Tên biện pháp TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG CỦA TIẾT ÔN TẬP ĐỂ NĂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN VẬT LÍ 9 TRƯỜNG THCS CỬA ÔNG I LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP 1 Vai trò của biện pháp đối với học sinh Trò chơ.
Trang 1Tên biện pháp: TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG KHỞI
ĐỘNG CỦA TIẾT ÔN TẬP ĐỂ NĂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN
VẬT LÍ 9 TRƯỜNG THCS CỬA ÔNG
I LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP
1 Vai trò của biện pháp đối với học sinh.
Trò chơi là hình thức hoạt động cần thiết, phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh, nó mang lại niềm vui và hứng thú học tập cho học sinh Trò chơi trong dạy học là một dạng hoạt động trí tuệ tích cực, ở đó mọi khả năng của học sinh được phát triển, vốn hiểu biết được mở rộng và trở nên sâu sắc hơn, nó vừa là một hoạt động giải trí, vừa là một phương pháp giáo dục: Giáo dục bằng trò chơi - một phương pháp đã được vận dụng trong nhà trường ở nhiều nước trên thế giới Sử dụng trò chơi trong dạy học Vật lí sẽ góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức học sinh
2 Thực tế tại trường thcs Cửa Ông
Tại trường THCS Cửa Ông của tôi, học sinh khá năng động trong các hoạt động văn nghệ thể dục thể thao Trong học tập, nhiều học sinh chăm chỉ, lực học tương đối đồng đều Tuy nhiên với bộ môn vật lí được học sinh gọi là “3K” (Khó, Khô, Khổ) và chẳng mấy học sinh mặn mà, đặc biệt hs lớp 9 với áp lực thi tuyển sinh, thi học sinh giỏi Theo tôi, vấn đề cốt lõi là ở chỗ phương pháp dạy học (PPDH) của giáo viên PPDH môn Vật lí rất đa dạng, phong phú bao gồm các PPDH truyền thống và hiện đại như: Đàm thoại, vấn đáp, thảo luận nhóm, đóng vai, trò chơi, động não, giải quyết tình huống…Tùy từng nội dung bài học, từng phần, từng điều kiện dạy học của nhà trường mà giáo viên lựa chọn và sử dụng các PPDH một cách hợp lý và có hiệu quả cao nhất Trong đó, theo tôi nghĩ sử dụng phương pháp trò chơi, đặc biệt trò chơi sẽ tạo được sự hứng thú cho học sinh, làm cho tiết học trở nên nhẹ nhàng, vì thế mà nâng cao hiệu quả dạy học
II NỘI DUNG BIỆN PHÁP
1 Mô tả nội dung biện pháp
Muốn trò chơi đem đến hiệu quả giáo dục cao thì cần phải thiết kế trò chơi với các yêu cầu như sau:
-Trò chơi phải có mục đích giáo dục rõ rệt
- Trò chơi phải có nội dung phong phú, dựa trên kiến thức chuyên môn, mang tính khoa học và phải gắn liền với các yêu cầu giáo dục trong trường và ngoài xã hội ở từng thời điểm cụ thể
- Hình thức tổ chức phải gọn nhẹ, dễ hiểu, dễ nhớ, hấp dẫn, vui tươi, lành mạnh và thời lượng vừa phải hợp lý
- Trò chơi phải thu hút đông đảo học sinh tham gia, nhằm phát huy sự ham hiểu biết, giàu trí tưởng tượng, biết suy luận, nhanh trí, khéo léo, sôi nổi nhưng không ồn ào, tư duy sâu sắc nhưng không quá trầm lặng
Trang 2- Trong trò chơi, người làm chủ là học sinh Song giáo viên có vai trò rất quan trọng, là người hướng dẫn học sinh tổ chức trò chơi, khéo léo dẫn dắt các em học sinh tự giác tham gia
2 Cách thức thực hiện:
Đầu tiên giáo viên cần xác định được các mục tiêu kiến thức, kĩ năng cần của tiết ôn tập, các năng lực cần đạt của người học Từ đó giáo viên sẽ lựa chọn trò chơi phù hợp Các câu hỏi trò chơi của phần khởi động nên là những câu hỏi trắc nghiệm hoặc có câu trả lời ngắn chiếm khoảng 5-10 phút
Các trò chơi, gv có thể sưu tầm trên mạng, mô phỏng theo các trò chơi trên truyền hình như: đường lên đỉnh Olypia; nhanh như chớp; ô chữ kì diệu, ai là triệu phú, thương hiệu bạc tỉ…
Khi tổ chức trò chơi, giáo viên có thể tổ chức theo quy trình sau:
- Bước 1: Giáo viên (hoặc GV cùng HS) lựa chọn trò chơi, giới thiệu trò chơi
và mục tiêu
- Bước 2: Chuẩn bị các phương tiện, điều kiện cần thiết cho trò chơi Bước này bao gồm những việc làm sau:
+ Tổ chức người tham gia trò chơi: số người tham gia, số đội tham gia (mấy đội tham gia)
+ Các dụng cụ cần thiết dùng để chơi (nếu có)
- Bước 3: Hướng dẫn chơi Bước này bao gồm những việc làm sau:
+ Giáo viên nêu cách chơi (luật chơi): Từng việc làm cụ thể của từng người chơi hoặc đội chơi, thời gian chơi, những điều người chơi không được làm
+ Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm chơi…
- Bước 4: Thực hiện trò chơi
- Bước 5: Đánh giá sau trò chơi Bước này bao gồm nhữ ng việc làm sau: + GV nhận xét thái độ tham gia trò chơi của từng đội, của cá nhân, những việc làm chưa tốt để rút kinh nghiệm
+ Công bố kết quả của từng đội, cá nhân và tuyên dương, ghi điểm, trao phần thưởng (nếu có)
- Bước 6: Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò chơi HS nêu kiến thức, kĩ năng trong bài học mà trò chơi đã thể hiện
- Bước 7: Giáo viên kết luận, định hướng cho HS về cách ứng xử tích cực qua trò chơi
3 Quá trình thực hiện biện pháp của bản thân
Bản thân tôi đã áp dụng trò chơi trong hoạt động khởi động của một số tiết luyện tập chương trình vật lí 9 như sau
Một số tiết học tôi sử dụng trò chơi: Vòng quay may mắn trên trang web:
https://www.classtools.net/random-name-picker
Vòng quay sẽ gọi tên một bạn bất kì trong lớp để trả lời câu hỏi (mất khoảng 6s để thực hiện gọi 1 tên)
Trang 3Học sinh thường sẽ rất phấn khích, lo lắng, hồi hộp trong trò này.
Kể cả câu hỏi kiểm tra tôi cũng sử dụng vòng quay may mắn để tạo sự hứng thú cho học sinh
Trong tiết 15 luyện tập Phần khởi động chơi trò chơi “Ứng cứu vùng lũ”
GV gọi 1 hs (lớp trưởng hoặc phó học tập) lên điều khiển lớp để chơi Để cứu được người dân, hs cần trả lời đúng các câu hỏi trắc nghiệm ngắn Mỗi bạn sẽ có 1 lượt lựa chọn người để cứu Bạn lựa chọn chưa trả lời đúng sẽ nhường câu trả lời cho bạn khác Cứu được 1 người sẽ được 2 điểm Điểm sẽ được tích lũy và tính cộng dồn trong cả tiết học để lấy điểm kiểm tra thường xuyên
Qua trò chơi, học sinh sẽ được nhắc lại một số kiến thức về định luật Ôm, và điện trở của dây dẫn, qua đó cũng giáo dục hs phẩm chất nhân ái
Trò chơi: Ai nhanh hơn Chia lớp thành 4 đội là 4 tổ Mỗi đội cử 3 học sinh lên thi, trong 5 phút học sinh lên thi phải lần lượt viết lại các công thức đã học trong chương “ điện học” Mỗi công thức đúng được 1 điểm Điểm sẽ cộng dồn
Trang 4trong cả tiết học Qua trò chơi này, gv vừa kiểm tra được kiến thức học sinh, vừa giúp học sinh kĩ năng ghi nhớ chính xác, hợp tác, khả năng phản ứng nhanh
Trò chơi: lật hình
Trò chơi: Ô chữ Nội dung ô chữ là chủ đề của chương
2.2 Đánh giá kết quả đạt được (2 trang)
- Cách thức thu thập số liệu ( thông qua bài kiểm tra, kết quả cuối học kì, cuối năm; qua phỏng vấn, phiểu hỏi….)
- Cách thức phân tích, đánh giá kết quả: bảng thống kê hoặc biểu đồ
- Biện pháp được áp dụng có sự tiến bộ về chất lượng, có so sánh đối chiếu kết quả những năm trước ( hoặc so sánh lớp có áp dụng và ko áp dụng biện pháp)
- Những yếu tố cần thiết đối với việc áp dụng biện pháp để đảm bảo tính hiệu quả ( cơ sở vật chất, trình độ học sinh, sự quan tâm của phụ huynh, địa phương, nhà trường….)
3 Kết luận (1 trang)
- Kết luận
- Kiến nghị (nếu có)