VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Tiết 55 CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Hoàn thiện các kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở THCS yêu cầu, phương pháp[.]
Trang 1Tiết 55
CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Hoàn thiện các kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở THCS yêu cầu, phương pháp thuyết minh
- Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
2 Kĩ năng
- Lựa chọn hình thức kết cấu và xây dựng được kết cấu cho văn bản phù hợp với đối tượng thuyết minh
3 Thái độ
- Nghiêm túc trong học tập
4 Các năng lực hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự
quản, năng lực giao tiếp…
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Giáo viên: SGK, Tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức – kĩ năng, Thiết
kế bài dạy
2 HS: SGK, vở ghi, vở soạn - trả lời các câu hỏi ở SGK
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
Lớp
Ngày dạy
Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra vở soạn của HS và kiểm tra trong quá trình học bài trên lớp
3 Bài mới
● Hoạt động khởi động
Trang 2Hãy nhắc lại một số kiến thức về văn bản thuyết minh mà em đã học ở cấp II?
GV dẫn dắt:
Mỗi văn bản thuyết minh đều phải viết theo một bố cục nhất định Nhưng cơ sở của những bố cục ấy là gì? Có phải chỉ có một loại bố cục duy nhất hay có thể có những bố cục khác nhau? Nguồn gốc của sự khác nhau đó chính là nội dung vấn đề chúng ta sẽ tìm hiểu trong tiết học này
2 Hoạt động hình thành kiến thức
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
2.1: Khái niệm
- Nhắc lại khái niệm và các loại văn
bản thuyết minh
HS hồi tưởng lại kiến thức cũ
Gv bổ sung
-Hiểu thế nào là kết cấu văn bản?
HS trả lời
I-Khái niệm:
-Văn bản thuyết minh nhằm giới thiệu, trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo, tính chất, quan hệ, giá trị,… của một sự vật, hiện tượng, một vấn đề thuộc tự nhiên, xã hội , con người
-Có nhiều loại văn bản thuyết minh:
+Loại chủ yếu trình bày, giới thiệu (thuyết minh một tác phẩm , một di tích lịch sử , một sản vật, một ngành nghề, một phương pháp,…)
+Loại thiên về miêu tả một sự vật, hiện tượng với những hình ảnh sinh động, giàu tính hình tượng
-Kết cấu văn bản là sự tổ chức, sắp xếp các thành tố của một văn bản thành một đơn vị thống nhất, hoàn chỉnh, có ý nghĩa
II-Kết cấu văn bản thuyết minh:
1 Tìm hiểu văn bản:
a) Văn bản 1:
Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân
Trang 3Gv hoàn thiện
2.2 Kết cấu văn bản thuyết minh:
-HS đọc 2 văn bản SGK và thực
hiện các yêu cầu theo nhóm:
a-Xác định đối tượng và mục đích
thuyết minh của từng văn bản
b-Tìm các ý chính tạo thành nội
dung thuyết minh của từng văn
bản
c-Phân tích cách sắp xếp các ý trong
từng văn bản Giải thích cơ sở của
cách sắp xếp ấy
d-Nêu các hình thức kết cấu của văn
bản thuyết minh
Đại diện trình bày
Các nhóm góp ý
Gv hoàn thiện
- văn bản thuyết minh về Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân nhằm mục đích giới thiệu với người đọc về thời gian, địa điểm và diễn biến của lễ hội thổi cơm thi cũng như ý nghĩa của lễ hội này đối với đời sống tinh thần của người lao động vùng đồng bằng Bắc Bộ
- Các ý chính:
+ Giới thiệu sơ qua địa điểm làng Đồng Vân
+ Thời gian tổ chức lễ hội
+ Diễn biến của lễ hội
* Luật lệ và hình thức thi
* Nội dung thi: Nấu cơm Chấm thi
* đánh giá kết quả
+ Ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người dân lao động
- Các ý của văn bản được sắp xếp theo: + Trình tự logic: Giới thiệu thời gian, địa điểm, diễn biến, ý nghĩa của lễ hội đối với đời sống tinh thần của người dân
+ Trình tự thời gian: Thủ tục bắt đầu cuộc thi, diễn biến cuộc thi, chấm thi
b) Văn bản 2:
- Văn bản thuyết minh về một loại cây nổi tiếng ở Hà Tĩnh - bưởi Phúc Trạch
- Gồm những ý chính:
+ Hình dáng bên ngoài của bưởi Phúc
Trang 4- Trong văn bản thuyết minh thường
tổ chức theo những kết cấu nào?
-Tìm dẫn chứng minh họa các hình
thức kết cấu của văn bản thuyết
minh
HS trả lời
Gv hoàn thiện
Trạch
+ Hương vị đặc sắc của bưởi Phúc Trạch + Sự hấp dẫn và bổ dưỡng của bưởi Phúc Trạch
+ Danh tiếng của bưởi Phúc Trạch
- Các ý được sắp xếp theo:
+ Trình tự không gian: Từ ngoài vào trong + Trình tự logic:
- Các phương diện khác nhau của bưởi (hình dáng, màu sắc, hương vị, sự bổ dưỡng)
- Quan hệ nhân quả:
2 Các hình thức kết cấu cơ bản của văn bản thuyết minh:
+ Trình tự logic + Trình tự không gian
+ Trình tự thời gian
+ Kết cấu hỗn hợp
● Hoạt động luyện tập.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
GV hướng dẫn HS làm bài tập 1
SGK Bài 1 – Cách thuyết minh bài thơ “Tỏ lòng” của Phạm Ngũ Lão.
Trang 5HS thảo luận theo bàn - Giới thiệu chung về bài thơ: tác giả, thể
loại, nội dung chính…
- Thuyết minh về giá trị nội dung của bài thơ:
+ Hào khí, sức mạnh của quân đội thời Trần (Hai câu đầu)
+ Chí làm trai theo tinh thần Nho giáo (hai câu cuối)
- Thuyết minh về giá trị nghệ thuật của bài thơ:
+ Sự cô đọng, đạt tới độ súc tích cao + Tính kỳ vĩ về thời gian, không gian
-> Kết cấu theo trình tự logic
● Hoạt động vận dụng, mở rộng( thực hiện ở nhà)
- Thuyết minh về một di tích, danh lam thắng cảnh hoặc một tác giả văn học?
4 Củng cố
- - Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
5 Dặn dò
- Học bài cũ Hoàn thiện bài tập
- Viết bài văn thuyết minh về di tích lịch sử ở địa phương em
- Chuẩn bị bài : Lập dàn ý bài văn thuyết minh