Skkn phát huy tính tích cực và tăng khả năng hợp tác của học sinh trong học tập địa lí 12 nội dung đặc điểm chung của tự nhiên nhờ kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác

Tuy nhiên giáo viên bộ môn còn dè dặt trong nghiên cứu và sử dụng kĩ thuật này vì các lí do như: Điều kiện cơ sở vật chất chưa phù hợp để triển khai kĩ thuật, số lượng học sinh quá đông

Tác giả: HOÀNG THỊ YẾN

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Địa lí

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THCS – THPT Nghĩa Tâm

Yên Bái, ngày 20 tháng 01 năm 2022

2

I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: “Phát huy tính tích cực và tăng khả năng hợp tác của

học sinh trong học tập Địa lí 12 – Nội dung Đặc điểm chung của tự nhiên nhờ

kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và đào tạo môn Địa lí

3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Học sinh khối 12, Trường THCS - THPT

Nghĩa Tâm ( Kì I năm học 2021 – 2022 là phân hiệu Nghĩa Tâm thuộc trường THPT Văn Chấn)

4 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 28 tháng 09 năm 2021 đến ngày 28 tháng 11 năm 2021

5 Tác giả:

Họ và tên: HOÀNG THỊ YẾN

Năm sinh: 1985

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THCS - THPT Nghĩa Tâm

Địa chỉ liên hệ: Trường THCS - THPT Nghĩa Tâm , Thôn Khe Chì, xã Nghĩa Tâm, huyện Văn Chấn , tỉnh Yên Bái

3

quan cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc tác động để tạo tâm lý sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, khả năng hợp tác và mức độ hứng thú học tập của học sinh; quá trình hình thành các yếu tố khách quan lại chủ yếu phụ thuộc vào tác động của người giáo viên đứng lớp

Trước tình hình thực tế hiện nay, đa số giáo viên đều có tinh thần tự đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các hoạt động mở đầu tiết học, hoạt động hình thành kiến thức mới, hoạt động luyện tập và vận dụng ; Trong đó hoạt động hình thành kiến thức mới đóng vai trò quan trọng nhất quyết định đến việc các em có lĩnh hội được nội dung kiến thức bài học hay không Kĩ thuật dạy học “khăn trải bàn” là một kĩ thuật dạy học mới và kĩ thuật dạy học “khăn trải bàn kết hợp bảng tương tác” càng rất khác biệt chưa được chia sẻ ở một kênh thông tin nào cho giáo viên tham khảo, đây là kĩ thuật dạy học tiên tiến đáp ứng được nhu cầu đổi mới phương pháp dạy – học trong nhà trường trung học phổ thông, phù hợp nguyện vọng của người học và yêu cầu của xã hội

Các giáo viên dạy môn Địa lí đã được trang bị tài liệu và tập huấn về kĩ thuật dạy học “ khăn trải bản” Các nhà trường đều quan tâm ủng hộ, tạo điều kiện để giáo viên nghiên cứu và sử dụng kĩ thuật dạy học trong bộ môn, học sinh hào hứng tiếp cận cách thức học tập mới Tuy nhiên giáo viên bộ môn còn dè dặt trong nghiên cứu và sử dụng kĩ thuật này vì các lí do như: Điều kiện cơ sở vật chất chưa phù hợp để triển khai kĩ thuật, số lượng học sinh quá đông từ 40 – 50 học sinh trên lớp gây khó khăn cho khâu tổ chức, thời gian triển khai hoạt động

và hiệu quả giờ dạy, học sinh chưa quen với kĩ thuật, nhiều giáo viên chưa thông hiểu nên nghiệp vụ triển khai kĩ thuật còn lúng túng, cách nhận xét đánh giá giờ dạy của đồng nghiệp còn nặng về hình thức cầu toàn…làm cho kĩ thuật này chưa được để tâm đúng mức

Hiện nay các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Yên Bái đều được trang bị hệ thống cơ sở vật chất thuận lợi, đặc biệt là bảng thông minh giúp tương tác tốt hơn giữa giáo viên và học sinh, lôi cuốn các em vào hoạt động học

4

tập Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy kĩ thuật “ khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác” là một phương pháp mới có thể phát huy tốt chức năng của bảng tương tác, hạn chế việc phải chuẩn bị giấy A0 khổ lớn, bút to, nam châm

để hoạt động nhóm như trước đây, học sinh có thể dùng giấy A4 hoặc giấy vở viết bình thường vẫn hoạt động được Phương pháp này giúp cho các em chủ động và tích cực khai thác, khám phá kiến thức mới nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đề ra về kiến thức, kỹ năng và những năng lực cần hình thành cho học sinh sau mỗi tiết học Góp phần đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng xu thế yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới, mang lại hiệu quả rất tích

cực Do đó tôi đã mạnh dạn nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm: “ Phát huy tính

tích cực và tăng khả năng hợp tác của học sinh trong học tập Địa lí 12 – Nội dung Đặc điểm chung của tự nhiên nhờ kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác” và vận dụng linh hoạt vào quá trình dạy học

2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

2.1 Mục đích của sáng kiến:

Giáo viên nắm vững kĩ thuật dạy học khăn trải bàn, hướng dẫn học sinh làm quen và thông hiểu kĩ thuật như cách tiến hành kĩ thuật, một số vấn đề cần chú ý khi tổ chức dạy học bằng kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác Xây dựng kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác để học tốt nội dung Đặc điểm chung của tự nhiên thuộc chương trình địa lí 12 Nghiên cứu sáng kiến làm cơ sở cho các giải pháp đổi mới trong việc thực hiện hoạt động hình thành kiến thức mới để phát huy tính tích cực, chủ động và tăng khả năng hợp tác, sáng tạo trong lĩnh hội kiến thức của học sinh

Đối với nội dung Đặc điểm chung của tự nhiên áp dụng sáng kiến trong khoảng thời gian từ tháng 09 đến tháng 11 năm 2021, vận dụng sáng kiến linh hoạt cho nhiều tiết học trong chương trình Địa lí 12

Qua nghiên cứu bản thân tôi mong muốn tìm được cách áp dụng kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác vào thực tiễn dạy học, nghiên cứu hiệu

5

quả, khả năng ứng dụng kĩ thuật vào dạy học Địa lí nhằm nâng cao chất lượng

bộ môn trong nhà trường

Nghiên cứu vấn đề này giúp nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân đồng thời để trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp

Trình bày lại quá trình nghiên cứu và kết quả nghiên cứu, tôi rất mong được Hội đồng khoa học Ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Yên Bái, quý đồng nghiệp trao đổi, góp ý nhằm tìm ra cách thức xây dựng và sử dụng kĩ thuật dạy học khăn trải bàn trong dạy học Địa lí một cách có hiệu quả nhất

2.2 Nội dung (các) giải pháp:

- Cách tiến hành kĩ thuật “ khăn trải bàn”

Hoạt động học sinh theo nhóm ( thông thường 04 học sinh trên nhóm) mỗi nhóm ngồi vào vị trí như trong một số hình vẽ minh họa bên dưới Tập trung vào câu hỏi ( chủ đề) Trong trường hợp tập thể lớp đông học sinh giáo viên có

Một số hình ảnh minh họa cho kĩ thuật khăn trải bàn:

7

- Một số vấn đề cần chú ý khi tổ chức kĩ thuật khăn trải bàn:

Câu hỏi thảo luận nên lựa chọn là câu hỏi mở và câu hỏi nên ngắn gọn Trong trường hợp số học sinh trong nhóm quá đông, không đủ chỗ trên khăn trải bàn có thể phát cho học sinh các mảnh giấy nhỏ hoặc học sinh có thể

sử dụng giấy nhớ để ghi ý kiến cá nhân, sau đó dính xung quanh khăn trải bàn Trong quá trình thảo luận thống nhất ý kiến, đính ý kiến thống nhất vào giữa khăn trải bàn, các ý kiến trùng nhau có thể đính chồng lên nhau

Chọn bài, phần và nội dung phù hợp để xây dựng và sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn Có thể sử dụng kĩ thuât khăn trải bàn cho nhiều bài học Tuy nhiên kĩ thuật này cũng mất khá nhiều thời gian để thực hiện và chuẩn bị, giáo viên nên đan xen với các phương pháp dạy học khác nhau để đa dạng hóa phương pháp đồng thời để học sinh tiếp cận, trải nghiệm làm quen nhiều cách thức học Trong chủ đề 02 Đặc điểm chung của tự nhiên tôi đã lựa chọn và sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn vào một số nội dung với câu hỏi thảo luận như sau:

Chủ đề

Tiết PPCT Nội dung Tên mục Nội dung thảo luận

Mục 2 Các khu vực địa hình ( Ý a

Khu vực đồi núi)

Câu 1 Nêu các đặc điểm

cơ bản của các vùng núi: Giới hạn; đặc điểm địa hình ( độ cao, hướng các dãy núi, hướng nghiêng chung địa hình)

8

B Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển

Mục 2 Ảnh hưởng của biển đông đến các thành phần tự nhiên

Câu 1 Phân tích ảnh hướng của biển Đông đến các thành phần tự nhiên của Nước ta: Khí hậu, địa hình và các hệ sinh thái ven bờ, tài nguyên thiên nhiên, các

8

thiên tai

9

C Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

Mục 1 Khí hậu nhiệt đới

ẩm gió mùa

Câu 1 Nêu tên các loại gió hoạt động ở Nước ta Câu 2 Nêu sự hoạt động của các khối khí hoạt động theo mùa ở Nước ta

và ảnh hưởng của nó tới

sự phân mùa khí hậu

12

D Thiên nhiên phân hóa đa dạng

Mục 3 Thiên nhiên phân hóa theo độ cao

Câu 1 Thiên nhiên phân hóa theo độ cao ở Nước

ta biểu hiện qua các yếu

tố nào?

Câu 2 Nêu đặc điểm thiên nhiên phân hóa ở đai nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt gió mùa, ôn đới gió mùa

Lưu ý trên đây các câu hỏi được xây dựng có tính chất chung, giáo viên

có thể chia nhỏ các ý để các nhóm thảo luận cho phù hợp, tránh trùng lặp nội dung thảo luận ở các nhóm

* Một số vấn đề cần chú ý khi sử dụng bảng tương tác

- Tìm hiểu về hệ thống bảng tương tác và chức năng :

Bảng tương tác (Interactive whiteboard - IWB), là một bảng cảm ứng lớn được kết nối với một máy chiếu kĩ thuật số và một máy tính PC Máy chiếu hiển thị hình ảnh từ máy tính lên bảng tương tác và chúng ta có thể điều khiển máy tính bằng cách chạm ngón tay trực tiếp lên bảng hoặc với một cây bút đặc biệt Với các tính năng tương tác cao, IWB được ứng dụng rộng rãi trong dạy học

Hệ thống dạy học tương tác Activboard gồm các thành phần cơ bản sau: + Bảng tương tác (Activboard), bút tương tác (Activpen)

9

+ Máy chiếu, máy tính

Phần mềm công cụ Activeinspire, và một số công cụ, tài nguyên khác

+ ActivView: để kiểm tra bài làm của học sinh ngay tại lớp

+ ActivVote: giúp giáo viên kiểm tra đánh giá toàn lớp, học sinh tham gia phản hồi bằng cách nhấp vào một trong sáu nút trên thiết bị, thường được sử dụng khi trả lời câu hỏi trắc nghiệm

+ Phần mềm ActivInspire:

- Giáo viên phải hiểu và cho học sinh làm quen với các chức năng chính của bảng tương tác:

Giáo viên có thể cho học sinh viết hoặc vẽ trên bảng tương tác bằng bút thông minh, đổi màu bút viết và nét bút đậm nhạt khác nhau Đặc biệt bảng có chức năng cảm ứng đa điểm (hai người có thể tương tác trên bảng cùng lúc) giúp cho việc phối hợp nhóm đạt hiệu quả Trên màn hình bảng tương tác là thanh công cụ với các phím nóng mà người dùng có thể sử dụng để viết, vẽ, chú thích,

tô màu, đánh dấu, xoá, chèn hình, âm thanh, phim, hủy bỏ thao tác hoặc khôi phục lại thao tác

Giáo viên cũng dễ dàng chỉnh sửa một đối tượng như sao chụp, di chuyển

Dữ liệu và văn bản được lưu trữ và trình bày có thể được thay đổi dễ dàng Ngoài ra, giáo viên có thể ghi âm trực tiếp phần giảng dạy hay ý kiến của học sinh, sau đó phát lại Bảng còn có chức năng phóng to vùng hình ảnh được trình chiếu, che những hình ảnh được chiếu trên bảng và mở dần từng phần, chiếu sáng vùng cần nhấn mạnh, chức năng nhận dạng chữ viết tay, chụp ảnh màn hình, liên kết web, truy cập Google trực tiếp từ phần mềm tích hợp của bảng tương tác

Thông qua máy chiếu, mặt bảng tương tác được sử dụng như một giao diện máy tính hiện đại giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy truyền thống bằng cách chia sẻ ý kiến về thông tin trình chiếu, biến bảng trắng thành bảng tương tác rộng, kích thích niềm say mê và sự hợp tác của học sinh Những bài giảng trên bảng được lưu vào máy tính sau đó có thể in ra, lưu lại, gửi lên trang web chia sẻ với các đồng nghiệp ở khắp mọi nơi

11

Tuy nhiên với thời gian không nhiều trong kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp bảng tương tác giáo viên không nên tham vọng sử dụng quá nhiều các chức năng của bảng tương tác đối với học sinh, các chức năng sẽ được khám phá và truyền đạt tới học sinh thông qua quá trình hoạt động khởi động, hình thành kiến thức mới và hoạt động luyện tập và vận dụng qua suốt quá trình học tập trên lớp Thông thường phổ biến nhất là sử dụng tới chức năng của các công cụ cơ bản

của Activ Inspire Các công cụ cơ bản của Activ Inspire gồm:

Bảng điều khiển (dashboard)

+ Flipcharts: Bảng lật; Configure: Cài đặt cấu hình

+ ExpressPoll: Tạo nhanh câu hỏi và đặt tùy chọn để trả lời

+ Promethean Planet: Đường dẫn tới trang prometheanplanet.com

+ Training and Support: liên kết tới prometheanplanet.com

+ Open a flipchart: Mở trang bảng lật có sẵn

+ Import from Powerpoint: Mở bài PP bằng Inspire

+ Show the dashboard window on startup: Hiển thị bảng điều khiển cho lần mở sau

Thay đổi giao diện phần mềm

+ Nhấn phím F11 hoặc vào menu xem/ bảng điều khiển

+ Chọn mục thiết lập cấu hình (Configure)

+ Đánh dấu tích vào “mở lần sau sử dụng cấu hình cơ bản”: Dùng cho trường hợp trình chiếu để học sinh sử dụng được khay bút

sử dụng nhiều nhất trong các hoạt động hình thành kiến thức mới, hoạt động luyện tập và vận dụng Trong các hoạt động dạy – học trên lớp cả chính khóa tới bổ trợ, ôn tốt nghiệp giáo viên nên sử dụng thường xuyên và cho học sinh tương tác nhiều với bảng sẽ hình thành các kĩ năng thuần thục trong quá trình sử dụng Có thể chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh tổ chức để tăng tính chủ động, tích cực cho học sinh, phối hợp cho tất cả các học sinh trong lớp có điều kiện được tương tác với bảng nhằm nâng cao hiệu quả học tập và tạo sự hứng thú cho học sinh

Khởi động ActivInspire xong có thể hướng dẫn học sinh nhấn chú giải trên màn hình để lại chỉ bảng thanh công cụ, hoặc nhấn mũi tên trên cùng bảng thanh công cụ để cuộn thanh công cụ tránh để không gian bảng chật trội hoặc nhả thanh công cụ trong trường hợp cần sử dụng các chức năng khác trong bảng thanh công cụ đó Chọn bút viết và chọn màu trong trường hợp cần viết, khoanh đáp án và đối tượng địa lí trên màn hình bảng tương tác Chọn tẩy hoặc xóa khi

Trình đơn chính Thay đổi hồ sơ

Chú giải trên màn hình Công cụ trên màn hình

Quay về bảng lật trước Tiến tới bảng lật sau

Bắt đầu – dừng bỏ

phiếu

Tạo nhanh câu hỏi bỏ phiếu (cắm Activhub) Con trỏ chuột Công cụ

Chèn từ tệp tin Viết chữ

Quay lại 1 thao tác Hoàn tác quay lại

Thông thường nếu học sinh thực hiện kĩ thuật khăn trải bàn theo hình thức

cũ trước đây phải chuẩn bị rất nhiều thứ như giấy A0 khổ lớn, bút mực kích thước lớn, nam châm gắn bảng…Với bảng tương tác có thể hạn chế các khuyết điểm trên của phương pháp cũ nhờ phát huy các công cụ hỗ trợ quá trình giảng dạy kèm theo bảng tương tác như sử dụng đèn chiếu vật thể để bàn Promethean – ActiView; học sinh có thể ghi kết quả thảo luận nhóm hình thức khăn trải bàn kích thước nhỏ như giấy A4, hoặc giấy vở viết của học sinh rất tiện lợi, có thể viết bằng bút màu hoặc bút bi đều được

Sau khi học sinh thảo luận nhóm xong, thống nhất ý kiến đã ghi vào ô giữa của khăn trải bàn, giáo viên yêu cầu học sinh nộp sản phẩm, giáo viên có thể hỗ trợ các nhóm dùng đèn chiếu vật thể để bàn Promethean – ActiView kết hợp máy tính và bảng tương tác chiếu sản phẩm của từng nhóm vừa thực hiện, điều chỉnh độ phóng to nhỏ hình ảnh đảm bảo tất cả học sinh có thể quan sát rõ sau đó mời tuần tự đại diện các nhóm lên trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình trên bảng tương tác Các nhóm có thể nhận xét bổ sung, sau đó giáo viên kết hợp sử dụng ActivInspire chọn bút, chọn màu phù hợp có thể sửa chữa các lỗi sai của học sinh hoặc nhấn mạnh nội dung cần chuẩn kiến thức trên bảng tương tác để học sinh dễ theo dõi và ghi chép vào vở

2.2.1.2 Xây dựng kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng tương tác để học tốt nội dung Đặc điểm chung của tự nhiên thuộc chương trình Địa lí 12

Với chủ đề 02 Đặc điểm chung của tự nhiên đây là phần đơn vị kiến thức trọng tâm và chủ yếu trong phần một về Địa lí tự nhiên, nội dung tương đối khó tiếp thu với nhiều học sinh có học lực trung bình thấp, lại chiếm tỉ lệ không nhỏ

về các câu hỏi trong thi tốt nghiệp Đặc biệt các câu hỏi từ mức độ thông hiểu đến vận dụng Do đó việc tổ chức kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp bảng tương tác

14

có ý nghĩa lớn trong việc tạo hứng thú và giúp phát huy tính tích cực và tăng khả năng hợp tác của học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả dạy – học Địa lí 12 Đặc điểm chung của tự nhiên có bốn nội dung nổi bật bao gồm: Đất nước nhiều đồi núi; Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển; Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa và Thiên nhiên phân hóa đa dạng, do giới hạn về thời lượng yêu cầu của báo cáo nên mỗi nội dung tôi lựa chọn một tiết với một phần nội dung nổi bật của bài để thể hiện cho việc tổ chức kĩ thuật khăn trải bàn kết hợp với bảng

Bước 1 Giáo viên giao nhiệm vụ: Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm ( có

thể tương ứng với 4 tổ), khi đã định hình các nhóm thảo luận giáo viên có thể phát cho mỗi nhóm 01 tờ giấy A4 có định hình kĩ thuật khăn trải bàn, kèm theo các mảnh giấy nhỏ - có thể là giấy nhớ kích thước tương ứng với các ô trên khăn trải bàn để tiện cho học sinh dính kết quả lên tờ A4 thuận tiện hơn, phần trung tâm dành để ghi ý kiến thống nhất của cả tổ sau khi đã thảo luận

Các nhóm cử nhóm trưởng và thư kí ( Nhóm trưởng có nhiệm vụ đôn đốc các thành viên trong nhóm, tổng hợp ý kiến các thành viên và cử đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận; Thư kí ghi ý kiến tổng hợp vào ô giữa khăn trải bàn hoặc ghi vào giấy rồi dính vào ô giữa khăn trải bàn)

Nội dung thảo luận nhóm:

Nhóm 1 Nêu các đặc điểm cơ bản của các vùng núi Đông Bắc

Nhóm 2 Nêu các đặc điểm cơ bản của các vùng núi Tây Bắc

Nhóm 3 Nêu các đặc điểm cơ bản của các vùng núi Trường Sơn Bắc Nhóm 4 Nêu các đặc điểm cơ bản của các vùng núi Trường Sơn Nam

15

Bước 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ: Các cá nhân trong nhóm làm việc

độc lập trong vòng 3 – 4 phút, ghi câu trả lời theo cách nghĩ cá nhân ra giấy nhớ hoặc ghi vào ô tương ứng phân công trong khăn trải bàn Sau đó nhóm thống nhất ý kiến để thư kí ghi phần ý kiến thống nhát của cả nhóm vào ô giữa khăn trải bàn

Bước 3 Báo cáo, thảo luận: Học sinh nộp sản phẩm, giáo viên dùng đèn

chiếu vật thể để bàn Promethean – ActiView kết hợp máy tính và bảng tương tác chiếu sản phẩm của từng nhóm trên bảng tương tác, rồi yêu cầu đại diện nhóm trình bày

Bước 4 Giáo viên chuẩn kiến thức: Giáo viên kết hợp sử dụng

ActivInspire chọn bút, sửa lỗi cho học sinh và gạch chân nội dung trọng tâm học sinh cần ghi chép trên bảng tương tác

Kiến thức cần đạt của các nhóm:

* Vùng núi Đông Bắc

- Giới hạn : Vùng núi phía tả ngạn sông Hồng

- Đặc điểm địa hình

+ Độ cao: Chủ yếu là đồi núi thấp

+ Hướng dãy: Gồm cánh cung lớn như Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều mở rộng về phía bắc và đông, chụm lại ở Tam Đảo, xen giữa là thung lũng sông

+ Hướng nghiêng : Cao ở tây bắc thấp dần xuống đông nam

16

giữa là các cao nguyên, sơn nguyên ( Sơn La, Mộc Châu)

+ Nghiêng địa hình: Tây bắc – Đông nam

* Vùng núi Trường Sơn Bắc

- Giới hạn : Từ phía nam sông Cả tới dãy núi Bạch Mã

- Đặc điểm địa hình:

+ Hướng dãy: Các dãy núi song song, so le, hướng tây bắc – đông nam, ngoài

ra còn có hướng Tây – Đông

+ Độ cao: Địa hình thấp, hẹp ngang, nâng cao ở hai đầu, ở giữa có vùng núi đá vôi (Quảng bình, Quảng trị)

+ Nghiêng địa hình: Tây bắc – Đông nam

* Vùng núi Trường Sơn Nam

- Giới hạn: Nam Bạch Mã đến các khối núi cực Nam trung bộ

- Đặc điểm địa hình:

+ Độ cao: Các khối núi cực Nam Trung Bộ mở rộng, nâng cao ở phía đông nhiều đỉnh trên 2000m, sườn đông dốc đứng, sườn tây thoải xuống giáp các

bề mặt cao nguyên xếp tầng 500 – 800 – 1000 m, tạo thế bất đối xứng

+ Hướng núi: Vòng cung

+ Nghiêng địa hình: Đông - Tây

* Tiết 08 – Chủ đề 02: Đặc điểm chung của tự nhiên – B.Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển

Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận theo kĩ thuật khăn trải bàn ở mục 2 Ảnh hưởng của biển Đông đến các thành phần tự nhiên Nước ta

Bước 1 Giáo viên giao nhiệm vụ: Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm ( có

thể tương ứng với 4 tổ), khi đã định hình các nhóm thảo luận giáo viên có thể phát cho mỗi nhóm 01 tờ giấy A4 có định hình kĩ thuật khăn trải bàn, kèm theo các mảnh giấy nhỏ - có thể là giấy nhớ kích thước tương ứng với các ô trên khăn trải bàn để tiện cho học sinh dính kết quả lên tờ A4 thuận tiện hơn, phần trung tâm dành để ghi ý kiến thống nhất của cả tổ sau khi đã thảo luận

17

Các nhóm cử nhóm trưởng và thư kí ( Nhóm trưởng có nhiệm vụ đôn đốc các thành viên trong nhóm, tổng hợp ý kiến các thành viên và cử đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận; Thư kí ghi ý kiến tổng hợp vào ô giữa khăn trải bàn hoặc ghi vào giấy rồi dính vào ô giữa khăn trải bàn)

Nội dung thảo luận nhóm:

Nhóm 1 Phân tích ảnh hướng của biển Đông đến khí hậu

Nhóm 2 Phân tích ảnh hướng của biển Đông đến địa hình và các hệ sinh

thái ven bờ

Nhóm 3 Phân tích ảnh hướng của biển Đông đến tài nguyên thiên nhiên Nhóm 4 Phân tích ảnh hướng của biển Đông đến các thiên tai Nước ta

Bước 2 Học sinh thực hiện nhiệm vụ: Các cá nhân trong nhóm làm việc

độc lập trong vòng 3 – 4 phút, ghi câu trả lời theo cách nghĩ cá nhân ra giấy nhớ hoặc ghi vào ô tương ứng phân công trong khăn trải bàn Sau đó nhóm thống nhất ý kiến để thư kí ghi phần ý kiến thống nhát của cả nhóm vào ô giữa khăn trải bàn

Bước 3 Báo cáo, thảo luận: Học sinh nộp sản phẩm, giáo viên dùng đèn

chiếu vật thể để bàn Promethean – ActiView kết hợp máy tính và bảng tương tác chiếu sản phẩm của từng nhóm trên bảng tương tác, rồi yêu cầu đại diện nhóm trình bày

Bước 4 Giáo viên chuẩn kiến thức: Giáo viên kết hợp sử dụng

ActivInspire chọn bút, sửa lỗi cho học sinh và gạch chân nội dung trọng tâm học sinh cần ghi chép trên bảng tương tác

Kiến thức cần đạt của các nhóm:

a Khí hậu:

- Biển Đông điều hòa khí hậu: Mùa đông bớt lạnh, khô; mùa hè mát, ẩm

- Nhờ biển Đông khí hậu nước ta có tính chất hải dương, điều hoà hơn, lượng

mưa và độ ẩm lớn