Giáo án Văn 10 bài Luyện tập viết đoạn văn nghị luận

VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Tiết 100 LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Ôn tập và củng cố cách viết đoạn văn nói chung, đoạn văn nghị luận nói riêng Yêu cầu[.]

Tiết 100

LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Ôn tập và củng cố cách viết đoạn văn nói chung, đoạn văn nghị luận nói riêng

- Yêu cầu đối với đoạn văn nghị luận

2 Kĩ năng

- Viết được các đoạn văn nghị luận phù hợp với vị trí và chức năng của chúng trong bài văn NL

3 Tư duy, thái độ, phẩm chất

- Nghiêm túc, chủ động khi viết đoạn văn

- Có ý thức viết đoạn văn đúng và hay

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ và tự học, năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và

sáng tạo; năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy; năng lực sử dụng ngôn ngữ

II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HS

- GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng

- HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức lớp

Lớp

Ngày dạy

Sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

Trình bày những yêu cầu sử dụng tiếng Việt đúng và hay Lấy ví dụ minh họa

3 Bài mới

● Hoạt động 1 Khởi động

Kiểu bài làm văn nghị luận là một trong những kiểu bài quan trọng trong chương trình Ngữ văn 10 Các em đã được tìm hiểu về cách lập dàn ý và lập luận trong văn nghị luận Để thực hiện hóa những hiểu biết đó trong một bài văn cụ thể, các

em cần phải viết được các đoạn văn nghị luận rõ ý, chính xác Bài học hôm nay giúp chúng ta thực hành viết đoạn văn nghị luận

● Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới

Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản

GV HD HS LẬP DÀN Ý:

Đề 1: Bàn về vai trò và tác

dụng to lớn của sách trong

đời sống tinh thần của con

người, nhà văn M Go-rơ-ki

có viết: “Sách mở rộng trước

mắt tôi những chân trời

mới.”

Hãy giải thích và bình luận ý

kiến trên

I ĐỀ 1: Dàn ý:

1 Mở bài:

- Nêu vai trò của sách từ xưa đến nay trong đời sống tinh thần của con người

- Trích dẫn câu nói của M Go-ro-ki

2 Thân bài:

a Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người:

- Sách là sản phẩm của văn minh nhân loại

- Sách là kết quả của lao động trí tuệ

- Sách có sức mạnh vượt ko gian và thời gian

b Sách mở rộng những chân trời mới:

- Sách cung cấp những hiểu biết về thế giới xung quanh, về vũ trụ bao la, về các đất nước xa xôi trên thế giới

- Sách giúp hiểu biết về cuộc sống con người qua các thời kì khác nhau, hiểu biết đời sống văn hóa, tâm tư, tình cảm, khát vọng của con người những nơi xa xôi

- Sách giúp con người tự khám phá dân tộc mình, bản thân mình và chắp cánh những ước

GV HD HS VIẾT ĐOẠN

VĂN

Chia lớp 4 nhóm, triển khai 4

đoạn văn (4 ý)

Gv nhận xét, chốt lại các ý

cơ bản cần triển khai, nêu 1

vài dẫn chứng:

+ Sách KHTN:Những cuốn

sách của Bru-nô, Ga-li-lê về

trái đất và thái dương hệ đã

mở ra thời kì mới trên con

đường chinh phục tự nhiên;

Sách về thuyết tiến hóa của

Đác-uyn, gen di truyền của

Men- đen giúp chúng ta hiểu

rõ về các giống loài sinh vật

và chính con người;

+ Sách KHXH: Sách triết học

mơ, nuôi dưỡng khát vọng

c Cần có thái độ đúng với sách và việc đọc sách:

- Đọc sách mang lại lợi ích nên phải biết chọn sách mà đọc, biết học hỏi và làm theo những điều tốt đẹp trong sách

- Sách rất quan trọng nhưng chỉ học trong sách

vở thì vẫn chưa đủ mà phải biết học trong cả thực tế

3 Kết bài:

- Khẳng định tác dụng to lớn của sách và việc đọc sách

- Nêu phương hướng hành động của cá nhân

II LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN:

1 Đoạn 1:

- Chủ đề: Sách cung cấp những hiểu biết về thế giới xung quanh, về vũ trụ bao la, về các đất nước xa xôi trên thế giới

- Các ý cơ bản:

+ Mỗi con người thường sống trong 1 phạm vi

ko gian nhất định, thời gian đời người hữu hạn nhưng khát vọng hiểu biết của con người lại là

vô tận Từ nhỏ, con người đã được học chữ để tiếp cận với công cụ hiểu biết hữu hiệu: sách + Những cuốn sách KHTN giúp con người khám phá vũ trụ vô tận với những quy luật của nó, bản chất những sự vật, hiện tượng tự nhiên xung quanh ta

+ Những cuốn sách KHXH giúp con người hiểu biết về đời sống cộng đồng trên các đất nước khác nhau với những đặc điểm kinh tế, chính trị,

giúp con người làm những

cuộc cách mạng tiến bộ;

Sách văn học của Ban-dắc

giúp chúng ta hiểu rõ về thế

giới tư bản với sức mạnh

lạnh lùng của đồng tiền; Đọc

thơ Ta-gor, Lí Bạch, Đỗ

Phủ, chúng ta hiểu đời

sống và tâm hồn của cả dân

tộc ấn Độ, Trung Hoa, ;

Đọc Nguyễn Trãi, Nguyễn

Du, Hồ Xuân Hương, Cao Bá

Quát, chúng ta hiểu ông

cha ta xưa từng đau khổ và

mơ ước những gì;

Tìm dẫn chứng minh họa cho

lí lẽ này

Tìm dẫn chứng minh họa cho

lí lẽ này

Thế nào là sách tốt, sách xấu?

Gv nhận xét, bổ sung:

+ Sách tốt là sách phản ánh

đúng quy luật của tự nhiên và

đời sống xã hội; giúp con

người hiểu rõ bản thân mình

để có ý thức đúng về quyền

lợi và nghĩa vụ của mình

trong đời sống; giúp các dân

tộc hiểu biết, gần gũi nhau

hơn, ca ngợi sự công bằng và

lịch sử, văn hóa

2 Đoạn 2:

- Chủ đề: Sách giúp hiểu biết về cuộc sống con người qua các thời kì khác nhau, hiểu biết đời sống văn hóa, tâm tư, tình cảm, khát vọng của con người những nơi xa xôi

- Các lí lẽ và dẫn chứng minh họa:

+ Sách giúp hiểu biết về cuộc sống con người qua các thời kì khác nhau

Dẫn chứng: Các cuốn sách lịch sử ⭢ tái hiện chân thực lịch sử loài người qua các thời kì; các cuốn sách văn học⭢ tái hiện hiện thực khách quan thông qua thế giới hình tượng;

+ Sách giúp chúng ta hiểu biết đời sống văn hóa, tâm tư, tình cảm, khát vọng của con người những nơi xa xôi

Dẫn chứng: Những cuốn sách văn học: Những

bộ sử thi cổ ⭢ bức chân dung tinh thần của các cộng đồng người : Ra-ma-ya-na (Ấn Độ),

Ô-đi-xê (Hi Lạp), ; tác phẩm của Lỗ Tấn, M Gor-ki,

V Huy-gô,

3 Đoạn 3:

- Chủ đề: Sách giúp con người tự khám phá dân tộc mình, bản thân mình và chắp cánh những ước mơ, nuôi dưỡng khát vọng

- Các lí lẽ và dẫn chứng minh họa:

+ Sách giúp con người tự khám phá dân tộc mình: qua các sách lịch sử và văn học ⭢ quá trình hình thành và phát triển dân tộc, quá trình dựng nước và giữ nước, những anh hùng tên tuổi

và những người hi sinh thầm lặng, vô danh, đặc

tình hữu nghị; tiếp thêm ý

chí, nghị lực; giúp tâm hồn

con người trở nên trong

sáng, độ lượng, phong phú

hơn, hướng con người đến

các giá trị chân- thiện- mĩ.

+ Sách xấu là sách xuyên tạc

đời sống, đem đến các kiến

thức sai lầm; kì thị, chia rẽ

tình đoàn kết giữa các dân

tộc; kích động bạo lực, chiến

tranh và những thị hiếu thấp

hèn của con người.

Làm thế nào để ko bị biến

thành “cái tủ mọt đựng sách”

khi đọc sách

Từ việc viết các đoạn văn

trên, em thấy cần có những

lưu ý gì khi viết đoạn văn

nghị luận ?

GV: chốt ý

biệt là lịch sử tâm hồn dân tộc

+ Sách giúp con người tự khám phá bản thân mình và chắp cánh những ước mơ, nuôi dưỡng khát vọng: soi vào kho tàng tri thức nhân loại ⭢ hiểu biết của mỗi người vô cùng nhỏ bé; thấy được mặt tốt- xấu của bản thân; tủ sách “hạt giống tâm hồn” ⭢ nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng

4 Đoạn 4:

- Chủ đề: Cần xác định thái độ đúng với sách và việc đọc sách

- Các lí lẽ và dẫn chứng minh họa:

+ Sách có nhiều loại ⭢ cần chọn sách tốt để đọc + Học hỏi những điều hay của sách ⭢ áp dụng và kiểm nghiệm lại bằng thực tiễn

+ Kết hợp học ở sách và thực tế cuộc sống “Lí thuyết thì màu xám chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”

Chú ý:

Khi viết đoạn văn nghị luận, cần:

- Có sự liên kết với các đoạn văn trước nó

- Cần có 1 chủ đề chung

- Các lí lẽ và dẫn chứng mạch lạc, hợp lí

● Hoạt động 3 Luyện tập

- Gv hướng dẫn HS làm hết các bài tập trong SGK sau đó cho HS làm thêm 1

số bài tập trong SBT để HS hiểu kĩ hơn lí thuyết

Bài 2: GV gợi ý HS như sau:

- Người dũng cảm là người có nghị lực, sức mạnh lòng quả cảm để vượt qua gian nguy, chế ngự thiên nhiên và chiến thắng kẻ thù

- Người có lòng dũng cảm cao hơn còn biết chiến thắng bản thân mình ( Thắng người dễ hơn thắng mình)

1 Bài 1: GV hướng dẫn HS làm bài như sau:

- Bổ sung các ý còn thiếu:

+ Mối quan hệ khăng khít của tài và đức

+ Bài học: cần học tập, rèn luyện, phấn đấu để có cả tài và đức

- Lập dàn ý:

* MB: - Giới thiệu lời dạy của Hồ Chủ Tịch

- Định hướng tư tưởng của bài viết

* TB:

- Giải thích câu nói của Bác:

+ Giải thích khái niệm: tài- tài năng, trình độ học vấn cao; đức- đạo đức, cái tâm của con người

+ Có tài mà ko có đức là người vô dụng

+ Có đức mà ko có tài thì làm việc gì cũng khó

 Đặt ra yêu cầu, mối quan hệ song song giữa tài và đức

- Bài học vận dụng: lời dạy của Bác có ý nghĩa sâu sắc đối với việc rèn luyện, tu dưỡng của từng cá nhân- cần coi trọng cả việc rèn đức và luyện tài

- Liên hệ với thực tế mọi người xung quanh và bản thân

* KB: Khẳng định ý nghĩa bài học đúng đắn trong lời Bác dạy

2 Bài 2: GV hướng dẫn HS làm bài như sau:

* MB:- Giới thiệu câu tục ngữ.

- Quan niệm về vấn đề nó đặt ra: khẳng định tính hai mặt

* TB:

- Giải thích câu tục ngữ: cái khó- những khó khăn trong thực tế cuộc sống; bó- bó buộc, cản trở; khôn- khả năng suy nghĩ, sáng tạo  Những khó khăn trong cuộc sống có thể hạn chế việc phát huy tài năng, sức sáng tạo của con người,

- Bàn luận:

+ Mặt đúng: sự phát triển chủ quan bao giờ cũng chịu tác động của hoàn cảnh khách quan

+ Mặt chưa đúng: chưa đánh giá đúng mức vai trò của sự nỗ lực chủ quan của con người (Cái khó ló cái khôn, Gian nan rèn luyện mới thành công)

- Bài học:

+ Khi thực hiện 1 kế hoạch, công việc cần tính đến hoàn cảnh khách quan nhưng

ko quá lệ thuộc vào nó

+ Trong hoàn cảnh nào cũng cần đặt sự nỗ lực chủ quan, ý chí, nghị lực lên trên Những khó khăn trong cuộc sống là môi trường rèn luyện bản lĩnh

* KB: Khẳng định quan điểm của bản thân về vấn đề mà câu tục ngữ đặt ra

- Cho HS về nhà viết bài thu hoạch với yêu cầu trên, Gv chấm lấy điểm

4 Củng cố

- Chú trọng câu chốt, viết chủ yếu theo các kiểu: Diễn dịch, quy nạp, phân tích, tổng hợp, so sánh

5 Dặn dò

- Học bài và hoàn thiện các bài tập vào vở Về nhà cần tự luyện tập, xác định

vị trí và tính chất của đoạn để xác định cách viết

- Chuẩn bị bài : Bài tập làm văn số 7