Giáo án Văn 10 bài Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Tiết 24 TỰ ĐỌC CÓ HD MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ A MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Củng cố vững chắc hơn những kiến thức và kỹ năng đã được học về miêu tả[.]

Tiết 24

TỰ ĐỌC CÓ HD: MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ

A MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Củng cố vững chắc hơn những kiến thức và kỹ năng đã được học về miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

- Thấy rõ được vai trò của việc quan sát, liên tưởng và tưởng tượng trong văn tự sự

2 Kĩ năng

- Biết cách sử dụng thành công miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

3 Thái độ, phẩm chất

- Có ý thức rèn luyện để nâng cao năng lực miêu tả và biểu cảm nói chung, quan sát, liên tưởng và tưởng tượng nói riêng khi viết bài văn tự sự

- Nỗ lực học tập

4 Định hướng phát triển năng lực

- Năng lực tự chủ và tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực thẩm mỹ

- Năng lực tư duy

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

B CHUẨN BỊ

- Giáo viên: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng

- Học sinh: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo

C TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

Lớp

Ngày dạy

Sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh, kiểm tra kết hợp trong giờ dạy

3 Bài mới

Tố Hữu viết:

“Tôi lại về quê mẹ nuôi xưa Một buổi trưa nắng dài bãi cát Gió lộng xôn xao sóng biển đu đưa Mát rượi lòng ta ngân nga tiếng hát”

Trong thơ trữ tình cũng sử dụng yếu tố tự sự và miêu tả Vậy, trong văn tự sự có yếu tố miêu tả, biểu cảm không? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta vào tiết học hôm nay

● Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

- GV: Dựa vào kiến thức đã học, em hãy

cho biết thế nào là miêu tả?

- HS: dùng chi tiết hình ảnh, giúp người

đọc, người nghe hình dung ra được đặc

điểm nổi bật của sự vật, sự việc, con

người, phong cảnh làm cho đối tượng như

hiện ra trước mắt

- GV: thế nào là biểu cảm?

- HS: trực tiếp hoặc gián tiếp bày tỏ tư

tưởng tình cảm, cảm xúc, thái độ và sự

đánh giá của người viết đối với một đối

tượng nào đó

- GV: lấy đoạn văn miêu tả ngoại hình của

Chí Phèo:

GV: theo em có gì giống và khác nhau?

HS:

- giống nhau: cách thức tiến hành

- khác nhau: mục đích

I Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

1 Khái niệm

a Miêu tả

b Biểu cảm

c Bài tập

2 Miêu tả và biểu cảm trong văn tự

sự và miêu tả - biểu cảm trong văn miêu tả và biểu cảm.

- Miêu tả:

+ Giống: cách thức tiến hành + Khác: miêu tả trong tự sự thì không

có chi tiết cụ thể mà chỉ là miêu tả

- GV: người ta căn cứ vào đâu để đánh giá

hiệu quả của miêu tả và biểu cảm trong

văn tự sự?

- HS trả lời GV chốt lại

- GV: gọi HS đọc đoạn văn Tìm những

yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn

văn?

- HS: tìm và đưa ra các chi tiết cụ thể

- GV: vai trò của các yếu tố miêu tả và

biểu cảm đó?

- HS:

+ yếu tố miêu tả: mang lại không gian yên

tĩnh, chỉ nghe tiếng cỏ, tiếng suối, tiếng côn

trùng, chỉ có 2 người

+ yếu tố biểu cảm: nổi rõ vẻ bâng khuâng,

xao xuyến của chàng trai trước cô chủ, nhưng

anh ta vẫn giữ được mình

→ tăng thêm vẻ đẹp hồn nhiên của nhân vật

và lòng người

- GV: Chọn điền từ (quan sát, liên tưởng,

khái quát sự vật, sự việc nhằm tạo ra sức hấp dẫn

- Biểu cảm:

+ Giống: cách thức + Khác: trong văn tự sự nó chỉ là cảm xúc xen vào trước những sự việc chi tiết có tác động mạnh mẽ về tư tưởng, tình cảm với người tiếp nhận

3 Căn cứ đánh giá hiệu quả.

- Căn cứ vào sự hấp dẫn qua hình ảnh miêu tả để liên tưởng tới yếu

tố bất ngờ của truyện

- Căn cứ vào sự truyền cảm mạnh

mẽ qua cách trực tiếp hoặc gián tiếp bày tỏ tư tưởng tình cảm của tác giả

II Quan sát, liên tưởng đối với việc miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự.

1 Khái niệm

2 Cách thức để làm tốt việc miêu

tả trong văn tự sự.

- Phải quan sát: nhận ra đối tượng miêu tả

- Phải liên tưởng, tưởng tượng để

có cảm xúc

tưởng tượng) vào ô trống?

- HS:

a Liên tưởng

b Quan sát

c Tưởng tượng

- GV: cho HS đọc lại toàn bộ các khái

niệm

- GV: ta cần phải làm gì để làm tốt việc

miêu tả trong văn tự sự?

- HS trả lời GV chốt lại

- GV: đoạn I.4

● Phải quan sát để nhận ra trong đêm tiếng

suối nghe rõ hơn

● Tưởng tượng: cô bé nom như một chú

mục đồng

● Liên tưởng: cuộc hình thành thầm lặng

- GV: đó là những căn cứ nào?

HS: trả lời GV ghi bảng (chọn lọc)

3 Những căn cứ để nảy sinh yếu tố biểu cảm.

- Quan sát chăm chú, kĩ càng, tinh tế

- Sự vận động liên tưởng, tưởng tượng và hồi ức

Những sự vật, sự việc khách quan đã hoặc đang lay động trái tim người kể

● Hoạt động 3: Luyện tập

- Hướng dẫn học sinh làm các bài

tập luyện tập SGK

- GV đưa đoạn văn miêu tả tiếng

chửi của Chí Phèo và 1 số ngữ liệu

III Luyện tập.

BT 1 ( 76)

b, +, Miêu tả

- đôi bím tóc nhỏ xíu

- Trời đang thu

- Những chiếc lá… thô kệch +, Biểu cảm:

- Nếu như ….mà thôi

- chỉ cần 1 ….run rẩy.

→ Người đọc cảm thấy như đang tận mắt chứng kiến 1 bức tranh tuyệt đẹp về mùa thu vàng/vùng rừng núi phương bắc xa xôi → thấy yêu cuộc sống

BT1a, BT2 (76) – về nhà

● Hoạt động 4: Vận dụng

Hoạt động 4 Hoạt động ứng dụng

GV chia nhóm: Hãy viết đoạn văn về chủ

đề sau (trong đó có sử dụng yếu tố miêu tả

và biểu cảm)

1 Một kỉ niệm buồn của em

2 Một kỉ niệm vui của em

3 Người có ảnh hưởng sâu sắc nhất

đến em

HS xác định:

- Nhân vật chính

- Sự việc chính

- Yếu tố miêu tả và biểu cảm

4 Củng cố

- Vai trò, tác dụng của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự

5 Dặn dò

- Học bài cũ Hoàn thành bài tập

- Soạn bài : “Tam đại con gà” và “Nhưng nó phải bằng hai mày”