Sáng kiến kinh nghiệm một số biện rèn kĩ năng thực hiện các phép tính với phân số cho học sinh lớp 4a1 trường tiểu học thị trấn tam đường

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN THUYẾT MINH SÁNG KIÉN ''''MỌT SỔ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG THựC HIỆN CẤC PHÉP TÍNH VỚI PHÂN SỐ” CHO HỌC SINH LỚP 4A1 TRƯỜNG TIỀU HỌC TRỊ TRÁN TAM[.]

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TAM ĐƯỜNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN

THUYẾT MINH SÁNG KIÉN

'MỌT SỔ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG THựC HIỆN

CẤC PHÉP TÍNH VỚI PHÂN SỐ”

CHO HỌC SINH LỚP 4A1 TRƯỜNG TIỀU HỌC TRỊ TRÁN TAM ĐƯỜNG - LAI CHÂU

Tác giả: Nguyễn Thị Hiền

Trình độ chuyên môn: Đại học Tiêu học Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường tiêu học Thị Tran Tam Đường

Tam Đường, ngày 10 tháng 6 năm 2020

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Tam Đường, ngày 10 thảng 6 năm 2020

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIÉN

Kính gửi: Thường trực Hội đồng xét, công nhận sáng kiến cấp cơ sở/tỉnli Tôi: số

tt

Họ và tên Ngày

tháng năm sinh

Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)

Chức danh

T rình

độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo

ra sáng kiến

1 Nguyễn Thị

Hiền 07/03/1980 Tiếu học Thị tran Tam

Đường - Lai Châu

Giáo viên Đại học

Tiếu học

100%

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: "Một số biện rèn kĩ năng thực hiện các phép tính với phân số” cho học sinh lớp 4A1 - Trường Tiêu học Thị trấn Tam Đường.

Lình vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn

Ngày sáng kiên được áp dụng lần đầu tháng 1 năm 2020

Mô tả bàn chất của sáng kiến:

Giáo viên sừ dụng nhiều hình thức dạy học phù hợp gây hứng thú học tập cho học sinh

Giáo viên sừ dụng các phương pháp dạy học một cách mềm dẻo, linh hoạt Giáo viên dạy cho học sinh theo từng hệ thong kiến thức từ đễ đen khó Học sinh có kỳ năng tínli toán, biết lựa chọn cách làm phù họp với từng dạng bài cho từng dạng toán, không còn tinli trạng nhẩm lần giừa dạng bài này với dạng bài khác, nắm chắc và vận dụng kiến thức có liên quan, vận dụng linh hoạt trong khi tính toán và trình bày bài một cách khoa học

Học sinh ham thích, tự tin, mạnh dạn, hứng thú, say mê học toán Tự tìm tòi, tự chiếm lình kiến thức mới Tự chia sẻ, cách làm, kiểm tra trao đổi kiến thức với nhau

Nhùng thông tin cần được bảo mật: không

Các điều kiện cần thiết đê áp dụng sáng kiến: lớp học, máy chiếu, học sinh, sách, bút, vờ

Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo

ý kiến của tác giả: Góp phần nâng cao chất lượng môn toán và bồi dường cho học sinh năng lực tư duy, lô gic, phát triển trí tuệ, rèn cho các em tính chăm chi, cần cù, độc lập nhẫn lại, có ý chí vượt khó, phát triên khả năng suy luận, sáng tạo, từ đó tạo cho các em tinh thần thoải mái giúp cho các em học tập tốt hơn

Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thê thu được do áp dụng sáng kiến theo

ý kiến của tô chức, cá nhân sây dựng áp dụng sáng kiến theo ý cùa tác già: qua việc áp dụng các biện pháp của sáng kiến vào dạy học tôi nhận thay học sinh có kỳ năng nhận dạng bài toán một cách chính xác, biết lựa chọn cách làm phù họp cho từng dạng bài không còn tinli trạng nhầm lẫn giừa các dạng bài, lúng túng trong cách tính toán, cùng như trình bày các bước tính

Học sinh nắm chắc các quy tắc và vận dụng thành thạo kì năng để tính toán được các bài toán liên quan đen các phép tính dạng phân số

Tạo hứng thú, tự tin, mạnh dạn, say mê cho các em khi học toán

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là tiling thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Tam Đường, ngày 10 thảng 6 năm 2020.

Người nộp đơn

Nguyễn Thị Hiền BÁO CÁO TÓM TẤT SÁNG KIẾN

1 Tác giả

Họ và tên: Nguyễn Thị Hiền

Trình độ văn hóa: 12/12 Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, Trường Tiểu học thị trấn

Nhiệm vụ được phân công: Giảng dạy lớp 4A1

2 Tên sáng kiến: "Một so biện rèn kì năng thực hiện các phép tính với phân số” cho học sinh lóp 4A1 - Trường Tiêu học Thị tran Tam Đường

3 Tính mới

Giáo viên cho học sinh quan sát hình ảnh trên máy chiếu, đưa ra từng dạng bài cụ thể để học sinh vận dụng ựr tìm hiếu, ựr khám phá, hình thành, ghi nhớ và khắc sâu từng dạng phép tính

Học sinh chủ động tìm tòi, ựr chiếm lĩnh kiến thức mới Tự kiêm tra trao đôi, chia

sẻ kiến thức với nhau, với thầy cô giáo

Học sinh nắm chắc kiến thức có liên quan, vận dụng linh hoạt trong khi tính toán

và trình bày bài làm một cách khoa học

Học sinh ham thích, tự tin, mạnh dạn hứng thú, say mê học toán

Phụ huynh tham gia vào việc đánh giá kết quả học tập cùa học sinh đê thay được tầm quan trọng cùa việc vận dụng kiến thức toán học vào thực tế cuộc sống của các em

Giải pháp trước và sau khi áp dụng sảng kiến '.

Trước khi áp dụng sáng kiến:

Học sinh thụ động lình hội kiến thức, còn rụt rè, ngại chia sẻ, trao đổi chưa nhiều với bạn với thầy cô giáo Giáo viên sử dụng phương pháp truyền thống đê truyền thụ kiến thức cho học sinh, hướng dẫn giải theo sách giáo khoa

Sau khi áp dụng sáng kiến:

Học sinh chù động lĩnh hội kiến thức mới, tự tin, mạnh dạn chia sẻ, trao đổi với bạn với thầy cô giáo

Học sinh vận dụng thành thạo khi làm bài tập theo từng dạng bài kết hợp với câu

đố, trò chơi đê hình thành kiến thức mới, học sinh biết vận dụng các bài

tập ứng dụng trong thực tế

Thông qua trò chơi đê củng cố, khắc sâu kiến thức cho học sinh

4 Hiệu quả sáng kiến mang lại

a Hiệu quả kinh te

Giáo viên tiết kiệm được thời gian trong quá trình giảng dạy Học sinh được thực hành, luyện tập nhiều hơn

Không mat tiền mua và làm đồ dùng học tập cho học sinh Tận dụng được Bài

tập toán 4 Không mất tiền đê phô tô, in ấn bài tập cho học sinh Học sinh biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống

b Hiệu quả kỹ thuật

Qua việc áp dụng các giải pháp cùa sáng kiến vào dạy học tôi nhận thay học sinh

có kỳ năng thực hiện thành thạo, tính toán tốt, biết lựa chọn cách làm và áp dung quy tắc phù họp với từng bài toán thuộc dạng toán về phân sổ Không còn tình trạng nhầm lẫn giừa các dạng bài, không lúng túng trong khi tính toán các bước tính, cũng như trình bày các bước tính

c Hiệu quả về mặt xã hội

Quá trình nghiên cứu rót ra các kinh nghiệm cùa bàn thân đê đưa vào áp dụng giảng dạy cho học sinh lớp 4A1 - Trường Tiêu học Thị Tran Tam Đường, năm học 2019

- 2020 về dạng toán "Một số biện rèn kì năng thực hiện các phép tính với phân sổ” Tôi thay đa số các học sinh đều biết vận dụng thành thạo, linh hoạt, cụ thê và đạt được kết quả đáng khích lệ Đó cùng là bước khôi đầu đê các năm học sau phát huy hơn nữa Kết quà khảo sát về thực hiện các phép tính về phân số

TSHS

HS thực hiện thành thạo các phép tính

HS biết cách thực hiện các phép tính HS thực hiện được các phép tínli còn nhầm lẫn

Qua thực tiền giảng dạy hàng ngày tôi đà vận dụng khi hướng dẫn học sinh làm toán các dạng toán “Thưc hiện các phép tính với phân số” có sự thành công, hiệu quà môn toán được nâng lên rõ rệt Đa số các em học sinh đà tiếp thu bài nhanh và đặc biệt mồi khi gặp nhùng toán này thì các em đà làm bài một cách dễ dàng, có lô gic và tích cực chia sẻ, trao đôi bài của mình với bạn với cô giáo Đặc biệt các em rất say mê hứng thú học toán,

Tôi đà mạnh dạn áp dụng vào việc bồi dường học sinh tham gia giao lưu các cấp

và đạt được kết quà rõ rệt Cụ thể qua kì giao lưu cấp huyện năm học 2018-2019 học sinh lớp tôi chủ nhiệm đạt kết quả khả quan

Tông số học sinh đạt giải cấp huyện: 9/12em đạt 75%

Sáng kiến kinh nghiệm này là một trong nhùng sáng kiến nhằm sử dụng họp lý quỳ thời gian tăng thêm nhằm tập tiling vào kì năng vận dụng, kì năng tínli toán và vậy chất lượng môn toán cùa lóp tôi đạt được kết quà khả quan

5 Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến

Sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng cho học sinh lóp 4A1 cùa trường Tiêu học thị tran Tam Đường và có thê áp dụng rộng rãi den tất câ các lớp 4 trong nhà trường và các lóp 4 ờ các Trường Tiêu học trong toàn huyện Tam Đường có thực trạng như lớp tôi

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: ‘'Một so biện pháp rèn kì năng thực hiện các phép tính với phân sổ cho học sinh lóp 4A1 trường Tiêu học Thị tran Tam Đường”

2 Tác giả

Họ và tên: Nguyễn Thị Hiền

Năm sinh: 07/03/1980

Nơi thường trú: Bình Lư - Tam Đường - Lai Châu

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ công tác: Giáo viên chủ nhiệm lớp 4Ai

Nơi làm việc: Trường Tiêu học Thị tran Tam Đường - huyện Tam Đường

- tinh Lai Châu

Điện thoại: 0989 937 933

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Chuyên môn

4 Thời gian áp dụng sáng kiến

Từ tháng 01 năm 2020 đến hết tháng 6 năm 2020

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường Tiêu học Thị tran Tam Đường

Địa chỉ: Thị tran Tam Đường- huyện Tam Đường- Lai Châu

Điện thoại:

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến

1.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sàng kiến

Môn Toán ờ bậc Tiêu học là cơ sờ, là nền tâng đê các em tiếp thu kiến thức toán học ờ Bậc học cao hơn Cũng như trong các khối lớp khác, chương trình Toán ờ lớp 4 cũng có bốn mạch kiến thức đó là: số học, đại lượng và đo đại lượng, yếu tố hình học, giải toán có lời văn Tuy nhiên, nội dung Toán lớp 4 có vai trò hết sức quan trọng Nó được coi là giai đoạn chuyển từ học tập cơ bàn sang giai đoạn học tập chuyên sâu Đặc biệt nội dung kiến thức “phân số - các phép tính với phân số” là một trong nhùng nội dung mới, hết sức quan trọng và đáng lưu tâm Nó góp phần hoàn thiện hệ thong sổ học

ô Tiêu học.

Qua thực tế nhiều năm giảng dạy lớp 4 tôi nhận thấy khi thực hiện các phép tính với phân số các em gặp rất nhiều khó khăn Phần lớn khi thực hiện các phép tính cộng, trà, nhân, chia phân sổ các em còn lúng túng, kì năng tính còn nhầm lẫn, nên kết quả học tập thực hiện các phép tính và giải toán có liên quan đen phân số chưa cao Vì vậy

đê nâng cao chất lượng dạy học môn Toán lớp 4 nói chung, các phép tính với phân số nói riêng tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến “Một số biện pháp rèn kì năng thực hiện các phép tính với phân số cho học sinh lớp 4A1 trường Tiêu học Thị tran Tam Đường” Nhằm giúp học sinh thực hiện đúng, chính xác và nhanh các phép tính với phân số nói riêng và nâng cao chất lượng môn toán nói chung

1.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến:

Giúp học sinh có kĩ năng thực hiện các phép tính với phân số nhanh, thành thạo, chính xác

Khi thực hiện các phép tính cộng, trà, nhân, chia phân số các em không bị nhầm lẫn Nắm chắc được kĩ năng vận dụng thành thạo khi thực hiện các phép tính

Học sinh hứng thú, mạnh rạn, tự tin, yêu thích toán học, chia sẻ, trao đổi được kết quà bài làm của mình với bạn Giải được các bài toán có liên quan đen phân số một cách chính xác Giúp các em nâng cao kĩ năng vận dụng cũng như chất lượng học tập của môn toán

2 Phạm vi triên khai thực hiện: 31 học sinh lớp 4A1-Tiường Tiêu học Thị tran Tam Đường

3 Mô tả sáng kiến

a Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sủng kiến:

Biện pháp 1: Giúp học sinh hình thành được khái niệm về phân số.

Đối với giải pháp này, những năm học trước đây tôi thường hướng dẫn các em nắm khái niệm về phân số theo bài học trong sách giáo khoa Đa số các em cùng đà nắm được khái niệm về phân số Đặc biệt là phân biệt được từ số và mầu số và vận dụng đê làm được nhùng bài tập cơ bân Nắm được ý nghía cừa phân số Tuy nhiên, trong quá trình cung cấp kiến thức, việc chi ra cho các em thấy được mối quan hệ giừa phân số với

số tự nhiên, quan hệ giừa phân sổ với phép tính với số tự nhiên còn chưa sâu Việc khai

thác các bài tập có trong chương trình còn chưa triệt đê dẫn đen việc học sinh tiếp thu nắm bắt kiến thức của các em hiệu quà chưa cao

Biện pháp 2: Một số kĩ năng thực hiện các phép tính với phân số.

Trước đây, khi dạy về các phép tính với phân sổ, tôi đà hướng dẫn các em đi từ ví

dụ cự thê đen quy tắc Sau khi học xong một phép tính tôi thấy các em đều thực hiện tốt, nhưng sau khi học xong 4 phép tính và áp dụng vào giải toán cớ lời văn thì các em thường mắc một số lồi do nhầm lần giừa các quy tắc, cũng như kì năng thực hiện các phép tính nên dẫn tới kết quà chưa đúng, chưa chính xác Bởi vậy trong quá trình tiếp thu kiến thức, các em còn ghi nhớ quy tắc một cách máy móc hoặc do các em nắm chưa chắc được quy tắc của từng phép tính, khi các em vận dụng quy tắc còn nhầm lẫn dẫn đến khi thực hiện các phép tính có kết quà chưa chính xác

Biện pháp 3: Vận dụng kĩ năng giải bài toán có lòi văn có liên quan đen phân số.

Đối với kiến thức giải các bài toán có liên quan đen phân số, tôi cũng đà hướng dẫn các em đi từ ví dụ đến từng dạng bài cụ thê Tuy nhiên trong quá trình thực hiện các

em vẫn chưa biết cách viết gọn mà van còn trình bày cả bước trung gian, dẫn đen việc trình bày bài giải còn rườm rà, chưa khoa học, đôi khi còn nhầm lần giừa các bước dẫn đến sai kết quả

Biện pháp 4: úng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.

Giải pháp này giáo viên sứ dụng máy chiếu để cho học sinh quan sát các hình ảnh

đê hình thành khái niệm phân so, cùng như hình thành các phép tính về phân số Học sinh quan sát bằng trực quan tự tìm ra được kết quà cùa phép tính tương ứng với kiến thức ở từng tiết học

* Ket quâ khảo sát trước khi thực hiện sáng kiến:

TSHS HS thực hiện thành

thạo các phép tính hiện các phép tínhHS biết cách thực HS thực hiện các phép tính còn nhầm lẫn

b Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:

Biện pháp 1: Giúp học sinh hình thành khái niệm về phân số.

* Điêm mói

Đối với phần này tôi cho học sinh quan sát đồ dùng trực quan Đe học sinh nhìn thay hình ảnh thật và phát hiện ra kiến thức mới Nham phát huy tính tích cực cho các

em Trong quá trình dạy học tôi nhan mạnh cho các em nắm được các quy tắc, nội dung cần ghi nhớ về cấu tạo phân sổ, từ số cho biết gì, mâu số cho biết gì Đặc biệt hoc sinh phải hiểu được ý nghía của phân sổ

* Cách thức thực hiện

Đe hình thành được khái niệm về phân số tôi giúp các em nắm chắc ngay ở tiết học đầu tiên về phân số bằng cách sứ dụng mô hình trực quan trên máy chiếu, để hình thành khái niệm về phân số, khi học sinh đà hiếu rô khái niệm về phân số, tôi biểu thị bằng phân số thực tế, bằng số cụ thể để các em vận dụng được tốt hơn.Cho học sinh lấy

ví dụ về phân số trong thực tế

Khi các em đà nắm chác khái niệm về phân số, tôi hướng dần học sinh cách đọc, viết phân số Nắm chác và phân biệt được từ số và ma số Vậy làm the nào để học sinh đọc, viết đúng phân số? Ngay từ khi đọc, tôi cho các em tìm hiêu rỗ về cách đọc Từ cách đọc đó, cho học sinh tự viết phân sổ, sau đó cho các em tự trao đổi với nhau về cách đọc, các viết phân số, các em tự nhận xét, bổ sung về cách trình bày cho nhâu Cuối cùng tôi mới cho học sinh trình bày trước lóp sau đó tôi chốt lại cách đọc, cách viết đúng phân số ơ phần này, tôi hướng dẫn học sinh cách viết đúng, đẹp phân số

Đặc biệt cho học sinh nắm chắc về ý nghía của phân số, hiếu được mẫu số cho biết gì, tử số cho biết gì Cho HS lấy được ví dụ về phân số trong cuộc sống Sau khi học sinh đà hiểu được khái niệm về phân sổ, ý nghía của phân số Biết đọc, viết thành thạo phân số một cách chính xác nhất thì tôi mói chuyên sang hướng dẫn cách thực hiện cách rót gọn phân số, cách quy đồng mẫu sổ các phân số Rồi tôi mới hướng dẫn cách thực hiện các phép tính với phân số

Biện pháp 2: Một số kĩ năng thực hiện các phép tính với phân số.

*Điêm mới

Đối với việc dạy bài mói, tôi cho học sinh trao đôi với nhau tự phát hiện kiến

thức mói rồi chia sẻ với bạn sau đó học sinh trình bày trước lóp theo ý hiểu của mình Tôi chi là người theo dõi, hồ trợ hướng dần, và khắc sâu kiến thức cho học sinh Sau mồi bài học yêu cầu học sinh nam chắc quy tắc, hiểu bân chất quy tắc cộng hai phân sổ cùng mẫu số và cộng hai phân so khác mẫu số cũng như trừ hai phân số cùng mầu và khác mẫu và vận dụng thành thạo quy tắc vào thực hành Sau mồi dạng tôi đưa ra bài tập thông qua trò choi đê khắc sâu kiến thức cho các em Rèn kỳ năng ghi nhó quy tắc bằng cách cho học sinh thực hiện nhiều ví dụ cụ thể, để tránh được tình trạng ghi nhớ theo kiểu học vẹt mà các em không biết vận dụng

Khi vào phần luyện tập tôi yêu cầu học sinh nhắc lại quy tắc đà học có liên quan đen kiến thức bài học Tôi tự cho học sinh thực hiện từng bước một rõ ràng, cụ thê sau

đó các em tự trao đôi, chia sẻ về cách làm cho nhau nghe Sau đó mói lên chia sẻ cách làm bài của mình trước lóp Đe cho các em nhớ được cách làm bài lâu hon và vận dụng quy tắc một cách thành thạo hon Tôi khuyến khích học sinh làm bằng nhiều cách khác nhau, có thê làm bài ngắn gọn hon nhưng kết quả van đúng Yêu cầu học sinh phân biệt

rõ phép cộng số tự nhiên với phân số, quy tắc nhân, chia phân số Chi rõ bân chất của từng quy tắc và mỗi một dạng bài tôi cho các em làm thật thành thạo Vì vậy đối với mồi phép tính nếu học sinh làm chưa đúng tôi chi rò nhùng sai sót thường mắc phải và nguyên nhân dẫn đến việc các em làm sai để khắc phục và tránh nhùng sai sót đó

Sau mồi bài học tôi thường đưa ra một phép tính có 4 đáp án khác nhau đê cho học sinh thi tìm đúng tìm nhanh được kết quả chính xác của phép tính đó Cách làm này không những giúp học sinh khắc sâu kiến thức đà học mà còn gây hứng thú say mê học tập cho học sinh

* Cách thực hiện

+ Trường hợp phép cộng, phép trừ hai phân sổ:

Trong phép cộng, phép trừ hai phân sổ có: phép cộng, phép trừ hai phân số cùng mẫu số; phép cộng, phép trừ hai phân số khác mẫu, cộng, trừ số tự nhiên với phân số

Đê học sinh nắm chắc được cách thực hiện ờ mồi dạng bài thì trước tiên phần bài mới, khi đưa ra ví dụ Tôi cho các em quan sát mô hình trực quan Thông qua hình ảnh mà học sinh quan sát được Tôi thường cho học sinh nhận xét phép tính Ví dụ: _Ể_+ Học