MỞ ĐẦU Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm chăm lo xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh. Từ khi giành được chính quyền, Đảng ta vừa là một bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị, vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống ấy. Bởi vì, “Đảng Cộng sản Việt Nam Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam,… là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh chi phối tính chất, mục tiêu, nhiệm vụ, hiệu quả xây dựng hệ thống chính trị. Đến lượt nó, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị chính là thước đo năng lực lãnh đạo, uy tín, vị thế, địa vị cầm quyền của Đảng. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhân tố quyết định tạo nên những thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới ở Việt Nam hơn 3 thập niên qua. Thông qua xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Đảng ta trưởng thành hơn trong lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, ngày càng nâng cao vai trò, vị thế cầm quyền và năng lực lãnh đạo, tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và quản lý nhà nước, quản lý xã hội. Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thời gian qua cũng còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Năng lực dự báo, định hướng chính sách, thể chế hóa, cụ thể hóa để tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu, còn khoảng cách so với đòi hỏi của thực tiễn. Quản lý, giáo dục đảng viên chưa được quan tâm đúng mức, hiệu quả chưa cao. Chất lượng sinh hoạt đảng, tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình còn yếu, việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của đảng viên ở nhiều nơi còn thiếu nền nếp, chưa trở thành ý thức tự giác. Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng chưa đạt hiệu quả cao; việc phân định vai trò lãnh đạo tập thể và trách nhiệm cá nhân có một số điểm chưa rõ; thực hiện kiểm soát quyền lực chưa tốt… Từ những lý do trên, em xin chọn đề tài: “Mục tiêu, phương châm và giải pháp khắc phục hạn chế, yêu kém trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” làm bài tiểu luận thu hoạch cho môn học Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 4
I MỤC TIÊU, PHƯƠNG CHÂM 4
1 Mục tiêu 4
2 Phương châm 4
II GIẢI PHÁP 5
1 Nhóm giải pháp về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của cấp trên 5
2 Nhóm giải pháp về tổ chức, cán bộ, sinh hoạt đảng và nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách 9
2.1 Về sinh hoạt đảng 9
2.2 Về một số mặt trong công tác cán bộ 9
2.3 Về công tác kiểm tra, giám sát cán bộ 11
2.4 Công tác phòng, chống quan liêu mệnh lệnh, tham nhũng, lãng phí, đặc quyền, đặc lợi 11
3 Nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng 12
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN NGHỊ QUYẾT 15
Trang 2MỞ ĐẦU
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm chăm lo xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh Từ khi giành được chính quyền, Đảng ta vừa là một bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị, vừa
là hạt nhân lãnh đạo hệ thống ấy Bởi vì, “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam,… là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”.
Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh chi phối tính chất, mục tiêu, nhiệm vụ, hiệu quả xây dựng hệ thống chính trị Đến lượt nó, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị chính là thước đo năng lực lãnh đạo, uy tín, vị thế, địa vị cầm quyền của Đảng
Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhân tố quyết định tạo nên những thắng lợi to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới ở Việt Nam hơn 3 thập niên qua Thông qua xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Đảng ta trưởng thành hơn trong lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, ngày càng nâng cao vai trò,
vị thế cầm quyền và năng lực lãnh đạo, tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và quản lý nhà nước, quản lý xã hội
Tuy nhiên, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thời gian qua cũng còn bộc lộ một số hạn chế nhất định Năng lực dự báo, định hướng chính sách, thể chế hóa, cụ thể hóa để tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu, còn khoảng cách so với đòi hỏi của thực tiễn Quản lý, giáo dục đảng viên chưa được quan tâm đúng mức, hiệu quả chưa cao Chất lượng sinh hoạt đảng, tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình còn yếu, việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của đảng viên ở nhiều nơi còn thiếu nền nếp, chưa trở thành ý thức tự giác Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng chưa đạt hiệu quả cao; việc phân định vai trò lãnh đạo tập thể và trách nhiệm cá nhân có một số điểm chưa rõ; thực hiện kiểm soát quyền lực chưa tốt…
Trang 3Từ những lý do trên, em xin chọn đề tài: “Mục tiêu, phương châm và giải pháp khắc phục hạn chế, yêu kém trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” làm
bài tiểu luận thu hoạch cho môn học Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 4NỘI DUNG
I MỤC TIÊU, PHƯƠNG CHÂM
Trung ương đặt ra mục tiêu cần đạt được trong thực hiện Nghị quyết và những tư tưởng chỉ đạo (phương châm) khi tiến hành thực hiện Nghị quyết Mục tiêu đặt ra ở đây rất cao đòi hỏi phải có quyết tâm cũng rất cao mới đạt được; đồng thời cũng đòi hỏi cách làm khoa học, khôn khéo, rõ ràng
1 Mục tiêu
Nghị quyết khẳng định mục tiêu: "Phải tạo được sự chuyển biến rõ rệt, khắc phục được những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, nhằm xây dựng Đảng ta thật sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin trong Đảng và nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các chủ trương, nghị quyết của Đảng"
Trong mục tiêu, cần đặc biệt lưu ý:
- Phải tạo được sự chuyển biến rõ rệt
- Tập trung khắc phục những hạn chế, yếu kém nổi lên, tức là ba vấn đề cấp bách
- Phải tạo được niềm tin vào Đảng trong nhân dân và trong cán bộ, đảng viên
2 Phương châm
Để tránh tình trạng Nghị quyết thì hay, học tập kỹ, mất nhiều thời gian, công sức mà thực hiện không đến đâu, không đạt được mục tiêu đề ra, Trung ương xác định: "Làm tốt nhiệm vụ xây dựng Đảng cũng chính là để thúc đẩy thực hiện nhiệm vụ chính trị"
Vì vậy, lần này trong Nghị quyết nêu rõ phương châm trong tổ chức thực
hiện nghị quyết Ở đây, có một số điểm cần lưu ý:
- Khách quan, trung thực:
+ Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, khách quan, không nể
nang, né tránh
+ Nói đi đôi với làm.
Trang 5Cách làm phải khoa học, hiệu quả:
+ Các giải pháp phải bảo đảm đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, khả thi,
tập trung giải quyết những vấn đề bức xúc, trì trệ nhất
+ Xác định rõ lộ trình thực hiện, thời gian hoàn thành, làm từng bước vững chắc, thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ
- Giữ thái độ kiên quyết với quyết tâm cao nhất nhưng bình tĩnh:
+ Phải làm kiên quyết, kiên trì.
+ Phải bình tĩnh, tỉnh táo, không nóng vội, cực đoan; đồng thời không để rơi vào trì trệ, hình thức, không chuyển biến được tình hình; giữ đúng nguyên tắc
+ Chỉ đạo, tổ chức thực hiện với trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao
trong toàn Đảng Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp
ủy đảng, cán bộ chủ chốt, nhất là cấp trung ương, người đứng đầu làm trước và phải thật sự gương mẫu để cho các cấp noi theo
- Không để bị lợi dụng:
+ Kết hợp "chống và xây", "xây và chống".
+ Không để các thế lực thù địch, những phần tử cơ hội lợi dụng, kích
động, xuyên tạc, đả kích gây rối nội bộ
II GIẢI PHÁP
Cùng với việc tiếp tục thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, các quy định đã có về xây dựng Đảng, Nghị quyết Trung ương 4 về "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay" nêu ra bốn nhóm giải pháp cần tập trung thực hiện tốt là:
- Nhóm giải pháp về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của cấp trên
- Nhóm giải pháp về tổ chức, cán bộ và sinh hoạt đảng
- Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách
- Nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng
1 Nhóm giải pháp về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của cấp trên
Trang 6- Mục đích cụ thể của việc thực hiện nhóm giải pháp này là: Trên cơ sở kiểm điểm của tập thể, cá nhân, xác định cho được những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân của những hạn chế yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, từ đó,
đề ra các biện pháp khắc phục; tự mỗi cá nhân, có sự góp ý, lấy ý kiến của tập thể, thậm chí nhân dân, nêu lên những việc kiên quyết sửa đổi, kiên quyết thực hiện, nêu gương.
- Các cấp ủy, tổ chức đảng, từng đảng viên tự giác xem xét, nhìn lại mình
để phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, không chờ đến khi kiểm điểm
- Việc tổ chức kiểm điểm phải được tiến hành nghiêm túc, thẳng thắn, đúng yêu cầu, nội dung, thời gian mà Trung ương và Bộ Chính trị đã đề ra
Kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh những khuyết điểm, yếu kém, đề ra biện pháp khắc phục kiên quyết xử lý kỷ luật những cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên không tự giác tự phê bình và phê bình, kiểm điểm không trung thực,
né tránh, không nhìn thẳng vào sự thật, không đánh giá đúng sự thật, không khắc phục được những hạn chế, khuyết điểm đã được nêu ra Những trường hợp có vi phạm, tự giác kiểm điểm, tự phê bình nghiêm túc, có kế hoạch, tích cực sửa chữa, khắc phục sẽ được xem xét giảm hoặc miễn xử lý kỷ luật
- Trước khi kiểm điểm, cấp ủy cấp trên gợi ý nội dung kiểm điểm đối với tập thể, cá nhân cấp dưới có vụ việc sai phạm, có đơn, thư tố cáo Ủy ban kiểm tra các cấp chủ trì phối hợp với Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Ban Dân vận, Văn phòng cấp ủy kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Thường vụ (hoặc Đảng ủy) cùng cấp nội dung gợi ý cho các tập thể, cá nhân ở những nơi cần thiết
- Có hình thức phù hợp để lấy ý kiến của nhân dân góp ý xây dựng Đảng trước khi kiểm điểm Các cấp ủy chỉ đạo Ban Dân vận chủ trì phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân thực hiện
- Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp ủy, đảng viên cấp trên gương mẫu kiểm điểm trước để nêu gương, cán bộ, đảng viên cấp dưới thực hiện theo
Trang 7- Sau khi kiểm điểm, tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 lần này, duy trì, nghiêm túc chế độ tự phê bình, phê bình hằng năm
- Kiểm điểm, tự phê bình và phê bình là việc làm vừa cấp bách vừa lâu dài; định kỳ hằng năm cấp ủy, tổ chức đảng có hình thức thích hợp công khai kết quả kiểm điểm, tự phê bình và phê bình cho cán bộ, đảng viên và nhân dân biết, đóng góp ý kiến; thường xuyên hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện
- Về nội dung kiểm điểm:
Đối với tập thể: Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương,
cấp ủy đảng các cấp tập trung kiểm điểm, đánh giá làm rõ tại sao những hạn chế, khuyết điểm đã chỉ ra nhiều năm nhưng chậm được khắc phục, có mặt còn yếu kém, phức tạp thêm; làm rõ nguyên nhân trở ngại trong việc lãnh đạo thực hiện các nghị quyết của Trung ương về xây dựng Đảng
Từng tập thể tự phê bình và phê bình, kiểm điểm theo các nội dung Nghị quyết đã nêu, tức là bao gồm các phần: + Kiểm điểm về công tác xây dựng Đảng của tập thể, tập trung vào ba vấn đề cấp bách: về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, việc thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm; về công tác cán bộ, nhất là công tác quy hoạch, đánh giá, bổ nhiệm, luân chuyển,
bố trí cán bộ; việc thực hiện quy chế làm việc, nhất là quy chế "tập thể lãnh đạo,
cá nhân phụ trách" Chú ý tập trung kiểm điểm những mặt hạn chế, yếu kém
+ Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém, trong đó tập trung vào nguyên
nhân chủ quan
+ Phương châm, mục tiêu xử lý các vấn đề đặt ra nhằm khắc phục các
khuyết điểm, yếu kém
+ Đề ra phương hướng, các giải pháp, kế hoạch khắc phục, nêu gương,
tập trung vào áp dụng giải pháp nêu trong Nghị quyết này
Nội dung kiểm điểm đồng thời gắn với kiểm điểm việc thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm
Đối với cá nhân: Các đồng chí cấp ủy viên các cấp từ Trung ương đến cơ
sở phải kiểm điểm về trách nhiệm cá nhân liên quan đến các vấn đề cấp bách
Trang 8(vấn đề chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, công tác cán bộ; việc thực hiện mối quan hệ giữa người đứng đầu với tổ chức, phương thức lãnh đạo của Đảng ) và những vấn đề liên quan đến việc giải quyết các vấn đề bức xúc của ngành, cơ quan, đơn vị, trên cơ sở đó, đề ra các biện pháp khắc phục, nêu gương
Việc kiểm điểm cũng thực hiện theo các nội dung sau (như đối với tập thể nhưng gắn với chức trách, nhiệm vụ, tư tưởng chính trị, đạo đức của cá
nhân): + Kiểm điểm về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cá nhân, tình
hình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, tập trung vào ba vấn đề cấp bách: về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, việc thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm; về công tác cán bộ, nhất là công tác quy hoạch, đánh giá, bổ nhiệm, luân chuyển, bố trí cán bộ; việc thực hiện quy chế làm việc, nhất là quy chế "tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách" Chú ý tập trung kiểm điểm những mặt hạn chế, yếu kém
+ Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém, trong đó tập trung vào nguyên
nhân chủ quan từ phía cá nhân, ý thức chính trị, ý thức tổ chức, kỷ luật
+ Phương châm, mục tiêu xử lý các vấn đề đặt ra nhằm khắc phục các
khuyết điểm yếu kém
+ Đề ra phương hướng, các giải pháp, kế hoạch khắc phục, nêu gương,
tập trung vào áp dụng giải pháp nêu trong Nghị quyết này
Nội dung kiểm điểm đồng thời gắn với kiểm điểm việc thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm
- Trong kiểm điểm tự phê bình, phê bình phải chân thành, thẳng thắn, xây dựng, nhân văn, dựa trên nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng và tình thương yêu đồng chí Việc kiểm điểm phải bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ của các cấp ủy, tổ chức đảng; phân tích rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan để xác định đúng tính chất, mức độ thiếu sót, khuyết điểm; không chủ quan, quy chụp, xen động
cơ cá nhân, bè nhóm, làm rối nội bộ
- Các giải pháp phải đồng bộ, toàn diện, vững chắc, kiên trì, không nóng vội; trong xem xét, giải quyết phải thận trọng, nghiêm túc Triển khai Nghị
Trang 9quyết gắn với việc đôn đốc thực hiện các nhiệm vụ, công tác trọng tâm, phát
triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh - quốc phòng, an sinh xã hội và chăm lo
đời sống của nhân dân
2 Nhóm giải pháp về tổ chức, cán bộ, sinh hoạt đảng và nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách
2.1 Về sinh hoạt đảng
- Phát huy dân chủ thật sự trong Đảng, thực hiện nghiêm túc Quy chế chất vấn trong Đảng, nhất là chất vấn tại các kỳ họp Ban Chấp hành Trung ương và cấp ủy các cấp
- Chấn chỉnh tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đảng bộ; thực hiện nghiêm nguyên tắc tự phê bình và phê bình
2.2 Về một số mặt trong công tác cán bộ
a) Công tác quy hoạch cán bộ
Để có căn cứ xem xét, sàng lọc đội ngũ cán bộ của cả hệ thống chính trị
và chuẩn bị quy hoạch cấp ủy, các chức danh chủ chốt các cấp nhiệm kỳ tới, mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý kiểm điểm, liên hệ theo chức trách, nhiệm vụ được giao, tự phê bình và phê bình thẳng thắn, dân chủ, nghiêm túc, chân thành, gắn với thực hiện Quy định về những điều đảng viên không được làm, theo cương vị công tác
- Triển khai thực hiện quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ 2016-2020; tích cực tạo nguồn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tham mưu, chuyên gia cấp chiến lược
b) Công tác đánh giá mà xử lý cán bộ yếu kém
- Khẩn trương rà soát, loại bỏ các cơ chế, chính sách đã lạc hậu, xây dựng, ban hành đồng bộ các chính sách để đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, trọng tâm là đánh giá cán bộ, xây dựng tiêu chuẩn cán bộ theo chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ làm cơ sở cho việc quy hoạch, quản lý, đào tạo, bồi dưỡng, bố
Trang 10trí, sử dụng đội ngũ cán bộ; quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị
- Ban hành quy chế để hằng năm Ban Chấp hành Trung ương góp ý kiến, thể hiện sự tín nhiệm đối với tập thể và từng thành viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư; ban chấp hành đảng bộ các cấp góp ý kiến, thể hiện sự tín nhiệm đối với tập thể và từng thành viên ban thường vụ cấp ủy cấp mình
- Đổi mới cách lấy phiếu tín nhiệm để đánh giá, nhận xét cán bộ theo hướng mở rộng đối tượng tham gia
Những người không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ, có tín nhiệm thấp cần được sắp xếp phù hợp, có cơ chế kịp thời thay thế không chờ hết nhiệm kỳ, hết tuổi công tác
- Hướng dẫn để sớm thực hiện quy định việc lấy phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn
Quy định việc thực hiện lấy phiếu tín nhiệm hằng năm đối với các chức danh lãnh đạo trong cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể
Những người hai năm liền tín nhiệm thấp, không hoàn thành nhiệm vụ cần được xem xét, cho thôi giữ chức vụ, không chờ hết nhiệm kỳ, hết tuổi công tác
- Định kỳ tổ chức để nhân dân góp ý kiến xây dựng Đảng thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội
c) Công tác đề bạt, bổ nhiệm cán bộ
- Thí điểm chế độ tiến cử, chế độ tập sự lãnh đạo quản lý
- Thực hiện quy trình giới thiệu nhân sự theo hướng những người được dự kiến đề bạt, bổ nhiệm phải trình bày đề án hoặc chương trình hành động trước khi cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định - Tiếp tục thực hiện chủ trương bố trí một số chức danh cán bộ chủ chốt ở cấp tỉnh, cấp huyện không phải là người địa phương
- Thực hiện bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ trì cấp trên nói chung phải qua chức vụ lãnh đạo quản lý chủ trì ở cấp dưới