Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp dạy tập viết chữ viết hoa cho học sinh lớp 2

MỤC LỤC Phần thứ nhất ĐẶT VẤN ĐÈ Trang 2 1 Lí do chọn đề tài Trang 2 2 Thực trạng về dạy và học Tập viết chữ viết hoa Trang 3 3 Thời gian, đoi tượng và phạm vi nghiên cứu Trang 4 Phần thứ hai GIẢI QUY[.]

MỤC LỤC

Phần thứ nhất:

2 Thực trạng về dạy và học Tập viết chữ viết hoa. Trang 3

3 Thời gian, đoi tượng và phạm vi nghiên cứu Trang 4

Phần thứ hai GIẢI QUYẾT VẤN ĐÈ

Trang 4

1 Giáo viên cần nắm rõ vị trí, yêu cầu cần đạt và nội dung chuân

kiến thức của phân môn Tập viết.

Trang 4

1.2 Nội dung

Trang 5

2 Ket hợp giữa sừ dụng công nghệ thông tin với phương pháp dạy

truyền thong trong dạy Tập viết chữ viết hoa cho học sinh (kèm

3 Chia các chữ viết hoa thành các nhóm chữ: theo nét chữ được

4 Điều kiện về cơ sỡ vật chat và các yen tố xung quanh.

Trang 10

Phần thứ ba KÉT LUẬN, KHUYÊN NGHỊ

Trang 13

3 Ket luận (kèm minh chứng):

Trang 13

4 Khuyến nghị

Trang 14

1/15

Phần thứ nhất ĐẠT VAN ĐE

•

1 Lí do chọn đề tài

Đi học là một bước ngoặt lớn trong đời trẻ Hai năm đần cap cap sách đến trường, trẻ vô cùng bờ ngờ VỚI việc chuyên hoạt động chù đạo hr VUI chơi sang học tập BỜI vậy vấn đề rèn luyện chừ viết cho học sinh Tiều học là vô cùng quan trọng và cấp thiết, đặc biệt lả cùa học sinh đầu cấp Tiêu học đặt nền móng cơ bân cho toàn

bộ quá trình học tập, rèn luyện cho học sinh nhùng phâm chất đạo đức tòt như: tinh thần kỷ luật, tính cân thận, kiên tri và óc thâm mì Đặc biệt là tập viết chừ viết hoa lại cảng khó cố vấn Phạm Văn Đòng đà nói: “Chừ viết cùng là một biêu hiện cùa nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cân thận, viết đẹp lả góp phần rèn luyện cho các em tính cân thận, lòng tụ trọng đối VỚI mình cũng như VỚI thầy và bạn đọc bài vở cùa mình ”

Trong thời đại còng nghệ 4.0 như hiện nay, chúng ta dần trờ nên ít sử dụng chừ viết tay mà thay vào đó là chữ đánh máy Bất kì ờ đâu, còng việc gì chúng ta cùng bat gặp con người sử dụng các đồ dung công nghệ như điện thoai thông mình, máy tính bâng và Chính vi vậy, các em nhỏ, học sinh của chúng ta cùng thành thạo hoặc biết về đánh chừ trên máy Vậy dê cho các em thấy được tầm quan trọng cùa chữ viết tay là việc làm hết sức quan trọng Hơn thế còn phải dạy,phải hướng dẫn cho các em viết đúng, viết đẹp và hào hứng VỚI việc tập viết chừ là điều khó hơn Do vậy người thầy phải có nhùng biện pháp nhất định nào đó

đê giúp cho học sinh nhớ về chừ viết và có sáng tạo hơn trong chừ viết cùa mình Sau nhiều lần thay đòi, chúng ta lại quay trờ về VƠI mẫu chừ mềm mại, thanh gọn trước kia nham giúp học sinh viết chừ đẹp và có thâm mì hơn Tuy nhiên, sau mỗi lần thay đôi như vậy lại có những điều làm được và clma làm được Thực trạng chừ viết cùa học sinh hiện nay còn xấu và thiếu chính xác Các em còn viết sai, viết quá chậm hay có nhùng học sinh viết tốt, nhanh, làm tính giòi nhưng viết quá xấu, trình bày không sạch sè, rò ràng thi không thê trờ thành một học sinh giói toàn diện được, về phía giáo viên, còn sợ hoặc ngại dạy Tập viết vi phải ti mi, nan nót và khó hơn mía là cách truyền đạt tới học sinh Điều đó ảnh hường không nhó đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung Là một giáo viên dạy lớp 2, tòi nhận thấy dạy Tập viết chừ viết hoa lả một trong những phàn môn có tầm quan trọng đặc biệt Việc rèn luyện kỳ năng viết chữ cho học sinh, nhất là học sinh lớp 2 lại cảng quan trọng hơn Vậy nên, tòi đà dành nhiều còng sức và tàm huyết VỚI phan Tập viết chừ viết hoa thật tốt đê học sinh viết đẹp hơn, sạch hơn và cân thận hơn Đó cũng là nhăm nâng cao chất lượng dạy- học ờ Tiêu học nói chung

và dạy - học chừ viết hoa

2/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2

nói riêng Chính vì vậy thấy đirợc tầm quan trọng cùa môn tập viết, tòi đa đi sâu tìm hiên, học hòi và nghiên cứu tìm ra một số yểu tố biện pháp giúp học sinh viết chừ đẹp, mong các em trờ thành những con người phát triên toàn diện, có ích cho đất nước Đây chính là lí do mà tòi chọn đề tài:

Một so biện pháp dạy Tập viết chữ viết hoa cho học sinh lớp 2.

2 Thực trạng về dạy và học Tập viết chữ viết hoa.

2.1 về phía giáo viên

- về cơ bân giáo viên Tiêư học chừ viết đạt chuân theo mẫu Tuy nhiên phần lớn giáo viên đều sợ hoặc ngại dạy Tập viết mà nhất là dạy chừ viết hoa cho học sinh Việc chuân bị cho một giờ dạy Tập viết của giáo viên cùng như việc đánh giá và nhận xét trong vờ học sinh cùng chưa được chư đáo Hơn nữa, do tính chất cừa phân môn như lả: không hay không hấp dẫn học sinh Tàm lý giáo viên thì ngại dạy, có người ngại do không viết được chừ mềm dẻo Đặc biệt là không có hoặc chưa có một chuyên đề Tập viết nào do cấp trên tò chức trong nhiêu năm học trờ lại dây Chính vi vậy, kết qưâ đạt được cùa phân môn này chưa cao, chưa thê hiện rò mà còn chưng chưng, khái quát

2.2 về phía học sinh

- Theo kinh nghiệm nhiêu năm dạy lớp 2 cho thấy, học sinh rất ngại tập viết chữ viết hoa Thứ nhất lả chữ khó viết Thứ hai lả đòi hỏi phải có sự kiên tri Cà hai điều này đối VỚI một học sinh lớp 2 vừa mới từ lớp 1 lên nên rất khó Các em lại đang rất bờ ngờ VỚI những mòn học hoặc phàn môn mới, mà trong đó tàp viết chừ viết hoa là phân mòn đòi hỏi các em phâi kiên trì luyện tập Sau đây lả phiếu điều tra mả tòi đà kháo sát từ một số tuần đau cùa năm học

Báng khào sát khi chưa thực hiện đề tài:

STT

Số

hoa

3/15

3 Thời gian, đoi tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đoi tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đoi tượng nghiên cứu.

- Học sinh lớp 2D - Trường Tiên học Dtrơng Liễn B- huyện Hoài Đức - Thành phố Hà Nội

- TÒI áp dụng VỚI học sinh lớp mà tòi đang chú nhiệm và giảng dạy và lấy lóp 2A trong khối 2 đê so sánh, đối chứng kết quâ

3.1.2 Thời gian, phạm vi nghiên cứu:

- Ngay từ đau năm học, khi tòi nhận lớp, tòi đà chú ý tìm hiên tình hình cùa lớp

và nhận thấy chất lượng của việc rèn chừ cùa học sinh sau ba tháng hè còn yếu Thời gian mà tôi áp dụng đề tài là hr tháng 9/2019 và cho đến hết năm học, Nhưng

do ảnh hường cùa dịch bệnh nên tòi lấy kết quâ vào cuối học kì 1

3.2 Mục đích nghiên cứu.

Qua đề tài này tôi mong muốn được góp một phần nhò vào việc nâng cao chất lượng dạy và học cùa việc rèn chừ đê tìm ra phương pháp dạy học tốt và học sinh thực hành tốt bài viết trong phàn môn chính tà, tập viết và trong những mòn học khác

4/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2

Phần thứ hai GIẢI QƯYÉT VÁN ĐÈ

Trong phạm vi đề tài này, tòi chi đưa ra một vài kmli nghiệm nhó khi dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh

1 Giáo viên cần nắm rõ vị trí, yêu cầu cần đạt và nội dung chuân kiến thúc

của phân môn Tập viết.

1.1 VỊ trí phân môn Tập viết ở Tiên học

Tập viết là một trong những phàn môn có tầm quan trọng đặc biệt ờ Tiêu học, nhất là đối VỚI lớp 1 Phân môn Tập viết trang bị cho học sinh bộ chừ cái La tinh và nhùng yêu cầu kì thuật đê sử dụng bộ chữ cái đó trong học tập và giao tiếp Với ý nghía này, phân mòn Tập viết không nhùng có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ờ các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kì năng hàng đầu cùa việc học tiếng Việt trong nhà trường - kì năng viết chừ Neu viết đúng chừ mẫu, rò ràng, tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quà học tập sè cao hơn Viết xấu, tốc độ chậm sè ảnh hường không nhò tới chất lượng học tập

1.2 Nội dung

Nhìn vào khâ năng viết chừ và thực trạng dạy Tập viết của giáo viên Tiêu học hiện nay mà việc dạy Tập viết phải được tiến hành theo các khâu cơ bàn sau:

- Lèn kế hoạch dạy học: Kèm theo giáo án điện ừr VỚI nhưng bài (chừ viết hoa)

có khả năng làm được cùa giáo viên

- Thực hiện kế hoạch trong giờ dạy trên lớp

Một thực tế cho thấy, người lành đạo và người dạy đều thấy rò về vai trò của mòn Tập viết chừ viết hoa, nhưng lại chưa xây dựng các chuyên đề Tập viết lớn đê cho giáo viên trao đòi, học tập Trong mòn Tiếng Việt, chưa thực sự COI trọng phân mòn Tập viết như các phàn mòn Tập đọc, Luyện từ và câu Vi thế, chưa tạo được sự hứng thú khi dạy và học các phân mòn này ơ trong một số trường khi đi kiểm tra, giáo án Tập viết vẫn còn một số giáo viên chưa hướng dẫn học sinh một cách cơ bàn và ti mi về việc viết chừ đúng mấu, chưa kết hợp nhuần nhuyễn việc dạy viết chừ VỚI việc dày nghía cùa từ, chưa hướng dẫn học sinh cách trình bày theo từng loại văn bân (thơ, văn xuôi) Đặc biệt là có giáo viên sử dụng giáo án điện từ nhưng chi là đê làm thay việc hướng dẫn và viết mẫu cùa giáo viên mà thòi

2 Ket hợp giữa sử dụng công nghệ thông tin với phương pháp dạy truyền thong trong dạy Tập viết chữ viết hoa cho học sinh, (kèm đĩa VCD)

- Hiện nay, việc sử dụng giáo án điện từ VỚI giáo viên không còn là điều xa lạ hay khó khan nữa Tuy nhiên, đối VỚI phàn môn Tập viết lại là điều không hề dễ

5/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2

Ket hợp sử dụng còng nghệ thông tin VỚI phương pháp dạy truyền thống có thê đem đến lợi ích hiệu quả cao cho cà người dạy lẫn người học nếu người dạy sù dụng nó như một phương tiện giáo dục một cách đắc lực Hoặc nó cũng có thê mang lại tác hại: giậm chân tại chỗ nếu người dạy COI đó là còng cụ thay thế hoàn toàn thao tác, việc làm cùa giáo viên NÓI tóm lại, người giáo viên cần sử dụng hull hoạt, kết hợp sự tối ưu trong còng nghệ thòng tin VỚI phương pháp dạy truyền thống dê đạt đirợc kết quả dạy học ờ mức cao nhất có thê Người giáo viên phải sử dụng thế nào đó đê tạo sự hấp dẫn lòi cuốn đirợc học sinh vào bài học cùa mình Đây chính lả mục đích cùa giải pháp này mả tôi thấy được

- Muốn biện pháp này đạt dược kết quà, tòi dà làm như sau:

+ Tiước mỗi giờ lên lớp, ngoài việc lên kế hoạch dạy học, tòi cần xây dựng, kiêm tra lại bài giăng điện từ cùa mỗi bài tập viết mà mình đà làm Mỗi chừ viết hoa đà được viết, được làm như thế nào trong bài giăng điện ừr đó Từ đó, tòi sẽ lồng ghép VỚI sự hướng dẫn của mình như thế nào đê thu hút được học sinh,

T Mỗi bài, phải có được hình chữ mẫu trên khung kẻ ò đê mò phòng cho học sinh,

vì nhìn trên màn hình chiếu học sinh sè thấy rò hơn về chừ mà mình tập viết Ket hợp VỚI lời giảng và chi dẫn cùa giáo viên mà học sinh quan sát dễ dàng hơn đê

có nhùng nhận xét về cấu tạo chừ, nhận biết về cờ chữ được chính xác nhất

+ Phần quan trọng nhất cùa giãi pháp này, cũng lả phần khó khăn nhất VỚI giáo viên là tạo được hiệu ứng viết chữ Nen trong mỗi bải học mà có hiệu ứng này, sè lòi cuốn học sinh hơn bời sự dễ hiên cùa nó BỜI vì, trong phương pháp dạy truyền thống, nhiều khi giáo viên vừa viết mẫu vừa nêu cách viết học sinh chi có thê nhận được một hoạt động cùa giáo viên mà thôi Vậy nếu tạo ra được hiệu ứng viết chữ thì giáo viên lúc đó chi cần nói cách viết là học sinh biết Sau đó giáo viên viết lại trên bàng lớp cho học sinh quan sát mà thôi Vì vậy, VỚI nhiều bài tòi đà có gang tìm tòi, tham khào đê tạo được ứng dụng này cho bài dạy cùa mình

T Sưu tầm tranh ảnh minh họa cho câu ứng dụng trong bài Có thê nói đây lả phần hấp dẫn nhất giúp học sinh hiên rò và nhanh hơn về ý nghía cùa càu ứng dụng trong mỗi bài

T Cuối cùng, đê bài tập viết cùa học sinh đạt kết quả tốt nhất, tòi đà sử dụng phần trình chiếu bài viết của học sinh Đày là một ứng dụng công nghệ mới nhất mà trường tòi đà tạo điều kiện cho giáo viên chúng tòi làm Đó là mỗi lớp có được một wedcame đê trinh chiếu Việc chấm bài cùa học sinh trong vở Tập Viết thường phải căn cứ vào mục đích, yêu cầu dặt ra cho từng bài học theo chương trình quy định Qua việc chấm bài, GV cần giúp cho học sinh tự nhận

6/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2

thức được ưư diêm đê phát huy, thấy rò những thiếu sót đê khắc phục, sữa chữa,

kịp thời động viên được những cố gang, nỗ lực cùa từng học sinh khi viết Cách chấm bài Tập viết cùa học sinh về cơ bân tương ựr như chain bài chính tã Điêm khác lả: Sau khi gạch dưới những chữ học sinh viết sai hoặc không đứng mẫu, giáo viên có thê viết mẫu chữ đó ra lề vờ cho học sinh đối chiếu, so sánh, ựr rút ra những chỗ clma được đê khác phục Bên cạnh việc ghi diêm, giáo viên cũng cần ghi lời nhận xét ngan gọn thê hiện sự biên dirơng hay góp ý, yêu cầu về chừ viết đối VỚI học sinh

Vậy là sau mỗi bài viết cùa học sinh, tòi lại chọn ra một số bải đê chiếu lên cho học sinh nhận xét Có câ bài viết đẹp, đúng; có cả bài có lỗi chữ sai đê học sinh phân biệt Nhờ có ứng dụng công nghệ này mà học sinh đế dàng nhận ra chữ viết cùa mình đúng ờ đàu, sai chỗ nào và ựr biết cách điều chinh

-Một số ví dụ:

T VỚI các bài: Chừ hoa Ả, Ả, chữ hoa Đ, chữ hoa E, sau khi giới thiệu về chừ mẫu giáo viên chi cần thêm sile về chữ hoa A, D và E thế là học sinh nhận ra ngay

sự giống và khác nhau VỚI các chừ đà học Giáo viên lại không mất thời gian lục đục lấy thêm mẫu chữ treo lên bàng

T Hoặc khi học viết chừ hoa G, tòi cùng chi cần chiếu lại phần cách viết chừ hoa c thế là học sinh có thế nhận ra cách viết chừ hoa G

T Thậm chí có bài, tòi chi cần đira mẫu chữ đà học, rồi làm hiệu ứng thêm nét đê

ra chữ mới lả học sinh đà tự nhận ra cách viết mà clura cần cò hướng dẫn

Ví dụ:

*Cách viết chữ hoa Đ

Cách viết giống như viết chữ hoa D đà học, saư đó thêm nét gạch ngang ờ dường

kẻ 3

*Hướng dẫn viết chừ cái hoa p

* Gan mẫu chừ p

T Chừ p cao mấy 11? Gom mấy đường kẻ ngang?

Viết bởi may nét?GV chi vào chữ p và miêu tà:

T Gồm 2 nét - nét 1 giống nét 1 của chừ B, nét 2 là nét cong trên có 2 đầu uốn vào trong không đều nhau

GV hướng dẫn cách viết:

- Nét 1: Đặt bút trên đường kẻ 6, viết nét móc ngược trái Dừng bứt trên ĐK2

- Nét 2: ư'r diêm dừng bút cừa nét 1, ha bứt lên ĐK5, viết nét cong trên có 2 đầư uốn vào trong , dừng bút ờ giừa đirờng kẻ 4 và đường kẻ 5

*Hướng dẫn viết chừ hoa Q (kiêu 2):

- Nét 1 : Đặt bút trên ĐK6, đưa bút sang trái viết nét cong kín phan cưối lượn

7/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2

vào trong bụng chữ, đen ĐK4 thì lượn lên một chút rồi dừng bút như chữ hoa o

-Nét 2: Từ diêm dừng bút của nét 1, ha bút xuống gần ĐK2 trong chừ o, viết nét lượn ngang từ trong lòng chừ ra ngoài, dừng bút trên ĐK2

móc ngược phải chừ hoa u

Chữ hoa Ư

- VỚI các cách làm mà giãi pháp này đem đến tác dụng lớn trong giăng dạy mòn Tập viết

T Tác dụng lớn nhất mà ai cùng có thê nhận ra, đó là sự hấp dẫn lòi cuốn cùa còng nghệ mang lại Nó tạo ra sự hứng thú cho học sinh học tập Nó không còn là mòn học cứng nhắc VỚI các birớc dập khuôn mía

T Hiệu quà nữa cùa giài pháp này là: trong mỗi tiết dạy giáo viên không mất nhiều thời gian cho việc sử dụng đồ dùng hay mẫu vật nữa Thay vào đó giáo viên tập tiling vào hướng dẫn học sinh viết bài

T Một tác dụng nữa cùa biện pháp này đó lả kết quà bài viết cùa học sinh được trình chiếu ngay lên bâng cho câ lớp cùng xem Vậy là các em có thê biết bài cùa mình có sai hay đúng nét chữ nào giống cùa bạn không đê tự sửa TÔI cho rang đày lả tác dụng lớn nhất khi ứng dụng còng nghệ thòng tin vào dạy tập viết cho học sinh

3 Chia các chữ viết hoa thành các nhóm chữ: theo nét chữ được viết và theo

cỡ chữ.

-Tác dụng của giải pháp này là tạo ra sự tích cực trong học tập của học sinh Các

em sè đuực chú động nhận biết kiến thức, nhận ra kiến thức mới trong mỗi bài học Và đây, cũng chính là tác dụng lớn cùa giài pháp này Thay vì việc nghe giáo viên giảng rồi hình dung nét chừ, thì học sinh sè đirợc trực quan trực tiếp về các nét chữ giống nhau trong mỗi nhóm chừ Qua đó các em chù động thực hiện viết nét chữ đà học cho clùr mới học

8/15

Một sổ biện pháp dạy Tập viết chừ viết hoa cho học sinh ìóp 2 -Cách làm này không có gì là khó đối VỚI giáo viên Chi cần dành ra một khoảng

thời gian là mọi người có thê chia nhóm chừ được.

T Nhóm các chừ cái viết hoa có nét giống nhan

* Nhóm 1 gồm các chừ: u, Ư, X Y, N(kiểư 2), M(kiểư 2)

* Nhóm 2 gồm các chừ: A, Ả, À, M, N

* Nhóm 3 gồm các chừ: p R B,

* Nhóm 4 gồm các chừ: I, K H V

* Nhóm 5 gồm các chừ: c, E Ê, G, L, s,

* Nhóm 6 gồm các chừ: o, Ò, ơ, A(kiểu 2), Q(kiểu 2)

Việc chia nhóm như vậy sè giúp học sinh so sánh được cách viết các chừ, tìm ra những diêm giống nhan và khác nhan Đặc biệt, học sinh còn tự nhận ra nét

đà học trong chừ mới và tự viết được nét đó Từ đó, học sinh nam chắc được cách viết và các em sẽ viết được chuân hơn, đẹp hơn Vì vậy, tòi cùng cho các em luyện thêm cách viết theo nhóm trong các tiết hướng dẫn học

T Nhóm các chừ cái viết hoa có cùng cờ chừ: cả độ cao và độ rộng cừa chừ

Phần lớn các chừ cái viết hoa có cùng cờ chừ, chi có 1 vài chừ có độ cao hoặc độ rộng khác biệt Vậy nên việc chia các chừ cái theo cờ chừ là không may khó khăn Việc chia theo cờ chừ sè giúp học sinh nhận diện cờ chừ đê viết dũng

cờ sè dễ dàng hơn nhiều Các em sẽ không mất thời gian quan sát mẫu mả nhận dạng, hình dung, sau đó thao tác được nhanh hơn và chính xác hơn

*ĐỘ cao cừa chừ: Dừ là chừ cờ vừa hay cờ nhò thì phần lớn các chừ có độ cao tương đồng Duy nhất có hai chừ cái viết hoa lả có độ cao khác biệt do cấu tạo chừ Đó là chừ hoa G và chừ hoa Y

*ĐỘ rộng cùa chừ: Trong chừ viết hoa hay viết thường thì độ rộng của chừ bao giờ cùng lả phần mà học sinh khó định lượng nhất, còn giáo viên thì khó hướng dẫn nhất Chính vi thế, việc chia các chừ thành nhóm chừ có độ rộng cùng khó hơn nhưng lại giúp học sinh dề nhớ hơn Đặc biệt là VỚI cờ chừ nhò Các chừ có

độ rộng khác biệt nhất là chừ hoa M câ kiêu 1 lẫn kiêu 2 Dưới đây là một số hình mẫu chừ:

9/15