VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Tiết 26 CA DAO THAN THÂN, YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA A MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Cảm nhận được nỗi niềm và tâm hồn của người bình dân xưa qua những câu hát than[.]
Trang 1Tiết 26
CA DAO THAN THÂN, YÊU THƯƠNG, TÌNH NGHĨA
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Cảm nhận được nỗi niềm và tâm hồn của người bình dân xưa qua những câu hát than thân và yêu thương tình nghĩa của người bình dân trong xã hội phong kiến xưa
- Nhận thức rõ thêm nghệ thuật đậm màu sắc dân gian trong ca dao
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu ca dao theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ
- Đồng cảm với tâm hồn người lao động và yêu quý sáng tác của họ
4 Năng lực hướng tới:
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản
- Năng lực đọc- hiểu thơ dân gian theo đặc trưng thể loại
- Năng lực trình bày suy nghĩ , cảm nhận cá nhân về nghĩa văn bản
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về nội dung và nghệ thuật của văn bản
B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Giáo viên: Sách giáo khoa, sách GV, tài liệu chuẩn kiến thức, thiết kế bài
dạy, các bài ca dao tham khảo
2 Học sinh: Bài soạn, cảm thụ bài theo nhóm đã phân công các tư liệu tham
khảo theo yêu cầu của giáo viên
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức lớp
Lớp
Ngày dạy
Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
- Phân tích nghệ thuật gây cười qua hai truyện “Tam đại con gà” và “Nhưng nó phải bằng hai mày”
3 Bài mới
● Hoạt động 1: Khởi động:
Trang 2Ca dao- dân ca là những bài ca phản ánh thế giới tâm hồn vô cùng phong phú của nhân dân lao dộng Để thấy rõ hơn về điều đó, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua tiết học hôm nay
Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt
* Hướng dẫn HS tìm hiểu chung
- Giáo viên cho học sinh đọc phần tiểu
dẫn trong SGK, trả lời các yêu cầu sau
- Nêu khái niệm ca dao?
- Đặc trưng về nội dung và nghệ thuật của
ca dao?
Hs trả lời
Gv hoàn thiện
* Hướng dẫn HS đọc hiểu văn bản
- Giáo Viên đọc và hướng dẫn học sinh
đọc diễn cảm các bài ca dao trong
I Tìm hiểu chung
1 Khái niệm ca dao
Ca dao là những câu thơ , bài thơ dân gian ngắn thường chỉ có phần lời để đọc
và được lưu truyền bằng miệng
2 Đặc trưng của ca dao
a Nội dung
- Ca dao thường diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng ,tình cảm của người bình dân
- - Ca dao là những tiếng hát than thân, những lời ca trữ tình yêu thương tình nghĩa cất lên từ những cay đắng xót
xa nhưng đằm thắm ân tình của người bình dân
- Ca dao hài hước thể hiện lạc quan của người lao động
b Nghệ thuật ca dao
- Thường dùng thể loại lục bát hoặc lục bát biến thể , STLB
- Thường ngắn gọn, dùng nhiều hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hình thức lặp lại
II / Đọc - Hiểu văn bản
1 Đọc
Trang 3SGK
- Mở đầu bài ca dao số 1 có gì đặc biệt?
- Hai từ “thân em “ trong bài ca dao gợi
cho em điều gì ?
- Để nói lên thân phận của người phụ
nữ, tác giả dân gian đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì? Ý nghĩa?
Hs thảo luận nhanh trả lời
Gv hoàn thiện
- Từ bài ca dao em liên tưởng đến bài thơ
nào trong văn học trung đại?
+ Bánh trôi nước ( Hồ Xuân Hương)
2 Tìm hiểu bài
a Bài 1: Tiếng hát than thân
- Mô thức mở đầu “Thân em” : gợi dáng vẻ, số phận, địa vị nhỏ bé, yếu
ớt
→ Lời than thân của người phụ
nữ trong xã hội phong kiến
- NT: so sánh ẩn dụ:
+ “Tấm lụa đào: đẹp , mềm mại, người
con gái ý thức được vẻ đẹp , tuổi xuân của mình
+ Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai ?
tấm lụa đào trở thành vật mua bán giữa chốn “trăm người bán vạn người mua
“ Nỗi lo thân phận của người con gái
=> Qua bài ca dao vang lên nỗi đau , sự ngậm ngùi chua xót của người con gái trong xã hội cũ Đồng thời hiện lên nét đẹp riêng mang “ Giá trị nhân văn “ sâu sắc
● Hoạt động 3: Luyện tập
GV tổ chức trò chơi “Tiếp sức”
- GV chia lớp ra làm 3 nhóm và nêu vấn đề: Hãy chép lại những bài ca dao bắt đầu bằng Thân em hoặc Thân em như
- Luật chơi: Mỗi nhóm cử 1 thành viên lên bảng, ngay sau khi thành viên thứ nhất viết hết những câu mình nhớ thì thành viên thứ 2 tiếp tục Đội thắng sẽ là đội có số bài CD nhiều nhất và đúng nhất (Có thể sử dụng giấy A0 tại chỗ bằng
kĩ thuật khăn trải bàn)
- Mỗi nhóm cử 1 thành viên lên bảng, ngay sau khi thành viên thứ nhất viết hết những câu mình nhớ thì thành viên thứ 2 tiếp tục Đội thắng sẽ là đội có số bài
Trang 4CD nhiều nhất và đúng nhất (Có thể sử dụng giấy A0 tại chỗ bằng kĩ thuật khăn trải bàn)
● Hoạt động 4: Vận dụng
- Hãy sáng tạo ca dao theo cách của em, bắt đầu bằng “Thân em” hoặc “Thân em như”
VD: Thân em như hạt mưa rào ; Thân em như giếng giữa đàng ; Thân em như miếng cau khô ; Thân em như cái chổi đầu hè ;
- HS sáng tạo theo cách của mình, trình bày trước lớp Hình thức đúng thể thơ lục bát Nội dung hợp lí, thuyết phục, phù hợp chuẩn mực đạo đức
4 Củng cố
- Đặc trưng của ca dao
- Nội dung, nghệ thuật của ca dao than thân
5 Dặn dò
- Học thuộc lòng các bài ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa
- Chuẩn bị tiết tiếp theo của bài này
