MỞ ĐẦU Trong quá trình đổi mới, Đảng ta đã khẳng định nhất quán đường lối xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Đại hội XII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phải tạo sự chuyển biến tích cực, hiệu quả cao hơn trong thực hiện dân chủ, tuân thủ nguyên tắc pháp quyền trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước. Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải tiến hành đồng bộ cả lập pháp, hành pháp và tư pháp, gắn với đổi mới hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đổi mới kinh tế, văn hóa, xã hội; tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo vệ Hiến pháp và pháp luật. Vì vậy, việc tìm hiểu, nghiên cứu, tiến tới nhận thức đầy đủ việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn hiện nay là một tất yếu khách quan và phù hợp trong xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra trên thế giới nhằm góp phần khẳng định nền dân chủ Xã hội chủ nghĩa ở nước ta và khẳng định, nâng cao hơn nữa vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Với lý do trên trong quá trình học tập, nghiên cứu môn Nhà nước và Pháp luật Việt Nam em xin được lựa chọn nội dung “Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam hiện nay thực trạng và giải pháp” để làm bài thu hoạch.
Trang 1MỞ ĐẦU
Trong quá trình đổi mới, Đảng ta đã khẳng định nhất quán đường lốixây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dânvà vì nhân dân Đại hội XII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phải tạo sựchuyển biến tích cực, hiệu quả cao hơn trong thực hiện dân chủ, tuân thủnguyên tắc pháp quyền trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước Xây dựngNhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải tiến hành đồng bộ cả lập pháp,hành pháp và tư pháp, gắn với đổi mới hệ thống chính trị theo hướng tinhgọn, hiệu lực, hiệu quả, đổi mới kinh tế, văn hóa, xã hội; tiếp tục hoàn thiện
cơ chế bảo vệ Hiến pháp và pháp luật
Vì vậy, việc tìm hiểu, nghiên cứu, tiến tới nhận thức đầy đủ việc xâydựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn hiệnnay là một tất yếu khách quan và phù hợp trong xu thế toàn cầu hóa đang diễn
ra trên thế giới nhằm góp phần khẳng định nền dân chủ Xã hội chủ nghĩa ởnước ta và khẳng định, nâng cao hơn nữa vị thế của Việt Nam trên trườngquốc tế
Với lý do trên trong quá trình học tập, nghiên cứu môn Nhà nước và
Pháp luật Việt Nam em xin được lựa chọn nội dung “Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam hiện nay thực trạng và giải pháp” để làm bài thu hoạch.
Trang 2NỘI DUNG
1 Một số vấn đề cơ bản về nhà nước pháp quyền
1.1 Khái niệm “Nhà nước pháp quyền”
- Quan điểm thứ nhất: Nhà nước pháp quyền là Nhà nước trong đó mọi
chủ thể , kể cả Nhà nước đều phục tùng pháp luật, pháp luật có tính pháp lýcao, phù hợp lý trí, thể hiện những giá trị cao nhất của xã hội và của conngười
- Quan điểm thứ hai: Nhà nước pháp quyền là Nhà nước dựa trên các
nguyên tắc: chủ quyền của nhân dân, pháp luật là tối thượng , phân chiaquyền lực, tỉnh vững chắc của quyền và tự do của con người
* Khái niệm Nhà nước pháp quyền của Liên hợp quốc tại Hội nghị
ở Benin 1991: “Nhà nước pháp quyền là một chế độ chính trị mà ở đó nhà
nước và cá nhân phải tuân thủ pháp luật , mọi quyền và nghĩa vụ của tất cảcủa mỗi người được pháp luật ghi nhận và bảo vệ , các quy trình và quy phạmpháp luật được bảo đảm thực hiện bằng một hệ thống toà ản độc lập Nhànước pháp quyền có nghĩa vụ tôn trọng những giá trị cao quý nhất của conngười và đảm bảo cho có khả năng , điều kiện chống lại sự tuỳ tiện của cơquan nhà nước bằng việc lập ra cơ chế kiểm tra tính hợp hiển và hợp pháp củapháp luật cũng như các hoạt động của bộ máy nhà nước Nhà nước phápquyền phải đảm bảo cho công dân không bị đòi hỏi bởi những cái ngoài Hiếnpháp và pháp luật đã quy định Trong hệ thống pháp luật thì Hiến pháp giữ vịtrí tối cao và nó phải được xây dựng trên cơ sở đảm bảo quyền do và quyềncông dân "
1.2 Quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và Lenin về Nhà nước và Pháp luật kiểu mới
1.2.1 Quan điểm của C Mác , Ph.Ăngghen
Mặc dù , C Mác và Ph Ăngghen không sử dụng khái niệm nhà nướcpháp quyền, nhưng những giá trị cốt lõi và đặc trưng cơ bản của nhà nước
Trang 3pháp quyền đã được hai ông kế thừa , phát triển sâu sắc theo quan điểm khoahọc và cách mạng, đó là xây dựng một nhà nước kiểu mới hợp hiến, hợp phápthể hiện chủ quyền của nhân dân; một hệ thống pháp luật dân chủ triệt để,pháp chế nghiêm minh theo hướng giải phóng con người , bảo vệ quyền conngười Tư tưởng, quan điểm về nhà nước, pháp luật của C.Mác vàPh.Ăngghen tập trung vào các yếu tố chủ yếu liên quan đến nhà nước phápquyền , đó là pháp luật, nhà nước gần với chủ quyền tự do dân chủ của nhândân.
- Về nhà nước: Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C Mác và Ph Ăngghen chủ trương xây dựng một chế độ dân chủ triệt để trong đó “ tự do của mỗi người là điều kiện phát triển tự do của tất cả mọi người ”; nhà nước
kiểu mới phải “ giải phóng con người , bảo đảm an phát triển tự do tối đa vàphát triển toàn diện con người ” Muốn vậy phải “ biển nhà nước từ cơ quanđứng trên xã hội thành cơ quan hoàn toàn phục tùng xã hội ” Dân chủ trongnhà nước kiểu mới là dân chủ “ do nhân dân tự quy định " , là bước chuyển từxã hội thần dân sang xã hội công dân
- Về pháp luật : Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C Mác và
Ph.Ăngghen đã khẳng định , pháp luật luôn có tính giai cấp, thể hiện ý chí củagiai cấp thống trị về chính trị và kinh tế Mặt khác , pháp luật phải phản ánhthực tại khách quan và lợi ích chung của xã hội , quan hệ xã hội Mọi thànhviên xã hội, kể cả nhà nước, nhân viên cơ quan nhà nước đều phải tuân thủpháp luật , xử sự đúng yêu cầu của pháp luật, không có ngoại lệ Chỉ có nhưvậy, pháp luật mới trở thành chuẩn mực chung là thước đo hành vi của mọingười
Trong nhà nước kiểu mới phải bảo đảm đạo đức, phẩm chất, năng lựcvà trách nhiệm của những người thi hành công vụ
1.2.2 Tư tưởng , quan điểm của VILênin về nhà nước và pháp luật kiểu mới
Trang 4Những tư tưởng về nhà nước, pháp luật của C Mác và Ph Ăngghenđuợc VILênin tiếp thu và phát triển trong quá trình xây dựng nhà nước kiểumới
- Về nhà nước , VILênin chi rõ : “ Chính quyền mới với tính cách là
Chuyên chính của tuyệt đại đa số , đã có thể duy trì và đã được duy trì chỉ lànhờ vào sự tín nhiệm của quần chúng đông đảo, chỉ bằng lôi cuốn một cách tự
do nhất, rộng rãi nhất và mạnh mẽ nhất toàn thể quần chúng tham gia chínhquyền Đó là chính quyền công khai đối với mọi người, làm mọi việc trướcmặt quần chúng, quần chúng dễ dàng gần gũi nó, nó trực tiếp sinh ra từ quầnchúng, là cơ quan trực tiếp đại biểu cho quần chúng nhân dân và cho ý chí củahọ ” V LLênin đã khái quát nhiều quan điểm về xây dựng nhà nước kiểumới , đó là “ nhà nước không còn nguyên nghĩa ”, “ nhà nước nửa nhà nước ”,
“ nhà nước quá độ ” để rồi chuyển dần tới một chế độ tự quản của nhân dân Muốn vậy , trước mắt phải thực hiện chế độ dân chủ mà nội dung cơ bản làquyền bầu cử , quyền tham gia quản lý nhà nước, quyền bãi miễn, quyền kiểmtra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và cán bộ , công chức nhà nướccủa nhân dân
- Về pháp luật , V.I Lênin khẳng định, vai trò của pháp luật và phápchế trong quản lý xã hội mới , coi đó là một trong những điều kiện cơ bản đểxây dựng thành công chủ nghĩa xã hội , rằng nhà nước xã hội chủ nghĩa phảidùng “ luật lệ của mình ” như là điều kiện cần và đủ cho chủ nghĩa xã hộithắng lợi triệt để Đặc biệt là khi chuyển sang Chính sách kinh tế mới ,VILênin nhấn mạnh những hình thức quan hệ mới được xác lập trong quátrình cách mạng và trên cơ sở của chính sách kinh tế do chính quyền thực hiệnphải được thể hiện trong pháp luật và được bảo vệ về mặt tư pháp Mặt khác,chính V I Lênin là người đã xây dựng lý luận về pháp chế xã hội chủ nghĩavà là người trực tiếp chỉ đạo xây dựng tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân nhằmbảo đảm việc thực hiện pháp luật nghiêm minh và thống nhất trên quy mô
Trang 5toàn quốc , nhất là yêu cầu tuân thủ pháp luật của bộ máy nhà nước và cánbộ , đảng viên trong bộ máy nhà nước
2 Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Nhà nước pháp quyền
Hồ Chí Minh là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, lãnh đạonhân dân Việt Nam giành chính quyền , xây dựng nhà nước và pháp luật kiểumới ở Việt Nam Mặc dù trong di sản lý luận chung Người không đề cập đếnkhái niệm nhà nước pháp quyền nói chung và nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa nói riêng , nhưng xét theo những yêu cầu về nội dung khoa học củanhà nước pháp quyền với những tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh vềnhà nước , pháp luật kiểu mới - nhà nước xã hội chủ nghĩa - đã thể hiện kháđầy đủ , sâu sắc những đặc trưng , nội dung cơ bản của Nhà nước pháp quyềnxã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Quan điểm , tưtưởng của Người về nhà nước pháp quyền thể hiện trình độ kết hợp nhuầnnhuyễn quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin với việc kế thừa , tiếp thu cóchọn lọc kho tàng tri thức, kinh nghiệm, tinh hoa văn háa trí tuệ của nhân loạivà vận dụng sáng tạo vào điều kiện hoàn cảnh lịch sử cụ thể của Việt Nam.Có thể khái quát trên những nội dung cơ bản sau đây :
Một là, giai cấp công nhân phải tổ chức , xây dựng chính đảng tiên
phong của mình để lãnh đạo nhân dân làm cách mạng giành chính quyền vềtay nhân dân , lãnh đạo nhà nước cách mạng tổ chức xây dựng xã hội mới - xãhội xã hội chủ nghĩa
Hai là, Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước thực sự của nhân dân ,
do nhân dân , vì nhân dân , bảo đảm chủ quyền của nhân dân , mọi quyền lựcnhà nước thuộc về nhân dân
Ba là, Nhà nước Xã hội chủ nghĩa là nhà nước hợp hiến , hợp pháp , tổ
chức , hoạt động theo pháp luật và thực hiện quản lý xã hội bằng pháp luật kếthợp chặt chẽ với giáo dục đạo đức
Trang 6Bốn là, pháp luật trong Nhà nước xã hội chủ nghĩa là pháp luật dân chủ
, thực hiện chủ quyền , bảo vệ tự do , ý chí và lợi ích của nhân dân
Năm là, Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước có trách nhiệm và chịu
trách nhiệm trước nhân dân , công dân phải làm tròn nghĩa vụ đối với Nhànước và xã hội
Sáu là, Nhà nước xã hội chủ nghĩa của nhân dân , do nhân dân , vì nhân
dân là nhà nước trong sạch , ngăn chặn , loại trừ được quan liêu, tham nhũng,lãng phí và các hiện tượng tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước Cán bộ ,công chức nhà nước là “ đầy tớ trung thành ” là “ công bộc ” của nhân dân
Bảy là, Nhà nước xã hội chủ nghĩa có biện pháp kiểm tra , giám sát
hoạt động của bộ máy nhà nước , cán bộ , công chức nhà nước , kiểm soátviệc thực hiện quyền lực nhà nước trên các mặt lập pháp, hành pháp, tư pháp
3 Khái niệm “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” ở Việt Nam
Khái niệm chung về nhà nước pháp quyền: “ Nhà nước pháp quyền làmột chế độ chính trị mà ở đó nhà nước và cá nhân phải tuân thủ pháp luật;quyền và nghĩa vụ của tất cả mọi người đều được pháp luật ghi nhận và bảovệ; các quy trình và quy phạm pháp luật được bảo đảm thực hiện bằng một hệthống tòa án độc lập , Nhà nước pháp quyền có nghĩa vụ tôn trọng giá trị củacon người và đảm bảo cho công chân có khả năng , điều kiện chống lại sự tùytiện của cơ quan nhà nước bằng việc lập ra cơ chế kiểm tra tính hợp hiến vàhợp pháp của pháp luật cũng như các hoạt động của bộ máy nhà nước Nhànước pháp quyền phải bảo đảm cho công dân không bị đòi hỏi bởi những cáingoài Hiến pháp và pháp luật đã quy định Trong hệ thống pháp luật thì Hiếnpháp giữ vị trí tối cao và nó phải được xây dựng trên cơ sở bảo đảm quyền tự
do và quyền công dân ”
Căn cứ vào những quy định trong Hiến pháp năm 2013 , có thể hiểu :
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của nhân dân ,
do nhân dân , vì nhân dân , tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân ;
Trang 7Nhà nước công nhận , tôn trọng , bảo vệ và bảo đảm quyền con người , quyền công dân ; tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật , quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật ; quyền lực nhà nước là thống nhất , có sự phân công , phối hợp , kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp , hành pháp , tư pháp và nguyên tắc tập trung dân chủ ; thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ , hòa bình , hữu nghị , hợp tác và phát triển ; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước quốc
tế mà Việt Nam là thành viên, là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.
4 Thành tựu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ đổi mới
Qua hơn 30 năm đổi mới, việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa đã đạt được những thành tựu quan trọng, đánh dấugiai đoạn phát triển mới của sự nghiệp xây dựng nhà nước kiểu mới - Nhànước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, cụ thể là:
Thứ nhất, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước đã có một bước
điều chỉnh theo yêu cầu của quá trình chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tậptrung bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hộinhập quốc tế Các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của bộ máy nhà nước từngbước được cơ cấu lại, tăng cường vai trò, trách nhiệm của cộng đồng; mốiquan hệ giữa Nhà nước với công dân dần chuyển từ tư duy lãnh đạo, quyền uy– phục tùng sang tư duy về nhà nước phục vụ; phân định rõ nhiệm vụ quản lý,định hướng của Nhà nước với vai trò sản xuất, kinh doanh của các doanhnghiệp; tiếp tục thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phươnghóa, đa dạng hóa quan hệ với các nước, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tácvới các nước theo nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi, cùng tồn tại hòa bình,tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau, bảo đảm ổn định vàphát triển
Trang 8Thứ hai, quan điểm và thể chế về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa được bổ sung, hoàn thiện một bước quan trọng và cơ bản Nguyên tắctổ chức quyền lực nhà nước được quy định đầy đủ hơn trong Hiến pháp năm
2013 Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động của tổ chứcbộ máy nhà nước được xác định rõ hơn và có những bước tiến trong hoạtđộng Vai trò của pháp luật trong tổ chức và hoạt động của Nhà nước, trongquản lý xã hội ngày càng được đề cao Cơ chế phân công, phối hợp và kiểmsoát quyền lực trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước được xácđịnh rõ hơn và trong tổ chức thực hiện đã có những bước tiến nhất định
Quốc hội có nhiều đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện Hoạt động giám sát của Quốchội đã tập trung vào những vấn đề bức thiết, quan trọng của đất nước Việcthảo luận, quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước,các dự án, công trình trọng điểm quốc gia có chất lượng và thực chất hơn.
Chính phủ và các bộ tập trung hơn vào quản lý, điều hành vĩ mô vànăng động giải quyết những vấn đề lớn, quan trọng Cải cách hành chính tiếptục được chú trọng và bước đầu đạt kết quả tích cực Tổ chức thí điểm đổimới về tổ chức chính quyền địa phương được tập trung chỉ đạo và tổng kết,rút kinh nghiệm
Nhiều chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp được thểchế trong Hiến pháp, pháp luật và được triển khai thực hiện nghiêm túc, đạtkết quả quan trọng Tổ chức bộ máy của tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhândân, cơ quan bổ trợ tư pháp tiếp tục được kiện toàn; chất lượng hoạt động cótiến bộ, bảo vệ tốt hơn lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, cá nhân; hạn chế tình trạng oan, sai
Đảng và Nhà nước tiếp tục ban hành nhiều chủ trương, chính sách,pháp luật nhằm phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm thực hiện quyềnlàm chủ của nhân dân Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công
Trang 9dân được xác định đầy đủ hơn trong Hiến pháp năm 2013 và trong hệ thốngpháp luật mới được ban hành và sửa đổi Việc thực hiện Quy chế Dân chủ ở
cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn có tiến bộ Quyềnlàm chủ của nhân dân được phát huy tốt hơn trong các lĩnh vực của đời sốngxã hội bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, nhất là trong lĩnh vực chínhtrị và kinh tế
Thứ ba, hệ thống pháp luật thời gian qua đã tương đối đầy đủ, đồng bộ,
điều chỉnh hầu hết các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội; tính tối caocủa Hiến pháp và vị trí quan trọng của các đạo luật trong quản lý nhà nước vàxã hội ngày càng được coi trọng Theo nguyên tắc pháp quyền, Hiến pháp giữvị trí tối thượng trong hệ thống pháp luật, mọi văn bản quy phạm pháp luậtphải phù hợp và không được trái Hiến pháp Nhận thức được vị trí và vai tròquan trọng của Hiến pháp trong Nhà nước pháp quyền, kể từ khi thực hiệncông cuộc đổi mới đất nước (năm 1986) đến nay, Quốc hội đã 3 lần tiến hànhhoạt động lập hiến để sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Cùng với hoạt động lậphiến, hoạt động lập pháp ngày càng được chú trọng, Nhà nước ta đã khôngngừng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo khung pháp lý cho sựphát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Hệ thống phápluật đã cơ bản được hoàn thiện về nội dung và hình thức, số lượng và chấtlượng văn bản quy phạm pháp luật Hiến pháp năm 2013 đánh dấu một bướcphát triển mới trong thể chế pháp luật về kinh tế của Việt Nam với việc ghinhận mạnh mẽ quyền tự do kinh doanh của người dân Từ năm 2013 đến naylà thời kỳ Việt Nam hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới, với việc đàmphán một loạt các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới quan trọng, nhưHiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (nay là Hiệp định Đối tác toàndiện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương - CPTPP), các hiệp định thương mạitự do với EU, EFTA, Liên minh thuế quan Nga - Bê-la-rút - Ca-dắc-xtan Hiện thực hóa các nguyên tắc mới sửa đổi trong Hiến pháp năm 2013, đồng
Trang 10thời với việc tiếp tục cải cách sâu rộng thể chế pháp luật về kinh tế, làm nềntảng cho giai đoạn phát triển và hội nhập quốc tế tiếp theo, một loạt các vănbản pháp luật quan trọng đã được sửa đổi, bổ sung và ban hành mới, như BộLuật dân sự, Luật Quy hoạch, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, và nhiềuđạo luật gắn với các lĩnh vực chuyên biệt (Luật Kinh doanh bất động sản,Luật Nhà ở, Luật Giao thông đường thủy nội địa, Luật Xây dựng ).
Thứ tư, sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước là nguyên tắc hiến
định: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước,lãnh đạo xã hội, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.Vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực tiễn cách mạng Việt Nam là mộttất yếu lịch sử khách quan, được khẳng định nhất quán trong các văn kiện đạihội Đảng, được Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992 và Hiến pháp năm
2013 ghi nhận Sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước là lãnh đạo chính trị,quyết định phương hướng chính trị của Nhà nước, bảo đảm Nhà nước thực sựlà tổ chức thực hiện quyền lực của nhân dân, thực sự của nhân dân, do nhândân và vì nhân dân Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trịtiếp tục được đổi mới Việc đổi mới phong cách, lề lối làm việc của các cơquan lãnh đạo của Đảng từ Trung ương tới cơ sở có bước tiến bộ Thực hiệnchế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với phát huy tính chủ động, sáng tạo và tráchnhiệm của cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu Coi trọng việcphát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức đảng, đảng viên, cấp ủy viênhoạt động trong các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổchức chính trị - xã hội, nói đi đôi với làm Có những đổi mới trong việc ranghị quyết, coi trọng việc lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, kiểm tra, giámsát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị của Đảng Tiếp tục cảicách thủ tục hành chính trong Đảng theo hướng giảm bớt thủ tục, giấy tờ, hộihọp