Tiểu luận tư tưởng hồ chí minh những vấn đề xây dựng nhà nước theo tư tưởng hồ chí minh

BÀI TIỂU LUẬN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài Những vấn đề xây dựng nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh Sinh viên Nguyễn Mạnh Ninh Ngày sinh 21/11/1994 Lớp DHĐI6AHN Trường Đại học Kinh tế Kỹ thuật Công ngh[.]

BÀI TIỂU LUẬN:

TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH

Đề tài: Những vấn đề xây dựng nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Sinh viên: Nguyễn Mạnh Ninh

Ngày sinh: 21/11/1994

Lớp DHĐI6AHN

MSSV: 12104100411

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

NHỮNG VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC

MỤC LỤC

Lời nói đầu 2

I Vấn đề nhà nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh 4

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả. 6

1.Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt đông nhà nước 6

2.Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng. 8 III Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền kiểu mới 9

IV Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân vì dân

và yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN trong giai đoạn hiện nay 12

Kết luận 14

"Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành."

- Hồ Chí Minh

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người yêu nước, thương dân nồng nàn tha thiết Người đến với chủ nghĩa Mác – Lê-nin bằng niềm tin mãnh liệt: “Bây giờ học thuyết nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất là chủ nghĩa Lê-nin” và con đường duy nhất mang lại độc lập cho dân tộc, tự do cho

đồng bào là con đường cách mạng vô sản, dùng bạo lực cách mạng để giành chính quyền về tay nhân dân Chính quyền là vấn

đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng như V.I.Lê-nin đã chỉ rõ:

“Cùng với việc tổ chức xây dựng Đảng cách mạng thì trong cuộc đấu tranh này, trước hết phải có Đảng cách mệnh” , “Đảng

có vững cách mệnh mới thành công”

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng nền tảng tư tưởng cho đường lối chiến lược, sách lược và phương pháp cách mạng Trong đó tư tưởng của Người về vấn đề chính quyền nhà nước hình thành khá sớm và rõ nét Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong xây dựng nhà nước kiểu mới, trước hết bắt nguồn từ đường lối cách mạng của Đảng Một mặt, Người khẳng định bản chất giai cấp công nhân của nhà nước, mặt khác Người cũng khẳng định sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân, tính chất nhân dân và dân tộc của nhà nước pháp quyền vì nó là đại diện cho toàn thể nhân dân và toàn dân tộc

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một nhà nước pháp quyền, nhà nước kiểu mới của dân, do dân và vì dân là một hệ thống quan điểm tư tưởng trên nhiều lĩnh vực và nhiều tổ chức trong bộ máy nhà nước, gắn liền với hoạt động thực tiễn không mệt mỏi của Người về xây dựng bộ máy nhà nước

Năm tháng sẽ qua đi, song tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một nhà nước kiểu mới và một đảng cầm quyền vẫn còn giữ nguyên giá trị, có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc và lâu dài Hiện nay, trước yêu cầu của công cuộc đổi mới, trước sự thoái hoá, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên, trước âm mưu

chống phá của kẻ thù nhằm chia rẽ Đảng với dân, với Nhà nước hòng làm biến chất nhà nước, tiến tới thủ tiêu và xoá bỏ chế độ

xã hội chủ nghĩa, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng trên đất nước

ta, chúng ta cần tiếp tục học tập, tìm hiểu thêm tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề nhà nước kiểu mới, nhất là việc vận dụng vào thực hiện các nghị quyết của Đảng về xây dựng nhà nước pháp quyền, thực sự là nhà nước của dân, do dân và vì dân

I Vấn đề nhà nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

Vị trí vấn đề nhà nước trong tư tưởng Hồ Chí Minh: Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX đã khẳng định: “ Tư tưởng

Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lenin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp cùa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại” Trong hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề

cơ bản của cách mạng Việt Nam của Hồ Chí Minh, tư tưởng về nhà nước trong sạch, vững mạnh, hiệu quả chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng với nội dung thiết thực Hiện nay, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước có ý nghĩa cấp thiết về

lý luận và thực tiễn đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân,do dân, vì dân, một nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh và hiệu quả

Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lenin về: “Vấn đề chính quyền nhất định là vấn đề chủ yếu

nhất của mọi cuộc cách mạng” Song, Người thấy rõ ràng vấn đề chính quyền ở nước ta không thể rập khuôn theo các nước khác,

mà cần “ phân tích cụ thể một tình hình cụ thể” để có lời giải đáp đúng, phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn đất nước và quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam Người đã xác định cách mạng Việt Nam phải đi theo con đường của cách mạng vô sản

và nhìn nhận vấn đề chính quyền nhà nước như một nội dung cơ bản của cách mạng Việt Nam

Hồ Chí Minh quan niệm dân chủ nghĩa là dân là chủ và dân làm chủ Theo Người, nếu vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng là vấn đề chính quyền thì vấn đề cơ bản của một chính quyền là ở chỗ nó thuộc về ai, phục vụ cho quyền lợi của ai

Ngay từ năm 1927, trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Người đã chỉ rõ: Nhà nước Việt Nam dân chủ kiểu mới là nhà nước của dân, do dân và vì dân Cơ sở xã hội của nhà nước đó là toàn thể dân tộc Việt Nam, dựa trên nền tảng liên minh giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

Xây dựng nhà nước của dân, đó là nhà nước mà tất cả quyền bính đều thuộc về nhân dân, những vấn đề quan hệ đến vận mệnh quốc gia do nhân dân phán quyết, tức là nhân dân phải là người thực hiện quyền lực, hoặc là trực tiếp, hoặc là gián tiếp thông qua các đại biểu của mình

Xây dựng nhà nước do dân, đó là nhà nước do dân lựa chọn, bầu ra những đại biểu của mình Nhà nước đó do dân ủng hộ,

giúp đỡ, đóng thuế để nhà nước chi tiêu, hoạt động; Nhà nước

đó lại do dân phê bình, xây dựng.Cho nên, Đảng ta luôn chủ trương dựa vào dân, tạo điều kiện để nhân dân phát huy cao nhất quyền làm chủ, tham gia tích cực vào việc quản lý nhà nước Xây dựng nhà nước vì dân, đó là nhà nước mà mọi hoạt động phải xuất phát và vì lợi ích của nhân dân Trong nhà nước đó, cán bộ từ Chủ tịch trở xuống đều là công bộc của dân

Quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà nước của dân,

do dân và vì dân là nhà nước công bộc của dân, gánh vác công việc chung của dân chứ không phải để đè đầu cưỡi cổ dân Người dạy, để thực sự là “đầy tớ của dân”, các cơ quan nhà nước từ trung ương đến cơ sở phải thực sự gần dân, biết lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, làm việc gì cũng bàn bạc kỹ và học hỏi kinh nghiệm của nhân dân, thực sự yêu dân, kính dân, tin cậy và trọng dân, ăn ở công bằng với dân Cán bộ nhà nước vừa là người phục vụ vừa là người lãnh đạo

II.

trong sạch, vững mạnh, hiệu quả.

1.Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của Nhà nước:

Xây dựng một Nhà nước của dân, do dân, vì dân không bao giờ tách rời với việc làm cho Nhà nước luôn trong sạch, vững

mạnh Điều này luôn thường trực trong tâm trí và hành động của

Hồ Chí Minh Khi nước nhà giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ cũng như lúc cách mạng chuyển giai đoạn, Hồ Chí Minh càng chú ý hơn bao giờ hết đến việc bảo đảm sự trong sạch, vững mạnh của các cấp chính quyền, bởi vì thường những lúc đó cách mạng đứng trước những thách thức rất gay gắt và những tiêu cực rất dẽ trở thành nguy cơ làm biến chất Nhà nước

Chỉ một tháng sau khi thành lập nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Hồ Chí Minh đã gửi thư cho Uỷ Ban nhân dân các

kỳ, tỉnh, huyện và làng nêu rõ phải chống đặc quyền, đặc lợi; bộ máy nhà nước không phải là bộ máy áp bức bóc lột nhân dân,

cán bộ, công chức không phải là những “ông quan cách mạng”.

Hồ Chí Minh chỉ ra sáu căn bệnh cần đề phòng: trái phép, cậy

thế, hủ hoá, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo Người nhắc nhở “ Chúng

ta không sợ sai lầm, nhưng đã nhận biết được sai lầm thì phải

ra sức sửa chữa Vậy nên, ai không phạm những lầm lỗi trên này, thì nên chú ý tránh đi, và gắng sức cho thêm tiến bộ Ai đã phạm những lầm lỗi trên này, thì phải hết sức sửa chữa; nếu không tự sửa chữa thì Chính Phủ sẽ không khoan dung Vì hạnh phúc của dân tộc, vì lợi ích của nước nhà mà tôi phải nói Chúng ta phải ghi sâu những chữ “công bình, chính trực” vào lòng” Trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt

Nam Hồ Chí Minh thường đề cập đến vấn đề sau đây và nhắc nhở mọi người tránh và khắc phục

2 Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng

Về phép trị nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh,Người luôn kết hợp một cách nhuần nhuyễn giữa quản lý xã hội bằng pháp luật với phát huy những truyền thống tốt đẹp trong đời sống cộng đồng người Việt Nam được hình thành quan hàng ngàn năm lịch sử

Đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa “Đức trị” và “Pháp trị”.

Trong việc thực thi quyền hạn và trách nhiệm của mình với cương vị là Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh bao giờ cũng thể hiện

là một người sáng suốt, thống nhất hài hoà giữa lý trí và tình cảm, nghiêm khắc, bao dung, nhân ái nhưng không bao che cho những sai lầm, khuyết điểm của bất cứ ai Kỷ cương, phép nước thời nào cũng luôn được đề cao và phải được áp dụng cho tất cả mọi người Do đó, Hồ Chí Minh yêu cầu pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm, bất kỳ kẻ ấy ở địa vị nào, làm nghề nghiệp gì Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh dùng sức mạnh uy tín của mình để cảm hoá những người có lỗi lầm, kéo họ đi với cách mạng, giáo dục những người mắc khuyết điểm để họ tránh phạm pháp

Theo người một xã hội kỷ cương, một nhà nước mạnh có hiệu lực phải quản lý bằng pháp luật, không một giờ phút nào coi thường pháp luật, thiếu pháp luật Không quản lý nhà nước bằng pháp luật sẽ dẫn đến sơ hở, cán bộ sẽ dễ sinh ra lạm dụng quyền lực, vi phạm quyền dân chủ của dân cũng như công dân

dễ có hành vi xâm phạm đến quyền tự do của người khác, của cộng đồng, và của xã hội dẫn đến hỗn loạn vô Chính Phủ Chính

vì vậy khi xây dựng Hiến Pháp mới và hình thành một hệ thống pháp luật mới, Người đề nghị vận dụng những điều luật cũ còn tương đối phù hợp với tình hình mới, trừ bỏ những điều luật vi phạm và trái với với chủ quyền của nhân dân Tuy nhiên Người

cũng lưu ý: “ Luật pháp phải dựa vào đạo đức, mặt khác luật

pháp bảo vệ pháp luật bảo vệ đạo đức Không xử phạt là không đúng, song chút gì cũng trừng phạt thì không đúng Nhà nước phải vừa giáo dục vừa sử dụng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên lương thiện”

pháp quyền kiểu mới

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân là một hệ thống các quan điểm lý luận về bản chất, chức năng, cơ chế hoạt động, tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước; trong đó, quan niệm về nhà nước pháp quyền là một tư tưởng nhất quán, thể hiện tầm nhìn vượt thời đại và có giá trị lâu bền Hồ Chí Minh luôn khẳng định: Pháp luật của ta là pháp luật dân chủ, phải nghiêm minh và phát huy hiệu lực thực tế Nhà nước ta cũng sử dụng pháp luật

để quản lý xã hội Song pháp luật của ta đã có sự thay đổi về chất, mang bản chất của giai cấp công nhân, là một loại hình pháp luật kiểu mới, pháp luật thật sự dân chủ, vì nó bảo vệ quyền tự do, dân chủ rộng rãi cho nhân dân lao động

Với Hồ Chí Minh, pháp luật không phải là để trừng trị con người mà là công cụ bảo vệ, thực hiện lợi ích của con người Tư tưởng pháp quyền của Người không chỉ dừng lại ở các quyền

con người được ghi trong các văn bản pháp luật mà còn thấm đượm một tấm lòng thương yêu nhân dân, chăm lo cho ấm no, hạnh phúc của nhân dân, thấm đượm lòng nhân ái, nghĩa đồng bào theo đạo lý truyền thống ngàn năm của dân tộc Việt Nam

Vì thế, pháp quyền Hồ Chí Minh là pháp quyền đặc biệt, pháp quyền nhân nghĩa - một thứ nhân nghĩa có nội hàm triết lý, mang đậm tính dân tộc và dân chủ sâu sắc Vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh, tiếp thu các giá trị tư tưởng hiện đại của loài người, trước nhu cầu thực tiễn phát triển đất nước, Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương lãnh đạo xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta

Ngay sau ngày giành được chính quyền về tay nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã chủ trương xây dựng Hiến pháp, biểu hiện đầu tiên của một Nhà nước pháp quyền Hiến pháp năm 1946 là Hiến pháp dân chủ đầu tiên của nước Việt Nam mới, phù hợp với giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân của nước ta, là một mốc son quan trọng đánh dấu quá trình bắt đầu xây dựng một nhà nước pháp quyền của dân, do

dân và vì dân. Theo Hồ Chí Minh: “Dân là chủ, Chính phủ là

đầy tớ” Đây là một trong những vấn đề hết sức căn bản trong

xây dựng nhà nước kiểu mới, Nhà nước pháp quyền của dân, do nhân dân làm chủ, mà Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất

do nhân dân trực tiếp bầu ra Người viết: “Những khi dân dùng

đầy tớ để bảo vệ cho mình thì phải giúp đỡ, nếu Chính phủ sai thì phải phê bình, phê bình không có nghĩa là chửi” Đối với cán

bộ, đảng viên, nhân viên nhà nước, Người gọi đó là “công

bộc” của dân.

Nhà nước phải thể hiện ý chí quyền lực của dân, mưu cầu hạnh phúc cho dân, phấn đấu đem lại lợi ích cho dân, thoả mãn những nhu cầu hợp lý của các tầng lớp nhân dân trong xã hội

Đó là một Nhà nước dân chủ và tiến bộ Những lợi ích và nhu cầu đó lại phải được thực hiện một cách công bằng, dân chủ, văn minh, chính đáng, bảo đảm sự kết hợp hài hòa giữa phát triển các cá nhân với mục tiêu phát triển xã hội Đồng thời, lại phải chăm lo giải quyết những vấn đề bức xúc hàng ngày của dân tộc, của đất nước

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ta hiện nay diễn ra trong bối cảnh mới của tình hình quốc tế và xu thế toàn cầu hóa đang đặt ra những nhiệm vụ hết sức nặng nề đòi hỏi Nhà nước ta cần có sự đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc và toàn diện hơn trên tất cả các lĩnh vực, trước hết là đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý, góp phần phát triển kinh tế - xã hội

IV Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân và yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay.

Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân,

vì dân, thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Nhà nước pháp quyền XHCN Việt

Nam được hiểu là phương thức tổ chức và vận hành quyền lực của nhân dân dưới hai hình thức chủ yếu là nhà nước và pháp luật theo nguyên tắc dân chủ nhằm bảo đảm các quyền và tự do của công dân Như vậy, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN chính là quá trình đổi mới tư duy chính trị - pháp lý nhằm phát huy một cách hiệu quả hơn vai trò của nhà nước của dân, do dân, vì dân trong điều kiện mới Cho đến nay, một số đặc trưng

cơ bản của Nhà nước pháp quyền XHCN đã được làm rõ, khẳng định và chấp nhận rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội

Thứ nhất, Nhà nước pháp quyền XHCN là Nhà nước của

nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức

Thứ hai, quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công,

phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp Quyền lực nhà nước là thống nhất chính là sự khẳng định tất cả quyền lực nhà nước là thuộc về nhân dân

Thứ ba, Nhà nước ban hành pháp luật; tổ chức, quản lý xã

hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế XHCN; Hiến pháp và các đạo luật có vị trí tối cao trong việc điều chỉnh các quan hệ thuộc tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

Thứ tư, Nhà nước phục vụ nhân dân, gắn bó mật thiết với

nhân dân, thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, tôn