VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Học trực tuyến khoahoc vietjack com Youtube VietJack TV Official PHẦN IV BÀI TẬP SINH THÁI B CÁC BÀI TẬP VẬN DỤNG Bài 1 Một loài ruồi ở đồng bằng sông Hồng có t[.]
Trang 1PHẦN IV: BÀI TẬP SINH THÁI
B CÁC BÀI TẬP VẬN DỤNG Bài 1: Một loài ruồi ở đồng bằng sông Hồng có tổng nhiệt hữu hiệu của một chu kì sống là
1700C, thời gian sống trung bình là 10 ngày đêm
a Hãy tính ngưỡng nhiệt của loài ruồi đó, biết rằng nhiệt độ trugng bình ngày trong năm ở vùng này là 250C
b Thời gian sống trung bình của loài ruồi đó ở đồng bằng sông Cửu Long là bao nhiêu? Biết nhiệt độ trung bình ngày trong năm của đồng bằng sông Cửu Long là 270C
Bài 2: Trong một công viên, người ta mới nhập một giống cỏ sống một năm có chỉ số sinh
sản/năm là 20 (một cây cỏ mẹ sẽ cho 20 cây cỏ con trong một năm) Số lượng cỏ trồng ban đầu
là 500 cây trên diện tích 10m2 Mật độ cỏ sẽ như thế nào sau 1 năm, 2 năm, 3 năm và 10 năm?
Bài 3: Từ giai đoạn năm 2000 đến năm 2010, nhóm nghiên cứu tiến hành xác định sự biến động
số lượng cá thể của quần thể chim trĩ ở rừng quốc gia U Minh Hạ bằng phương pháp bắt, đánh dấu – thả - bắt lại Kết quả thu được như sau:
Thời điểm lấy mẫu
Lần 1(đầu tháng 4) Lần 2 (cuối tháng 4)
Số cá thể được bắt và tiến hành đánh dấu Số cá thể được bắt lại Số cá thể có dấu
Biết rằng chim trĩ không sinh sản vào tháng 4 và phương pháp bắt và đánh dấu không ảnh
hưởng đến sức sống, khả năng sinh sản của cá thể
a Hãy xác định số lượng cá thể của quần thể chim trĩ ở các năm nói trên?
b Hãy đưa ra dự đoán xu hướng biến động số lượng cá thể của quần thể này ở những năm tiếp theo
Bài 4: Trong một đầm nuôi hàng năm nhận được một nguồn năng lượng là 12 tỷ Kcal Tảo cung
cấp nguồn thức ăn sơ cấp cho cá mè trắng và giáp xác Cá mương, cá dầu sử dụng giáp xác làm thức ăn đồng thời hai loài cá trên lại làm mồi cho cá măng và cá quả Hai loài cá dữ này tích lũy được 40% năng lượng từ bậc dinh dưỡng thấp kề liền với nó và cho sản phẩm quy ra năng lượng
là 1.152.000 Kcal Cá mương và cá dầu khai thác tới 60% năng lượng của giáp xác, còn tảo chỉ cung cấp cho giáp xác 40% và cho cá mè trắng 20% nguồn năng lượng của mình
Trang 2a Tổng sản phẩm của cá mè trắng?
b Hiệu suất đồng hóa năng lượng của tảo là bao nhiêu %?
Bài 5: Ở một vùng biển, năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt nước đạt đến 3 triệu kcal/m2/ngày Tảo silic chỉ đồng hóa được 0,3% tổng năng lượng đó, giáp xác khai thác 40% năng lượng tích lũy trong tảo, cá ăn giáp xác khai thác được 0,15% năng lượng của giáp xác
a Số năng lượng tích tụ trong giáp xác, trong cá là bao nhiêu?
b Hiệu suất chuyển hóa năng lượng ở bậc dinh dưỡng cuối cùng so với tổng năng lượng bức
xạ và so với tảo silic là bao nhiêu %?
Bài 6: Khi nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ lên các giai đoạn phát triển khác nhau của sâu đục
thân lúa (bướm 2 chấm), thu được bảng số liệu sau:
Trứng Sâu Nhộng Bướm
D (ngày) 7,8 37,8 9,4 2 - 3
S (0ngày) 79,2 495,7 98,6 32,3 Giai đoạn sâu non thường có 5 tuổi với thời gian phát triển như nhau Bướm trưởng thành lập tức
đẻ trứng vào ngày thứ 2 hoặc thứ 3 (sau khi giao phối) Ngày 20/3/2007 qua điều tra phát hiện sâu đục thân lúa ở cuối tuổi 2 Nhiệt độ trung bình là 24,60C
a Xác định ngưỡng nhiệt phát triển ở mỗi giai đoạn
b Xác định vào khoảng ngày, tháng nào sâu non 1 tuổi xuất hiện ở vùng nói trên?
c Xác định vào khoảng ngày, tháng nào xuất hiện bướm ở vùng nói trên?
Bài 7: Cá mè nuôi ở miền Bắc có tổng nhiệt thời kỳ sinh trưởng là 8,250 (độ/ngày) và thời kỳ
thành thục là 24,754 (độ/ngày)
a Nhiệt độ trung bình nước ao hồ miền Bắc là 250C Hãy tính thời gian sinh trưởng và tuổi thành thục của cá mè nuôi ở miền Bắc
b Cá mè nuôi ở miền Nam có thời gian sinh trưởng là 12 tháng, thành thục vào 2 tuổi, Hãy tính tổng nhiệt hữu hiệu của thời kỳ sinh trưởng và thời kỳ thành thục (biết nhiệt độ là 27,20C)
Bài 8: Ở cao nguyên nhiệt độ trung bình ngày là 200C, một loài sâu hại quả cần 90 ngày để hoàn thành cả chu kì sống của mình, nhưng ở vùng đồng bằng nhiệt độ trung bình ngày cao hơn ở vùng trên 30C thì thời gian cần để hoàn thành chu trình sống của sâu là 72 ngày
a Hãy tính nhiệt độ ngưỡng phát triển của sâu
b Nếu nhiệt độ môi trường giảm xuống 180C thì sâu cần bao nhiêu ngày để hoàn thành chu kì sống của mình?
Bài 9: Để xác định số lượng cá thể có trong quần thể ốc bươu vàng, người ta sử dụng phương
pháp “Bắt – đánh dấu – thả - bắt lại” Lần thứ nhất bắt được 250 cá thể, đánh dấu và thả trở lại quần thể Một năm sau tiến hành bắt lần thứ hai được 300 cá thể, trong đó thấy có 50 cá thể đã
Trang 3được đánh dấu Biết rằng không có hiện tượng di nhập cư và quần thể có tỉ lệ sinh sản là 20%, tỉ
lệ tử vong là 10%; Việc đánh dấu không ảnh hưởng đến sức sống và sinh sản của cá thể Hãy xác định số lượng cá thể của quần thể ở thời điểm bắt lần thứ nhất
Bài 10: Trong những tháng xuân hè, một loài sâu hại quả hoàn thành được mấy thế hệ? Giả sử
ngưỡng nhiệt phát triển của nó là 100C, còn tổng nhiệt cần cho một chu kì phát triển là 637,50C/ngày và nhiệt độ trung bình ngày trong các tháng được ghi ở bảng dưới đây
(Trung bình 30 ngày/tháng)
Bài 11: Tổng nhiệt hữu hiệu cho các giai đoạn sống của sâu khoang như sau: Trứng 56 độ/ngày;
sâu 311 độ/ngày; nhộng 188 độ/ngày; bướm 28,3 độ/ngày Biết nhiệt độ trung bình ở nơi sâu khoang sống là 23,60C Ngưỡng nhiệt phát triển của sâu khoang là 100C
a Xác định thời gian phát triển ở từng giai đoạn
b Xác định số thế hệ trung bình của sâu khoang trong một năm
Bài 12: Trên một cánh đồng cỏ, kẻ tiêu diệt cỏ là côn trùng, chim ăn hạt, chuột ăn hạt và lá cỏ
Nai ăn cỏ làm mồi cho gia đình nhà báo với số lượng là 5 con Mỗi ngày trung bình một con báo cần 3500kcal năng lượng lấy từ con mồi Vậy gia đình nhà báo cần một vùng săn mồi rộng bao nhiêu ha để sinh sống bình thường? Biết rằng cứ 3kg cỏ tươi tương ứng với một năng lượng là 1kcal và sản lượng cỏ ăn được trên đồng chỉ đạt 25 tấn/ha/năm; hệ số chuyển đổi năng lượng qua mỗi bậc dinh dưỡng là 10%; côn trùng và chuột hủy hoại 25% sản lượng trên đồng cỏ
C ĐÁP ÁN CHI TIẾT
Bài 1:
a Ở động vật biến nhiệt, tổng nhiệt hữu hiệu cho một chu kì phát triển được tính theo công thức: Q=(T−C D )
Trong đó: Q là tổng nhiệt hữu hiệu,
T là nhiệt độ môi trường,
C là ngưỡng nhiệt phát triển,
D là số ngày của một chu kì phát triển (một vòng đời)
- Áp dụng công thức trên ta có: ( ) 170
10
= −C → =C − = − = C
Vậy ngưỡng nhiệt phát triển của loài ruồi là 80C
b Thời gian sống ở đồng bằng sông Cửu Long: ( ) 170 170
27 8 19
D
− ngày = ngày 9
Bài 2:
Trang 4- Mật độ cỏ sau 1 năm 500.20 1000
10
= = cây/m2
- Mật độ cỏ sau 2 năm 500.20.20 20000
10
- Mật độ cỏ sau 10 năm
10
10
500.(20)
50.(20) 10
Bài 3:
a Sau khi được thả thì các cá thể được đánh dấu phân bố ngẫu nhiên và xen lẫn các cá thể không đánh dấu nên trong các cá thể được bắt lại lần 2, số cá thể được đánh dấu phản ánh đúng tỉ
lệ cá thể được đánh dấu có trong quần thể
- Nếu gọi a là số cá thể có trong quần thể, b là số cá thể được bắt lên và đánh dấu, c là số cá thể được bắt lại lần 2, d là số cá thể có dấu ở lần bắt thứ 2 Thì ta có tỉ lệ thức a c a c.b
b = → =d d
- Số cá thể tại các thời điểm nghiên cứu:
Thời điểm
lấy mẫu
Số cá thể có trong quần thể
(a)
Số cá thể được đánh dấu (b)
Số cá thể được bắt lại (c)
Số cá thể có dấu (d)
4
10
15
5
5
6
b Ta thấy ở giai đoạn đầu, số lượng cá thể ổn định ở mức 3000 cá thể nhưng sau đó cá thể giảm xuống 800 và giảm dần ở những năm tiếp theo Quần thể có xu hướng biến động giảm số lượng cá thể và tiến tới suy thoái quần thể và sẽ diệt vong
Bài 4:
a Tổng sản phẩm của cá mè trắng
Trang 5- Tổng năng lượng của cá mương và cá dầu là 1152000 2880000
0, 4 = Kcal
- Tổng năng lượng của giáp xác 2880000 4800000
0, 6
- Tảo silic chỉ cung cấp cho giáp xác 40% và cho cá mè trắng 20% nguồn năng lượng của mình chứng tỏ tổng năng lượng của cá mè trắng chỉ bằng 50% tổng năng lượng của giáp xác
→ Tổng năng lượng của cá mè trắng 4800000 2400000
2
b Hiệu suất đồng hóa năng lượng của tảo
- Tổng năng lượng của tảo silic =2400000 : 0, 2 12000000= Kcal
- Hiệu suất đồng hóa của tảo silic 120000009 10 3 0,1%
12.10
−
Bài 5:
a – Số năng lượng tích tụ trong tảo là =3.10 x0,3%6 =9000(Kcal)
- Số lượng năng lượng tích lũy trong giáp xác là 9000x40%=3600(Kcal)
- Số lượng năng lượng tích lũy trong cá là 3600x0,15%=5, 4(Kcal)
b Hiệu suất chuyển hóa năng lượng của cá so với tảo silic là tổng năng lượng bức xạ
5, 4 : 3.10 x100% 1,8.10 %= −
Hiệu suất chuyển hóa năng lượng của cá so với tảo: 5, 4 : 9000x100%=0, 06%
Bài 6:
a Theo công thức tính: S =(T−C)D nên C= −T S D/
Thay số vào ta được:
Trứng Sâu Nhộng Bướm
D (ngày) 7,8 37,8 9,4 2 - 3
S (0ngày) 79,2 495,7 98,6 32,3 S/D 10,1538 13,1138 10,4894 10,9333
Từ đó suy ra: Ctrứng ( )0
24, 6 10,1538 14, 4462 C
13,113
24, 6 8 11, 48 26 C
24, 6 10, 4893 14,1107 C
10,153
24, 6 8 13, 66 76 C
Trang 6b Biết thời gian phát triển của sâu non là 37,8 ngày Sâu có 5 ngày tuổi nên thời gian phát triển 1 tuổi là 37,8 : 5=7,56ngày
Theo bài ra, ngày 20/3/2007 phát hiện sâu non ở cuối tuổi thứ 2 Vậy thời gian xuất hiện sâu non 1 tuổi là trước đó 2 7,56 15,12 = (ngày), tức là vào khoảng ngày 5/3/2007
c Biết sâu có 5 ngày tuổi mà thời gian phát hiện sâu non ở cuối tuổi thứ hai
Để phát triển hết giai đoạn, sâu non còn 3 ngày tuồi, tương ứng với thời gian là:
3 7,56 =22, 68(ngày)
Thời gian phát triển nhộng là 9,4 ngày
Vì vậy để bắt đầu giai đoạn bướm cần: 22, 68 9, 4+ =32, 08 (ngày)
Phát hiện sâu non ở cuối tuổi 2 vào ngày 20/3/2007 nên bướm xuất hiện vào khoảng ngày 21 – 22/4/2007
Bài 7:
a Theo công thức: S= S1 a (1)
1
S = (2) T D
Từ công thức (1) suy ra a=S S: 1 =24750 : 8250= (năm) 3
Từ công thức (2) suy ra D=S T1: =8250 : 25=330(ngày) = (tháng) 11
Vậy cá mè nuôi ở miền Bắc có thời gian sinh trưởng là 11 tháng và tuổi thành thục là 3 tuổi
b Thay các giá trị vào công thức (2) ta có: S =1 27, 2 12 30 =9792(độ/ngày)
Thay các giá trị vào công thức (1) ta có: S =9792 2 19584 = (độ/ngày)
Bài 8:
a 90 20( −k)=72 23( −k)
Ta có nhiệt độ ngưỡng phát triển k= 8 C
Tổng nhiệt cần cho sự phát triển của sâu: T =90 20 8( − )=1080
b Số ngày cần cho sự phát triển của sâu ở điều kiện nhiệt độ trung bình 18 C là:
1080
108
18 8
C
=
− (ngày)
Bài 9:
- Gọi x là số cá thể ốc bươu vàng ở thời điểm bắt lần thứ nhất ( *)
xN
- Tốc độ sinh trưởng quần thể là 0, 2 0,1 0,1− =
Sau 1 năm: Số lượng cá thể của quần thể là 1,1x
Số lượng cá thể đã đánh dấu là 250 250 0,1 225− =
Trang 7Ta có tỉ lệ thức: 225 50 x 225.300 1227
1,1x =300→ = 1,1.50 = (cá thể)
Vậy số lượng cá thể của quần thể lúc đánh bắt lần thứ nhất là 1227 cá thể
Bài 10:
- Tổng nhiệt trong tháng xuân hè là:
30 17 10 − + 20 10− + 23, 5 10− + 27 10− + 28, 7 10− + 28,8 10− =2550 C
- Số thế hệ sâu xuất hiện trong 6 tháng là:
2550 : 637,5= (thế hệ) 4
Bài 11:
a Áp dụng công thức: ( ) S
S T C D D
T C
−
- Giai đoạn trứng:D 56 4
23, 6 10
− ngày
- Giai đoạn sâu: D 311 22
23, 6 10
− ngày
- Giai đoạn nhộng: D 188 14
23, 6 10
− ngày
- Giai đoạn bướm: D 28,3 2
23, 6 10
− ngày
b Số thế hệ sâu khoang cổ trong một năm:
- Tổng nhiệt hữu hiệu của một thế hệ: 56 311 188 23, 6+ + + 578(độ/ngày)
- Tổng nhiệt hữu hiệu trung bình trong một năm đối với sự phát triển của các thế hệ sâu khoang cổ là:
(23, 6 10− )365ngày =4964(độ/ngày)
- Số thế hệ/năm của sâu khoang cổ là: 4964 8
578 thế hệ
Bài 12:
Nhu cầu năng lượng của gia đình nhà báo trong ngày: 3500kcal x 5 = 17500kcal
Với sự chuyển đổi năng lượng là 10% thì năng lượng từ cỏ cần cho đàn nai đủ để nuôi sống gia đình nhà báo: 17500 10 10 1750000 = kcal/ngày
Nếu quy số năng lượng trên thành sản lượng cỏ thì lượng cỏ tương ứng:
17500 3kg =5250000kg hay 5250 tấn/ngày
Năng lượng cỏ thực tế để nuôi đàn nai: 25 tấn x 75% = 18,75 tấn/ha
Trang 8Diện tích trồng cỏ hay vùng săn mồi của gia đình nhà báo: (365 ngày x 5250):18,75 = 102200
ha