VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Tiết 5 HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ (TIẾP) A MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Củng cố kiến thức đã học về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ thông qua việc phân[.]
Trang 1Tiết 5
HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ (TIẾP)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Củng cố kiến thức đã học về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ thông qua việc phân tích các nhân tố giao tiếp trong những hoạt động giao tiếp cụ thể
- Luyện tập phân tích các nhân tố giao tiếp, thực hành tạo lập văn bản ghi lại HĐGT bằng ngôn ngữ
2 Kĩ năng
- Xác định đúng các nhân tố trong hoạt động giao tiếp
- Rèn kĩ năng giao tiếp phù hợp với hoàn cảnh
3 Thái độ
- Có thái độ nghiêm túc và có trách nhiệm với lời nói cả bản thân khi tham gia hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
4 Định hướng phát triển năng lực
- Các năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực thẩm mỹ, năng lực tư duy; năng lực sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
- Giáo viên: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
- Học sinh: SGK, vở ghi, vở soạn, tài liệu tham khảo
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
Lớp
Ngày dạy
Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ? Hoạt động giao tiếp đó có mấy quá trình?
- Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố nào?
3 Bài mới
● Hoạt động 1: Khởi động
Trang 2Khi tìm hiểu về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ ta thấy: để có hiểu quả trong một hoạt động giao tiếp có rất nhiều nhân tố tham gia: nhân vật giao tiếp, hoàn cảnh giao tiếp… vậy để nắm thật cụ thể về nhiệm vụ của các nhân tố ấy ta tiềm hiểu tiết 2 bài Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
● Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
- GV yêu cầu HS đọc bài tập ở SGK
BT1/20: thảo luận nhóm (4 nhóm – 5
phút)
- Nhân vật giao tiếp ở đây là những
người như thế nào? (về lứa tuổi,
giới tính)
- Hoạt động giao tiếp này diễn ra
trong hoàn cảnh nào? Hoàn cảnh đó
thường thích hợp với những cuộc
trò chuyện như thế nào?
- Nhân vật “anh” nói về điều gì?
Nhằm mục đích gì?
- Cách nói ấy có phù hợp với nội
dung và mục đích giao tiếp không?
- Em có nhận xét gì về việc sử dụng
ngôn từ của chàng trai?
BT2
- Nhân vật đã thực hiện những hành
động giao tiếp cụ thể nào? Nhằm
mục đích gì?
- Cả 3 câu trong lời nói của ông già
đều có hình thức câu hỏi, nhưng có
phải các câu đều dùng để hỏi không,
hay để thực hiện mục đích giao tiếp
khác? Nêu mục đích giao tiếp của
mỗi câu?
- Lời nói của nhân vật đã bộc lộ tình
III LUYỆN TẬP.
1 Bài Tập 1/20.
- Nhân vật: chàng trai và cô gái (trẻ, tuổi yêu đương)
- Hoàn cảnh: đêm trăng đẹp, thanh vắng, thích hợp cho việc thổ lộ tình cảm yêu đương
- Nội dung: “tre non đủ lá” để tính chuyện “đan sàn” nhưng ngụ ý: họ
đã đến tuổi trưởng thành nên tính chuyện kết hôn và chàng trai tỏ tình với cô gái
- Cách nói của chàng trai: phù hợp với nội dung và mục đích giao tiếp
- Chàng trai tế nhị, kín đáo dùng hình ảnh ẩn dụ nhưng đậm đà tình cảm
2 Bài Tập 2/20,21.
- Các nhân vật đã thể hiện hành động giao tiếp cụ thể: chào, chào đáp lại, khen, hỏi, trả lời
- Mục đích: thể hiện tình cảm và trao đổi thông tin
- Cả 3 câu đều có hình thức câu hỏi: câu 1 (chào), câu 2 (lời khen), câu 3 (câu hỏi)
Lời nói của hai nhân vật giao tiếp bộc
lộ tình cảm giữa ông và cháu Cháu tỏ
Trang 3cảm, thái độ và quan hệ trong giao
tiếp như thế nào?
BT3
GV gọi HS đọc bài thơ “Bánh trôi
nước” và trả lời các câu hỏi sau: (thảo
luận nhóm: theo bàn – 5 phút)
- Khi làm bài thơ này, Hồ Xuân
Hương đã “giao tiếp” với người đọc
vấn đề gì? Nhằm mục đích gì? Bằng
các phương tiện từ ngữ, hình ảnh
như thế nào?
Người đọc căn cứ vào đâu để lĩnh hội
bài thơ?
GV gọi HS lên bảng làm BT4(21)
thái độ kính mến ông, còn ông thì là tình cảm quý yêu, trìu mến cháu
3 Bài Tập 3/21.
- Nội dung: qua hình tượng “bánh trôi nước” nhằm bộc bạch vẻ đẹp, thân phận chìm nổi của người phụ
nữ trong xã hội cũ
- Mục đích: khẳng định phẩm chất trong sáng của người phụ nữ và của riêng tác giả
- Cách sử dụng từ ngữ giàu hình ảnh (trắng, tròn, bảy nổi ba chìm, lòng son)
Người đọc căn cứ vào cuộc đời của tác giả để lĩnh hội bài thơ
Bài 4.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ … Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THÔNG BÁO
Nhân ngày Môi trường thế giới…
- Thời gian…
- Nội dung công việc…
- Lực lượng tham gia…
- Dụng cụ…
Trang 4Trong thời gian chờ đợi, GV cho HS
dưới lớp tiến hành làm BT5
- GV gọi hs đọc các yêu cầu của
bài→ gọi HS khác nhận xét về cách
đọc→ GV chỉnh sửa→ goi HS lên
bảng trình bày BT5 → GV ktra vở
BT của HS
- GV quay trở lại chữa BT4: yêu cầu
HS nhận xét ( hình thức, nội dung,
bổ sung ) -> GV chốt lại, cho điểm
GV gọi HS nhận xét BT5-> bổ sung
- Kế hoạch cụ thể
Đoàn trường kêu gọi toàn thể đoàn viên… nhiệt liệt hưởng ứng…
Ngày… tháng… năm…
Đoàn TNCSHCM…
Bài 5.
- Nhân vật giao tiếp: Bác Hồ- Chủ tịch nước- viết thư cho hs toàn quốc
- Hoàn cảnh giao tiếp: Đất nước vừa giành độc lập, hs được nhận 1 nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam
- Nội dung: Thư nói tới niềm vui sướng vì HS được hưởng nền độc lập, tới nhiệm vụ và trách nhiệm của hs với đất nước
- Mục đích: Bác chúc mừng HS nhân ngày khai trường, xác định nhiệm
vụ nặng nề nhưng vẻ vang của HS Cách thức thể hiện: lời lẽ vừa chân tình, gần gũi vừa nghiêm túc
● Hoạt động 3 Hoạt động ứng dụng
- GV nêu đề bài: Hãy viết một văn bản ngắn trình bày suy nghĩ của em với các bạn trong lớp về câu danh ngôn : “Học tập là cuốn vở không có trang cuối”
- HS viết một văn bản ngắn (khoảng 200 chữ) rồi trình bày với các bạn trong lớp
HS viết đáp ứng được các yêu cầu :
- Hình thức : một văn bản ngắn (tùy chọn)
- Nội dung : chú ý sử dụng phương tiện và cách thức giao tiếp cho có hiệu quả, đạt được mục đích thuyết phục các bạn đồng tình với suy nghĩ của mình
4 Củng cố
Trang 5- Khái niệm hoạt động giao tiếp
- Quá trình hoạt động giao tiếp
- Các nhân tố chi phối hoạt động giao tiếp
5 Dặn dò
- Học bài cũ và hoàn thành bài tập
- Chuẩn bị bài: Văn bản