Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện yên sơn, tỉnh tuyên quang hiện nay

Sinh hoạt chi bộ có vai trò, tác dụng to lớn đối với xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng TCCSĐ, là kh

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐẶNG THỊ QUYÊN

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở

HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2021

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐẶNG THỊ QUYÊN

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở

HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Chuyên ngành : Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

Mã số : 8 31 02 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Lê Văn Hội

HÀ NỘI - 2021

LUẬN VĂN ĐÃ ĐƯỢC CHỈNH SỬA THEO Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

Chủ tịch hội đồng

PGS,TS Nguyễn Thị Trường Giang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng

tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Lê Văn Hội Các số

liệu thống kê, kết quả nghiên cứu, phát hiện mới của luận văn

là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào trước đây Luận văn có sử dụng, phát triển, kế thừa một số tư liệu, số liệu, kết quả nghiên cứu từ các sách, giáo trình, tài liệu liên quan đến nội dung luận án

Hà Nội, ngày tháng năm 2021

TÁC GIẢ

Đặng Thị Quyên

DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT

CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội

KT- XH : Kinh tế - xã hội LLCT : Lý luận chính trị TCCSĐ : Tổ chức cơ sở đảng THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN 11 1.1 Chi bộ thôn và sinh hoạt chi bộ thôn 11 1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn - quan niệm, tiêu chí đánh giá 31 Chương 2: CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 42 2.1 Những yếu tố tác động đến chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang 42 2.2 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang 51 2.3 Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra 74 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở HUYỆN YÊN SƠN, TỈNH TUYÊN QUANG TRONG THỜI GIAN TỚI 83 3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới 83 3.2 Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới 86 KẾT LUẬN 108 TÀI LIỆU THAM KHẢO 110 PHIẾU ĐIỀU TRA

PHỤ LỤC

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chi bộ là “nền tảng”, “gốc rễ” của Đảng, là nơi trực tiếp tổ chức triển khai, thực hiện và cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là hạt nhân chính trị lãnh đạo toàn diện của Đảng ở cơ

sở Sinh hoạt chi bộ có vai trò, tác dụng to lớn đối với xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ), là khâu cuối cùng bảo đảm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị đề ra Nếu sinh hoạt của chi bộ bị buông lỏng, rời rạc, thiếu nội dung chính trị, tư tưởng cụ thể, không thiết thực, thì vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng có nguy cơ suy yếu, vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên không được phát huy, kỷ luật lỏng lẻo, các hiện tượng tiêu cực nảy sinh và phát triển, sự gắn bó giữa Đảng và quần chúng sẽ giảm sút Vì vậy, đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ luôn là mối quan tâm thường xuyên của Đảng, từ Trung ương đến cơ sở

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi xây dựng chi bộ cho tốt, cho vững mạnh

là một việc vô cùng quan trọng Người từng nhấn mạnh: “Chi bộ tốt thì mọi chính sách của Đảng đều được thi hành tốt, mọi công việc đều tiến bộ không ngừng Trái lại, nếu chi bộ kém thì công việc không trôi chảy” [35, tr.161], “Đảng mạnh là do chi bộ tốt, chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt” [37, tr.161] Trong những năm qua Đảng Cộng sản Việt Nam luôn có nhiều chủ trương, giải pháp về xây dựng, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và coi việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng Nhờ vậy, chất lượng sinh hoạt chi bộ

đã chuyển biến tích cực, nhất là chi bộ khu phố, nông thôn, đơn vị lực lượng vũ trang, các cơ quan đảng Chế độ sinh hoạt đảng được duy trì nền nếp hơn, đã có những mô hình mới, cách làm hay, khắc phục tính đơn điệu, hình thức trong sinh hoạt chi bộ Tuy nhiên, vẫn còn không ít chi bộ và TCCSĐ bộc lộ những khuyết

điểm, yếu kém Trong Kết luận số 18- KL/TW, ngày 22/9/2017 của Ban Bí thư khóa XII về “Về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 10- CT/TW, ngày 30/3/2007 của Ban Bí thư (khóa X) về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong tình hình mới, đã nhận định: “còn nhiều chi bộ chưa chấp hành nghiêm túc nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, chế độ sinh hoạt định kỳ chưa được duy trì thường xuyên… còn nhiều đảng viên bỏ sinh hoạt phải xóa tên…vai trò lãnh đạo, giáo dục và tính chiến đấu chưa được thể hiện rõ; tinh thần tự phê bình và phê bình vẫn còn yếu…” [3]

Để khắc phục những hạn chế, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong tình hình mới, ngày 06/7/2018 Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 12- HD/BTCTW về hướng dẫn một số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong đó nhấn mạnh: “Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, bí thư chi bộ và đảng viên về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của sinh hoạt chi bộ Phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, khuyết điểm trong sinh hoạt chi bộ” Tỉnh ủy Tuyên Quang cụ thể hóa bằng Quy định số 19- QĐ/TU, ngày 25/10/2018 về việc đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ và Quy định số 20- QĐ/TU, ngày 25/10/2018 về trách nhiệm của cấp ủy viên và cán bộ, công chức cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc của cấp ủy các cấp trong việc dự sinh hoạt chi bộ thuộc phạm vi lãnh đạo của cấp ủy

Chi bộ thôn có vai trò quan trọng trong việc đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cộng đồng dân cư; là cầu nối giữa Đảng với nhân dân trên địa bàn nông thôn; nắm bắt tâm tư, nguyện vọng

và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân, phản ánh với cấp ủy và chính quyền cấp xã để đề ra chủ trương, đường lối đúng đắn Chi bộ thôn hoạt động hiệu quả sẽ là chỗ dựa của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng Vì vậy, nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ thôn là quan trọng đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở hiện nay

Chất lượng hoạt động của thôn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn Toàn huyện Yên Sơn có 335 chi bộ thôn với hơn 5.016 đảng viên (chiếm 63,6% số đảng viên toàn Đảng bộ huyện) Những năm qua, ý thức được tầm quan trọng của sinh hoạt chi bộ thôn, Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang luôn chú trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn, lãnh chỉ đạo các chi bộ thôn duy trì nền nếp sinh hoạt đảng theo quy định, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn đã được nâng lên Đảng viên tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn

có tỷ lệ cao; nội dung sinh hoạt chi bộ cơ bản bám sát nhiệm vụ chính trị và đúng định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Việc điều hành sinh hoạt chi bộ từng bước được bảo đảm đúng quy định theo hướng dân chủ và công khai

Tuy nhiên, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn còn hạn chế như: Nội dung sinh hoạt của một số chi bộ thôn trên địa bàn huyện Yên Sơn còn đơn điệu, sơ sài; một

số chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn có tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt chi bộ còn ở mức thấp; ý thức trách nhiệm của một số đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ thôn chưa cao; kết quả thực hiện nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt chi bộ thôn của một số chi bộ thôn chưa đúng theo quy định của Đảng; kết quả lãnh đạo thực hiện kết luận hoặc nghị quyết của một số chi bộ thôn còn thấp Không ít các đồng chí đảng viên khi sinh hoạt chi bộ còn thụ động, lười phát biểu, ít tham gia đóng góp ý kiến cho chi bộ; nội dung sinh hoạt chuyên đề chưa phong phú; việc tổ chức sinh hoạt của một

số chi bộ đơn điệu, chậm đổi mới; hiện nay số lượng đảng viên trẻ rất ít hoặc nếu

có thì chủ yếu đi làm ăn xa nên ảnh hưởng chất lượng sinh hoạt; việc tổ chức thực hiện nghị quyết của chi bộ chưa cao… cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục

những hạn chế nêu trên Vì vậy, tôi chọn vấn đề “Chất lượng sinh hoạt chi bộ

thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ,

ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

2.1 Sách và đề tài khoa học

- Đỗ Ngọc Ninh (2011), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tổ dân

phố của các quận ở thành phố Hà Nội trong điều kiện hiện nay”, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội Qua nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng sinh hoạt tổ dân phố của các quận ở thành phố Hà Nội, cuốn sách giúp các cấp ủy, tổ chức đảng, các chi bộ tổ dân phố ở các quận của Hà Nội nói riêng cũng như các thành phố khác đổi mới sinh hoạt chi bộ tổ dân phố đạt kết quả

- Đức Lượng (chủ biên) (2007), “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh

hoạt Đảng”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Tác giả phân tích những quan điểm

cơ bản của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản và sinh hoạt đảng; làm rõ khái niệm sinh hoạt đảng trong điều kiện hiện nay với ba nội dung chủ yếu: Sinh hoạt lãnh đạo, sinh hoạt xây dựng đội ngũ đảng viên, xây dựng tổ chức đảng, sinh hoạt xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân Từ đó, đánh giá thực trạng sinh hoạt đảng; phân tích nhóm nhân tố chủ yếu tác động đến chất lượng sinh hoạt đảng, nguyên tắc sinh hoạt đảng Đưa ra một số giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng

- Đỗ Ngọc Ninh, Đinh Ngọc Giang (chủ biên) (2013), “Đổi mới sinh hoạt

chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay” (Qua khảo sát thực tế các huyện của Thành phố Hà Nội), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Qua nghiên cứu

những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thông trong điều kiện hiện nay và khảo sát thực tiễn ở các huyện của thành phố Hà Nội, các tác giả đã chỉ rõ thực trạng, nguyên nhân và đề xuất những giải pháp chủ yếu tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay

- Khoa Xây dựng Đảng- Trường Chính trị tỉnh Tuyên Quang (2019):

“Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn hiện nay”

Sách và các đề tài khoa học nêu trên đã đưa ra những căn cứ lý luận và thực tiễn cho việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; đổi mới sinh hoạt chi bộ cho phù hợp với đặc điểm từng loại hình chi bộ (chi bộ thôn, chi bộ tổ dân phố, chi

bộ trong các đơn vị hành chính, sự nghiệp); từ đó đánh giá được thực trạng, nguyên

nhân, rút ra những bài học kinh nghiệm để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; đưa ra những phương hướng và giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các loại hình khác nhau; đồng thời, có những hướng dẫn và định hướng

để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng

và đảng viên

2.2 Luận văn thạc sĩ

- Lê Văn Hiền (2017), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ấp của Đảng bộ thành

phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh hiện nay”, luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và

Chính quyền nhà nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã phân tích các tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt ấp; đưa ra các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt ấp ở Đảng bộ thành phố Trà Vinh, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; từ đó, đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ấp ở Đảng bộ thành phố Trà Vinh trong thời gian tới

- Nguyễn Thị Loan (2018), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại

học Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng

Đảng và chính quyền Nhà nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã làm rõ khái niệm chi bộ đảng, sinh hoạt chi bộ, tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ; đánh giá thực trạng, xác định nguyên nhân và rút ra kinh nghiệm

Từ đó xác định mục tiêu, phương hướng, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Đại học Thái Nguyên trong thời gian tới

- Nguyễn Đức Hạnh (2019), “Đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối

các cơ quan Trung ương hiện nay”, luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và

Chính quyền nhà nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về đổi mới sinh hoạt chi bộ, thực trạng việc đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương và

đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ ở Đảng

bộ Khối các cơ quan Trung ương

Các luận văn nêu trên tuy có góc độ tiếp cận khác nhau, song đều tập trung nghiên cứu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, nêu ra những cơ sở khoa học của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đánh giá thực trạng, nguyên nhân; đồng thời, đã đưa ra các phương hướng và giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

2.3 Các bài viết đăng trên tạp chí khoa học

- Lê Văn Tiều (2015), “Một số giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ khóm, ấp (qua thực tế Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long), Tạp chí Lý luận Chính trị, số

5/2015 Qua thực tế tại Đảng bộ thành phố Vĩnh Long, tác giả đã đi sâu phân tích thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ khóm, ấp còn hạn chế về nội dung và hình thức Từ đó, tác giả đã đề xuất 6 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

- Phạm Thanh Tùng (2015), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ - Thực

trạng và giải pháp”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5 Từ các vấn đề lý luận chung

về chi bộ, sinh hoạt chi bộ và thực tiễn chất lượng sinh hoạt chi bộ hiện nay, tác giả đã đưa ra yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, bảo đảm được tính lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng là một đòi hỏi cấp bách Theo đó, tác giả đưa ra 4 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

- Bùi Thị Ánh Hồng (2018), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng

bộ xã Sơn Hải (Bảo Thắng, Lào Cai)”, Tạp chí Xây dựng Đảng, ngày 18/9/2018

Từ thực tiễn sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ xã Sơn Hải, tác giả đã đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ xã Sơn Hải

- Đỗ Văn Lược (2020), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ”, Tạp chí

Tuyên giáo, ngày 28/02/2020 Tác giả đánh giá việc triển khai các hướng dẫn, văn bản của Đảng và nêu ra hạn chế chất lượng sinh hoạt chi bộ cơ quan, đơn vị hành

chính nhà nước, chi bộ khu dân cư Đồng thời, đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong thời gian tới

- Thiên Linh (2020), “Đảng bộ TP.Hồ Chí Minh đưa đảng viên về sinh hoạt

chi bộ tại khu dân cư”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 3/2020 Đảng bộ TP Hồ Chí

Minh đã triển khai và hướng dẫn đảng ủy phường, xã, thị trấn thực hiện chủ trương không tổ chức chi bộ cơ quan phường, xã, thị trấn đưa đảng viên về sinh hoạt chính thức tại chi bộ khu phố, ấp Tác giả đánh giá hiệu quả bước đầu của chủ trương trên

và nêu ra những khó khăn và giải pháp để thực hiện có hiệu quả chủ trương trên

- Diệp Chi (2020), “Nhiệm vụ cũ, yêu cầu mới”, Tạp chí Xây dựng Đảng,

số 5/2020 Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ không phải là nhiệm vụ mới nhưng là nhiệm vụ quan trọng trong công tác Đảng Trước yêu cầu, nhiệm vụ mới của công tác xây dựng Đảng, các cấp ủy ở Bắc Kạn đã luôn đổi mới phương pháp, cách làm để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nông thôn Tác giả đã nêu ra kết quả của 3 giải pháp: Nghiêm túc thực hiện việc cấp trên dự sinh hoạt chi bộ

- Ngô Khiêm (2020), “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Phú Yên”,

Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5/2020 Tác giả đã phân tích 3 giải pháp thực hiện để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Phú Yên đó là: Đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, năng lực, nâng cao trình độ cho đội ngũ bí thư chi bộ và cấp ủy viên; Phân công cấp ủy viên dự sinh hoạt chi bộ để theo dõi, hướng dẫn việc thực hiện sinh hoạt chi bộ; Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về việc thực hiện sinh hoạt chi

bộ để kịp thời chấn chỉnh những chi bộ sinh hoạt chưa đầy đủ, chưa đúng quy định, biểu dương và nhân rộng những chi bộ có cách thức sinh hoạt hay, hấp dẫn

- Phan Nam (2020), “Kinh nghiệm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở

Hòa Bình”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5/2020 Tác giả đã phân tích 3 giải pháp

chủ yếu góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Hòa Bình đó là: Quyết liệt, cụ thể, kịp thời chỉ đạo của Tỉnh ủy Hòa Bình; Đề cao vai trò của cấp ủy trong nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Các công trình, bài báo tạp chí trên có giá trị về lý luận và thực tiễn cho việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung và chất lượng sinh hoạt chi

bộ khu dân cư, ấp,…nói riêng Các bài viết trên xem xét chất lượng sinh hoạt chi bộ dưới các góc độ khác nhau, đều đã đưa ra các căn cứ lý luận và thực tiễn, đánh giá những hạn chế, yếu kém trong sinh hoạt chi bộ, từ đó khái quát thành những kinh nghiệm để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các loại hình chi

bộ khác nhau; một số bài viết đã nêu ra được phương hướng, giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ cơ sở

Song cho đến nay chưa có công trình đề tài luận án, luận văn nghiên cứu

nào đi sâu nghiên cứu về “Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh

Tuyên Quang hiện nay” Do đó việc tác giả chọn đề tài luận văn có ý nghĩa khoa

học cấp thiết, không trùng lắp với những đề tài luận án, luận văn đã nghiên cứu, nghiệm thu và phù hợp với ngành học Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên quang hiện nay, từ đó xác định phương hướng và kiến nghị những giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về chi bộ và chất lượng sinh hoạt chi

bộ thôn

- Khảo sát, phân tích, đánh giá đúng thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay

- Xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

+Về không gian: Luận văn nghiên cứu chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

trên địa bàn huyện Yên Sơn, tỉnh tuyên Quang

+Về thời gian: Số liệu, tư liệu khảo sát được thực hiện từ năm 2016 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

- Đề tài nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

về chi bộ và chất lượng sinh hoạt chi bộ

5.2 Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn của luận văn là thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay

5.3 Phương pháp nghiên cứu đề tài luận văn

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử của chủ nghĩa Mác- Lênin Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể khác như: Phương pháp lôgic kết hợp với lịch sử, phân tích - tổng hợp, thống kê, so sánh, khảo sát thực tế, điều tra xã hội học, tổng kết thực tiễn…

6 Đóng góp mới của đề tài luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang hiện nay

- Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ thôn, luận văn góp phần giúp cho các cấp uỷ đảng ở Đảng bộ huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang nhận thức đúng để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các nguyên tắc sinh hoạt chi bộ đảng đáp ứng nhu cầu, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn trong thời gian tới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài luận văn

- Kết quả nghiên cứu luận văn góp phần làm phong phú thêm lý luận về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong học tập, nghiên cứu ở Trường chính trị tỉnh và các Trung tâm Chính trị huyện trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tham khảo và phụ lục, cấu trúc của luận văn gồm 3 chương, 07 tiết

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN 1.1 Chi bộ thôn và sinh hoạt chi bộ thôn

1.1.1 Chi bộ thôn - khái niệm, chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm và vị trí vai trò

1.1.1.1 Khái niệm chi bộ thôn

Trong phân cấp hành chính Việt Nam hiện nay thì thôn không phải là một đơn vị hành chính nhà nước Thôn là cánh tay kéo dài của cấp cơ sở đến từng cụm dân cư, nó không phải là đơn vị hành chính trực thuộc cấp cơ sở, không có

tư cách pháp nhân dưới cấp xã để quản lý địa bàn dân cư và cấp tương đương là khu dân cư (ở thành phố) hoặc xóm, làng, bản, buôn, phum, sóc tùy theo vùng

Cư dân trong thôn thường có hai mối quan hệ: quan hệ láng giềng và quan

hệ họ hàng Thôn thường có hương ước, tín ngưỡng, thờ thành hoàng ở đình làng Hiện nay trong hệ thống hành chính mới của Việt Nam, đơn vị cấp cuối cùng làng xã Những làng hợp lại thành xã đều được gọi là thôn Nhà nước Việt Nam ban hành trong phạm vi toàn quốc quy chế thôn, xem đó là điểm tụ cư dưới

xã, có tính chất tự quản Cư dân bầu ra trưởng thôn và một bộ phận giúp việc để điều hành công việc của thôn

Chi bộ thôn: Theo từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Đà Nẵng định

nghĩa: “Chi bộ là tổ chức cơ sở đảng thấp nhất của một đảng chính trị, chi bộ

là đơn vị chiến đấu cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo của đảng ở cơ sở”

[71, tr.51]

Cuốn sách “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng” của đồng chí Đức Lượng chủ biên do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản đã đưa ra

khái niệm: “Chi bộ là một hình thức tổ chức của Đảng, được lập ra ở các đơn vị

cơ sở (địa bàn dân cư, nơi sinh sống hoặc công tác của đảng viên)”[ 62]

Từ các định nghĩa trên về chi bộ, có thể hiểu chi bộ thực chất là những tổ chức đảng tạo nên các đảng bộ cơ sở và toàn Đảng, đó là những tế bào của Đảng,

là nơi giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ cho Đảng, nơi trực tiếp đưa đường lối, chủ trương chính sách của Đảng vào quần chúng và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, chính sách ấy Chi

bộ cũng là nơi thể hiện đầy đủ các mặt hoạt động và sức chiến đấu của Đảng Các mặt hoạt động của Đảng có đầy đủ, đa dạng, phong phú hay không, sức chiến đấu của Đảng mạnh hay yếu, tất cả đề được thể hiện ở chi bộ

Như vậy chi bộ thôn là chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở (tại Điều 24 Điều

lệ Đảng Cộng sản Việt Nam) quy định chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở được tổ chức theo nơi làm việc hoặc nơi ở của đảng viên; mỗi chi bộ ít nhất có ba đảng viên chính thức Chi bộ đông đảng viên có thể chia thành nhiều tổ đảng; tổ đảng bầu tổ trưởng, nếu cần thì bầu tổ phó; tổ đảng hoạt động dưới sự chỉ đạo của chi

ủy, là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở các địa bàn dân cư, trong các tổ chức và các lĩnh vực của đời sống xã hội

1.1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của chi bộ thôn

Chức năng của chi bộ thôn: Chi bộ thôn là một tổ chức đảng, có chức

năng là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở từng địa bàn khu vực thôn, làng, xóm (gọi chung là thôn), lãnh đạo các đảng viên trong chi bộ thực hiện vận động và tuyên truyền thành viên tại thôn thực hiện tốt đường lối, chủ trương và chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những thành viên trong thôn; xây dựng chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh trong từng địa bàn thôn

Nhiệm vụ của chi bộ thôn:

Một là, Các chi bộ trong đảng bộ cơ sở được gọi là “chi bộ trực thuộc đảng

ủy cơ sở” Nhiệm vụ của chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở gắn liền với nhiệm vụ

của đảng bộ cơ sở, đồng thời được xác định cụ thể theo Khoản 2, Điều 24 Điều lệ

Đảng: “Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản

lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác vận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, giám sát thi hành kỷ luật đảng viên; thu, nộp đảng phí”

Hai là, nội dung thực hiện những nhiệm vụ nêu trên là:

Lãnh đạo thực hiện có hiệu quả nghị quyết của chi bộ và Nghị quyết của đảng ủy cơ sở

Thường xuyên chăm lo xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh; chủ động

đề phòng và kịp thời khắc phục những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật

Ba là, trong công tác xây dựng chi bộ, cần tập trung vào các vấn đề sau

đây:

Giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên để đảng viên thực hiện tốt vai trò tiên phong gương mẫu trong sản xuất, công tác, chiến đấu, học tập và rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống

Làm tốt công tác quần chúng và công tác phát triển đảng viên; thông qua công tác vận động nhân dân để phát triển ảnh hưởng của Đảng trong quần chúng

Làm tốt công tác kiểm tra, giám sát, khen thưởng và kỷ luật; kịp thời phát hiện và có biện pháp giáo dục đối với đảng viên mắc sai lầm, khuyết điểm; kiên quyết đưa ra khỏi Đảng những người không đủ tư cách đảng viên

Giữ vững nền nếp, không ngừng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi ủy, chi bộ; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên Trong sinh hoạt chi ủy, chi bộ cần thật sự coi trọng

tự phê bình và phê bình, nêu cao tình thương yêu đồng chí, giúp nhau không ngừng tiến bộ

Thực hiện vai trò lãnh đạo là hạt nhân chính trị ở cơ sở, nội dung sinh hoạt chi bộ thôn thường phải tập trung vào những vấn đề về kinh tế, chính trị, văn hóa,

xã hội Đặc biệt là những vấn đề về an ninh, trật tự an toàn xã hội trong từng cụm

dân cư, thôn, xóm; xây dựng xóm, làng văn minh xanh, sạch, đẹp; xây dựng nông thôn mới

1.1.1.3 Đặc điểm của chi bộ thôn

Chi bộ thôn là tổ chức đảng, được tổ chức trong mỗi địa bàn dân cư cư trú,

có tính cộng đồng làng xóm, họ hàng, thân tộc, sống quần cư lâu dài; hoạt động chủ yếu là kinh tế nông nghiệp; có bản sắc văn hoá cộng đồng làng xã lâu đời; đảng viên chủ yếu là nông dân nên chi bộ thôn có những đặc điểm cơ bản như sau:

Thứ nhất: Chi bộ thôn là tổ chức đảng được thành lập trên địa bàn cụm dân

cư thôn (thôn, làng, xóm, bản, buôn, phum, xóc ), trực thuộc đảng ủy cơ sở xã, thị trấn, có từ 3 đảng viên chính thức trở lên

Chi bộ thôn là tổ chức tế bào nền tảng của Đảng ở cấp cơ sở, là hạt nhân chính trị lãnh đạo, là đơn vị chiến đấu và là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với quần chúng nhân dân Chi bộ thôn còn là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn và góp phần quan trọng vào việc hình thành, phát triển chủ trương, đường lối của Đảng thông qua hoạt động thực tiễn phong phú của đội ngũ đảng viên và quần chúng nhân dân ở cơ sở

Thứ hai: Chi bộ thôn cũng là nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xây

dựng nội bộ đảng

Là nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ đảng ở cấp cơ

sở, chi bộ thôn trực tiếp làm công tác phát triển đảng viên, kết nạp, quản lý, phân công công tác, nhiệm vụ và kiểm tra, đánh giá, xếp loại đảng viên… Do đó, chất lượng của chi bộ ảnh trưởng trực tiếp đến chất lượng của đảng bộ cơ sở Lãnh

đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội (KT- XH), về phát triển sản

xuất, kinh doanh, dịch vụ, lãnh đạo sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, phát triển sản xuất thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ và thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới

Thứ ba: Chi bộ thôn có tính cộng đồng cao

Cộng đồng dân cư ở thôn, tổ dân phố bàn, quyết định chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng trong phạm

vi cấp xã, thôn, tổ dân phố do nhân dân đóng góp toàn bộ hoặc một phần kinh phí và các công việc tự quản trong nội bộ cộng đồng dân cư phù hợp với quy định của pháp luật Cộng đồng dân cư tham gia bàn và biểu quyết để cấp có thẩm quyền quyết định; tham gia ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định

về các công việc của thôn, tổ dân phố và của cấp xã theo quy định của Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn Do đó, vị trí vai trò của chi bộ thôn sẽ được nâng cao nếu phát huy được tính cộng đồng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân trong thôn, giải quyết tất thảy những khó khăn trong thôn Ngược lại, sẽ bị nhân dân trong thôn không tin tưởng và sẵn sàng chống đối quyết liệt với chủ trương, nghị quyết lãnh đạo của chi bộ và thôn làm nghị quyết của chi bộ trở lên vô hiệu

Thứ tư: Sự lãnh đạo của chi bộ đối với thôn là trực tiếp và toàn diện

Sự lãnh đạo của chi bộ và trách nhiệm của đảng viên đối với mọi hoạt động của thôn là toàn dân và toàn diện trực tiếp, chẳng hạn như trong việc thực hiện nhiệm vụ phát triển KT- XH, thực hiện chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và áp dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ vào sản xuất; việc thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước; công tác xoá đói, giảm nghèo; hoạt động nhân đạo, từ thiện; thực hiện chính sách đối với người có công; chăm lo phát triển văn hóa - xã hội và đời sống của nhân dân

Việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và cuộc vận động xây dựng thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố, khu phố, cụm dân cư văn hóa; tình hình an ninh - chính trị, trật tự an toàn xã hội và việc giải quyết những kiến nghị, tố cáo, tranh chấp xảy ra trên địa bàn Việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; công tác quản lý và sử dụng đất đai, quản lý hành chính và xây dựng đô thị, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn giao thông, đấu tranh phòng chống các tệ nạn xã hội

Việc bồi dưỡng, giúp đỡ quần chúng, giáo dục thế hệ trẻ, tạo nguồn phát triển đảng viên ở khu dân cư; việc quản lý đối với những đảng viên đi làm ăn xa

Do đó, nghị quyết của chi bộ thôn luôn đòi hỏi phải tổng hợp toàn dân, toàn diện trên tất cả các mặt của đời sống xã hội về kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục, an ninh, quốc phòng … trên địa bàn thôn, để xây dựng mỗi thôn là đơn

vị chiến đấu của Đảng ở cấp cơ sở Từng chi bộ thôn mạnh thì đảng bộ xã mới mạnh, từng chi bộ thôn trong sạch, vững mạnh thì đảng bộ xã mới trong sạch vững mạnh

1.1.1.4 Vị trí, vai trò của chi bộ thôn

Thứ nhất, đối với đảng bộ xã

Chi bộ thôn là nơi tiến hành phần lớn các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng như tiến hành xây dựng chi bộ về các mặt hoạt động chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức gồm xây dựng nghị quyết của chi bộ, tiến hành công tác tư tưởng trong Đảng, thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; giáo dục, rèn luyện, quản lý, kiểm tra, giám sát mọi hoạt động của cán bộ, đảng viên, kết nạp đảng viên và đưa người không xứng đáng ra khỏi Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên Chi bộ là một nhân tố quan trọng quyết định năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và chất lượng của đảng bộ xã Các đảng bộ xã chỉ có thể đạt trong sạch, vững mạnh, hoàn thành tốt nhiệm vụ khi các chi bộ thôn vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao

Thứ hai, đối với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự ở nông thôn

Tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển KT- XH theo nghị quyết của đảng bộ xã và cấp trên; tạo môi trường thuận lợi, khuyến khích các thành phần kinh tế và hộ gia đình phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp, tạo điều kiện sản xuất nông nghiệp; lãnh đạo nhân dân làm tròn nghĩa vụ công dân đối với Nhà nước, xây dựng thôn, xóm văn hóa

Trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân, lãnh đạo thực hiện xóa đói giảm nghèo bền vững ở từng thôn, xóm

Lãnh đạo công tác văn hóa, xã hội phấn đấu đạt và vượt các mục tiêu phát triền văn hóa, giáo dục, y tế và dân số và kế hoạch hóa gia đình; tôn trọng tín ngưỡng, tôn giáo và chăm lo đời sống tinh thần của nhân dân; phòng, chống các

tệ nạn xã hội Xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa ở nông thôn

Lãnh đạo giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và công tác quốc phòng trong từng địa bàn thôn: Quan tâm giáo dục, vận động nhân dân đề cao tinh thần cảnh giác, kiên quyết tố cáo và đấu tranh có hiệu quả đối với các thế lực thù địch trên địa bàn, phòng ngừa ngăn chặn các tệ nạn xã hội; chủ động lãnh đạo giải quyết bức xúc ở thôn xóm theo đúng thẩm quyền và kịp thời báo cáo đề xuất với cấp có thẩm quyền giải quyết những kiến nghị chính đáng và hợp pháp của nhân dân Lãnh đạo xây dựng lực lượng an ninh, quốc phòng vững

mạnh ở địa bàn thôn, chăm lo chính sách “hậu phương quân đội”, động viên

nhân dân thực hiện nghiêm Luật Nghĩa vụ quân sự Lựa chọn cán bộ, đảng viên

và quần chúng tiêu biểu tham gia lực lượng an ninh, quốc phòng ở thôn Thực hiện công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, chống chiến tranh tâm lý

Chi bộ thôn trực tiếp lãnh đạo phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự trên địa bàn thôn, xóm Trên cơ sở đường lối của Đảng, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên mà trực tiếp làm nhiệm vụ chính trị của các đảng bộ xã, các nghị quyết của Đảng ủy xã, các chi bộ xây dựng nghị quyết, chủ trương và các giải pháp thực hiện Như vậy, chi bộ là một trong các nhân tố quyết định trên thực tế các chủ trương, nghị quyết và lãnh đạo tổ chức thực hiện

Thứ ba, đối với thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều thực hiện ở cấp xã và triển khai thực hiện đến từng thôn, xóm; trong đó tỷ

lệ lớn là chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về nông nghiệp, nông dân,

nông thôn Vì vậy, chi bộ có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Các chi bộ thôn đã phát huy mạnh mẽ vai trò hạt nhân chính trị trong lãnh đạo, chỉ đạo địa bàn thôn tổ chức thực hiện nhiệm vụ Nhờ nắm rõ thực trạng tình hình địa bàn, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân theo phương châm “hiểu dân, lắng nghe ý kiến của dân”, các chi bộ đã đề ra và tổ chức thực hiện với các biện pháp thiết thực, hiệu quả để xây dựng nông thôn ngày càng phát triển, có diện mạo đẹp, đời sống nhân dân được nâng cao Với phương thức: Làm từ hộ gia đình đến thôn xóm, từ thôn xóm đến xã, huyện, lấy thôn xóm làm đơn vị cơ

sở và hộ gia đình làm hạt nhân để vận động xây dựng nông thôn mới Có thể khẳng định, chi bộ thôn có vai trò tiên quyết trong lãnh đạo tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, đảm bảo sự hưởng ứng, tham gia tích cực của người dân, phát huy cao nhất tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận, đóng góp công sức, trí tuệ, sáng kiến, sáng tạo và nguồn lực của xã hội để hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới

Thứ tư, đối với trưởng thôn, xóm, khu dân cư và các chi hội đoàn thể ở nông thôn và mối quan hệ mật giữa Đảng và nhân dân mà chủ yếu là đông đảo nông dân

Các chi bộ thôn lãnh đạo xây dựng tổ chức, hoạt động của các tổ chức này, Mặt trận Tổ quốc và các chi hội đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp phụ nữ, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Sự lãnh đạo đúng đắn của chi bộ là nhân tố quyết định, đảm bảo các tổ chức này hoạt động hiệu quả

Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ

sở, làm cho nhân dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của công dân

Lãnh đạo trưởng thôn thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao theo quy định, chăm lo xây dựng thôn và các chi hội đoàn thể trên địa bàn vững mạnh

Lãnh đạo xây dựng các ban công tác mặt trận, các chi hội đoàn thể chính trị - xã hội ở thôn vững mạnh, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo luật, điều

lệ của tổ chức và nhiệm vụ cụ thể tại địa phương

Lãnh đạo thực hiện công tác dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, bảo đảm đoàn kết các tầng lớp nhân dân trên địa bàn thôn, giữ mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong việc tham gia xây dựng và bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn thôn

Chi bộ thôn có vị trí, vai trò rất quan trọng, do vậy hoạt động của chi bộ thôn (mà chủ yếu thông qua sinh hoạt chi bộ thường kỳ) chính là nhằm thống nhất tư tưởng, tổ chức và hành động trong toàn Đảng

1.1.2 Sinh hoạt chi bộ thôn - khái niệm, vai trò, nội dung, hình thức nguyên tắc, tính chất

1.1.2.1 Khái niệm sinh hoạt chi bộ thôn

Theo Đại từ điển tiếng Việt “sinh hoạt” là những hoạt động tập thể của một

tổ chức; sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt chi đoàn, sinh hoạt tổ đảng; tiến hành những hoạt động tập thể; sinh hoạt văn nghệ tại câu lạc bộ [72, tr.1.446]

Trong Từ điển Tiếng Việt, sinh hoạt có nhiều nghĩa:

Là danh từ, sinh hoạt có hai nghĩa: “Một là những hoạt động thuộc về đời

sống hàng ngày của một người hay một cộng đồng, ví dụ: sinh hoạt tinh thần, sinh

hoạt gia đình Hai là những hoạt động tập thể của một tổ chức, ví dụ: sinh hoạt câu

lạc bộ”

Là động từ, sinh hoạt có hai nghĩa: “Một là sống cuộc sống riêng hàng ngày, ví dụ như sinh hoạt giản dị Hai là họp để tiến hành những hoạt động tập

thể, ví dụ: giờ sinh hoạt lớp”

Như vậy, sinh hoạt là một loại hoạt động, một phương thức hoạt động của con người, hoạt động đó, phương thức đó được tiến hành bởi một tập thể, một

cá nhân nhằm thực hiện một công việc nhất định nào đó bằng cách bàn bạc, thảo

luận, quyết định các biện pháp để duy trì sự tồn tại của tổ chức, cá nhân Sinh hoạt là một điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của con người trong cộng đồng

xã hội

Sinh hoạt đảng là sự gắn kết về trách nhiệm chính trị và tình đồng chí của người đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Sinh hoạt đảng là hoạt động diễn ra trực tiếp và thường xuyên nhất là ở các chi bộ, hội nghị đảng bộ các cấp, ở đại hội chi bộ, Đại hội đảng bộ các cấp cho tới Đại hội đại biểu các cấp, ở hội nghị thường kỳ hay bất thường của cấp ủy các cấp cho tới Ban Chấp hành Trung ương

Sinh hoạt chi bộ: Là các hoạt động tập thể của toàn thể đảng viên hoặc đại

biểu để thảo luận và quyết định chủ trương, giải pháp thực hiện nhiệm vụ xây dựng nội bộ đảng và thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ; sinh hoạt chi bộ chỉ được thực hiện khi có ít nhất 2/3 số đảng viên chính thức dự sinh hoạt

Trong quá trình thực hiện vai trò lãnh đạo và xây dựng nội bộ, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của chi bộ, chi bộ có nhiều hình thức hoạt động như: Đại hội chi bộ, sinh hoạt chi bộ thường kỳ hàng tháng, sinh hoạt bất thường và các hình thức hoạt động tập thể khác của chi bộ như: Lễ kết nạp đảng viên, học nghị quyết, nghe thời sự, hội nghị, đi tham quan, học tập kinh nghiệm… có thể coi là các hình thức đặc biệt của sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ thường kỳ: Là hoạt động tập thể của toàn thể đảng viên trong

chi bộ được tổ chức mỗi tháng một lần theo quy định của Điều lệ Đảng với các hình thức thích hợp, dưới sự điều hành của cấp ủy mà trực tiếp là bí thư hoặc phó bí thư chi bộ để thảo luận đánh giá hoạt động của chi bộ tháng trước, quyết định nhiệm vụ trong tháng và những giải pháp thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó và thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của cấp ủy cấp trên và của Đảng

Sinh hoạt chi bộ bất thường: Gồm các cuộc họp chi bộ, sinh hoạt cấp ủy, chi

ủy cơ sở mà các cuộc sinh hoạt này thường không có trong chương trình, kế hoạch

trước, chỉ được thực hiện khi có các công việc đột xuất cần phải giải quyết ngay trong phạm vi thẩm quyền của chi bộ và được phép của cấp ủy cấp trên

Sinh hoạt chuyên đề: Là hoạt động tập thể đảng viên trong chi bộ, được

tổ chức mỗi quý ít nhất một lần, nhằm tập trung thảo luận sau một nhiệm vụ, một mặt công tác hoặc một số vấn đề khó khăn, bức xúc đặt ra trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của chi bộ, đảng bộ theo chức năng, nhiệm vụ, qua đó đề ra biện pháp, giải pháp tập trung giải quyết các vấn đề đó, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác Trong các buổi sinh hoạt thường kỳ có thể bàn chuyên sâu vào một hay một số nội dung cần giải quyết để thực hiện hiệu quả

Như vậy, sinh hoạt chi bộ thôn là sự phản ánh quá trình xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách thông qua hoạt động của tập thể, của đảng viên và tổ chức đảng để thực hiện mục tiêu, lý tưởng của Đảng; là sự phản ánh quá trình hoạt động xây dựng đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, rèn luyện đội ngũ đảng viên và tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh đủ sức gánh vác trọng trách đối với giai cấp, đối với dân tộc; là sự phản ảnh mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với dân

1.1.2.2 Vai trò sinh hoạt chi bộ thôn

- Đối với tổ chức đảng: Sinh hoạt chi bộ có vai trò rất quan trọng trong

việc xây dựng nội bộ Đảng trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu, đảm bảo cho chi bộ giữ vững vị trí lãnh đạo ở cơ sở

- Đối với nhiệm vụ chính trị: Sinh hoạt chi bộ có vai trò rất quan trọng đối

với việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ và đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức

đảng cấp trên

+ Sinh hoạt chi bộ ở cơ sở là nơi triển khai các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, trực tiếp bàn bạc, quyết định: Những chủ trương, giải pháp về thực hiện nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ để tổ chức thực hiện đạt kết quả tốt Là cơ sở để giải quyết những vấn đề nảy sinh,

khắc phục những hạn chế, yếu kém; kịp thời phát hiện, khẳng định và tạo thuận lợi cho những nhân tố mới, điển hình tiên tiến phát triển; đúc rút kinh nghiệm

về lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị;phân công nhiệm vụ cho cán bộ, đảng viên về thực hiện nhiệm vụ chính trị

+ Sinh hoạt chi bộ là diễn đàn dân chủ để đảng viên bàn bạc, quyết định các chủ trương, giải pháp giải quyết kịp thời, có hiệu quả những vấn đề nảy sinh ngoài dự kiến trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ Đồng thời uốn nắn những lệch lạc, phê bình những cán bộ, đảng viên chưa thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đôn đốc họ hoạt động tốt hơn; phát hiện, nêu gương, nhân rộng những nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đúc rút kinh nghiệm về lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị

+ Sinh hoạt chi bộ là nơi để đảng viên bàn bạc, thảo luận và quyết định những chủ trương, giải pháp đúng đắn để đưa đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên đến với nhân dân và giáo dục, động viên, tổ chức cho nhân dân thực hiện đạt kết quả Sinh hoạt đảng bộ, chi bộ cũng được tổ chức thường xuyên để giải quyết những vấn đề nảy sinh ngoài dự kiến, khắc phục những hạn chế, yếu kém, đúc rút kinh nghiệm.v.v trong quá trình tổ chức thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên Qua đó, thúc đẩy việc thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên đạt kết quả tốt hơn

- Đối với mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân: Sinh hoạt chi bộ là hoạt

động không thể thiếu nhằm tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa đảng bộ, chi

bộ, chính quyền cơ sở với nhân dân

+ Giữ mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân là một nguyên tắc xây dựng Đảng được Đảng ta chính thức bổ sung vào Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X và được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII tiếp tục

khẳng định “Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận, tăng cường quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân”

+ Các đảng bộ, chi bộ cơ sở là cầu nối liền giữa Đảng với nhân dân, trực tiếp nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng của nhân dân để giải quyết kịp thời hoặc phản ánh lên cấp trên, trực tiếp đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào nhân dân, tuyên truyền giáo dục cho nhân dân hiểu và thực hiện, trực tiếp chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân trên địa bàn, là chỗ dựa, niềm tin của nhân dân Thực hiện tốt những điều đó thì mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân ngày càng được tăng cường và bền chặt

Sinh hoạt chi bộ có chất lượng là giải pháp quan trọng, có tác dụng nhiều mặt để chi bộ thực hiện tốt những yêu cầu nêu trên Thông qua sinh hoạt chi bộ

có chất lượng chi bộ sẽ đề ra được những giải pháp quan trọng, khả thi để nâng cao đời sống của nhân dân, uốn nắn kịp thời những biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các biểu hiện khác không đúng đắn với nhân dân Điều đó làm cho mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân ngày càng được tăng cường

- Đối với đảng viên: Sinh hoạt chi bộ là cơ sở để giáo dục, rèn luyện, nâng

cao trình độ trí tuệ, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống cho đội ngũ đảng viên, là cơ sở cho đảng viên phát huy năng lực sáng tạo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao

Sinh hoạt chi bộ là diễn đàn dân chủ phát huy tính sáng tạo của đảng viên

để tìm chủ trương, giải pháp đúng, thực hiện có hiệu quả những công việc nêu trên Qua sinh hoạt chi bộ các nguyên tắc của Đảng được thực thi, nhất là nguyên tắc tự phê bình và phê bình, nguyên tắc tập trung dân chủ… Đây là nơi để phát huy tình đồng chí, chia sẻ khó khăn, đoàn kết, gắn bó, giúp đỡ nhau trong công việc; uốn nắn những lệch lạc, phê bình những đảng viên có những sai lầm về đạo đức lối sống, chưa thực hiện tốt nhiệm vụ được giao… từ đó dìu dắt, giúp

đỡ, đôn đốc họ hoạt động tốt hơn, nâng cao trình độ mọi mặt về năng lực công tác, đạo đức lối sống của từng đảng viên, cấp ủy, góp phần to lớn nâng cao năng lực lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ Thực tiễn đã chứng minh: những đảng bộ, chi

bộ trong sạch vững mạnh có đội ngũ đảng viên thực sự tiền phong là những đảng

bộ, chi bộ luôn duy trì được nền nếp sinh hoạt, có nội dung phong phú, thiết thực, có hình thức sinh hoạt đa dạng và có chất lượng tốt

1.1.2.3 Nội dung sinh hoạt chi bộ thôn

Nội dung sinh hoạt chi bộ là toàn bộ những công việc, nhiệm vụ mà chi

bộ phải giải quyết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Nội dung sinh hoạt chi bộ thôn hiện nay cũng căn cứ theo Hướng dẫn số 12- HD/BTCTW, ngày 06/7/2018 của Ban Tổ chức Trung ương hướng dẫn một số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ (sau đây gọi là Hướng dẫn số 12- HD/BTCTW) và hướng dẫn cụ thể của tỉnh ủy, huyện ủy, đảng ủy cơ sở từng đơn vị, địa phương, nội dung sinh hoạt chi bộ gồm các nội dung chủ yếu sau:

* Đối với sinh hoạt thường kỳ

Căn cứ Điều lệ Đảng, định hướng của cấp trên, tình hình, đặc điểm của chi bộ và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, hằng tháng chi bộ sinh hoạt gồm các nội dung chủ yếu sau:

- Về công tác chính trị, tư tưởng

+ Lựa chọn những nội dung thời sự trong nước, quốc tế, các vấn đề của địa phương, cơ quan, đơn vị sát với tình hình và phù hợp chức năng, nhiệm vụ của chi bộ để phổ biến, trao đổi

+ Thông báo kịp thời chủ trương, các văn bản của Đảng, Nhà nước, của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị -

xã hội các cấp cần phổ biến đến chi bộ

+ Đánh giá tình hình tư tưởng của đảng viên, quần chúng thuộc phạm vi lãnh đạo của chi bộ; những vấn đề chi bộ cần quan tâm Kịp thời định hướng nhận thức, tư tưởng cho đảng viên

- Về thực hiện nhiệm vụ chính trị

+ Đánh giá kết quả công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị trong tháng của chi bộ và việc thực hiện nhiệm vụ của đảng viên; chỉ rõ ưu điểm, hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân để đề ra biện pháp khắc phục

+ Đánh giá việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về Một số vấn

đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay; Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ gắn với thực hiện Chỉ thị số 05- CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

+ Đảng viên, nhất là người đứng đầu liên hệ, đánh giá việc thực hiện nội dung đã cam kết theo Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII; về những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị; về chống chạy chức, chạy quyền và chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, xa rời quần chúng

+ Kết quả lãnh đạo chính quyền, các đoàn thể chính trị - xã hội

+ Xác định nhiệm vụ của chi bộ tháng tiếp theo và biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo; phân công nhiệm vụ cho đảng viên

* Đối với sinh hoạt chuyên đề

Căn cứ chỉ thị, nghị quyết và định hướng của cấp trên, tình hình, đặc điểm của chi bộ, mỗi quý ít nhất một lần chi bộ tổ chức sinh hoạt theo các nhóm vấn đề sau:

- Về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo hướng dẫn của Trung ương và cấp ủy, tổ chức đảng cấp trên

- Về các giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp

vụ, năng lực công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên

- Về triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan trực tiếp đến sự lãnh đạo, chỉ đạo của chi bộ

- Về các giải pháp phòng, chống, khắc phục, sửa chữa các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến",

"tự chuyển hóa" trong chi bộ

- Về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, quan liêu, xa dân, cá nhân chủ nghĩa ở địa phương, cơ quan, đơn vị

- Về việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chuyên môn của cơ quan, đơn vị, chi bộ

- Về giáo dục truyền thống cách mạng, truyền thống của địa phương, cơ quan, đơn vị cho cán bộ, đảng viên

Đối với chi bộ thôn

(1) Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội

- Về phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ

- Lãnh đạo sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp

- Phát triển sản xuất thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ và thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới

(2) Về xây dựng, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở

(3) Về lãnh đạo công tác quốc phòng - an ninh

(4) Về lãnh đạo thực hiện phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí

và các biểu hiện tiêu cực khác

(5) Đánh giá thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII) về xây dựng Đảng gắn với thực hiện Chỉ thị số 05- CT/TW của Bộ Chính trị

(6) Về công tác xây dựng chi bộ, công tác quản lý đảng viên

1.1.2.4 Nguyên tắc sinh hoạt chi bộ thôn

Sinh hoạt chi bộ cũng như nhiều hoạt động khác của tổ chức đảng phải tuân thủ các nguyên tắc của Đảng Điều lệ được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ

XI đã nêu rõ các nguyên tắc của Đảng: tập trung dân chủ; tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; thương yêu đồng chí; kỷ luật nghiêm minh; tự phê bình và phê

bình; đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng; gắn bó mật thiết với nhân dân; Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

Trong tổ chức và sinh hoạt đảng nói chung hay sinh hoạt chi bộ thôn nói riêng, nguyên tắc tập trung dân chủ là sự thống nhất biện chứng giữa dân chủ và tập trung Giữa chúng có mối quan hệ gắn bó và thống nhất với nhau, trong đó dân chủ là cơ sở của tập trung, để đi đến tập trung chứ không phải là dân chủ tùy tiện, phân tán, vô tổ chức, vô kỷ luật; còn tập trung phải trên cơ sở dân chủ, chứ không phải là tập trung quan liêu, độc đoán, chuyên quyền…

Điều 9 Điều lệ Đảng (khóa XI) nêu rõ nội dung của nguyên tắc tập trung dân chủ Trong phạm vi sinh hoạt chi bộ, nguyên tắc này chủ yếu thể hiện ở mấy điểm: cấp ủy (bí thư) báo cáo và chịu trách nhiệm trước chi bộ; đảng viên phải phục tùng nghị quyết của chi bộ; thiểu số phục tùng đa số; cấp dưới phục tùng cấp trên; nghị quyết của chi bộ chỉ có giá trị khi có hơn một nửa số đảng viên trong chi bộ tán thành; trước khi biểu quyết, các đảng viên được phát biểu ý kiến của mình; đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp ủy cấp trên, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không được truyền bá ý kiến trái với nghị quyết của Đảng; cấp ủy (bí thư) không phân biệt đối xử với đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số; chi bộ quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song không được trái với nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của cấp trên

Dù phải tuân thủ nguyên tắc nhưng cũng cần vận dụng linh hoạt Chẳng hạn, khi thảo luận một vấn đề nào đó, có hai luồng ý kiến khác nhau, chưa thuyết phục hoặc bác bỏ được nhau; khi biểu quyết, dù có một bên chiếm đa số nhưng

tỷ lệ không vượt trội Về nguyên tắc, chi bộ có thể lấy ý kiến theo đa số để ban hành nghị quyết Tuy nhiên, để thể hiện tính thống nhất, đồng thời có sự tôn trọng ý kiến của các đảng viên, cấp ủy (hoặc bí thư) chưa nên thông qua nghị quyết đó mà cần có thời gian tìm hiểu, trao đổi để xác định rõ vì sao có sự khác biệt đó, ý kiến thiểu số có những điểm nào hợp lý cần tiếp thu… Người chủ trì

có thể dời việc biểu quyết vấn đề đó đến kỳ họp sau để có sự tập trung và đồng thuận hơn Đây không phải là sự thỏa hiệp, xem nhẹ nguyên tắc mà là sự thực hiện nguyên tắc một cách hợp lý, linh hoạt, nhằm tạo ra sự đoàn kết, thống nhất trong chi bộ tốt hơn Bởi nếu cứ vẫn thông qua nghị quyết, rõ ràng chi bộ đã có

sự phân hóa, từ đó dễ phát sinh mầm mống mất đoàn kết, chia rẽ, thậm chí ngầm chống đối nhau Tức là, có khi do vận dụng không hợp lý, duy ý chí, nóng vội nên dẫn đến tình trạng đạt được nguyên tắc này thì có thể vi phạm nguyên tắc khác Hay trong nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách cũng cần được hiểu và thực hiện đúng đắn, uyển chuyển

Trên thực tế, lãnh đạo không do tập thể thì sẽ đi đến bao biện, độc đoán, chủ quan Phụ trách không do cá nhân thì sẽ đi đến bừa bãi, vô tổ chức Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách phải luôn đi đôi với nhau Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tập thể lãnh đạo là dân chủ, cá nhân phụ trách là tập trung

Chi bộ cần phải có tập thể lãnh đạo vì một người khó có thể nắm bắt, xem xét tất cả mọi mặt của một vấn đề; cần có nhiều người vì người thì thấy rõ mặt này, người thì thấy rõ mặt khác Chỉ có lãnh đạo tập thể mới huy động được toàn

bộ trí tuệ của tập thể Cần phải cá nhân phụ trách là dù trong trường hợp việc đã được bàn bạc kỹ, dù giao cho một nhóm người phụ trách thì vẫn luôn cần có một người phụ trách chính Nếu không có cá nhân phụ trách thì sẽ không xác định ai

sẽ trực tiếp chịu trách nhiệm, giống như “nhiều sãi không ai đóng cửa chùa” Tuy nhiên, khi chi bộ đã phân công một đảng viên phụ trách mà đảng viên đó vì

lý do nào đó chưa hoàn thành nhiệm vụ thì chi bộ cũng phải có trách nhiệm, như liệu đã phân công đúng người đúng việc chưa, đã xem xét các yếu tố khách quan, chủ quan để đảng viên đó thực hiện tốt chưa, đã hỗ trợ, phối hợp để đồng chí đó hoàn thành nhiệm vụ chưa, nếu cần khắc phục thì chi bộ tham gia khắc phục như thế nào… Như vậy, trong hầu hết các trường hợp, chi bộ phải có trách nhiệm với việc của cá nhân chứ không phải đã phân công rồi thì khoán trắng cho cá nhân đó

Hay nguyên tắc thương yêu đồng chí phải thực hiện thế nào cho nghiêm

và nhân văn Hiểu theo cách thông thường, thương yêu đồng chí là quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện cho đồng chí của mình phát triển, trưởng thành, thăng tiến… Chẳng hạn, thể hiện tình thương yêu đó là phải phân công công việc phù hợp theo xu hướng phát triển năng lực của đồng chí đó (tức là lần sau nên có mức độ cao hơn lần trước); tạo điều kiện để đảng viên được học tập, nâng cao trình độ, bảo đảm các chuẩn cán bộ, công chức, viên chức; quan tâm, gần gũi để động viên, khích lệ đảng viên phấn đấu và phát triển; kịp thời phát hiện và sửa chữa, uốn nắn các khuyết điểm, lệch lạc, sai lầm… Thế nhưng, nếu chi bộ (hoặc

có người trong chi bộ) đề cao năng lực một cách quá mức, tưởng như vậy sẽ được cấp trên đánh giá cao đảng viên đó thì đảng viên đó sẽ dễ phát triển, thăng tiến hơn, thì điều này có thể dẫn đến những hậu quả khó lường, như làm chính đồng chí đó ngộ nhận về năng lực của mình, làm cấp trên nhận định sai về cán

bộ, làm người khác có năng lực tốt hơn nhưng không được nhìn nhận đúng mức… Trái lại, nếu đồng chí ấy có khuyết điểm, sai sót nhưng chi bộ lờ đi hoặc bao che, để bản thân đồng chí đó không nhận thức được hạn chế của mình hoặc chủ quan, ngộ nhận… mà tiếp tục mắc sai lầm khác, là hại đồng chí của mình

Sinh hoạt bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu Cương quyết chống bệnh thành tích, dĩ hòa vi quý, nể nang, né tránh, ngại va chạm, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh

1.1.2.5 Tính chất sinh hoạt chi bộ thôn

* Tính lãnh đạo

Chi bộ là nền móng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, có vai trò tổ chức, động viên cán bộ, giáo viên, các tầng lớp nhân dân trên địa bàn thực hiện

có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị Do vậy, sinh hoạt cấp

ủy, chi bộ phải thể hiện rõ tính chất lãnh đạo của tổ chức đảng

Tính lãnh đạo đòi hỏi trước hết là thông qua sinh hoạt chi bộ, cấp ủy quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và chỉ thị, nghị quyết

của cấp trên Trên cơ sở đó, căn cứ vào điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của đơn vị

đề ra được nghị quyết chính xác về nhiệm vụ, mục tiêu phấn đấu của chi bộ, phù hợp với nguyện vọng chính đáng của đảng viên, cán bộ, giáo viên Sau khi có những biện pháp về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhằm động viên cán bộ, giáo viên và các tầng lớp nhân dân thực hiện tốt chủ trương nhiệm vụ của chi bộ

Tính lãnh đạo còn thể hiện trong sinh hoạt chi bộ, đảng viên phải được bàn bạc thảo luận một cách dân chủ những vấn đề cần được giải quyết và ra được nghị quyết về những hoạt động của đảng bộ, chi bộ được thể hiện:

- Định hướng được những hoạt động chủ yếu của địa phương, đơn vị trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa- xã hội… đảm bảo cho đơn vị phát triển trong một thời gian nhất định cũng như giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn

- Chỉ rõ trách nhiệm quyền hạn của từng tổ chức, từng cán bộ, giáo viên

- Chỉ rõ chủ trương biện pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ về chính trị, tư tưởng

và tổ chức, bảo đảm tính lãnh đạo giúp đơn vị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị

Để đảm bảo tính lãnh đạo trong sinh hoạt chi bộ, cần thực hiện nghiêm chỉnh nguyên tắc tập trung dân chủ, mở rộng dân chủ trong sinh hoạt đảng phải

đi liền với tăng cường sự lãnh đạo tập trung thống nhất

* Tính giáo dục

Tính giáo dục thể hiện ở chỗ, qua mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ, trình độ mọi mặt của đảng viên được nâng lên, ngày càng nhận thức sâu sắc hơn đường lối, chính sách của Đảng, mỗi đảng viên có thêm những kiến thức mới bổ ích, những kinh nghiệm thiết thực trong hoạt động thực tiễn Qua mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ, đảng viên tự nhận thấy vững vàng hơn trong công tác Đó là điều kiện quan trọng

để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Để đạt được điều đó, trong sinh hoạt chi bộ cần chú trọng nghiên cứu, thảo luận nghiêm túc các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các Chỉ thị, Nghị quyết của cấp trên, tránh lối sống sinh hoạt qua loa, đại khái

hoặc chỉ giao nhiệm vụ nhưng không chú ý đến việc cung cấp thông tin, hạn chế việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của đảng viên

Tính giáo dục của sinh hoạt chi bộ còn được thể hiện ở việc nêu gương điển hình tiên tiến, gương đảng viên tiên phong gương mẫu và phê bình những sai lầm khuyết điểm của chi bộ, tổ chức Đảng và của đảng viên

* Tính chiến đấu

Tính chiến đấu thể hiện ở chỗ, sinh hoạt chi bộ phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng ưu điểm, thành tựu, phê phán nghiêm khắc những sai lầm, khuyết điểm của chi uỷ, chi bộ và từng cán bộ, giáo viên, đề ra được biện pháp phát huy

ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm

Để nâng cao tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ, cần phát huy dân chủ nội bộ khi bàn bạc và quyết nghị mọi vấn đề thuộc phạm vi nhiệm vụ của chi bô, thực hiện nghiêm túc quyền của đảng viên, duy trì thành nề nếp chế độ tự phê bình và phê bình trên tinh thần thẳng thắn, trung thực, khách quan, công tâm và trên tình đồng chí, tôn trọng lẫn nhau giữa những người cộng sản

Đấu tranh kiên quyết với các biểu hiện né tránh, nể nang lựa chiều khi phê bình Cần xử lý kịp thời và nghiêm minh những người lợi dụng dân chủ tiến hành phê bình để đả kích, gây chia rẽ hoặc lợi dụng phê bình để trả thù cá nhân, gây mất đoàn kết trong nội bộ Đảng

Muốn sinh hoạt chi bộ đạt chất lượng tốt cần đảm bảo 3 tính chất: tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu, ngoài ra cần chú ý đến tình đồng chí, thương yêu, tôn trọng lẫn nhau, hiểu rõ hoàn cảnh, thông cảm, giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện để mỗi đảng viên giải quyết những khó khăn, vướng mắc, vươn lên trong công tác và trong đời sống

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn - quan niệm, tiêu chí đánh giá

1.2.1 Quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

Thuật ngữ chất lượng được sử dụng rộng rãi trong đời sống và được hiểu với nhiều nghĩa khác nhau Triết học Mác- Lênin chỉ rõ: Bất kỳ sự vật, hiện

tượng nào của thế giới khách quan đều là sự thống nhất biện chứng giữa chất và lượng Sự chuyển hóa lẫn nhau giữa chất và lượng làm cho sự vật, hiện tượng luôn vận động và phát triển không ngừng Chất và lượng không phải cái gì chung chung cho mọi sự vật, hiện tượng mà mỗi sự vật, hiện tượng đều có lượng và chất riêng đặc trưng cho sự vật, hiện tượng đó

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Chất lượng: Cái làm nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật Cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia; phân biệt với số lượng” [71, tr.331]

Để đưa ra quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ cần làm rõ khái niệm

“chất lượng” Thuật ngữ “chất lượng” đã được sử dụng từ lâu để mô tả các thuộc tính như: tốt, đẹp, đắt và xa xỉ Vì thế, chất lượng dường như là một khái niệm rất đa dạng và được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau

Chất lượng là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong đời sống của con người, nhưng mỗi một lĩnh vực lại có cách định nghĩa khác nhau Dù mỗi lĩnh vực có phương pháp khác nhau về chất lượng, nhưng đều có điểm chung đó là: Chất lượng của đối tượng đánh giá là tổng hợp các yếu tố liên quan đến bản chất đối tượng đó, làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng Nói đến chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó

Sinh hoạt chi bộ là hoạt động tập thể của toàn thể đảng viên trong chi bộ được tổ chức tối thiểu mỗi tháng một lần theo quy định của Điều lệ Đảng với các hình thức thích hợp dưới sự điều hành của chi uỷ, mà trực tiếp là bí thư hoặc phó bí thư chi bộ, để thảo luận, đánh giá hoạt động của chi bộ tháng trước, quyết định nhiệm vụ trong tháng và những giải pháp thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đó, thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của cấp uỷ cấp trên và của Trung ương Đảng

Chất lượng sinh hoạt chi bộ được nhiều tác giả bàn đến trong các công trình nghiên cứu của mình Trong sách “Hỏi đáp về công tác của cấp ủy và bí thư chi bộ”, nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2010, có nêu: “Chất lượng sinh hoạt chi bộ là một yếu tố tạo nên bản chất, năng lực lãnh đạo và sức

chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng Nói đến chất lượng sinh hoạt chi bộ là nói đến giá trị của nội dung, hình thức, phương pháp sinh hoạt, quyết định sinh hoạt sự tồn tại và phát triển của tổ chức cơ sở đảng”

Chất lượng sinh hoạt chi bộ được tạo nên bởi các nhân tố chủ yếu tố như: nền nếp sinh hoạt chi bộ; nội dung sinh hoạt chi bộ; hình thức sinh hoạt chi bộ; công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ; số lượng, chất lượng đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ; năng lực điều hành chủ trì sinh hoạt chi bộ của bí thư hoặc phó bí thư chi bộ; việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng; điều kiện, cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt chi bộ; sự chỉ đạo, hỗ trợ, kiểm tra của cấp ủy cấp trên

Trên cơ sở các quan niệm nêu trên có thể khái quát: Chất lượng sinh hoạt chi bộ là tổng hợp các yếu tố giữa sự lãnh đạo, chỉ đạo định hướng của cấp trên; năng lực chuẩn bị và điều hành tốt của chi ủy; trình độ nhận thức; ý thức chấp hành, trách nhiệm, tính tiên phong gương mẫu cao của đảng viên; với việc lựa chọn hình thức, nội dung cụ thể, thiết thực, phù hợp, đảm bảo tính chất, thực hiện đúng nguyên tắc, qui định, chế độ sinh hoạt đảng; có thảo luận, bàn bạc thực sự phát huy dân chủ trong sinh hoạt; có kết luận chính xác, chặt chẽ, khách quan khi kết thúc thảo luận; có quyết định lãnh đạo đúng đắn và phân công trạch nhiệm rõ ràng để có tổ chức thực hiện nghị quyết của chi bộ, tạo nên chất, giá trị của một buổi sinh hoạt chi bộ; làm cho sinh hoạt chi bộ đạt được mục tiêu, yêu cầu, phát huy tác dụng; đảm bảo các chi bộ hoàn thành chức năng, nhiệm

vụ trong sạch, vững mạnh

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn thực chất là hoạt động sinh hoạt đảng của tập thể đảng viên tạo nên nét riêng, giá trị riêng của chi bộ trong việc bàn bạc, thảo luận, quyết định các vấn đề của thôn, góp phần xây dựng chi bộ, tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, hệ thống chính trị vững mạnh hiệu lực, hiệu quả ở nông thôn

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn phụ thuộc vào đặc điểm, tính chất và hoạt động thể hiện năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, đáp

ứng nhiệm vụ chính trị được giao trong mỗi thời kỳ cách mạng Chất lượng sinh hoạt chi bộ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các quyết định chính trị của tổ chức đảng, đến chương trình hành động và việc tổ chức thực hiện Nghị quyết của chi bộ Sinh hoạt chi bộ có chất lượng thì việc triển khai các đường lối, chủ trương của Đảng được quán triệt, vai trò và trách nhiệm của người đảng viên được nâng cao, mối quan hệ giữa Đảng với quần chúng ngày càng được củng cố và phát triển

Từ đó, có thể quan niệm: Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn là tổng hợp kết

quả các mặt hoạt động xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết của cấp trên và của chi bộ trên tinh thần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên trong chi bộ; đánh giá chất lượng thông qua các tiêu chí phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, trật tự, an toàn xã hội trong từng địa bàn thôn, xóm nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao, thể hiện năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng

Ngày 6/7/2018, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 12- HD/BTCTW một số vấn đề về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nhằm nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, bí thư chi bộ

và đảng viên về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của sinh hoạt chi bộ Việc ban hành hướng dẫn còn nhằm phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, khuyết điểm trong sinh hoạt chi bộ, nhất là chi bộ cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp; đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, Trung ương 4 khóa XII trở thành nội dung thường xuyên trong sinh hoạt chi bộ; tạo sự chuyển biến về chất lượng sinh hoạt chi bộ, góp phần xây dựng Đảng

trong sạch, vững mạnh

Thực tế lãnh đạo của Đảng từ khi ra đời cho tới nay, đặc biệt là từ khi Đảng lãnh đạo thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước cho thấy vị trí, vai trò, tầm quan trọng của sinh hoạt chi bộ, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đối với