MỞ ĐẦU Trong hơn 30 năm đổi mới, lĩnh vực văn hóa luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước. Điều này được thể hiện qua việc Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều Chỉ thị, Nghị quyết, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến văn hóa, nhằm bảo đảm những điều kiện cần thiết cho sự phát triển của lĩnh vực đặc biệt này. Một trong những quyết sách quan trọng của Đại hội Đảng lần thứ XII là xây dựng, phát triển văn hóa, con người. Nội dung đó vừa thể hiện quan điểm cơ bản, lâu dài, vừa là phương hướng nhiệm vụ của những năm tới về phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường cũng đặt ra nhiều vấn đề văn hóa cần giải quyết, đó là: sự phân hóa về cơ hội, điều kiện trong sáng tạo, sản xuất, truyền bá các giá trị văn hóa thông qua các phương tiện truyền tải ngày càng gia tăng; xuất hiện nhiều sản phẩm và dịch vụ văn hóa chất lượng thấp tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần của xã hội; ảnh hưởng xấu đến thị hiếu thẩm mỹ của một bộ phận công chúng; đe dọa việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, các giá trị đạo đức truyền thống, thẩm mỹ, nghệ thuật của dân tộc... Từ đó, đã làm thay đổi thang giá trị, tác động tiêu cực đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người Việt Nam Do đó, nhằm làm sáng tỏ lý luận cũng như thực trạng, giải pháp phát triển văn hóa trong nhiệm vụ xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế của đất nước trong giai đoạn hiện nay, em lựa chọn chủ đề “Phát triển văn hóa và con người ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” để viết bài thu hoạch.
Trang 1MỞ ĐẦU
Trong hơn 30 năm đổi mới, lĩnh vực văn hóa luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước Điều này được thể hiện qua việc Đảng, Nhà nước
đã ban hành nhiều Chỉ thị, Nghị quyết, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến văn hóa, nhằm bảo đảm những điều kiện cần thiết cho sự phát triển của lĩnh vực đặc biệt này
Một trong những quyết sách quan trọng của Đại hội Đảng lần thứ XII là xây dựng, phát triển văn hóa, con người Nội dung đó vừa thể hiện quan điểm
cơ bản, lâu dài, vừa là phương hướng nhiệm vụ của những năm tới về phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường cũng đặt ra nhiều vấn đề văn hóa cần giải quyết, đó là: sự phân hóa về cơ hội, điều kiện trong sáng tạo, sản xuất, truyền bá các giá trị văn hóa thông qua các phương tiện truyền tải ngày càng gia tăng; xuất hiện nhiều sản phẩm và dịch vụ văn hóa chất lượng thấp tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần của xã hội; ảnh hưởng xấu đến thị hiếu thẩm mỹ của một bộ phận công chúng; đe dọa việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa, các giá trị đạo đức truyền thống, thẩm
mỹ, nghệ thuật của dân tộc Từ đó, đã làm thay đổi thang giá trị, tác động tiêu cực đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người Việt Nam
Do đó, nhằm làm sáng tỏ lý luận cũng như thực trạng, giải pháp phát triển văn hóa trong nhiệm vụ xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, phát triển
kinh tế của đất nước trong giai đoạn hiện nay, em lựa chọn chủ đề “Phát triển văn hóa và con người ở nước ta trong giai đoạn hiện nay” để viết bài thu
hoạch
Trang 2NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
1.1 Một số khái niệm về văn hóa
Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người
Về mặt thuật ngữ khoa học, văn hóa được bắt nguồn từ
chữ Latinh "Cultus" mà nghĩa gốc là gieo trồng, được dùng theo
nghĩa Cultus Agri là "gieo trồng ruộng đất" và Cultus Animi là "gieo trồng tinh thần" tức là "sự giáo dục bồi dưỡng tâm hồn con người" Theo nhà triết học Anh Thomas Hobbes (1588-1679): "Lao động dành cho đất gọi là sự gieo
trồng và sự dạy dỗ trẻ em gọi là gieo trồng tinh thần".
Năm 1943, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công
cụ cho sinh hoại hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn
bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá Văn hoá là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”.
Năm 2002, UNESCO đã đưa ra định nghĩa về văn hóa như sau: Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong
xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.
Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam - Bộ Giáo dục và đào tạo, do Nguyễn Như Ý chủ biên, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, xuất bản năm 1998, thì: "Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử"
Khái niệm văn hóa thường được tiếp cận ở hai cấp độ lý luận và thực
tiễn Ở cấp độ lý luận, văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần
do loài người (cá nhân và cộng đồng) sáng tạo ra để phục vụ sự tồn tại và phát
Trang 3triển của xã hội Bản chất của văn hóa là sự sáng tạo, vươn tới cái Chân -Thiện - Mỹ, vươn tới các giá trị nhân văn đem lại hạnh phúc cho con người Văn hóa là “thiên nhiên” thứ hai do con người tạo ra để phục vụ con người Ở cấp độ thực tiễn, văn hóa thể hiện trong toàn bộ hoạt động sống của con người, từ hoạt động sản xuất vật chất đến hoạt động tinh thần, phản ánh kiểu lựa chọn sáng tạo của cá nhân và cộng đồng
Như vậy, văn hóa vừa là sản phẩm sáng tạo của con người, vừa là môi trường nhân tạo để nuôi dưỡng đời sống vật chất và tinh thần của con người Cùng với thiên nhiên thứ nhất do tạo hóa tạo nên, văn hóa trở thành môi trường sống của con người, văn hóa được nhìn nhận là động lực của sự tiến
bộ xã hội Cần phải khắc phục nhận thức phiến diện về văn hóa, đồng nhất văn hóa với một vài hoạt động thuộc lĩnh vực tinh thần và xem nhẹ vai trò, chức năng xã hội của nó
1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa thời kỳ đổi mới
Kế thừa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hóa, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông
qua tại Đại hội lần thứ VII (6-1991) đã xác định nền văn hóa tiên tiến và đậm
đà bản sắc dân tộc là một trong sáu đặc trưng cơ bản của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Như vậy, nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu phấn đấu, vừa là một nhiệm vụ trọng yếu trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII đã chỉ
rõ: "Nền văn hóa mà Đảng ta lãnh đạo toàn dân xây dựng là nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc" Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã ra nghị quyết riêng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng tiếp tục khẳng định: "Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội".
Tháng 7-2004, Hội nghị lần thứ mười Ban Chấp hành Trung ương khóa
IX đã ra Kết luận Về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa
Trang 4VIII) về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong những năm sắp tới Đại hội lần thứ X của Đảng (4-2006) khẳng định:
“Tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế
- xã hội, làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội”
Theo quan điểm của Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI, văn kiện Đại hội XII nhấn mạnh tư tưởng chỉ đạo: “Các cấp, các ngành phải nhận thức đầy
đủ và thực hiện có kết quả mục tiêu: Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”
Trong tư tưởng chỉ đạo này, có hai điểm quan trọng nổi bật: thứ nhất, xây dựng, phát triển nền văn hóa phải gắn chặt với xây dựng, phát triển con người không tách khỏi cội nguồn dân tộc Thứ hai, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà là sức mạnh nội sinh trực tiếp để phát triển bền vững
1.2 Những thành tựu và hạn chế trong quá trình phát triển văn hóa thời kỳ đổi mới
1.2.1 Những thành tựu trong phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới
Thực tiễn hơn 30 năm đổi mới vừa qua đã khẳng định đường lối, quan điểm của Đảng ta về phát triển văn hóa và con người là hoàn toàn đúng đắn, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi cấp thiết của xã hội Chính nhờ có đường lối và quan điểm chỉ đạo đúng đắn đó nền văn hóa Việt Nam trong thời gian qua đã đạt được những tiến bộ đáng kể, góp phần cùng các lĩnh vực khác làm nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của dân tộc
Kiểm điểm 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng và nhìn lại
25 năm xây dựng và phát triển trên lĩnh vực văn hóa và con người, Đại hội XI
đã khẳng định “Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thông tin, thể dục, thể thao ngày càng mở rộng, từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân
Trang 5dân Phong trào “toàn dân đoàn kết xây đựng dời sống văn hóa” từng bước
đi vào chiều sâu” 1 “Chỉ số phát triển con người không ngừng được tăng lên: Việt Nam đã hoàn thành phần lớn Mục tiêu Thiên niên kỷ”.
Trong lĩnh vực xây dựng con người, Đảng và Nhà nước đã đầu tư nhiều hơn cho giáo dục- đào tạo để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, thực hiện nhiều chủ trương, chính sách mới để tạo động lực cho giáo dục- đào tạo phát triển xứng đáng với vai trò là “quốc sách hàng đầu” Cơ sở vật chất cho giáo dục được tăng cường Quy mô đào tạo được mở rộng, nhất là ở bậc trung học chuyên nghiệp và dạy nghề Trình độ dân trí nói chung và đội ngũ lao động đã qua đào tạo tay nghề được nâng lên Chất lượng
về thể lực, sức khỏe, học vấn, tay nghề, kỹ năng lao động và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp có bước phát triển rõ rệt
Công tác xóa đói giảm nghèo ở nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao Cơ sở hạ tầng kinh tế, văn hóa, xã hội cho vùng nông thôn, miền núi, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số đã được quan tâm đầu tư (điện, đường, trường, trạm), tạo nên sự chuyển biến tích cực trong việc đảm bảo công bằng xã hội và hỗ trợ những vùng gặp khó khăn
Công tác bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân đạt được nhiều kết quả to lớn Hệ thống y tế, đặc biệt là y tế ở cơ sở được chăm lo và mở rộng Hầu hết các xã, phường trong cả nước đều có trạm y tế, trên 65% trạm có bác sĩ
Những tiến bộ về việc xây dựng con người của Việt Nam trong hơn 30 năm đổi mới vừa qua đã góp phần khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta trong vấn đề xây dựng con người là đúng đắn Sự phát triển kinh tế đã hướng tới phục vụ con người, đảm bảo tiến bộ và công bằng xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống con người
Trên lĩnh vực văn hóa, quá trình triển khai thực hiện đường lối, chính sách văn hóa của Đảng và nhà nước đã được thực hiện nghiêm túc ở các cấp, các ngành Đặc biệt là sau khi có Nghị quyết Trung ương năm khóa VIII, cấp
ủy Đảng các cấp đã có chương trình thực hiện Nghị quyết này nghiêm túc và được nhân dân đồng tình hưởng ứng và thực hiện Việc thực hiện năm quan điểm chỉ đạo, 10 nhiệm vụ và 4 giải pháp lớn mà Nghị quyết Trung ương năm khóa VIII đã tạo nên một phong trào sâu rộng trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội, góp phần to lớn vào củng cố khối
1
Trang 6đại đoàn kết toàn dân, phát huy chủ nghĩa yêu nước Việt Nam để xây dựng và phát triển đất nước Tổng mức đầu tư của Nhà nước cho Chương trình mục tiêu giai đoạn sau cao hơn giai đoạn trước Tính tích cực, chủ động sáng tạo trong nhân dân được phát huy, dân chủ xã hội được mở rộng Hệ thống các di sản văn hóa của dân tộc được đầu tư, tôn tạo và phát huy vai trò của nó đối với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân Nhiều di tích văn hóa được cộng đồng quốc tế công nhận là Di sản văn hóa thế giới như: Cố đô Huế, Di tích Mỹ Sơn, Khu phố cổ Hội An, Vườn Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng, Vịnh Hạ Long, Di tích Hoàng thành Thăng Long
-Hà Nội, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Nhã nhạc Cung đình Huế, Quan họ Bắc Ninh, Ca trù, Hát Xoan (Phú Thọ) được UNESCO đưa vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của nhân loại được bảo vệ khẩn cấp Những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam được giữ gìn, kế thừa và phát huy làm phong phú cho nền văn hóa dân tộc Năm 2008, cả nước có 7.966 lễ hội, trong đó có 7.039 lễ hội dân gian, 544 lễ hội tôn giáo, 332 lễ hội lịch sử cách mạng Các phương tiện thông tin đại chúng đã phát triển nhanh chóng và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội Hiện nay cả nước đã có 707 cơ quan báo chí (báo in: 166, báo điện tử: 09, tạp chí: 440, phát thanh truyền hình: 68, nhà cung cấp thông tin trên Internet: 24, có 13.348 nhà báo) Cả nước có 53 nhà xuất bản (xuất bản khoảng 20.504 cuốn sách với 211.615.158 triệu bản) Có 125 đơn vị phát hành, có 7.045 thư viện
Các tài năng trong lĩnh vực sáng tạo văn học nghệ thuật bước đầu được phát huy và tham gia tích cực vào phát triển nền văn học nghệ thuật dân tộc Hiện nay cả nước có 48 hãng phim, 131 đoàn nghệ thuật Tổng số tác phẩm
đã đăng ký bản quyền tác giả từ 1986 đến nay là 21.143
Hoạt động giao lưu và hợp tác quốc tế được mở rộng Công tác văn hóa đối ngoại đã có nhiều chuyển biến tích cực để giới thiệu các thành tựu văn hóa của Việt Nam ra nước ngoài và tiếp thu những giá trị tích cực của văn hóa thế giới vào Việt Nam, nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam trong cộng cồng quốc tế
1.2.2 Những hạn chế, yếu kém trong phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới
Thứ nhất, việc thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng về văn hóa, xã
hội và xây dựng con người còn mang nặng tính hình thức, chưa chú ý tới chất lượng và hiệu quả thiết thực Những quan điểm chỉ đạo việc xây dựng và phát
Trang 7triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc là những quan điểm rất đúng đắn
và xuất hiện sớm từ Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ tư, khóa VII (1993), được khẳng định lại nhiều lần trong các Nghị quyết sau này của Đảng nhưng khi triển khai thì còn nhiều bất cập Việc xây dựng và phát triển văn hóa mới tiến hành chủ yếu trong lĩnh vực hoạt động văn hóa, chưa tác động sâu rộng và gắn bó chặt chẽ với kinh tế và chính trị
Thứ hai, là những thành tựu và tiến bộ đạt được trong lĩnh vực phát
triển văn hóa, xã hội và xây dựng con người chưa tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế và chưa vững chắc, chưa tác động có hiệu quả đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống Sự suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống tiếp tục diễn biến phức tạp, có một
số mặt nghiêm trọng hơn, gây tổn hại không nhỏ đến uy tín của Đảng và Nhà nước, niềm tin của nhân dân Công tác xây dựng môi trường văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội còn hạn chế Tình trạng quan liêu, tham nhũng và suy thoái lối sống, đạo đức trong một bộ phận cán bộ, đảng viên kể cả những người có chức, có quyền chưa được ngăn chặn
Thứ ba là tình trạng phân hóa trong hưởng thụ văn hóa giữa các vùng,
các miền, các tầng lớp xã hội gia tăng Tình trạng nghèo nàn, lạc hậu về đời sống văn hóa tinh thần ở nhiều vùng nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng căn cứ cách mạng trước đây vẫn chưa được khắc phục
Thứ tư là việc xây dựng và hoàn thiện thể chế văn hóa, hệ thống văn
bản quy phạm pháp luật và các chính sách trên lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là mối quan hệ giữa kinh tế và văn hóa, giữa văn hóa và công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị còn chậm và thiếu đồng bộ, làm hạn chế tác động của văn hóa đối với sự phát triển đất nước
1.2.3 Về nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa
Trước đây, trong văn kiện Đại hội XI xác định bốn nhiệm vụ cần tập trung thực hiện để phát triển văn hóa: củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phong phú, đa dạng; phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật; bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa truyền thống, cách mạng; phát triển hệ thống thông tin đại chúng; mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về văn hóa
Trang 8Kế thừa quan điểm ấy, Nghị quyết Hội nghị TƯ 9 khóa XI phát triển thành sáu nhiệm vụ: xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; xây dựng văn hóa trong chính trị, kinh tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động văn hóa; phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường văn hóa; chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa Từ đó, Nghị quyết TƯ 9 khóa XI đề ra bốn nhóm giải pháp: Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa; xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa; Tăng cường nguồn lực cho lĩnh vực văn hóa
Kế thừa và phát triển các quan điểm trên đây trong sự đối sánh với yêu cầu, điều kiện cụ thể mới của đất nước 5 năm tới, Đại hội XII lựa chọn, nêu khái quát định hướng các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu về phát triển văn hóa
và con người Việt Nam Nhiệm vụ thứ nhất trực tiếp nhằm phát triển con người, tất nhiên trong quan hệ không tách rời với phát triển văn hóa Riêng đối với phát triển văn hóa có các nhiệm vụ trực tiếp gồm:
Thứ nhất, Giải pháp quan trọng hàng đầu là nâng cao năng lực, hiệu
quả lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức Đảng và cấp ủy các cấp đối với lĩnh vực xây dựng con người và phát triển văn hóa, xã hội Cần phải đổi mới tư duy và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng con người và phát triển văn hóa, xã hội trên cơ sở phát huy tính chủ động sáng tạo của Nhà nước trong việc thể chế hóa đường lối, quan điểm của Đảng, đổi mới công tác quản lý của các cơ quan giáo dục đào tạo, văn hóa, xã hội, y tế, thể thao nhằm tạo
ra hợp lực chung của tất cả các ngành, các cấp, của cả xã hội trong việc thực hiện chiến lược xây dựng con người và phát triển văn hóa
Thứ hai, Tập trung xây dựng môi trường văn hóa, lối sống và đời sống
văn hóa của mọi người dân ở cơ sở, phát huy tính tự nguyện, tính tự quản và năng lực làm chủ của nhân dân Khuyến khích sự sáng tạo văn hóa, văn học nghệ thuật, tạo ra những công trình khoa học và nghệ thuật có giá trị cao Xây dựng và nâng cấp đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao
ở cơ sở Chú trọng các công trình văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao mang tầm vóc quốc gia cập nhật với trình độ của khu vực và thế giới
Thứ ba, đề cao nhiệm vụ xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế
Trang 9Thứ tư, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động văn hóa
Thứ năm, làm tốt công tác lãnh đạo, quản lý báo chí, xuất bản
Thứ sáu, phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn
thiện thị trường dịch vụ và sản phẩm văn hóa
Thứ bảy, chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn
hóa nhân loại
Thứ tám, Kiên quyết đấu tranh loại trừ các tiêu cực xã hội và các tệ nạn
xã hội trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao Bài trừ tệ nạn, mê tín, dị đoan, ma túy, mại dâm và các loại tội phạm khác Khắc phục tình trạng tai nạn giao thông trầm trọng hiện nay Giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, đập tan âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực phản động trong nước và quốc tế
2 Liên hệ thực tế
Qua việc học tập và nghiên cứu chủ đề về“Phát triển văn hóa và con người để phát triển bền vững đất nước”, em xin liên hệ đối với Ninh Bình –
nơi em đang sinh sống và công tác như sau:
Ninh Bình nằm ở phía Nam vùng Đồng bằng Bắc bộ, diện tích gần 1.400 km2, chiếm 0,24% diện tích cả nước, cách thủ đô Hà Nội 90 km, phía bắc giáp tỉnh Hà Nam và Hoà Bình; phía đông giáp tỉnh Nam Định; phía Nam
và Tây Nam giáp với Biển Đông và tỉnh Thanh Hoá Ninh Bình từ xưa đến nay vẫn được xem như một “yết hầu” trên tuyến giao lưu kinh tế Bắc - Nam, một cửa ngõ giao thương giữa đồng bằng với các vùng miền núi phía Tây, Tây Bắc của đất nước với nhiều tiềm năng về du lịch, thương mại dịch vụ và công nghiệp Với vị trí quan trọng của vùng cửa ngõ miền Bắc và vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, là nơi tiếp nối giao lưu kinh tế và văn hoá giữa khu vực châu thổ sông Hồng với Bắc Trung Bộ, giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ với vùng rừng núi Tây Bắc
Trang 10Từ đặc điểm vị trí địa lý đã tạo ra một nền văn hóa Ninh Bình tương đối năng động, phát triển trên nền tảng văn minh châu thổ sông Hồng Đây là vùng đất phù sa cổ ven chân núi có con người cư trú từ rất sớm, vùng đồng bằng ven biển Ninh Bình là nơi định cư của con người thời đại đồ đá mới Việt Nam
Trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết T.Ư 9 Khóa XI về xây dựng
và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước, Ninh Bình là vùng đất cố đô có bề dày truyền thống lịch
sử, nơi phát tích của ba triều đại Ðinh, tiền Lê và Lý, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, tinh thần đặc sắc, đã và đang được phát huy trong cuộc sống hôm nay Trong các hoạt động của mình, ngành văn hóa Ninh Bình luôn hướng về cơ
sở, góp phần phát huy các giá trị truyền thống, tạo dựng lối sống lành mạnh, tương thân, tương ái, thể hiện đạo lý của dân tộc Cũng từ các phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, đã dấy lên các cuộc vận động giúp nhau vượt khó, làm kinh tế giỏi trong các tầng lớp nhân dân, được các tổ chức đoàn thể: thanh niên, phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân hưởng ứng bằng nhiều hình thức từ nhiều năm qua
Tuy có một số nét thành tựu như vậy, nhưng ngành văn hóa, du lịch Ninh Bình đang đứng trước không ít thách thức Trong thời đại công nghệ thông tin, hội nhập hiện nay, cùng với các giá trị văn hóa mới được tiếp thu,
đã xuất hiện cả các yếu tố phản văn hóa Việc thiếu định hướng trong tuyên truyền, giáo dục, sử dụng in-tơ-nét và nhất là việc buông lỏng quản lý dịch vụ in-tơ-nét đã để lại hậu quả khôn lường trong việc truyền bá lối sống lai căng, các tệ nạn xã hội và kích động bạo lực ở một bộ phận xã hội và giới trẻ mà nhiều vụ án có liên quan đã cho thấy điều đó
Để đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn đặt ra, ngày 26/6/2017, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU về xây dựng và