Bộ thuỷ sản Viện nghiên cứu hải sản Đề tài: Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra Chủ nhiệm đề tài: TS. Chu Văn Thuộc Báo cáo chuyên đề thành phần loài, phân bố và biến động của nhóm tảo độc, tảo gây hại (Khu vực ven biển Thái Bình, năm 2004 - 2005) Ngời thực hiện: Lê Thanh Tùng Nguyễn Văn Nguyên và nnk Phòng Nghiên cứu Bảo tồn biển 170 Lê Lai - Hải Phòng 6132-4 02/10/2006 Hải Phòng, tháng 03/2006 Bộ thuỷ sản Viện nghiên cứu hải sản Đề tài: Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra Chủ nhiệm đề tài: TS. Chu Văn Thuộc Báo cáo chuyên đề thành phần loài, phân bố và biến động của nhóm tảo độc, tảo gây hại (Khu vực ven biển Thái Bình, năm 2004 - 2005) Những ngời thực hiện: Lê Thanh Tùng Nguyễn Văn Nguyên Đặng Thị Minh Thu Đào Duy Thu Phòng Nghiên cứu Bảo tồn biển 170 Lê Lai - Hải Phòng Hải Phòng, tháng 03/2006 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng i Mục Lục Trang Danh mục các hình ii Danh mục các bảng iii i. Mở Đầu 1 II. Phơng pháp nghiên cứu 3 2.1. Đối tợng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 3 2.1.1. Đối tợng nghiên cứu 3 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu: 3 2.1.3. Thời gian nghiên cứu 4 2.2. Phơng pháp nghiên cứu 4 2.2.1. Phơng pháp nghiên cứu ngoài thực địa 4 2.2.2. Phơng pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm 4 III. Kết quả và thảo luận 7 3.1. Thành phần loài tảo độc hại ghi nhận trong vùng nghiên cứu 7 3.2. Biến động thành phần loài tảo gây độc, gây hại 10 3.2.1. Biến động thành phần loài theo không gian 10 3.2.2. Biến động thành phần loài theo thời gian 12 3.2.3. Phân bố theo chiều thẳng đứng 15 3.3. Các nhóm loài có khả năng gây độc, gây hại 16 3.3.1. Nhóm loài sinh độc tố ASP 16 3.3.1.1. Thành phần loài tảo sinh độc tố ASP 16 3.3.1.2. Biến động mật độ của nhóm sinh độc tố ASP 17 3.3.2. Nhóm loài sinh độc tố PSP 23 3.3.2.1. Thành phần loài tảo sinh độc tố PSP 23 3.3.2.2. Biến động mật độ nhóm loài sinh độc tố PSP 25 3.2.3. Nhóm loài sinh độc tố DSP 26 3.3.3.1. Thành phần loài tảo sinh độc tố DSP 26 3.3.3.2. Biến động mật độ Dinophysis caudata 27 3.2.4. Nhóm loài gây hại 29 3.2.4.1. Nhóm các loài Ceratium 30 3.2.4.2. Skeletonema costatum 34 3.2.4.3. Nhóm loài tảo lam 38 3.2.4.4. Nhóm loài Prorocentrum 39 3.2.4.5. Các nhóm loài khác 40 IV. Kết luận và kiến nghị 41 4.1. Kết luận 41 4.2. Kiến nghị 41 V. Tài liệu tham khảo 42 Phụ lục Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng ii Danh mục các hình STT Tên hình Trang Hình 1 Sơ đồ khu vực thu mẫu 6 Hình 2 Biến động mật độ Pseudo-nitzschia tại các trạm nghiên cứu, khu vực nuôi tôm Thái Bình 17 Hình 3 Biến động mật độ Pseudo-nitzschia tại các trạm nghiên cứu, khu vực nuôi ngao Thái Bình 18 Hình 4 Biến động mật độ Pseudo-nitzschia theo nhiệt độ và độ mặn 19 Hình 5 Biến động mật độ Pseudo-nitzschia và hàm lợng các muối dinh dỡng 22 Hình 6 Biến động mật độ Alexandrium tại khu vực nghiên cứu theo thời gian 25 Hình 7 Biến động mật độ D. caudata tại khu vực nghiên cứu theo thời gian 27 Hình 8. Biến động mật độ D. caudata theo nhiệt độ và độ mặn 28 Hình 9 Biến động mật độ C. furca theo nhiệt độ và độ mặn 31 Hình 10 Biến động mật độ C. furca và hàm lợng các muối dinh dỡng 33 Hình 11 Biến động mật độ S. costatum tại khu vực nghiên cứu theo thời gian 34 Hình 12 Biến động mật độ S. costatum theo nhiệt độ và độ mặn 35 Hình 13 Biến động mật độ S. costatum và hàm lợng các muối dinh dỡng 37 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng iii Danh mục các bảng STT Tên bảng Trang Bảng 1 Danh mục nhóm loài tảo độc, hại bắt gặp trong vùng nghiên cứu 7 Bảng 2 Danh mục loài tảo có khả năng gây độc, hại bắt gặp tại Thái Bình. 8 Bảng 3 Phân bố các nhóm tảo độc, hại theo không gian tại vùng nghiên cứu 11 Bảng 4 Phân bố các nhóm tảo độc, hại theo thời gian tại vùng nghiên cứu 13 Bảng 5 Khoảng phân bố nhiệt độ (t 0 ) và độ mặn () của Pseudo-nitzschia 20 Bảng 6 Phân bố của nhóm loài Alexandrium tại các trạm nghiên cứu 24 Bảng 7 Khoảng phân bố về nhiệt độ (t 0 ) và độ mặn () của D. caudata 29 Bảng 8 Phân bố của C. furca tại vùng nghiên cứu theo thời gian 30 Bảng 9 Khoảng phân bố nhiệt độ (t 0 ) và độ mặn () S. costatum 36 Bảng 10 Khoảng phân bố nhiệt độ (t 0 ) và độ mặn () của Trichodesmium 39 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 1 i. Mở Đầu Vi tảo là những cơ thể quang tự dỡng, có kích thớc hiển vi sống chủ yếu trong môi trờng nớc, có ý nghĩa to lớn đối với sự sống trong các thủy vực vì chúng chính là mắt xích đầu tiên quan trọng trong chuỗi thức ăn của các sinh vật biển. Chúng là nguồn thức ăn của nhiều loài tôm, cá, động vật phù du cũng nh các động vật thân mềm khác, tạo nên năng suất sinh học sơ cấp và góp phần không nhỏ trong vòng tuần hoàn vật chất và trao đổi năng lợng. Mặt khác, chúng cũng chính là nguyên nhân gây hại đối với các sinh vật khác trong thủy vực bởi khả năng sinh độc tố. Một số loài không sinh độc tố nhng chúng vẫn có khả năng gây hại đối với các loài động vật biển khác bởi các đặc điểm hình thái của chúng. Thông thờng, chúng tồn tại với mật độ nhất định và không gây hại hoặc tác hại của chúng cha nhìn thấy đợc. Nhng khi gặp điều kiện môi trờng thuận lợi, chúng có thể bùng phát với mật độ cao tạo ra đợt nở hoa (còn gọi là thủy triều đỏ) và gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế, môi trờng và sức khoẻ con ngời. Nở hoa hay bùng phát tảo độc hại là hiện tợng tự nhiên đã có từ xa xa. Ngày nay, dới tác động của con ngời nói chung và các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản ven biển nói riêng đã góp phần làm thay đổi môi trờng nớc, làm gia tăng tần suất và mức độ bùng phát của tảo độc hại. Vấn đề tảo độc hại ở Việt Nam bắt đầu đợc quan tâm nghiên cứu trong vài năm gần đây, với những kết quả ghi nhận ban đầu về sự hiện diện của các nhóm tảo độc hại ở các vùng ven biển Việt Nam nh: Nha Trang- Khánh Hoà, Tuy Phong - Bình Thuận, Đồ Sơn - Hải Phòng, Hạ Long - Quảng Ninh hay một số vùng ven biển các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Thanh Hoá Vùng triều huyện Tiền Hải Thái Bình là vùng bãi triều, cửa sông điển hình. Với hơn 20km bờ biển và có 3 cửa sông trực tiếp đổ ra biển (cửa sông Hồng, cửa sông Lân, cửa sông Trà Lý) đã tạo nên vùng bãi bồi rộng lớn (6900ha), với địa hình thấp dần từ bờ ra khơi (Nguyễn Văn Nguyên, 2003). Khu vực này đợc coi là vùng có nguồn lợi sinh học biển phong phú, đặc biệt là có diện tích vùng triều khá lớn, điều kiện tự nhiên có nhiều thuận lợi, với các hệ sinh thái năng suất cao nh: rừng ngập mặn, hệ sinh thái bãi triều bùn cát, hệ sinh thái cỏ biển. Đặc biệt là vùng cửa sông ven bờ còn là nơi c trú, bãi đẻ, phát triển nguồn giống của các đối tợng sinh vật biển nh: tôm, cua, cá, mực có trữ lợng lớn và sản lợng cao. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 2 Đây là một trong những khu vực nuôi ngao trọng điểm của vùng ven biển miền Bắc Việt Nam. Với tiềm năng lớn về diện tích nuôi, hiện tại và trong tơng lai là một trong những vùng nguyên liệu xuất khẩu quan trọng. Tại huyện Tiền Hải, năm 2000 diện tích nuôi ngao đã lên tới 200ha, và sản lợng đạt 2.000tấn/ha (Nguyễn Xuân Dục, 2001). Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hiện trạng nguồn lợi ngao ở Thái Bình đã giảm sút mạnh do việc khai thác quá mức bằng các loại phơng tiện khác nhau. Không những thế, ng dân ven biển còn khai thác tất cả những cá thể kích thớc còn rất nhỏ và các cá thể mang trứng trong mùa vụ sinh sản (Đỗ Công Thung, 2003). Trớc đây đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về khu hệ động thực vật tại cửa sông Thái Bình, cũng nh tại vùng ven biển Tiền Hải Thái Bình (Vũ Trung Tạng, 1994; Đặng Thị Sy, 1991) và đặc biệt hơn cả là công trình: Điều tra nghiên cứu tảo độc hại phân bố tại ba vùng nuôi ngao tập trung Thái Bình, Nam Định và Thanh Hóa (Nguyễn Văn Nguyên, 2003). Chúng tôi thực hiện đề tài nhánh: "Thành phần loài, phân bố và biến động của nhóm tảo độc hại trong khuôn khổ đề tài Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra chúng tôi tiến hành nghiên cứu nhóm tảo phù du và nhóm tảo độc, tảo gây hại với mục tiêu nắm đợc phân bố và biến động về thành phần loài và mật độ của chúng nhằm đề xuất giải pháp phòng ngừa cũng nh giảm thiểu các tác hại mà chúng gây ra. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 3 II. Phơng pháp nghiên cứu 2.1. Đối tợng, địa điểm và thời gian nghiên cứu: 2.1.1. Đối tợng nghiên cứu: Nhóm tảo có khả năng gây độc và gây hại trong khu vực nghiên cứu. Tập trung chủ yếu vào nhóm có khả năng sinh độc tố ASP, DSP, PSP (nhóm tảo Giáp và tảo Silíc) và những loài tảo thờng xuyên gây hại, đạt mật độ cao trong khu vực nghiên cứu. Kết hợp với thu mẫu sinh vật chúng tôi có tiến hành thu mẫu hóa và đo các thông số môi trờng để đồng thời đánh giá sự tác động qua lại giữa chúng. 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu: Sơ đồ hệ thống trạm thu mẫu đợc thể hiện qua hình 1. Việc lựa chọn vùng và điểm nghiên cứu đợc thực hiện căn cứ vào mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra. Hệ thống điểm nghiên cứu đợc đặt tại vùng nuôi ngao trọng điểm này là: Khu vực bãi nuôi ngao và nuôi tôm thuộc xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, Thái Bình (20 0 22628N; 106 0 28637E). Tại vùng nuôi ngao, tiến hành đặt hai trạm quan trắc vuông góc với đờng bờ, ở các độ sâu khác nhau Đồng thời với việc theo dõi tình hình tảo độc, hại trong khu vực bãi nuôi ngao, chúng tôi tiến hành đặt các điểm thu mẫu tại khu nuôi tôm tập trung gần khu vực nghiên cứu với hai trạm thu mẫu, một ở trong đầm nuôi tôm và một ở kênh nớc thải. Nh vậy, trong toàn bộ vùng nghiên cứu có tổng số 4 điểm thu mẫu làm thành mặt cắt bao quát toàn bộ vùng nớc khu vực nghiên cứu, cho phép chúng ta nắm bắt đợc sơ bộ diễn biến môi trờng và sự phát triển của tảo độc hại trong khu vực nuôi tôm tập trung tại này. Tại khu vực nuôi tôm tập trung , phía trong bờ biển, đặt hai trạm nghiên cứu là: Trạm 1: Tại đầm nuôi tôm. Trạm này thu một mẫu, ở tầng mặt. Trạm 2: Tại khu vực kênh nớc thải tập trung của khu nuôi tôm, thu một mẫu ở tầng mặt. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 4 Tại các khu vực nuôi ngao tập trung, phía ngoài bờ biển, mỗi khu vực đặt hai trạm nghiên cứu là trạm 3 và 4 với vị trí, độ sâu và số điểm thu mẫu nh sau: Trạm 3: tại khu vực bãi nuôi ngao, nơi có độ sâu khoảng 3m, cách bờ từ 0,5km, thu mẫu tại một điểm là tầng mặt. Trạm 4: ở độ sâu khoảng 7m, cách bờ khoảng 3km, thu mẫu ở hai tầng là tầng mặt và tầng đáy. 2.1.3. Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 05/2004 đến tháng 04/2005. Cụ thể, chúng tôi tiến hành thu mẫu vào lúc triều cờng mỗi tháng một lần. Xen kẽ giữa hai lần thu mẫu chúng tôi nâng tần xuất thu mẫu tại trạm 3 (bãi nuôi ngao) lên 2 lần một tháng. 2.2. Phơng pháp nghiên cứu Các phơng pháp thu và phân tích mẫu tuân theo hớng dẫn trong Sounia (1978), Hallegraeff (1995) và Andersen (1996), cụ thể: 2.2.1. Phơng pháp nghiên cứu ngoài thực địa Mẫu định tính: đợc thu bằng lới thực vật phù du có kích thớc mắt lới 20àm bằng cách kéo lới nhiều lần theo phơng thẳng đứng từ đáy lên mặt. Mẫu đợc cố định ngay tại hiện trờng bằng dung dịch lugol trung tính nồng độ 10ml/lít nớc mẫu, sau đó bổ sung thêm formaline nồng độ 2 - 3%. Mẫu định lợng: đợc thu bằng Bathomet của hãng Niskin loại 5lít. Dung tích mẫu định lợng là 1lít. Mẫu đợc cố định ngay tại hiện trờng bằng dung dịch lugol trung tính nồng độ 10ml/l nớc mẫu, lắc đều và để lắng trong bóng tối. 2.2.2. Phơng pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm Mẫu định tính: Mẫu đợc để lắng, khi phân tích, dùng pi-pét lấy một lợng nhỏ dung dịch mẫu cho lên lam và quan sát dới kính hiển vi NIKON E600, có độ phóng đại 100 1000lần, hoặc kính hiển vi đảo ngợc NIKON TS100 có độ phóng đại 40 - 400lần. Mẫu định lợng: mẫu đợc để lắng trong bóng tối ít nhất từ 24 48giờ. Dùng xi phông nhỏ rút dần nớc trong các chai đựng mẫu cho đến khi bắt đầu xuất hiện vẩn. Mẫu đợc chuyển sang ống đong hình trụ 100ml (có vạch thể tích thấp nhất 10ml) và tiếp tục để lắng 24giờ rồi lại dùng xi phông cho đến khi xuất hiện vẩn và lại để lắng. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo gây hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng gây ra (mã số KC-09-19) ______________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________ Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 5 Quá trình này đợc lặp lại cho đến khi thể tích mẫu trong ống đong còn lại khoảng 10 20ml. Sau đó chuyển mẫu sang lọ nhỏ có thể tích tơng đơng để bảo quản. Khi phân tích, lắc đều lọ mẫu dùng pi - pét hút lấy 1ml dung dịch mẫu cho vào buồng đếm Sedgewick - Rafter, để lắng 15phút và đếm số lợng tế bào của từng loài dới kính hiển vi huỳnh quang đảo ngợc NIKON. Đối với loài có tần số xuất hiện cao thì đếm một phần, một nửa hoặc cả buồng đếm tuỳ thuộc vào mật độ tế bào trong mẫu nhiều hay ít. Song song với quá trình đếm, xác định luôn thành phần loài có trong buồng đếm. Trong khi quan sát tiến hành chụp ảnh các mẫu tiêu biểu cho từng loài. Việc phân loại tuân theo các tài liệu: Balech (1995), Dodgle (1982), Dodgle (1985), Fukuyo et al. (1990), Larsen & Moestrup (1999), Taylor (1976), Taylor et al. (1995), Tomas (1996), Shirota (1996). [...]... Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 10 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) Bảng 3 Phân bố các nhóm tảo độc hại theo không gian tại vùng nghiên cứu S T T Phân bố Tên loài tảo. .. Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) III Kết quả và thảo luận 3.1 Thành phần loài tảo độc hại đã đợc ghi nhận ở vùng nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi bắt g p tổng số 25 loài và nhóm loài có khả năng... Alexandrium affine, A leei là những loài phân bố rộng theo thời gian ở cả 3 khu vực nghiên cứu Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 23 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) ... 22/5/04 0 Thi gian Hình 2 Biến động mật độ Pseudo-nitzschia tại các trạm nghiên cứu khu vực nuôi tôm Thái Bình Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 17 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19)... Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô+Quyền - TP Hải Phòng 18 + + + + + 14 + + + Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) 3.2.3 Phân bố theo chiều thẳng đứng Kết quả khảo sát cho thấy, sự phân bố của tảo. .. Thuỷ triều đỏ ở nhiều Okaichi (2003) 17 Polykrikos Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng vùng của Nhật Bản schwartzii 18 Prorocentrum lima DSP, CFP Hallegraeff (1995) 9 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19)... (2003), tại khu vực nuôi ngao tập trung ở các tỉnh ven biển miền Bắc có ít nhất 4 loài thuộc chi Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 16 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) ... Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 27 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) Biến động mật độ của Dinophysis caudata đợc thể hiện qua hình 7 Mật độ của D caudata dao động từ... Ngô Quyền - TP Hải Phòng 29 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) nhiều ngành khác nhau nh ngành tảo Giáp (Pyrrophyta), ngành tảo Silíc (Bacillariophyta), ngành tảo Lam (Cyanophyta), ngành tảo Mắt (Euglenophyta)... thông thờng và hay bắt g p nhất trong các thủy vực Viện nghiên cứu Hải Sản - 170 Lê Lai - Ngô Quyền - TP Hải Phòng 26 Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-09-19) ven . tác hại mà chúng g y ra. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng. Đề tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-0 9-1 9). tài : Điều tra, nghiên cứu tảo độc, tảo g y hại ở một số vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung ven biển, đề xuất giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu những tác hại do chúng g y ra (mã số KC-0 9-1 9) ______________________________________________________________________________________