Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện tiên du, tỉnh bắc ninh hiện nay

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn thuộc các đảng bộ xã, thị trấn trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh còn nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu, một số hạn chế trong sinh hoạt vẫn chưa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN VĂN THÀNH

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN

Ở HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI – 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN VĂN THÀNH

CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN

Ở HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

Mã số : 8 31 02 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Nguyễn Thị Thu Thủy

HÀ NỘI – 2022

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2022

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS TS Nguyễn Vũ Tiến

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Nguyễn Thị Thu Thủy Các số liệu điều tra, khảo sát, kết quả nghiên cứu của luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào trước đây

Tác giả luận văn

Trần Văn Thành

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu NLLĐ VÀ SCĐ

Sinh hoạt chi bộ SHCB

Trong sạch, vững mạnh TSVM

Tổ chức cơ sở đảng TCCSĐ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN 10

1.1 Chi bộ thôn và sinh hoạt chi bộ thôn 10

1.2 Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn - Quan niệm, tiêu chí đánh giá 23

Chương 2: CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 33

2.1 Những yếu tố tác động đến chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh 33

2.2 Thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh hiện nay 41

2.3 Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra 56

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH THỜI GIAN TỚI 68

3.1 Dự báo những nhân tố tác động và phương hướng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh 68

3.2 Giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh thời gian tới 76

KẾT LUẬN 99

PHỤ LỤC 106

TÓM TẮT LUẬN VĂN 131

Chi bộ nói chung và chi bộ thôn nói riêng là nền tảng, là tế bào của Đảng, là hạt nhân chính trị ở địa bàn dân cư, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân Chi bộ thôn có vai trò vô cùng quan trọng trong tổ chức và hoạt động của Đảng Nhận thức được tầm quan trọng của sinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, các cấp ủy đảng đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận về công tác này Có nhiều văn bản của Đảng đề cập đến sinh hoạt chi bộ

và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ như: Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư ngày 30 tháng 3 năm 2007; Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương ngày 02/03/2012; Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương ngày 22/9/2017; Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương ngày 6/07/2018 Qua hơn 15 năm thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW, chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn nói riêng đã từng bước được nâng lên góp phần to lớn vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn và xây dựng nông thôn mới.Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy cấp trên, Đảng bộ huyện Tiên

2

Du đã tổ chức quán triệt và thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương Đảng, của tỉnh ủy Bắc Ninh về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nói chung, chất lượng sinh hoạt chi bộ nông thôn nói riêng Huyện ủy Tiên Du, Đảng ủy các xã, thị trấn đã có nhiều chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo các đảng bộ, chi bộ trực thuộc, nhất là các chi bộ nông thôn nâng cao chất lượng nói chung, chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn nói riêng Trên thực tế, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đã đạt được những kết quả nhất định góp phần to lớn đối với công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng còn tồn tại nhiều hạn chế, khuyết điểm như: nội dung sinh hoạt chi bộ đơn điệu, hình thức, hiệu quả chưa cao; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng, chi bộ còn thấp Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện

"tự diễn biến", "tự chuyển hóa" của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa được đẩy lùi, còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức, có quyền Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn thuộc các đảng bộ xã, thị trấn trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh còn nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu, một số hạn chế trong sinh hoạt vẫn chưa được khắc phục, cụ thể là: chất lượng kết luận và tổ chức xây dựng, thực hiện nghị quyết hiệu quả chưa cao; việc chuẩn bị và sinh hoạt chuyên đề còn ít và không được tổ chức ở một số chi bộ; năng lực điều hành của bí thư, cấp ủy còn hạn chế; công tác quản lý đảng viên tham gia sinh hoạt và sinh hoạt nơi cư trú còn chưa được sâu sát; nghị quyết, kết luận của chi bộ phụ thuộc khá lớn vào vai trò của các dòng họ trong thôn, “ở một số nơi, chi bộ còn mang tính dòng họ” [20, tr 330], đảng viên là công chức xã tham gia sinh hoạt chi bộ thôn đóng góp ý kiến xây dựng còn hạn chế; tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu trong sinh hoạt chi

bộ chưa cao…

3

Xuất phát từ tình hình thực tế và yêu cầu của công tác xây dựng Đảng nói chung và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn nói riêng, học viên

chọn đề tài “Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc

Ninh hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ ngành Xây dựng Đảng và Chính

quyền Nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Vấn đề sinh hoạt và nâng chất lượng sinh hoạt chi bộ đã được các cơ quan ở Trung ương và địa phương, các nhà quản lý, nhà khoa học, một số đề tài luận văn thạc sỹ, luận án tiến sỹ, các bài viết trên báo, tạp chí đề cập từ nhiều góc độ, loại hình SHCB khác nhau Tiêu biểu có:

2.1 Nghiên cứu về chất lượng sinh hoạt chi bộ

Lương Khắc Hiếu - Trương Ngọc Nam (đồng chủ biên), (2015) “Năng

lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới một số vấn đề lý luận và thực tiễn”, Nxb CTQG, Hà Nội [43], là tập hợp các bài viết về nâng

cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Trong cuốn sách này, tác

giả Nguyễn Văn Giang có bài viết “Chất lượng sinh hoạt chi bộ-một yếu tố

quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng” Tác giả đã phân

tích chỉ rõ những kết quả được trong công tác xây dựng đảng, nhất là trong sinh hoạt chi bộ, đồng thời chỉ rõ những hạn chế trong công tác này như: việc cải tiến, đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ còn chậm, hiệu quả thấp, tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ nhiều nơi còn yếu; tính hình thức, đơn điệu trong sinh hoạt chi bộ còn phổ biến Vì vậy, để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tác giả đã đề xuất 5 nhóm giải pháp, đó là: 1 Nâng cao nhận thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên về SHCB; 2 Đổi mới nội dung sinh hoạt theo hướng cụ thể, thiết thực, đi thẳng vào những vấn đề bức xúc xảy ra

ở địa phương, cơ quan; 3 Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức SHCB; 4 Thực hiện đúng lịch sinh hoạt định kỳ, quy trình sinh hoạt chi bộ; 5 Tăng

4

cường sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra sinh hoạt của cấp ủy cấp trên

Năm 2015, tác giả Phạm Thanh Tùng trong bài “Nâng cao chất lượng

sinh hoạt chi bộ - Thực trạng và giải pháp” Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5

[60], đã đề cập đến thực trạng sinh hoạt chi bộ trên cả nước sau quá trình thực hiện Chỉ thị số 10-CT/BBT và Hướng dẫn số 09-HD/BTCTW năm 2012 (thay thế cho Hướng dẫn số 05-HD/BTCTW năm 2007) gắn với đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cũng như Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” Tác giả nhấn mạnh đến những hạn chế cơ bản của từng loại hình TCCSĐ như: chi

bộ xã , phường, thị trấn còn lúng túng trong xác định nhiệm vụ chính trị; chi

bộ cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang lẫn lộn giữa sinh hoạt Đảng với triển khai đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; nhiều chi bộ không tổ chức sinh hoạt chuyên đề; việc phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ chưa được thực hiện đầy đủ, đa số chỉ lấy ý kiến của các lãnh đạo đơn vị, cấp ủy… Vì vậy, giải pháp đầu tiên để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ tác giả đề cập đến là nâng cao năng lực lãnh đạo của chi ủy nhất là đồng chí bí thư chi bộ

Công trình nghiên cứu của tác giả Đinh Ngọc Giang (2016), “Chấn

chỉnh tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở

đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đảng bộ nhằm ngăn chặn, đẩy lùi

sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ - thực trạng và giải pháp”, Nxb

CTQG, Hà Nội [42] Tác giả công trình đã làm rõ vai trò của TCCSĐ, chất lượng SHCB, đảng bộ đối với việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư

tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự

chuyển hóa” trong nội bộ; thực trạng năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của

TCCSĐ, nâng cao chất lượng SHCB, đảng bộ và tình hình suy thoái và những

5

biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đặc biệt, tác giả đề xuất 6 giải pháp nhằm góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng SHCB nhằm ngăn chặn, đẩy lùi

sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

2.2 Nghiên cứu về chất lượng sinh hoạt chi bộ ở các địa phương

Minh Anh (2015),“Thành phố Hải Phòng: Nâng cao chất lượng sinh

hoạt chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 5 [2] Tác giả lại xuất phát từ thực

trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ của Hải Phòng đi đến các giải pháp để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cần thực hiện: Nâng cao nhận thức cho cấp ủy

và đảng viên; Nâng cao chất lượng bí thư chi bộ, chi ủy viên; Nội dung sinh hoạt đổi mới, gắn với thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI)

về xây dựng Đảng; Phương pháp điều hành sinh hoạt chi bộ được đổi mới, giảm tối đa tình trạng “độc diễn” của chủ tọa; Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên đề Cần chọn đúng vấn đề, có sự chuẩn bị và thực hiện tốt các bước; Thực hiện nghiêm nguyên tắc tổ chức, quy chế làm việc; Sự lãnh đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của cấp ủy cấp trên được tăng cường; Sử dụng nhiều hình thức sinh hoạt với những chi bộ có tính đặc thù

Lê Văn Tấn, “Những giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi

bộ-xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh”, Báo Đắc Nông, đăng ngày

29/5/2017 [57] Tác giả đã chỉ rõ những kết quả đạt được tại tỉnh Đắc Nông sau khi thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương về “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” Bên cạnh đó, bài viết cũng đã chỉ ra những hạn chế, tồn tại trong việc tổ chức SHCB, từ đó, đề xuất 5 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng SHCB tại tỉnh Đắc Nông trong thời gian tới

Nguyễn Văn Hùng (2018), “Chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ

6

quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay”, luận văn thạc sĩ Xây dựng

Đảng và Chính quyền nhà nước, Học viện Báo chí và tuyên truyền [45] Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận về chi bộ và chất lượng sinh hoạt chi bộ, những yếu tố tác động, thực trạng chất lượng SHCB ở Đảng bộ quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội Trên cơ sở đó, tác giả luận văn đã đề ra phương hướng và 7 giải pháp nâng cao chất lượng SHCB ở Đảng bộ quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới

2.3 Nghiên cứu về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

Trong công trình nghiên cứu của Đỗ Ngọc Ninh, Đinh Ngọc Giang

(đồng chủ biên), (2013) “Đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong

điều kiện hiện nay”, Nxb CTQG, Hà Nội [55], đã đi sâu vào một loại hình

TCCSĐ cơ bản, nhất là ở địa bàn nông thôn Các chi bộ dân cư ở nông thôn

có vai trò to lớn trong việc đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, xây dựng nông thôn mới đến đông đảo nông dân Thực tế cho thấy, chi bộ dân cư

ở nông thôn vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, hoạt động có hiệu quả phụ thuộc rất lớn vào việc đổi mới sinh hoạt chi bộ Bởi vậy, đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư ở nông thôn cần được quan tâm thỏa đáng

Từ thực tiễn và những vấn đề lý luận về đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong điều kiện hiện nay được khảo sát cụ thể ở các huyện của Thành phố

Hà Nội, tập thể tác giả đã phân tích thực trạng, nguyên nhân và đề xuất những giải pháp cơ bản tiếp tục đổi mới sinh hoạt chi bộ dân cư nông thôn trong giai đoạn hiện nay

Trần Văn Toàn, “Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ khu vực nông thôn

ở Quảng Trị”, Tạp chí Xây dựng Đảng, số 3/2015 [59] Tác giả đánh giá về việc

thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương và Tỉnh ủy Quảng Trị về nâng cao chất lượng SHCB, các chi bộ nông thôn trong toàn tỉnh Quảng Trị thời gian qua đã thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy cấp trên về việc

7

duy trì sinh hoạt định kỳ hàng tháng, đạt nhiều kết quả quan trọng

Đỗ Xuân,“Gia Bình nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ nông thôn”,

Báo Bắc Ninh online đăng ngày 15/6/2021 [63] Tác giả đã phân tích thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ ở một số thôn của huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh Trên cơ sở đó, tác giả cũng nhấn mạnh để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn cần đổi mới phương thức sinh hoạt, nâng cao trình độ cho đội ngũ bí thư chi bộ, phát huy dân chủ, nâng cao tính chiến đấu trong SHCB Các tác giả nói trên đã đề cập đến chất lượng sinh hoạt chi bộ và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ dưới nhiều cách tiếp cận và phạm vi khác nhau, cụ thể, đã khẳng định: Chất lượng sinh hoạt chi bộ có vai trò to lớn đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo và xây dựng chi bộ TSVM, công tác phát triển và quản lý đảng viên; chỉ rõ các yếu tố tạo thành chất lượng sinh hoạt chi

bộ và tiêu chí chủ yếu đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ Qua đó đã đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chi bộ Đây là những nghiên cứu rất có giá trị để tác giả luận văn có thể kế thừa trong nghiên cứu của mình

Tuy vậy, cho đến nay chưa có công trình, đề tài nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích:

Trên cơ sở nghiên cứu, luận giải làm rõ những vấn đề lý luận, khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, tác giả luận văn đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh

hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ:

- Phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

- Khảo sát, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân hạn chế chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh hiện nay

8

- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh từ nay đến năm 2030

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

* Đối tượng nghiên cứu

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài luận văn nghiên cứu chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh hiện nay Các số liệu, tư liệu điều tra khảo sát giới hạn từ năm 2015 đến 2022

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

* Cơ sở thực tiễn

Là thực trạng chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh hiện nay; các báo cáo sơ kết, tổng kết, kết luận về công tác xây dựng tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên của Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy Tiên Du Các báo cáo về chất lượng sinh hoạt chi bộ, các số liệu, tư liệu điều tra, khảo sát ở các chi bộ thôn thuộc đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

* Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp như: phân tích, tổng hợp, điều tra xã hội học, lôgic, lịch sử, tổng kết thực tiễn, phương pháp thống kê,

so sánh…

6 Đóng góp mới của luận văn

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về chất lượng sinh hoạt đảng của các chi

bộ thôn

7 Ý nghĩa của luận văn

Kết quả nghiên cứu của đề tài luận văn góp phần cung cấp cơ sở lý luận

và thực tiễn cho các chi uỷ, chi bộ thôn thuộc đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ

Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các loại hình chi bộ khác trực thuộc tổ chức cơ sở đảng ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh và các địa phương khác và làm tài liệu nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các tổ chức đảng

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương, 7 tiết

10

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG

SINH HOẠT CHI BỘ THÔN 1.1 Chi bộ thôn và sinh hoạt chi bộ thôn

1.1.1 Quan niệm, đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ, vai trò của chi bộ thôn

1.1.1.1 Quan niệm về chi bộ thôn

* Quan niệm về thôn

Thôn là một hình thức tổ chức xã hội khá phổ biến của cộng đồng người Việt Nam ở khu vực dân cư nông thôn Thôn ở đồng bằng Bắc Bộ có sự khác biệt so với hình thức tổ chức xã hội như: bản, buôn, sóc (gắn với địa bàn dân tộc thiểu số, vùng cao, vùng sâu), ấp (hình thức tổ chức xã hội được tổ chức phổ biến ở Miền Nam)

Theo Đại từ điển tiếng Việt, thôn là: “Làng, một phần của xã, gồm có nhiều xóm” [64, tr 1585]

Văn bản hợp nhất của Bộ Nội vụ ngày 16 tháng 4 năm 2019 chỉ rõ:

“Thôn được tổ chức ở xã; dưới xã là thôn…Thôn không phải là một cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú trong một khu vực ở một xã, thị trấn

* Quan niệm về chi bộ

Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Văn hóa thông tin thì chi

bộ là “tổ chức cơ sở đảng thấp nhất của một đảng” [64, tr 348]

Cuốn sách “Về đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng” do đồng chí Đức Lượng chủ biên đã đưa ra khái niệm: “Chi bộ là một hình thức tổ chức của Đảng, được lập ra ở các đơn vị cơ sở (địa bàn dân cư, nơi sinh sống hoặc công tác của đảng viên) Chi bộ là đơn vị chiến đấu của cơ bản của Đảng, là hạt nhân lãnh đạo của đảng ở cơ sở” [53, tr.51]

11

Từ cách tiếp cận trên, chúng ta khẳng định chi bộ là những tổ chức hợp thành tổ chức cơ sở đảng và toàn Đảng, đó là nền móng của Đảng, hạt nhân lãnh đạo của Đảng ở địa bàn dân cư, trong các tổ chức và các lĩnh vực của đời sống xã hội

* Quan niệm về chi bộ thôn

Điều 21, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định: “Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị

ở cơ sở” [29, tr 35]

Chi bộ thôn là loại hình chi bộ được thành lập ở các thôn, làng của các

xã, thị trấn gắn với địa bàn dân cư nông thôn, trực thuộc đảng ủy xã, thị trấn, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của đảng bộ xã, thị trấn

1.1.1.2 Đặc điểm của chi bộ thôn

Bên cạnh các đặc điểm của loại hình chi bộ nói chung, chi bộ thôn còn

có các đặc điểm riêng, cụ thể như sau:

Một là, các chi bộ thôn là một bộ phận trực thuộc đảng bộ các xã, thị

trấn, được tổ chức và hoạt động gắn với địa bàn các thôn, làng, sản xuất nông nghiệp Đây là loại hình chi bộ chủ yếu và phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ hiện nay Ở mỗi thôn, các chi bộ thôn được thành lập để thực hiện nhiệm vụ chính trị là lãnh đạo chính quyền thôn, ban công tác mặt trận, các đoàn thể chính trị-

xã hội và toàn bộ nhân dân phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, xây dựng thôn, làng văn hóa

Hai là, phần lớn các chi bộ thôn có số lượng trên 30 đảng viên, các chi

bộ có từ 50 đến 100 đảng viên chiếm số đông, thậm chí có chi bộ có trên 100 đảng viên

Ba là, các chi bộ thôn hoạt động và sinh hoạt chịu tác động của nhiều

yếu tố: sự phát triển kinh tế-xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế thị trường (nhiều đảng viên chi bộ thôn ra ngoài làm kinh tế để nâng cao thu

12

nhập); hầu hết các chi bộ thôn chịu tác động tiêu cực và thách thức của quan

hệ huyết thống, thân tộc, dòng họ, truyền thống, phong tục, tập quán, hương ước của thôn làng

Bốn là, trình độ và nhận thức của đảng viên chi bộ thôn không đồng đều

do trình độ, năng lực, lý luận và thực tiễn của đảng viên có sự khác biệt khá lớn Đảng viên của chi bộ thôn làm việc và công tác trong nhiều lĩnh vực khác nhau: nông dân, công nhân, thợ thủ công, buôn bán kinh doanh, thợ xây, bộ đội xuất ngũ, cán bộ hưu trí Tuổi đời và tuổi đảng của đảng viên cũng có sự cách biệt khá lớn

Năm là, các chi bộ thôn chủ yếu thường lãnh đạo một thôn và nhiều

xóm, với địa bàn tương đối rộng lớn (có thôn gần 1 vạn nhân khẩu) Đối với các thôn có nhiều xóm, chi bộ lại được tổ chức thành tổ đảng ở mỗi xóm So với các loại hình chi bộ khác, phạm vi lãnh đạo của các chi bộ thôn có tính bao quát lớn hơn, vai trò lãnh đạo của chi bộ cũng rộng hơn

1.1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của chi bộ thôn

* Chức năng của chi bộ thôn

Điều 24, Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở: “Chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên Chi bộ, chi ủy họp thường lệ mỗi tháng một lần” [29, tr 41]

Trong Đảng ta hiện nay, có nhiều loại hình tổ chức cơ sở đảng như: tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn; tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp nhà nước; trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước; trong quân đội nhân dân, công an nhân dân; trong các đơn vị sự nghiệp… Ngoài chức năng, nhiệm vụ chung của tổ chức cơ sở đảng do Điều lệ Đảng quy định, Đảng ta đã ban hành những quy định về chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức

cơ sở đảng Đối với tổ chức cơ sở đảng ở xã, Đảng đã ban hành Quy định số

* Nhiệm vụ

Thứ nhất, chi bộ lãnh đạo công tác chính trị tư tưởng

Chi bộ có nhiệm vụ và vai trò thường xuyên lãnh đạo công tác tổ chức tuyên truyền, giáo dục sâu rộng các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và của chi bộ cho đảng viên và nhân dân chấp hành tốt Quan tâm chăm lo rèn luyện, giáo dục đội ngũ đảng viên về đạo đức cách mạng, lối sống, về phẩm chất chính trị, năng lực công tác, quan hệ quần chúng, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, nói đi đôi với làm Kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, kịp thời giải quyết hoặc phản ánh lên tổ chức đảng cấp trên xem xét, giải quyết những đề xuất, kiến nghị chính đáng, hợp pháp của nhân dân trên địa bàn thôn thuộc phạm vi lãnh đạo của chi bộ

Thứ hai, chi bộ lãnh đạo phát triển kinh tế, sản xuất kinh doanh, chăm lo

đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân

14

Chi bộ thường xuyên tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội theo nghị quyết của đảng ủy xã, thị trấn và cấp trên; tạo điều kiện, môi trường thuận lợi, khuyến khích các thành phần kinh tế và hộ gia đình phát triển sản xuất, dịch vụ, tạo điều kiện việc làm

ổn định và thu nhập cho người lao động trên địa bàn thôn; lãnh đạo vận động nhân dân làm tròn nghĩa vụ công dân với nhà nước; xây dựng nông thôn mới văn hóa, văn minh Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, lãnh đạo có hiệu quả chủ trương “xóa đói, giảm nghèo” ở thôn Lãnh đạo công tác văn hóa, xã hội, tôn trọng tự do tín ngưỡng và chăm lo đời sống tinh thần của nhân dân, phòng, chống các tệ nạn xã hội như: cờ bạc, lô đề, ma túy, mê tín dị đoan… xây dựng nếp sống văn hóa ở các thôn, làng

Thứ ba, chi bộ lãnh đạo giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

và công tác quốc phòng

Chi bộ luôn quan tâm giáo dục, vận động nhân dân đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết tố giác và đấu tranh có hiệu quả với các thế lực thù địch trên địa bàn; phòng ngừa, ngăn chặn các tệ nạn xã hội Lãnh đạo thực hiện tốt công tác quốc phòng, an ninh vững mạnh ở địa bàn thôn Chăm lo chính sách “hậu phương quân đội”, động viên thanh niên trong độ tuổi thực hiện Luật nghĩa vụ quân sự, thực hiện công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc

Thứ tư, chi bộ lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, xây dựng ban

lãnh đạo, quản lý và các chi hội đoàn thể chính trị-xã hội ở thôn vững mạnh Chi bộ lãnh đạo phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở và hương ước của thôn Lãnh đạo trưởng thôn thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định, lãnh đạo xây dựng chính quyền thôn, ban công tác mặt trận, các chi hội đoàn thể chính trị-xã hội vững mạnh Lãnh đạo kiểm tra, kịp thời báo cáo với đảng ủy, ủy ban nhân dân xã xem xét xử lý theo thẩm quyền các vi phạm quy định của Nhà nước về công tác quản lý tài chính,

15

trật tự xây dựng, quản lý đất đai ở thôn; bảo đảm vệ sinh môi trường, trật tự trị an công cộng trên địa bàn; chăm lo bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của nhân dân Lãnh đạo xây dựng khối đoàn kết của các tầng lớp dân cư trên địa bàn thôn

Thứ năm, chi bộ lãnh đạo xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh

Chi bộ tập trung lãnh đạo việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ Thực hiện tốt công tác cán

bộ, công tác đảng viên, xây dựng chi ủy chi bộ, đội ngũ cán bộ, đảng viên có chất lượng, phát huy tốt vai trò tiền phong, gương mẫu đi đầu trong mọi hoạt động Thường xuyên thực hiện và làm tốt công tác kiểm tra, giám sát Thực hiện tốt các quy định của Đảng về đảng viên đang công tác ở các cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp về giữ mối liên hệ với chi ủy, đảng ủy cơ sở

và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú (Quy định số QĐ/TW, ngày 15-6-2000 của Bộ Chính trị; Quy định số 213 ngày 02-01-2020 của Ban Chấp hành Trung ương)

76-1.1.1.4 Vai trò của chi bộ thôn

bộ xã Thực tế cho thấy, các đảng bộ xã chỉ có thể đạt trong sạch, vững mạnh, hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ khi có các chi bộ thôn vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao

16

* Đối với phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, an ninh, trật tự ở nông thôn Các chi bộ thôn trực tiếp lãnh đạo việc phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, an ninh, trật tự trên địa bàn thôn Trên cơ sở đường lối của Đảng, chỉ thị, nghị quýt của cấp trên, mà trực tiếp là nhiệm vụ chính trị của đảng bộ xã, các nghị quyết của đảng ủy xã, các chi bộ xây dựng nghị quyết, chủ trương và các giải pháp lãnh đạo thực hiện Có thể nói rằng, các chi bộ là một trong những nhân tố quyết định trên thực tế các chủ trương, nghị quyết của đảng ủy xã và của cấp trên được thực hiện

* Đối với lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

Các đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được đưa về các xã để thực hiện Trong đó, chiếm tỷ lệ lớn là đường lối, chủ trương, chính sách và pháp luật về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Phần lớn hoạt động của các đảng bộ xã diễn ra ở các chi bộ thôn Vì vậy, các chi bộ thôn có vai trò rất to lớn trong thực hiện đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là các chủ trương, chính sách về nông nghiệp, nông dân và nông thôn

* Đối với trưởng thôn và các chi hội đoàn thể trong thôn và mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, mà chủ yếu là đông đảo nhân dân

Các chi bộ thôn lãnh đạo xây dựng tổ chức bộ máy cán bộ và hoạt động của các tổ chức này, gồm trưởng thôn, chủ nhiệm hợp tác xã, ban công tác mặt trận, các chi hội đoàn thể (Nông dân, Cựu chiến binh, Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) và các tổ chức xã hội nghề nghiệp trên địa bàn thôn Sự lãnh đạo đúng đắn của chi bộ là nhân tố quyết định, bảo đảm cho các tổ chức này hoạt động có hiệu quả Chi bộ trực tiếp quan hệ, tiếp xúc với nhân dân (chủ yếu là nông dân), có vai trò to lớn trong việc tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân Chi bộ hoạt động có hiệu quả,

1.1.2.1 Quan niệm về sinh hoạt chi bộ thôn

Có nhiều quan niệm khác nhau về sinh hoạt chi bộ Để tìm hiểu khái niệm sinh hoạt chi bộ, chúng ta tìm hiểu khái niệm sinh hoạt và sinh hoạt đảng

Trong cuốn sách Từ điển Hán Việt [1], tác giả Đào Duy Anh cho rằng: sinh hoạt là: “sống”, “sinh kế”, là đời sống hoạt động của con người và tổ chức Sinh hoạt đảng là đời sống, là sinh mệnh của Đảng

Theo sách Đại từ điển tiếng Việt, sinh hoạt là: “Những hoạt động tập thể của một tổ chức: sinh hoạt câu lạc bộ, sinh hoạt chi đoàn, sinh hoạt tổ đảng; tiến hành những hoạt động tập thể; sinh hoạt văn nghệ tại câu lạc bộ” [64, tr 1446]

Trong cuốn sách“Từ điển Tổ chức và công tác tổ chức”, tác giả Lê

Quang Thưởng đưa ra định nghĩa rõ hơn về “sinh hoạt đảng”:

“Sinh hoạt đảng: cách thức gắn kết về trách nhiệm chính trị và tình đồng chí của người đảng viên trong các tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam Sinh hoạt đảng trực tiếp và thường xuyên nhất là ở các chi bộ, ở hội nghị đảng viên và hội nghị đại biểu đảng bộ các cấp giữa nhiệm kỳ, ở đại hội đảng viên và đại hội đại biểu đảng bộ thường kỳ hay bất thường

ở các cấp, ở hội nghị thường kỳ hay bất thường của cấp ủy các cấp” [58,

tr 1050-1051]

Có đảng viên cho rằng: sinh hoạt chi bộ là các hội nghị của chi bộ, gồm đại hội chi bộ thường kỳ, hội nghị chi bộ giữa nhiệm kỳ, hội nghị chi bộ cuối năm, giữa năm, hội nghị chi bộ thường kỳ hàng tháng Cách hiểu này, thường gắn từng hội nghị chi bộ với nội dung của hội nghị tạo thành tên gọi của hội nghị đó

18

Sinh hoạt chi bộ là hoạt động tập thể của một tổ chức đảng của một đảng chính trị Sinh hoạt đảng, sinh hoạt chi bộ được thực hiện bằng các hình thức khác nhau như: sinh hoạt học tập, sinh hoạt chính trị và sinh hoạt chuyên đề Sinh hoạt chi bộ là là hoạt động chủ yếu và thường xuyên của Đảng, nó quy định sự tồn tại và phát triển bền vững của các TCCSĐ, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ

Như vậy, có thể hiểu: sinh hoạt chi bộ là các hoạt động tập thể của cấp

ủy, toàn thể đảng viên trong chi bộ để trao đổi, thảo luận và quyết định những vấn đề chủ yếu trong lãnh đạo, chỉ đạo của chi bộ, gồm các cuộc họp chi bộ thường kỳ (có thể gọi là các cuộc sinh hoạt chi bộ thường kỳ), các hội nghị chi bộ và đại hội chi bộ

Từ cách hiểu trên, có thể quan niệm sinh hoạt chi bộ thôn (được thành lập ở địa bàn dân cư nông thôn trực thuộc đảng ủy xã, thị trấn) là hoạt động của tập thể cấp ủy, đảng viên trong chi bộ để bàn bạc, trao đổi, thảo luận và quyết định những vấn đề chủ yếu để lãnh đạo, chỉ đạo chi bộ, chính quyền thôn, ban công tác mặt trận và các đoàn thể chính trị -xã hội thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự…trên địa bàn thôn

1.1.2.2 Vai trò của sinh hoạt chi bộ thôn

Sinh hoạt chi bộ thôn là hoạt động thường xuyên của chi bộ, là hình thức lãnh đạo chủ yếu của chi bộ Chi bộ thôn là các tổ chức đảng tạo nên các đảng

bộ xã, thi trấn Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ xã, thị trấn phụ thuộc và được quyết định chủ yếu bởi năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các chi bộ trực thuộc, trong đó các chi bộ thôn đóng vai trò nòng cốt và chủ yếu Các đảng bộ cơ sở (xã, thị trấn) - là nền tảng của đảng, hạt nhân chính trị ở cơ sở, là nhân tố quyết định trên thực tế đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên được thực hiện trên địa bàn xã, thị trấn Các chi bộ thôn có vai trò rất quan trọng để các đảng bộ xã, thị trấn xứng đáng với vị trí, vai trò trên

19

Hoạt động của các chi bộ thôn có quan hệ mật thiết với nhân dân, với sự phát triển mọi mặt của các thôn, làng và với đảng bộ cấp trên Chất lượng hoạt động này lại phụ thuộc vào chất lượng sinh hoạt chi bộ các thôn trên địa bàn Vì vậy, sinh hoạt chi bộ thôn có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với bản thân chi bộ, đối với nhân dân, với sự phát triển mọi mặt trên địa bàn dân cư nông thôn mà còn đối với các đảng bộ xã, thị trấn và đảng bộ cấp trên Vai trò quan trọng của sinh hoạt chi bộ thôn được thể hiện ở những điểm chủ yếu sau đây:

Một là, sinh hoạt chi bộ thôn trực tiếp góp phần quyết định nâng cao

năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và của chi bộ

Hai là, xây dựng và ban hành các quyết định của chi bộ về thực hiện

đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; chỉ thị, nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên

Ba là, xây dựng các quyết định về tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa

chi bộ với nhân dân, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân

Bốn là, củng cố chi bộ, tăng cường mối quan hệ giữa chi bộ thôn với

đảng ủy xã, thị trấn, huyện ủy và tỉnh ủy

1.1.2.3 Nội dung, quy trình sinh hoạt chi bộ thôn

* Đối với sinh hoạt thường kỳ

Thứ nhất, về công tác chính trị, tư tưởng

Cấp ủy và đồng chí chủ trì thông báo một số vấn đề thời sự trong nước

và quốc tế nổi bật trong thời gian vừa qua; thông tin tình hình phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, tỉnh, huyện, xã và nhất là những thông tin liên quan trực tiếp đến tình hình kinh tế-xã hội trên địa bàn thôn

Phổ biến, quán triệt những chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội các cấp; nhất

là, những văn bản mới của Đảng, Nhà nước, cấp ủy cấp trên liên quan trực tiếp đến hoạt động và chất lượng sinh hoạt của chi bộ thôn

20

Đồng chí chủ trì sinh hoạt chi bộ thay mặt cấp ủy đánh giá tình hình tư tưởng của đảng viên, quần chúng nhân dân trên địa bàn thôn (có tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, của chi bộ và đường lối đổi mới hay không? ); những vấn đề được đông đảo quần chúng nhân dân quan tâm như:

an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, chỉ đạo sản xuất…v,v Để chi bộ đề xuất với cấp ủy cấp trên hoặc có các giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời

Thứ hai, về thực hiện nhiệm vụ chính trị

Chi ủy chi bộ đánh giá kết quả công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị trong tháng của chi bộ: về kết quả đã đạt được cần tiếp tục phát huy, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân, có đối chiếu so sánh với các tiêu chí đặt

ra trong tháng trước; kết quả thực hiện nhiệm vụ của đảng viên trong chi bộ được phân công (có biểu dương, phê bình); từ đó, rút ra các bài học kinh nghiệm để lãnh đạo chi bộ thực hiện nhiệm vụ chính trị trong tháng được tốt hơn Chi bộ cần quan tâm đánh giá đối với những lĩnh vực nổi cộm xảy ra trong tháng mà chưa được giải quyết triệt để, chỉ ra nguyên nhân và bàn các giải pháp khắc phục

Đánh giá việc chi bộ và đảng viên thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII, XIII về công tác xây dựng Đảng, góp phần đẩy lùi sự suy thoái

về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên gắn với thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo

tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Chi bộ đánh giá kết quả lãnh đạo đối với chính quyền thôn, hợp tác xã, ban công tác mặt trận thôn, các đoàn thể chính trị- xã hội (chi hội nông dân, cựu chiến binh, phụ nữ, đoàn thanh niên…)

Chi bộ xây dựng dự thảo kế hoạch công tác của chi bộ trong tháng tiếp theo và đề xuất các biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đồng chí trong cấp ủy và đảng viên của chi bộ

21

* Đối với sinh hoạt chuyên đề

Ngoài các cuộc sinh hoạt chi bộ thường kỳ, cần tổ chức sinh hoạt chi bộ theo chuyên đề ít nhất mỗi quý một lần Trên cơ sở hướng dẫn của cấp ủy cấp trên, cần chú ý đến những vấn đề đang nổi lên trong chi bộ và ở thôn cần giải quyết như: học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phòng, chống sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những

biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong chi bộ; công tác phát hiện,

bồi dưỡng, phát triển đảng viên; về các giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực công tác của đội ngũ cán bộ, đảng viên; công tác an ninh trật tự trên địa bàn; công tác vệ sinh môi trường; công tác phát triển kinh tế trang trại, xây dựng thôn làng văn hóa…v,v

1.1.2.4 Hình thức sinh hoạt chi bộ thôn

Hình thức của sinh hoạt chi bộ thôn trực thuộc đảng ủy cơ sở bao gồm: đại hội chi bộ định kỳ 5 năm hai lần, các hội nghị chi bộ, các cuộc họp chi bộ thường kỳ hàng tháng Các cuộc sinh hoạt chi bộ thường kỳ diễn ra trong từng tháng, trong đó có các cuộc sinh hoạt chi bộ như: sinh hoạt lãnh đạo (kiểm điểm, đánh giá sự lãnh đạo của chi bộ trong tháng trước, bàn bạc, thảo luận, biểu quyết ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của tháng); sinh hoạt học tập (học tập, quán triệt nghị quyết của Đảng và của cấp ủy cấp trên, nâng cao trình độ mọi mặt của đảng viên), thường được tổ chức theo đợt có sự hướng dẫn của cấp trên; sinh hoạt tự phê bình và phê bình (kiểm điểm, đánh giá sự lãnh đạo của chi bộ trong sáu tháng đầu năm, cuối năm; kiểm điểm, phân loại đảng viên, phê bình khuyết điểm của đảng viên và xét thi hành kỷ luật theo thẩm quyền của chi bộ hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền thi hành kỷ luật…) được tổ chức vào giữa và cuối năm, hoặc khi có việc đột xuất; sinh hoạt chi bộ theo chuyên đề, theo quy định mỗi quý tổ chức một cuộc sinh hoạt này Trong đó, sinh hoạt thường kỳ về lãnh đạo diễn ra đều đặn và nhiều

22

hơn cả Đây là hình thức sinh hoạt đặt ra nhiều vấn đề mà luận văn cần đi sâu nghiên cứu lý giải hơn cả

1.1.2.5 Tính chất sinh hoạt chi bộ thôn

Có ba tính chất chủ yếu trong sinh hoạt chi bộ:

Một là, tính lãnh đạo: trong sinh hoạt chi bộ, đảng viên phải bàn bạc,

thảo luận một cách dân chủ những vấn đề cần giải quyết và ra được nghị quyết về những hoạt động của chi bộ thể hiện ở việc định hướng những hoạt động chủ yếu của thôn trên các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, đảm bảo cho thôn phát triển trong thời gian nhất định cũng như giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn Đối với địa bàn cơ sở, các chi bộ thôn cần tập trung vào một số định hướng lãnh đạo như: chỉ đạo sản xuất, phát triển kinh tế trang trại, xây dựng nông thôn mới, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường

Chi bộ lãnh đạo các tổ chức chính trị trên địa bàn: chính quyền thôn, ban công tác mặt trận, chi đoàn thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh…

Hai là, tính giáo dục

Tính giáo dục của sinh hoạt chi bộ thôn thể hiện ở chỗ, qua mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ, trình độ mọi mặt của đảng viên dần dần được nâng lên, ngày càng nhận thức sâu sắc hơn đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, mỗi đảng viên có thêm những kiến thức mới bổ ích, những kinh nghiệm thiết thực trong hoạt động thực tiễn Qua thực tiễn sinh hoạt, đảng viên tự nhận thấy vững vàng hơn trong hoạt động của mình Đó là điều kiện quan trọng và cần thiết để họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Tính giáo dục của các chi bộ thôn còn được thể hiện ở việc nêu gương điển hình tiên tiến, gương đảng viên tiền phong, gương mẫu và phê bình những sai lầm, khuyết điểm của chi bộ, chi ủy, tổ đảng và đảng viên

Ba là, tính chiến đấu

23

Tính chiến đấu của sinh hoạt chi bộ thôn thể hiện trong sinh hoạt chi bộ, đảng viên phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng ưu điểm, kết quả hoạt động; nhận thức, phê phán nghiêm khắc những sai lầm, khuyết điểm của chi

bộ, chi ủy, tổ đảng và từng cán bộ, đảng viên, đề ra những biện pháp phát huy

ưu điểm, khắc phục, sửa chữa khuyết điểm

Sinh hoạt chi bộ thôn nghiêm túc, có kết quả cần bảo đảm ba tính chất đã nêu ở trên Bên cạnh đó, chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất; đảng viên tôn trọng lẫn nhau, hiểu rõ hoàn cảnh, cảm thông, chia sẻ và giúp đỡ nhau vươn lên trong công việc và trong cuộc sống

1.2 Chất lƣợng sinh hoạt chi bộ thôn - quan niệm, tiêu chí đánh giá

1.2.1 Quan niệm về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

Để đưa ra quan niệm chung nhất về chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn cần làm rõ khái niệm “chất lượng”

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, chất lượng là “Cái làm nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật Cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia; phân biệt với số lượng” [64, tr.331]

Từ điển Triết học chỉ rõ: “Chất lượng (chất) là tính quy định bản chất của

sự vật, tính quy định những đặc điểm và tính cách vốn có của sự vật; do tính quy định đó, sự vật là sự vật như nó đang tồn tại chứ không phải là sự vật nào khác; tính quy định đó, phân biệt sự vật ấy với những sự vật khác” [61, tr.150]

Triết học Mác-Lênin định nghĩa: “Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật và hiện tượng, là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính làm cho nó là nó mà không phải là cái khác”

Chất lượng là cái làm nên bản chất của sự vật, hiện tượng, đây là hai mặt tạo nên bản chất của sự vật đó Nói đến chất lượng của một tổ chức, phải nói

tới hai mặt: thứ nhất, chất lượng là tổng hợp những phẩm chất, những giá trị,

những đặc tính tạo nên bản chất của tổ chức đó về mặt tổ chức và hoạt động;

24

thứ hai, những phẩm chất, những giá trị, đặc tính đó đáp ứng đến đâu những

yêu cầu mà tổ chức đã đặt ra

Từ sự phân tích trên, có thể quan niệm: Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

là tổng hợp những giá trị được tạo nên bởi trình độ trí tuệ, dân chủ, ý thức trách nhiệm, tính chiến đấu của chi uỷ, chi bộ, đảng viên thông qua thực hiện

các tiêu chí như tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt chi bộ, công tác chuẩn bị sinh

hoạt chi bộ, tổ chức sinh hoạt chi bộ, thực hiện nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, kết quả lãnh đạo thực hiện kết luận hoặc nghị quyết của chi bộ phù hợp

với đặc điểm, nhiệm vụ của chi bộ, được đánh giá bằng sự thống nhất cao về

ý chí và hành động, phản ánh ở phẩm chất, năng lực của đảng viên và năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của chi bộ thể hiện ở kết quả lãnh đạo hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị ở địa phương và xây dựng chi bộ TSVM

Các hoạt động của chi bộ thôn gồm: hoạt động lãnh đạo thực hiện nhiệm

vụ chính trị, hoạt động xây dựng chi bộ về chính trị, tư tưởng và tổ chức; lãnh đạo chính quyền thôn, hợp tác xã, ban công tác mặt trận thôn, các chi hội đoàn thể chính trị-xã hội trên địa bàn; lãnh đạo các lĩnh vực đời sống của xã hội trên địa bàn

Chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn bộ được tạo nên bởi các nhân tố chủ yếu tố như: tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt chi bộ; công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ; tổ chức sinh hoạt chi bộ; thực hiện nguyên tắc tổ chức sinh hoạt chi bộ; kết quả lãnh đạo thực hiện kết luận hoặc nghị quyết của chi bộ, hiệu quả của SHCB

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn

Theo sách Đại từ điển tiếng Việt, tiêu chí là “Đặc trưng, dấu hiệu làm cơ

sở, căn cứ để nhận biết, xếp loại các sự vật, các khái niệm” [64, tr 1640] Từ định nghĩa này, có thể hiểu, tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB thôn là những

25

đặc trưng, đấu hiệu làm cơ sở để nhận biết, đánh giá được chất lượng SHCB thôn cao hay thấp, tốt hay chưa tốt, đạt hay chưa đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra Trên cơ sở quan niệm về chất lượng SHCB thôn và quan niệm về tiêu chí đánh giá chất lượng SHCB, có thể thấy, các tiêu chí chủ yếu để đánh giá chất lượng SHCB thôn gồm:

1.2.2.1 Tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt chi bộ

Theo Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW ngày 06 tháng 7 năm 2018 của Ban

Tổ chức Trung ương, tiêu chí đầu tiên để đánh giá chất lượng SHCB là tỷ lệ đảng viên dự SHCB Các cấp ủy chi bộ có thể căn cứ vào nội dung này để xây dựng tiêu chí cụ thể để đánh giá chất lượng SHCB

Có thể thấy, số lượng đảng viên tham gia SHCB đầy đủ là dấu hiệu chủ yếu đánh giá ý thức tổ chức kỷ luật của Đảng (chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng), ý thức tự giác của đảng viên cũng như sự vững mạnh của tổ chức và nền nếp trong sinh hoạt chi bộ Ở các chi bộ thôn, số lượng đảng viên thường rất đông, nhiều chi bộ có trên 80 đảng viên, có chi bộ số lượng đảng viên có trên 100 người Vì vậy, nếu số lượng đảng viên của chi bộ thôn tham gia sinh hoạt đầy đủ, tích cực góp nhiều ý kiến chất lượng, có tinh thần xây dựng, đoàn kết thống nhất cao thì việc đề ra chủ trương, kết luận và nghị quyết sẽ đúng đắn, có tính khả thi cao hơn so với những chi bộ có số lượng đảng viên

ít, thiếu ý thức trách nhiệm, tham gia sinh hoạt không đầy đủ, không tự giác, tích cực, vai trò nêu gương của đảng viên kém

1.2.2.2 Công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ

Trước khi tổ chức sinh hoạt toàn thể chi bộ, đội ngũ cấp ủy, nhất là đồng chí bí thư chi bộ phải chuẩn bị tốt nội dung sinh hoạt Đồng chí bí thư triệu tập cuộc họp cấp ủy để thảo luận, bàn bạc thống nhất những vấn đề chủ yếu sẽ đưa ra sinh hoạt chi bộ: Bí thư hoặc phó bí thư chi bộ trực tiếp chuẩn bị nội dung sinh hoạt Cấp ủy họp để thống nhất nội dung trước khi SHCB Nội dung SHCB được chuẩn bị chu đáo, đầy đủ đúng theo hướng dẫn của cấp ủy cấp trên; cấp ủy

26

chi bộ xác định được nội dung trọng tâm cần bàn bạc, thảo luận để chi bộ lãnh đạo, lựa chọn được những vấn đề mới nổi lên có tính cấp bách ở địa phương để giải quyết kịp thời và xây dựng dự thảo nghị quyết chi bộ

Chất lượng SHCB thôn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng công tác chuẩn

bị sinh hoạt chi bộ Chuẩn bị sinh hoạt thôn càng chu đáo, càng tốt thì chất lượng sinh hoạt chi bộ sẽ cao

Thông thường, trước mỗi kỳ SHCB, cấp ủy (bí thư, phó bí thư chi bộ thôn) cần căn cứ vào yêu cầu, sự chỉ đạo của cấp ủy cấp trên mà trực tiếp nhất

là của Đảng ủy xã, thị trấn để chuẩn bị nội dung sinh hoạt Chủ yếu, các cấp

ủy sẽ giao cho đồng chí bí thư chi bộ thôn chuẩn bị nội dung sinh hoạt Sau khi đồng chí bí thư chi bộ thôn dự thảo xong nội dung sinh hoạt sẽ tiến hành họp cấp ủy để thống nhất nội dung tiến hành: xác định thời gian, địa điểm sinh hoạt, phân công bí thư, cấp ủy trình bày nội dung và điều hành sinh hoạt Những nội dung sinh hoạt được cấp ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ thôn chuẩn

bị xác định được đúng vấn đề trọng tâm cần thảo luận, trao đổi để chi bộ và toàn thể đảng viên phát biểu, cho ý kiến để đi đến thống nhất Bên cạnh đó, trong SHCB thôn cần đưa ra và thảo luận, quyết định những vấn đề cấp bách

ở địa phương cần giải quyết Đặc biệt, từ những vấn đề chung, vấn đề riêng của SHCB, chi bộ phải xây dựng được dự thảo nghị quyết của chi bộ để lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời đối với chính quyền thôn, ban công tác mặt trận, các đoàn thể chính trị-xã hội của thôn

1.2.2.3 Tổ chức sinh hoạt chi bộ

Điều lệ Đảng quy định rõ: “chi bộ…họp thường lệ mỗi tháng một lần” Thực hiện quy định của Điều lệ Đảng, đa số các chi bộ tổ chức sinh hoạt chi

bộ vào ngày mồng 3 hàng tháng Nếu ngày đó của tháng trùng với ngày nghỉ, ngày lễ thì tùy theo tình hình hình cụ thể, từng chi bộ tiến hành sinh hoạt sớm hơn hay chậm hơn thời gian quy định từ 1 đến 2 ngày Quy định này đã được nhiều chi bộ thực hiện nghiêm túc và duy trì thành nền nếp, trở thành ý thức

27

tự giác của mỗi đảng viên Gần đến ngày sinh hoạt, chi ủy chi bộ thôn chỉ thông báo nội dung sinh hoạt cho đảng viên để đảng viên chuẩn bị ý kiến phát biểu trong SHCB

Thực hiện đầy đủ nội dung, trình tự buổi SHCB theo qui định là một nhân tố bảo đảm cho chất lượng SHCB thôn có chất lượng cao Bên cạnh đó, việc điều hành SHCB một cách linh hoạt, khoa học của bí thư hoặc phó bí thư chi bộ cũng có vai trò không nhỏ đối với chất lượng SHCB thôn Nếu nội dung, trình tự buổi sinh hoạt được thực hiện đầy đủ, bầu không khí dân chủ được thực hiện, đảng viên tham gia sinh hoạt tập trung thảo luận, trao đổi, trí tuệ tập thể được phát huy nhất định sẽ xây dựng được nghị quyết đúng đắn, sát thực tiễn, vai trò lãnh đạo của chi bộ được thể hiện, nhiệm vụ chính trị của chi bộ nhất định được thực hiện thắng lợi

Bên cạnh đó, người chủ trì có biểu dương đảng viên tiêu biểu trong tháng; nhắc nhở, phê bình đảng viên chưa hoàn thành nhiệm vụ được giao, đảng viên không thực hiện đúng cam kết tu dưỡng, rèn luyện… có ý nghĩa rất tích cực Vì, những đảng viên tiêu biểu được biểu dương kịp thời không chỉ tạo ra động lực để đảng viên đó phấn đấu mà còn có tác dụng thúc đẩy các đảng viên khác tích cực học tập, rèn luyện Đối với các đảng viên được nhắc nhở, phê bình sẽ nhận ra được khuyết điểm, hạn chế để sửa chữa Việc làm đó cũng có ý nghĩa ngăn ngừa, phòng tránh những sai lầm, khuyết điểm của đảng viên trong chi bộ

Trong SHCB có nhiều đảng viên tham gia phát biểu ý kiến là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng SHCB thôn Bởi lẽ, đảng viên có ý thức tự giác, tích cực chuẩn bị và tham gia phát biểu ý kiến nói lên tinh thần trách nhiệm cao của người đảng viên trước chi bộ và nhân dân Đối với các chi bộ thôn có số lượng đảng viên đông, tinh thần dân chủ được phát huy sẽ phát huy được sức mạnh, trí tuệ tập thể trong việc xây dựng nghị

bộ Nếu cấp ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ điều hành linh hoạt, khoa học, nêu

và gợi mở vấn đề tốt sẽ khơi dậy được ý thức tự giác trách nhiệm của từng đảng viên Ngược lại, phương pháp, quy trình điều hành không khoa học, không gợi mở sẽ không khơi dậy được ý thức tự giác, trách nhiệm của từng đảng viên

Thời gian SHCB phụ thuộc phần lớn vào quá trình chuẩn bị nội dung sinh hoạt của cấp ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ Nếu cấp ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ làm tốt công tác chuẩn bị, dự thảo nội dung SHCB sát thực tế, có chất lượng sẽ phát huy được tinh thần dân chủ, đoàn kết và trí tuệ của đảng viên trong chi bộ tham gia phát biểu, thảo luận, xây dựng nghị quyết của chi bộ đúng đắn, khoa học Trình tự của buổi SHCB, có mở đầu, nội dung, thảo luận, phát biểu ý kiến của đảng viên, phát biểu chỉ đạo của cấp ủy cấp trên, chủ tọa tổng hợp ý kiến, dự thảo nội dung kết luận, thông qua biên bản SHCB Thời gian đảm bảo chất lượng để SHCB thôn thông thường là 90 phút trở lên

Với từng chi bộ thôn, tổ chức chuẩn bị và sinh hoạt chuyên đề là một tiêu chí rất quan trọng để đánh giá chất lượng SHCB Bởi lẽ, các chi bộ thôn

dù có số lượng đảng viên đông, tuy nhiên, trình độ của đảng viên của các chi

bộ thôn này lại khá hạn chế: số đảng viên cao tuổi khá đông, trình độ học thức chủ yếu hết cấp II, số ít có trình độ hết cấp III, trung cấp, cao đẳng là đảng viên nghỉ chế độ nhà nước; một số đảng viên trẻ có trình độ hết cấp III, cao đẳng, đại học…lại đi làm kinh tế xa nhà, tham gia SHCB thất thường

29

Các chi bộ có sổ biên bản sinh hoạt chi bộ ghi chép đầy đủ diễn biến của buổi sinh hoạt cũng là một tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng SHCB Trong thực tế, đa số các chi bộ đều có sổ biên bản SHCB Có chi bộ sổ biên bản SHCB được bảo quản tốt, ghi chép được đầy đủ nội dung, diễn biến của buổi sinh hoạt sẽ giúp nâng cao chất lượng SHCB Nếu sổ biên bản SHCB được ghi chép rất sơ sài, không có nội dung, kết luận của từng buổi sinh hoạt; hoặc, có ghi chép nhưng thời gian cách quãng hoặc chỉ ghi một vài dòng cho

có thì chất lượng SHCB cũng không được đảm bảo

1.2.2.4 Thực hiện nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng

Thường xuyên giữ vững và tăng cường các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong SHCB Sinh hoạt bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục tính chiến đấu

Đánh giá chất lượng SHCB thôn cần xem xét việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng trong sinh hoạt chi bộ, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, đoàn kết thống nhất…trong Đảng có nghiêm túc hay không? Chất lượng, kết quả thực hiện các nguyên tắc đó như thế nào? Thực hiện điều đó là các tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng SHCB Những chi bộ yếu kém, đảng viên

có biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, những biểu

hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”… thì nguyên nhân trực tiếp là thực hiện

chưa tốt, chưa nghiêm các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng Ngược lại, những chi bộ trong sạch, vững mạnh, có sức chiến đấu cao là những tổ chức thực hiện tốt các hoạt động nói chung, những nguyên tắc về tổ chức và SHCB nói riêng

1.2.2.5 Kết quả lãnh đạo thực hiện kết luận hoặc nghị quyết chi bộ

Đây là tiêu chí quan trọng và bao trùm, tổng hợp nhất để đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn SHCB thôn có chất lượng tốt, suy cho đến cùng

30

là phải ra được nghị quyết, quyết định đúng đắn, có chất lượng Nghị quyết ấy phải góp phần quan trọng vào nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của chi bộ; nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, đảng viên; phù hợp với tâm nguyện, lợi ích chính đáng, hợp pháp của đông đảo các tầng lớp nhân dân trên địa bàn; góp phần cùng cấp ủy cấp trên giải quyết đúng đắn, có hiệu quả những vấn đề bức xúc và những vấn đề phức tạp nảy sinh trên địa bàn thôn; tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa cấp ủy đảng, chi bộ, chính quyền với nhân dân trên địa bàn, góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ chính trị

đã được nghị quyết đại hội chi bộ xác định

Đánh giá chất lượng SHCB cần phân tích đầy đủ những tiêu chí nói trên Trong đó, kết quả cuối cùng của việc nâng cao chất lượng SHCB thể hiện ở kết quả toàn diện, tổng hợp của những tiêu chí trên

1.2.2.6 Hiệu quả từ sinh hoạt chi bộ

SHCB thôn được đánh giá là có chất lượng khi có sự tổng hợp của năm tiêu chí trên Cụ thể là tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt đạt từ 85% trở lên và không có đảng viên vắng mặt thường xuyên; công tác chuẩn bị SHCB của đội ngũ cấp ủy, nhất là đồng chí bí thư chi bộ chu đáo, đầy đủ, đúng theo quy định và hướng dẫn của cấp trên; tổ chức sinh hoạt đúng quy định về thời gian, trình tự, đảm bảo về nội dung và yêu cầu về thời gian; điều hành sinh hoạt của cấp ủy linh hoạt; trong sinh hoạt thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, đảng viên tích cực tham gia ý kiến phát biểu xây dựng, có ý thức gương mẫu

và luôn cầu thị; ra được nghị quyết và thực hiện tốt nghị quyết v,v

Thông qua SHCB, vai trò hạt nhân lãnh đạo của chi bộ được thể hiện đối với chính quyền thôn, ban công tác mặt trận, các đoàn thể quần chúng Để đánh giá hiệu quả từ SHCB, cần căn cứ vào việc ra nghị quyết có chất lượng

và tổ chức thực hiện có hiệu quả nghị quyết ấy Cụ thể, nghị quyết của chi bộ phải đi vào cuộc sống, giải quyết được những vấn đề bức xúc, nổi cộm trên địa bàn góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của chi bộ Qua đó,

31

năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ đảng được tăng cường và khẳng định Nói cách khác, chất lượng SHCB được thể hiện ở kết quả cuối cùng khi SHCB mang lại Thực tế cho thấy, ở đâu và khi nào SHCB nghiêm túc, công tác chuẩn bị sinh hoạt chu đáo; tỷ lệ đảng viên dự sinh hoạt đầy đủ; năng lực trình độ điều hành của cấp ủy, nhất là của đồng chí bí thư chi bộ tốt; thực hiện tốt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt; phát huy tối đa dân chủ và trí tuệ của đảng viên và lắng nghe ý kiến của các đoàn thể, nhân dân…khi đó chi bộ mới ra được nghị quyết có chất lượng, góp phần giải quyết những vấn

đề nổi cộm, bức xúc ở địa phương

Có thể khẳng định, việc đánh giá chất lượng SHCB thôn không hề dễ, vì vậy, khi xem xét, đánh giá, đòi hỏi các cấp ủy, chi bộ phải bao quát nhiều mặt

từ khâu chuẩn bị điều kiện, nội dung SHCB cho đến việc sơ kết, tổng kết quá trình thực hiện kết luận, nghị quyết và hiệu quả của SHCB đem lại

32

Tiểu kết chương 1

Trong chương 1, tác giả luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận về chi bộ và chất lượng SHCB thôn Đặc biệt, đã phân tích và nêu rõ các khái niệm về thôn, chi bộ, SHCB thôn, chất lượng SHCB thôn, đồng thời, tác giả đã chỉ ra đặc điểm, vai trò, nội dung, quy trình, hình thức, tính chất SHCB thôn Trên

cơ sở đó, tác giả đã nghiên cứu một cách có hệ thống các quan điểm cơ bản và chủ yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam về chi bộ, SHCB Trên cơ sở hướng dẫn của Trung ương, tác giả đã chỉ ra các tiêu chí chủ yếu để đánh giá chất lượng SHCB thôn

Đây chính là cơ sở lý luận để tác giả phân tích những yếu tố tác động đến chất lượng SHCB, khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng SHCB thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh ở chương 2 và đề xuất các phương hướng và giải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng SHCB thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong chương 3

33

Chương 2 CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ THÔN Ở HUYỆN TIÊN DU,

TỈNH BẮC NINH - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN

VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 2.1 Những yếu tố tác động đến chất lượng sinh hoạt chi bộ thôn ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hóa của huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

Ngày 09/08/1999, Chính phủ đã ban hành Nghị định 68 về việc tách huyện Tiên Sơn để tái lập 2 huyện Từ Sơn và Tiên Du UBND huyện và huyện Tiên Du chính thức hoạt động theo đơn vị hành chính mới từ ngày 01/09/1999

Tiên Du là huyện nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Bắc Ninh, cách trung tâm tỉnh 5km về phía Nam, cách thủ đô Hà Nội 25km về phía Bắc Huyện Tiên Du có ranh giới hành chính như sau: Phía Bắc giáp Thành phố Bắc Ninh, huyện Yên Phong, phía Nam giáp huyện Thuận Thành, phía Đông giáp huyện Quế Võ, phía Tây giáp Thị xã Từ Sơn Tiên Du có 14 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: 01 thị trấn (thị trấn Lim) và 13 xã (Phú Lâm, Nội Duệ, Liên Bão, Hiên Vân, Việt Đoàn, Phật Tích, Đại Đồng, Hoàn Sơn, Tri Phương, Cảnh Hưng, Minh Đạo, Tân Chi và xã Lạc Vệ)

Về phát triển kinh tế

Kinh tế của huyện tăng trưởng cao hơn bình quân chung của tỉnh; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Tổng sản phẩm trên địa bàn huyện (GRDP) theo giá so sánh 2010 tăng bình quân 9,8%/năm; trong đó khu vực công nghiệp - xây dựng tăng bình quân 10%/năm; khu vực dịch vụ tăng 11,3%/năm; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,2% Cơ cấu kinh tế năm 2020, khu vực công nghiệp - xây

34

dựng chiếm 76,6%; khu vực dịch vụ chiếm 19,7%; khu vực nông, lâm nghiệp

và thủy sản chiếm 3,7% Thu nhập bình quân đầu người năm 2020 ước đạt 85,4 triệu đồng/người/năm, vượt 7,5 triệu đồng so với chỉ tiêu Đại hội và cao

hơn mức 80,6 triệu đồng bình quân chung toàn tỉnh (Phụ lục 3)

Về sản xuất công nghiệp

Huyện Tiên Du có cụm công nghiệp Phú Lâm và Tân Chi; các khu công nghiệp Tiên Sơn, Đại Đồng-Hoàn Sơn, VSIP đã thu hút các doanh nghiệp vào đầu tư tạo được nhiều việc làm cho người lao động địa phương Giá trị sản xuất công nghiệp địa phương trong năm 2020 ước 15.858 tỷ đồng, tăng bình

quân giai đoạn 2015-2020 là 7,2% (Phụ lục 4)

Về sản xuất nông nghiệp, thủy sản và xây dựng nông thôn mới

Giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2020 (theo giá so sánh 2010) ước 989

tỷ đồng, tăng bình quân 1,3%; giá trị trồng trọt năm 2020 ước 99,8 triệu đồng/ha canh tác Tổng diện tích gieo trồng đến năm 2020 ước 8.793 ha, giảm bình quân 3%/năm Trong đó: Diện tích lúa 7.480ha, chiếm 85% tổng diện tích, năng suất bình quân ước 61,4 tạ/ha; sản lượng lương thực có hạt ước 46.018 tấn; diện tích cây rau màu các loại năm 2020 ước 833ha, tăng bình quân 2,5%/năm Diện tích nuôi thủy sản (396ha) và nuôi cá lồng bè trên sông Đuống (244 lồng); sản lượng thủy sản năm 2020 ước 2.948 tấn, tăng bình

Hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch

Tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2020 của huyện ước đạt 6.210 tỷ đồng, tăng bình quân 12,9% Huyện đầu tư xây dựng