phong cách thể hiện chương trình chính là người dẫn chương trình Với vai trò giới thiệu, dẫn dắt, khâu nối các phần nội dung, giao tiếp với thính giả người dẫn chương trình sẽ để lại phong cách, dấu ấn của mình lại và góp phần vào việc khẳng định phong cách của chương trình Phong cách thể hiện chương trình cũng vậy, do tính đối tượng và tính chất thông tin quyết định nên người dẫn chương trình phát thanh cũng có những nét khác nhau có Và khi nghe chương trình thời sự phát thanh, người nghe cảm nhận được tính chất quan trọng, quy thức [25,tr.153]

1.1.2.3 Chương trình thời sự phát thanh

Theo các tác giả G.V.Cudơnhetxốp, X.L.Xvich, A.La.Iuropxki trong quyển Báo chí truyền hình, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, Hà Nội, năm 2004: Chương trình thời sự đơn giản giống như một bản tin, thông báo các sự việc, hơn nữa, đó là những sự việc phân tích khái quát Trên thực tế, chủ đề của bản tin là không giới hạn: nông nghiệp, nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế,

các sự kiện trong đời sống quốc tế [57] Như vậy có thể thấy, chương trình

thời sự là chương trình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin về các sự kiện, vấn đề đang được nhiều người quan tâm

Theo PGS.TS Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông đại chúng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001: Chương trình thời sự phát thanh tổng hợp là một chương trình cung cấp thông tin về các sự kiện, vấn đề thời

sự quan trọng, được công chúng gần xa rộng rãi quan tâm, chú ý Thông tin trong chương trình này có tính thời sự rất cao và hướng tới mọi đối tượng công chúng toàn xã hội

Còn theo PGS.TS Dương Xuân Sơn, trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông, Nhà xuất bản Thông tin và truyền thông, Hà Nội, 2016: Chức

năng, nhiệm vụ của chương trình thời sự là phản ánh nhanh, toàn diện và các vấn đề, sự kiện thời sự Mỗi chương trình phát thanh thời sự thường kết hợp

với việc phản ánh sâu những vấn đề thời sự nóng bỏng mà thính giả mong đợi Kết cấu của một chương trình thời sự tổng hợp thông thường, sau phần nhạc hiệu và giới thiệu nội dung thường có:

+ Bản tin thời sự

+ Bài có tính chất định hướng

+ Tiết mục, ví dụ Học tập và làm theo gương Bác, An toàn giao thông, Nông thôn mới,

+ Dự báo thời tiết

Qua nghiên cứu thực tiễn, tác giả quan niệm:

Chương trình thời sự phát thanh là một chương trình phát thanh được phát sóng định kỳ, có thời lượng ổn định, được kết cấu bởi các thể loại: tin, phóng sự, phỏng vấn, ghi nhanh, bài phản ánh…, nhằm đưa thông tin và phân tích, nhận định kịp thời về những sự việc, vấn đề được nhiều người quan tâm, mới xảy ra, đang xảy ra và sẽ xảy ra trong nước và nước ngoài

Kết cấu của bản tin thời sự thì thường gồm 2 phần như sau: Tin trong nước và Tin quốc tế Nội dung của phần tin trong nước là những vấn đề sự kiện thời sự trên nhiều lĩnh vực: chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng Nội dung của phần tin quốc tế: phản ánh những vấn đề sự kiện, thời sự nổi bật đang là tâm điểm thu hút sự quan tâm của dư luận trong nước và quốc tế, đặc biệt là những sự kiện xảy ra ở nước ngoài có liên quan đến Việt Nam

Bài trong chương trình thời sự phát thanh thường mang tính định hướng: bài viết mang tính định hướng dư luận được coi là phần trọng tâm của chương trình thời sự Ngoài ra, trong chương trình Thời sự phát thanh, còn có thể có tiết mục, hoặc tiểu mục Tiết mục thường xuất hiện cố định vào một ngày nào

đó trong tuần và được duy trì tương đối ổn định trong một thời gian khá dài

1.1.2.4 Chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

Chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc, xét ở bình diện chung, là chương trình phát thanh, tuy nhiên thay vì được thực hiện theo tiếng Kinh –

tiếng phổ thông thì chương trình được thể hiện bằng ngôn ngữ dân tộc - tiếng

mẹ đẻ của dân tộc mà chương trình hướng đến Bên cạnh đó, chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc phải đáp ứng được tối thiểu nhu cầu tiếp nhận thông tin của đối tượng phục vụ là bà con đồng bào dân tộc thiểu số, chứ không phải người Kinh

Bà con dân tộc thiểu số của chương trình phát thanh tiếng dân tộc không chỉ là đối tượng được phục vụ mà chính đời sống của bà con còn là thực tế tươi mới được người làm chương trình phát thanh tiếng dân tộc khai thác, phản ánh… Đội ngũ thực hiện chương trình phát thanh tiếng dân tộc không phải chỉ là của chính dân tộc thiểu số đó, mà còn là các anh chị em các dân tộc khác trong khu vực – biết và hiểu về tiếng dân tộc đó

Nội dung tin bài viết về đời sống sinh hoạt, sản xuất, chính trị - văn hóa, quốc phòng an ninh của đồng bào dân tộc thiểu số chính là cơ sở hình thành chương trình phát thanh tiếng dân tộc

Chương trình phát thanh tiếng dân tộc ngoài mục tiêu mang thông tin đến với bà con dân tộc thiểu số thì còn góp phần tuyên truyền chủ trương, đường lối, các chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với bà con Đặc biệt là góp phần đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch hòng chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của nước ta

Truyền thông ở cho đồng bào dân tộc thiểu số là truyền thông cho đối tượng chuyên biệt do đó phải có hình thức, cách làm, cách thể hiện sao cho phù hợp với đối tượng phải truyền thông Trong đó, phải chú trọng đến cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho người dân, tạo ra bước chuyển biến rõ nét

về nhận thức, đổi mới tư duy, khơi dậy ý chí phấn đấu vươn lên phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

1.1.3 Quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

Từ các quan điểm về quản lý, chương trình phát thanh, chương trình

thời sự phát thanh tiếng dân tộc như đã nêu ở trên, theo tác giả:

Quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của cơ quan báo chí để tạo ra những chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc có chất lượng; nội dung thông tin kịp thời, chính xác, phù hợp với sự phát triển của địa phương, đất nước, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ thông tin của công chúng đồng bào dân tộc Quản lý, chương trình phát

thanh, chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc còn là quản lý chương trình truyền thông cho đối tượng chuyên biệt

1.2 Đặc điểm tiếp nhận thông tin của công chúng thời sự phát thanh tiếng Khmer, Hoa ở Sóc Trăng

1.2.1 Công chúng dân tộc Khmer

Dân tộc Khmer ở Việt Nam có khoảng 1,3 triệu người, sống tập trung ở tại các tỉnh Nam Bộ như Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang, An Giang, Bạc Liêu, Cần Thơ, Vĩnh Long Trong đó đông nhất là tại Sóc Trăng với hơn 400.000 người, tập trung ở các địa phương như thị xã Vĩnh Châu, Mỹ Xuyên, Trần Đề, Mỹ Tú

Đồng bào dân tộc Khmer tỉnh Sóc Trăng tiếp nhận thông tin qua các hình thức sau đây:

- Tiếp nhận thông tin thông qua các đội, nhóm tuyên truyền thông tin lưu động tại các buổi họp dân, phiên chợ, lễ hội với thông tin là về các hoạt động của mọi mặt đời sống xã hội, văn hoá và được chuyển tải cộng đồng dân

cư cũng như đến từng người, từng ấp, từng gia đình Đây là hình thức thông tin khá đơn giản, không tốn kém, nên dễ thực hiện Thế nhưng đây là hoạt động được tổ chức định kỳ, theo lịch hàng tháng, hàng quý nên hiệu quả truyền thông không cao, do thời gian ngắt quãng dài Do vậy không đáp ứng

đủ nhu cầu thông tin toàn diện và mọi mặt trên mọi lĩnh vực

- Tiếp nhận thông tin bằng hình thức cấp báo in, tạp chí in đến tận địa

phương, tận trụ sở, nhà văn hóa xã Các tờ báo được cấp thông thường là: Báo Nhân dân, Báo Sóc Trăng bản Khmer, Báo Nông thôn ngày nay, Báo Đại đoàn kết, hay Báo ảnh Dân tộc và miền núi của Thông tấn xã Việt Nam… Các tờ báo đã cung cấp tương đối đầy đủ thông tin thời sự trong và ngoài tỉnh Sóc Trăng cũng như cả nước đến bà con dân tộc, theo thời gian quy định Tuy nhiên nhìn chung, trình độ dân trí của phần đông bà con đồng bào dân tộc Khmer còn hạn chế Vì thế số người trực tiếp đọc báo in, tạp chí in không nhiều Ngoài ra do công việc hàng ngày như làm đồng, làm vườn, đánh bắt cá không cho phép bà con dân tộc Khmer có thời gian để tiếp nhận những thông tin cần thiết

- Tiếp nhận thông tin tại các ngôi chùa Khmer, nơi gắn liền với đời sống tâm linh, tín ngưỡng, tôn giáo của bà con ngay từ khi còn nhỏ Trong nhiều năm qua, 100% các chùa Khmer trong tỉnh Sóc Trăng đã được chính quyền các cấp quan tâm đầu tư phương tiện nghe, nhìn, tủ sách, trang bị đường truyền internet… để phục vụ nhu cầu thông tin của bà con Khmer tại các phum, sok Từ đây bà con có thể tiếp nhận những thông tin về chủ trương, chính sách, khoa học kỹ thuật v.v thông qua các phương tiện hiện đại hơn như tivi, máy tính… Tuy những thông tin này khá phong phú cho bà con nhưng không thể đầy đủ và cập nhật kịp thời cũng như liên tục

- Tiếp nhận thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng, trong các loại hình này, thì Phát thanh vẫn là loại hình thông tin chiếm ưu thế nhất,

có thế mạnh quan trọng trong việc truyền tải thông tin đến bà con Với loại hình phát thanh, bà con dân tộc Khmer có thể vừa làm việc, vừa nghe Đài, để nắm bắt thông tin Chỉ cần một chiếc radio đơn giản mọi thông tin đã đến tận nhà, tận xóm ấp Nhất là hiện nay, mạng lưới loa truyền thanh FM đã phủ các

xã, thị trấn trong tỉnh

Công chúng đồng bào dân tộc thiểu số là đối tượng của báo chí truyền thông dành cho đối tượng chuyên biệt Chính vì vậy, hiện nay Đảng, Nhà nước ta chủ trương xây dựng và hình thành các kênh thông tin thời sự, khoa

học, giáo dục, giải trí bằng nhiều thứ tiếng dân tộc thiểu số nhằm vào phục

vụ có hiệu quả đồng bào các dân tộc thiểu số Trước hết là nâng cao dân trí, nâng cao trình độ để cải thiện dân sinh, đồng thời phát huy dân chủ, góp phần

ổn định và giữ vững quốc phòng an ninh Tiêu biểu là các kênh truyền thông VTV5 của Đài Truyền hình Việt Nam, VOV4 của Đài Tiếng nói Việt Nam với nhiều thứ tiếng dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số Bên cạnh đó, hầu hết các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số đều có chương trình phát thanh, truyền hình, ấn phẩm báo in tiếng dân tộc tại địa phương đó… Đối với chương trình phát thanh tiếng Khmer của Đài PT-TH Sóc Trăng, bà con dân tộc Khmer chính là công chúng truyền thông chuyên biệt

mà chương trình này quan tâm phục vụ

1.2.2 Công chúng dân tộc Hoa

Dân tộc Hoa ở Việt Nam có khoảng 750.000 người, sống tập trung ở tại các tỉnh Nam Bộ như TP.HCM, Đồng Nai, Tiền Giang, Long An, Sóc Trăng, Kiên Giang, An Giang, Cần Thơ, Trong đó số người Hoa ở Sóc Trăng với hơn gần 65.000 người chiếm gần 10% dân số người Hoa cả nước Và là tỉnh thứ 3 về số lượng đồng bào dân tộc Hoa trong nước Đồng bào Hoa ở Sóc Trăng tập trung ở các địa phương như thị xã Vĩnh Châu, Thành phố Sóc Trăng, Mỹ Xuyên, Châu Thành Dân tộc Hoa chiếm khoảng 5,2% dân số tỉnh Sóc Trăng

Đồng bào dân tộc Hoa tỉnh Sóc Trăng tiếp nhận thông tin qua các hình thức sau đây:

- Tiếp nhận thông tin thông qua các đội, nhóm tuyên truyền thông tin lưu động tại các buổi họp dân, phiên chợ, lễ hội với thông tin là về các hoạt động của mọi mặt đời sống xã hội, văn hoá và được chuyển tải cộng đồng dân

cư cũng như đến từng người, từng ấp, từng gia đình Đây là hình thức thông tin khá đơn giản, không tốn kém, nên dễ thực hiện Thế nhưng đây là hoạt động được tổ chức định kỳ, theo lịch hàng tháng, hàng quý nên hiệu quả truyền thông không cao, do thời gian ngắt quãng dài Đặc biệt, thường tổ chức

băng tiếng Kinh hoặc tiếng Khmer do vậy không đáp ứng đủ nhu cầu thông tin toàn diện và mọi mặt trên mọi lĩnh vực của đồng bào người Hoa

- Tiếp nhận thông tin bằng hình thức báo in, tạp chí in: hầu như chưa có các báo in tập chí in dành riêng cho đồng bào người Hoa Vì thế không cung cấp đủ thông tin qua báo in, tạp chí in cho đồng bào dân tộc Hoa Ngoài ra do công việc hàng ngày không cho phép bà con dân tộc Hoa có thời gian để tiếp nhận những thông tin cần thiết từ báo in, tạp chí in

- Tiếp nhận thông tin tại các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng của dân tộc Hoa

là một trong những hình thức khá thu hút Tuy nhiên, hầu hết các cơ sở đều không tổ chức thường xuyên để phục vụ nhu cầu thông tin của bà con dân tộc Hoa nên thông tin không thể đầy đủ và cập nhật kịp thời cũng như liên tục

- Tiếp nhận thông tin qua các phương tiện thông tin đại chúng, trong các loại hình này, thì Phát thanh – Truyền hình vẫn là 02 loại hình thông tin chiếm ưu thế nhất, có thế mạnh quan trọng trong việc truyền tải thông tin đến

bà con Với loại hình phát thanh, bà con dân tộc Hoa có thể vừa làm việc, vừa nghe Đài, để nắm bắt thông tin Chỉ cần một chiếc radio đơn giản mọi thông tin đã đến tận nhà, tận xóm ấp Nhất là hiện nay, mạng lưới loa truyền thanh

FM đã phủ các xã, thị trấn trong tỉn

Tương tự đồng bào dân tộc Khmer, đồng bào dân tộc Hoa cũng là đối tượng của báo chí truyền thông dành cho đối tượng chuyên biệt Chính vì vậy, hiện nay Đảng, Nhà nước ta tiếp tục có chủ trương xây dựng và hình thành các kênh thông tin thời sự, khoa học, giáo dục, giải trí bằng nhiều thứ tiếng dân tộc thiểu số nhằm vào phục vụ có hiệu quả đồng bào các dân tộc thiểu

số Tuy nhiên, thông tin dành cho đồng bào dân tộc Hoa vẫn còn khá ít Do

đó, việc xây dựng chương trình phát thanh, truyền hình tiếng Hoa của Đài

PT-TH Sóc Trăng là 1 sự nỗ lực, nhằm đảm bảo lượng thông tin cần thiết cho đối tượng công chúng truyền thông chuyên biệt này

Đối với cả đồng bào dân tộc Khmer và dân tộc Hoa, do trình độ văn hóa không cao, nhưng bản sắc văn hóa dân tộc lại khá đa dạng, phong phú,

nên chủ thể quản lý nội dung thông tin cho chương trình thời sự phát thanh phải chú trọng đảm bảo tính đơn giản, dễ nghe, dễ hiểu, dễ nhớ Đặc biệt, nội dung thông tin phải thật gần gũi với lợi ích và mối quan tâm của bà con

1.3 Chủ thể, khách thể và nội dung quản lý của chương trình thời

sự phát thanh tiếng dân tộc

1.3.1 Chủ thể quản lý

Các Đài PT-TH thường được tổ chức và quản lý theo trục theo chiều dọc Ban Giám đốc đứng đầu là Giám đốc điều hành các phòng, ban chuyên môn Từ Ban Giám đốc, các kế hoạch, chủ trương được đưa xuống phòng chịu trách nhiệm thực hiện các chương trình Tiếng dân tộc Ban Lãnh đạo phòng Chương trình Tiếng dân tộc có trách nhiệm quản lý, phân công, tổ chức nhân lực nội bộ của phòng mình để thực thi công việc

Như vậy, chủ thể quản lý là những người được hưởng phụ cấp quản lý trong cơ quan báo chí Đối với chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc, chủ thể quản lý đa cấp, từ Giám đốc Đài PTTH đến cấp phó phòng/ban phụ trách chương trình phát thanh tiếng dân tộc đó Thậm chí, ở một số Đài, người đảm nhiện chức danh đạo diễn, tổng đạo diễn của một chương trình cũng được xem là người quản lý

Trong đó, chủ thể quản lý gián tiếp thông thường là Giám đốc, Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn của Đài (còn được gọi là chủ thể quản lý cấp cao) Chủ thể quản lý trực tiếp là trưởng/phó phòng/ban sản xuất nội dung chương trình tiếng dân tộc (còn được gọi là chủ thể quản lý cấp trung) Chủ thể quản lý cấp cao thường là người phê duyệt Kế hoạch tổng cho nội dung chương trình (Kế hoạch dài hạn/Kế hoạch năm/quý), và có thể là người duyệt cuối sản phẩm phát sóng Chủ thể quản lý cấp trung chính là người xây dựng

kế hoạch nội dung chương trình hàng tuần, hàng tháng để báo cáo chủ thể quản lý cấp cao, đồng thời, là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện kế hoạch nội dung chương trình, giám sát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch nội dung chương trình

Một số Đài PT-TH có chủ thể quản lý cấp cơ sở, là các đạo diễn, tổng đạo diễn chương trình phát thanh Khi được phân công, chủ thể quản lý cấp

cơ sở sẽ chịu trách nhiệm thực hiện nội dung chương trình, quán xuyến chất lượng chương trình…

1.3.2 Khách thể quản lý

Khách thể quản lý là chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc bao gồm chính nội dung chương trình và con người thực hiện nội dung chương trình đó Cụ thể bao gồm các thành tố sau:

+ Kế hoạch chương trình: bao gồm các kế hoạch trong ngày, tuần, tháng, quý, năm

+ Kết cấu chương trình: bao gồm khung chương trình, số lượng các tin bài, tiểu mục trong chương trình thời sự phát thanh, thời lượng chương trình

+ Nội dung chương trình: nội dung các tin bài, tiểu mục thời sự phát thanh về chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng, về đồng bào dân tộc trên địa bàn tỉn Sóc Trăng

+ Nhân sự chương trình, kỹ thuật trong chương trình: bao gồm đội ngũ

phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên, kỹ thuật phòng thu, kỹ thuật phát sóng

1.3.3 Nội dung quản lý tại chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

1.3.3.1 Xây dựng kế hoạch nội dung chương trình phát thanh tiếng dân tộc

Việc xây dựng kế hoạch nội dung chương trình phát thanh tiếng dân tộc phải đảm bảo các kế hoạch về phương diện sau:

- Xây dựng kế hoạch về thông tin, chủ đề, chuyên mục – chuyên đề, tiểu mục, tiết mục Trong bản kế hoạch nội dung, cần bám vào nhiệm vụ: chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc cung cấp bức tranh toàn cảnh cơ động về các sự kiện diễn ra trong xã hội đến với đồng bào dân tộc, giới thiệu với thính giả là dân tộc thiểu số về các thông tin rộng lớn các hoạt động trong tỉnh, trong nước và trên thế giới

- Xây dựng kế hoạch hình thức để chuyển tải nội dung thông tin: Đặc

trưng cơ bản nhất của chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc là phải có hình thức cố định, ít thay đổi Thời lượng của chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc cũng phải ổn định và có thời hạn ví dụ như 15 phút, hoặc 30 phút, hoặc 1 giờ đồng hồ Đồng thời, bản kế hoạch cần thể hiện rõ, tương ứng với chủ đề và nội dung thông tin, có thể sử dụng những thể loại gì

- Xây dựng kế hoạch biên dịch các nội dung chuyển tải từ các ngôn ngữ khác sang tiếng dân tộc: Ở nhiều chương trình của nhiều đài phát thanh địa phương, do yếu tố đặc thù phải khai thác nội dung chương trình tiếng Việt để biên dịch sang tiếng Khmer, tiếng Hoa nên chủ thể quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc phải có kế hoạch biên dịch, đảm bảo tính chính xác của nội dung chuyển tảu từ tiếng Việt sang các thứ tiếng dân tộc

1.3.3.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

- Sau khi có kế hoạch nội dung, hình thức và biên dịch, chủ thể quản lý phối hợp với các phòng – ban, phân công phóng viên – biên tập viên, biên dịch viên thực hiện các nhiệm vụ để có được nội dung chương trình hoàn chỉnh để phát sóng Việc tổ chức thực hiện kế hoạch nội dung thực chất là triển khai công tác phối hợp thực hiện giữa phòng/ban sản xuất nội dung chương trình tiếng dân tộc với các phòng/ban khác trong cơ quan Ví dụ, có thể phối hợp với phòng Thời sự phân công phóng viên thực hiện tin bài trên địa bàn có đông đồng bào dân tộc để lấy tin, bài; phối hợp với phòng Tổ chức

- Hành chính, thuê các biên tập - biên dịch tiếng dân tộc để thực hiện biên tập – biên dịch tiếng Khmer – tiếng Hoa với những đề tài mang tính đặc trưng không thuộc các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội thông thường; phối hợp với phòng Kỹ thuật công nghệ để đưa các file dữ liệu lên server phát sóng v.v

1.3.3.3 Giám sát, đánh giá chất lượng thực hiện kế hoạch nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

Việc giám sát, đánh giá được thể hiện trên các công việc cụ thể của chủ thể quản lý, có thể như sau:

- Duyệt nội dung tin bài:

Chủ thể quản lý thực hiện trên cơ sở kiểm tra, thẩm duyệt các tin bài

có trên hệ thống máy chủ lưu trữ toàn bộ nội dung tin bài nguồn từ phóng viên, biên tập viên tiếng Việt, tiếng dân tộc Khi duyệt nội dung tin, bài, chủ thể quản lý phải lưu ý đến cả yếu tố hình thức chuyển tải nội dung, đảm bảo chất lượng ngôn ngữ chính xác, phù hợp với năng lực tiếp nhận của các đối tượng chuyên biệt

- Duyệt chương trình hàng ngày:

Chủ thể quản lý thực hiện việc duyệt nội dung chương trình tổng thể hàng ngày, đảm bảo nội dung chương trình phù hợp với thời lượng, kết cấu đã được Ban Giám đốc thẩm duyệt, đồng thời, đảm bảo tính chính xác, hấp dẫn của nội dung chương trình, phù hợp với nhu cầu, năng lực tiếp nhận của công chúng

- Đánh giá chất lượng công tác dịch thuật:

Chủ thể quản lý thực hiện trên cơ sở phân công biên tập, biên dịch các tin bài, tiểu mục trong chương trình thời sự phát thanh tiếng Khmer, tiếng Hoa hàng ngày, hàng tuần để triển khai thu thanh và đưa lên sóng phát thanh theo đúng thời gian quy định Trong quản lý công tác dịch thuật này đã xuất hiện thêm vai trò thẩm định bản dịch tiếng Khmer, tiếng Hoa của 01 học giả là người Khmer và học giả là người Hoa

1.4 Một số yêu cầu đảm bảo chất lượng quản lý chương trình thời

sự phát thanh tiếng dân tộc và tiêu chí đánh giá chất lượng

1.4.1 Một số yêu cầu để đảm bảo chất lượng quản lý chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

1.4.1.1 Yêu cầu đối với chủ thể quản lý

- Có kỹ năng quản lý

Kỹ năng này bao gồm các năng lực về hoạch định, tổ chức và điều hành Phòng chuyên môn và tổ chức công việc cá nhân sao cho thuận lợi nhất Trong quá trình sản xuất chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc, nhà

quản lý phải dự kiến được những khó khăn, trở ngại, những biến đổi theo xu thế của loại hình báo chí phát thanh và có những kế hoạch dự phòng

Thứ 2 là kỹ năng truyền thông: Nhà quản lý phải có khả năng thông báo cho các nhân viên các sự kiện, quyết định, thay đổi trong quá trình thực hiện kế hoạch nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc hàng ngày – hàng tuần – hàng tháng một cách hiệu quả Kỹ năng thuyết phục và trình bày bằng lời nói, hình thể hiện nay được coi là kỹ năng truyền thông quan trọng bậc nhất của một nhà quản lý Tiếp đó là kỹ năng thích nghi nhanh với các thay đổi Xu thế phát triển của báo chí nhất là phát thanh luôn luôn vận hành và thay đổi, đòi hỏi nhà quản lý phải nhanh chóng chuyển dịch, thay đổi và thích nghi để tồn tại và phát triển một cách ổn định Qua đó, không để

bị động trước những thay đổi, thì nhà quản lý cần có khả năng dự báo trước những thay đổi để có kế hoạch thích nghi cho mình và đơn vị

Thứ ba là kỹ năng xử lý thông tin và năng lực tư duy cho một chương trình phát thanh dành cho bà con dân tộc Kỹ năng này đảm bảo cho chủ thể quản lý hiểu biết sâu sắc nhu cầu thông tin của bà con dân tộc Đồng thời, từ

đó, chủ thể quản lý có thể tiếp nhận và xử lý thông tin một cách hiệu quả để

có thể đưa ra những quyết định chính xác cho việc xây dựng nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

Thứ tư là kỹ năng tổ chức thực hiện kế hoạch: Chủ thể quản lý phải có năng lực tổ chức nhân lực, vật lực thực hiện các kế hoạch đã đề ra Muốn vậy,

họ phải kinh qua công tác quản lý, thậm chí, được đào tạo qua các lớp về quản lý Nhà nước trên lĩnh vực phát thanh, truyền hình

- Có trình độ, năng lực chuyên môn cao

Người thực hiện nhiệm vụ quản lý nội dung chương trình, rộng hơn, cũng chính là người quản lý chương trình nói chung, và quản lý chương trình phát thanh thời sự tiếng dân tộc nói riêng, phải là người có trình độ chuyên môn cử nhân báo chí, hoặc được đào tạo cơ bản về báo chí khi đã kinh qua các chuyên ngành khác Đây là các kiến thức chuyên môn nghề nghiệp Có

hai nền tảng kiến thức mà mỗi nhà quản lý tổ chức sản xuất chương trình thời

sự phát thanh cần phải có Đó là kiến thức, kỹ năng chuyên môn cụ thể về lĩnh vực phát thanh Và kiến thức tổng quát về lĩnh vực phát thanh - truyền hình, kiến thức về môi trường hoạt động phát thanh, truyền hình, và các yếu tố tác động đến hoạt động phát thanh như: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội

Chủ thể quản lý nội dung chương trình phát thanh phải thông hiểu quy trình tổ chức sản xuất nội dung cho đối tượng công chúng phát thanh chuyên biệt Họ cũng phải là người có khả năng viết tốt, biên tập và thậm chí cả biên dịch chương trình tốt Có như vậy, họ mới có khả năng chỉ đạo, định hướng, hướng dẫn cán bộ, phóng viên, biên dịch viên cấp dưới hoàn thành kế hoạch nội dung chương trình đã đề ra

1.4.1.2 Yêu cầu đối với khách thể quản lý

Khách thể quản lý các chương trình phát thanh tiếng dân tộc là các phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên, kỹ thuật viên Để giúp chủ thể quản

lý thực hiện quản lý thành công nội dung thông tin trong chương trình phát thanh tiếng dân tộc, các khách thể quản lý phải có trình độ chuyên môn chuyên ngành phát thanh, am hiểu tiếng dân tộc hoặc đặc điểm tâm lý dân tộc, nhu cầu và năng lực tiếp nhận thông tin của bà con dân tộc để có thể sáng tạo được những tác phẩm tin, bài có chất lượng tốt

Ngoài ra, khách thể quản lý nội dung chương trình phải có tâm huyết với chương trình phát thanh tiếng dân tộc, vì thông thường, ở các địa phương, thù lao, nhuận bút cho các chương trình phát thanh tiếng dân tộc không cao Các chương trình này không có quảng cáo nên thu nhập chỉ phụ thuộc vào nguồn ngân sách mà Đài được phê duyệt

1.4.1.3 Yêu cầu đối với Ban Giám đốc Đài

- Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên, phát thanh viên có chuyên môn nghiệp vụ báo chí, thông thạo tiếng dân tộc Nội dung phải được thực hiện thường xuyên, liên tục để đảm bảo được đội ngũ nhân lực cho công tác chuyên môn

- Xây dựng quy trình phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban trong đơn

vị với đội ngũ quản lý chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc Trên cơ

sở quy chế hoạt động của Đài PT-TH, các phòng ban xây dựng kế hoạch phối hợp để đạt được kết quả cao nhất trong phân công phối hợp thực hiện các nhiệm vụ do Ban Giám đốc đề ra Và hơn hết là đảm bảo cho hoạt động của phòng chuyên môn được duy trì ổn định và hiệu quả

1.4.1.4 Yêu cầu đối với cơ quan chủ quản

- Triển khai mục tiêu phát triển chất lượng, thời lượng nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc trở thành động lực quan trọng của công tác thông tin, tuyên truyền trong đồng bào dân tộc Trên cơ sở này, cơ quan chủ quản thực hiện các dự án, các chương trình mục tiêu phục vụ nhu cầu thông tin giải trí của đồng bào dân tộc Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền thông tin của Đảng Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số theo Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu

số và miền núi giai đoạn 2021-2030

- Xây dựng cơ sở hạ tầng sản xuất chương trình phát thanh, truyền dẫn phát sóng, tin học viễn thông đủ mạnh, hệ thống dây chuyền đã được số hóa; điều kiện làm việc của cán bộ công chức viên chức, phóng viên, kỹ thuật viên… Căn cứ vào mục tiêu, cơ quan chủ quản lập dự án phát triển hệ thống thông tin, truyền dẫn phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số Và đầu tư các phương tiện kỹ thuật đáp ứng mục tiêu chuyển tải thông tin đến với bà con dân tộc thiểu số Trong đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên, kỹ thuật viên đáp ứng được yêu cần sản xuất chương trình thời sự phát thanh trong tình hình hiện nay

1.4.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý nội dung chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc

1.4.2.1 Đảm bảo nội dung thông tin tốt

Một chương trình thời sự phát thanh tiếng dân tộc được quản lý tốt về

nội dung, thì trước hết, chất lượng nội dung thông tin phải tốt

Chất lượng tốt được thể hiện ở chỗ:

- Thông tin dành cho bà con dân tộc phải đảm bảo tính thời sự Bởi là chương trình thời sự, nên nội dung thông tin được chuyển tải trong chương trình phải mang tính cập nhật, có thể là những tin tức diễn ra trong ngày, hạn chế những thông tin đã cũ Tất nhiên, do đặc thù là chương trình phát thanh tiếng dân tộc của các đài phát thanh địa phương thường được biên dịch lại từ nguồn chương trình phát thanh hoặc chương trình truyền hình tiếng Việt, nên cũng có độ trễ nhất định, nhưng chủ thể quản lý cũng phải tìm cách khắc phục nhược điểm này

- Thông tin dành cho bà con dân tộc phải đa dạng, phong phú Có thể đưa thông tin về tình hình dân tộc ở địa phương, nhưng chủ thể quản lý cũng

có thể đưa những thông tin thời sự trong nước và quốc tế nổi bật để giúp bà con được tiếp nhận nhiều loại thông tin, được nâng cao kiến thức và hiểu biết

xã hội, áp dụng được vào thực tiễn sinh hoạt và sản xuất

- Thông tin dành cho bà con dân tộc phải phù hợp với bà con Đó là những thông tin về mùa màng, về phương thức làm ăn chăn nuôi, trồng cây, con; là thông tin về đời sống văn hóa tư tưởng của bà con; thông tin tấm gương người tốt việc tốt của bà con dân tộc…

- Thông tin dành cho bà con dân tộc phải gắn với định hướng của Đảng, Nhà nước Bởi các thế lực thù địch thường xuyên lợi dụng bà con để chống phá Đảng, Nhà nước, chế độ, quấy rối tình hình trị an, cho nên, cần tổ chức nhiều thông tin tuyên truyền về đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước tới bà con để bà con hiểu và tự giác thực hiện, tránh

xa được những luận điệu tuyên truyền sai trái của các thế lực thù địch

1.4.2.2 Hình thức chuyển tải nội dung thông tin phù hợp

Nội dung thông tin cũng cần phải có hình thức phù hợp để chuyển tải thì mới đem lại được hiệu quả Nội dung thông tin tốt, mà hình thức chuyển