Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.Phân tích chức năng thế giới quan của triết học MácLênin? Triết học MácLênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay.TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN TÊN TIỂU LUẬN CHỦ ĐỀ 1 “PHÂN TÍCH CHỨC NĂNG CỦA THẾ GIỚI QUAN TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN
TÊN TIỂU LUẬN
CHỦ ĐỀ 1
“PHÂN TÍCH CHỨC NĂNG CỦA THẾ GIỚI QUAN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TRONG VIỆC ĐỔI MỚI
CỦA ĐẤT NƯỚC TA HIỆN NAY”
HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN NGUYỄN THẾ ANH Lớp: G13 Mã sv: 97848 Khoa: ………….VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ….……… Khóa năm: 2022 - 2023
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: … VŨ PHÚ DƯỠNG
Hải Phòng - 2022
Trang 2III VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN TRONG SỰ
2.VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TRONG SỰ NGHIỆP
CAM ĐOAN CỦA SINH VIÊN
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lời mở đầu
Chủ nghĩa Mác-Lênin đưa ra thế giới quan, phương pháp luận khoa học để đổimới Đảng Nhìn chung, chủ nghĩa Mác - Lênin là thành tựu tư tưởng vĩ đại củanhân loại, do C Mác và Ph.Ăngghen sáng lập vào đầu thế kỷ 19, V Lênin tiếp tụctruyền bá từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 thế kỷ.thế kỷ
Chủ nghĩa Mác - Lênin đã vạch trần bản chất sâu xa nhất, những mâu thuẫn nộitại nhất tồn tại trong chế độ tư bản chủ nghĩa và dự báo chính xác xu hướng vậnđộng tiến bộ của các hình thái kinh tế - xã hội Để khẳng định rằng tương lai củaloài người là chế độ cộng sản Vì vậy, đây là học thuyết khoa học, cách mạng vànhân văn duy nhất đặt ra mục tiêu giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giảiphóng con người và chỉ rõ lực lượng, hình thức, phương pháp để thực hiện mụctiêu đó
Thế giới quan là hệ thống những nguyên tắc, quan điểm, niềm tin, khái niệm, biểutượng về toàn bộ thế giới, bao gồm:
-về các sự vật, hiện tượng
-về sự quy luật chung của thế giới
-về chỉ dẫn phương hướng hoạt động của người, một nhóm người trong xã hội nóichung đối với thực tại (nhằm phát triển tốt hơn)
Thế giới quan chính là biểu hiện của cách nhìn bao quát đối với thế giới bao gồm
cả thế giới ngoài, con người và cả mối quan hệ của người với thế giới quy địnhthái độ của người đối với thế giới và là kim chỉ nam cho hành động của con người
Trang 4Thế giới quan có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống của mỗi con người
và trong xã hội loài người Để tồn tại trong thế giới, con người phải nhận thức thếgiới và nhận thức chính mình Những tri thức này dần dần hình thành thế giớiquan Khi được hình thành, thế giới quan trở thành nhân tố định hướng quá trìnhcon người không ngừng nhận thức thế giới
Thế giới quan có thể ví như một “lăng kính” mà qua đó con người nhìn thế giớixung quanh, soi xét bản thân để xác định mục đích, ý nghĩa của cuộc đời và lựachọn cách sống Cách thức hoạt động chính là mục đích và mục đích đó Vì vậy,thế giới quan đúng đắn là điều kiện tiên quyết để xác lập nhân sinh quan tích cực;Trình độ phát triển của thế giới quan là vô cùng quan trọng để đánh giá sự trưởngthành của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng xã hội
2 Mục đích
Vậy nên bài tiểu luận này để em tự tìm hiểu, khám phá, phân tích về chứcnăng thế giới quan của triết học Mác-Lênin và tìm hiểu xem triết học Mác-Lênin có vai trò như thế nào trong sự nghiệp đổi mới ở Việt nam hiện nay?
3 Phạm vi
Bài tiểu luận tập chung vào tìm hiểu về thế giới quan của triết học Mác-Lênin
và liên hệ vơi sự nghiệp đổi mới của nước Việt Nam ta hiện nay
4 Hướng triển khai
-Nêu lên quan điểm của triết học Mác – Lênin về con người, xã hội
-Nêu ra một số ý nghĩa của triết học đối với sự phát tiển tư tưởng xã hội và với thực tiễn xã hội
-Nêu ra vai trò của triết học Mác – Lênin đối với sự nghiệp đổi mới tại Việt Nam
Trang 5
Mặc dù đề tài đã được chuẩn bị một thời gian dài, nhưng chắn chắn vẫn sẽ
có sơ suất xảy ra, rất mong có sự đóng góp hướng dẫn của quý thầy Em xin trân thành cảm ơn.
Trang 6Thế giới quan là hệ thống những nguyên tắc, quan điểm, niềm tin, khái niệm, biểutượng về toàn bộ thế giới, bao gồm:
-về các sự vật, hiện tượng
-về sự quy luật chung của thế giới
-về chỉ dẫn phương hướng hoạt động của người, một nhóm người trong xã hội nóichung đối với thực tại (nhằm phát triển tốt hơn)
Thế giới quan chính là biểu hiện của cách nhìn bao quát đối với thế giới bao gồm
cả thế giới ngoài, con người và cả mối quan hệ của người với thế giới quy địnhthái độ của người đối với thế giới và là kim chỉ nam cho hành động của con ngườiThế giới quan là lý luận nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin: là sự kế thừa, pháttriển tinh hoa chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng trong lịch sử tư tưởng củanhân loại
Trang 7Bởi vì mỗi người chịu ảnh hưởng của:
1 Tri thức tiếp thu
2 Kinh nghiệm sống đã trải qua
3 Cấu thành thế giới quan Thế giới quan được hình thành bao gồm các yếu tố thuộc tất cả các hình thái ý thức xã hội:
- Quan điểm triết học
- Quan điểm khoa học, chính trị, đạo đức và quan điểm thẩm mỹ
- Quan điểm tôn giáo: sản phẩm của trí óc mô tả tri thức thông qua trực giác
- Những phát hiện khoa học chỉ ra định hướng thực tiễn trực tiếp của con người trong tự nhiên và xã hội, dựa trên những quan sát và dữ liệu từ thực tiễn, những phân tích tổng hợp chặt chẽ và những bằng chứng khách quan phản bác thực tế
- Các nguyên tắc và chuẩn mực đạo đức có vai trò điều chỉnh con người Tương tác
và Hành vi
- Quan điểm thẩm mỹ chi phối các mối quan hệ với môi trường, với các hình thức, mục đích và kết quả của hoạt động
Các quan điểm và niềm tin triết học là cơ sở của một thế giới quan đúng đắn vì:
- Triết học giải thích về mặt lý luận mọi dữ kiện của khoa học và thực tiễn
- Triết học biểu diễn kết quả và hình thức một bức tranh thực tại khách quan nhất
c Ý nghĩa, vai trò
Từ sự hiểu biết về thế giới, chúng ta có được hình ảnh về thế giới trong ý thức, tức là THẾ GIỚI QUAN, và từ đó nó quyết định thái độ, hành vi đối với thế giới
Trang 8Có thế giới quan Cách tiếp cận đúng đắn sẽ khiến con người hành động phù hợp với logic phát triển của xã hội và đóng góp vào sự tiến bộ của xã hội Vì vậy, thế giới quan là trụ cột tư tưởng của nhân cách, là cơ sở của đạo đức, luân lý, chính trị
- Có thế giới quan đúng đắn là điều kiện tiên quyết để hình thành nhân sinh quan tích cực, giúp con người sáng tạo trong hoạt động
-Thế giới quan sai lầm khiến con người ta sống thụ động, gây ra những hành động sai lầm
-Nghiên cứu triết học giúp chúng ta định hướng hoàn thiện thế giới quan
Ngoài ra, thế giới quan còn giúp con người chi phối thực tế, hiểu được ý nghĩa của cuộc sống, xây dựng nghị lực, ý chí và quyết tâm đưa bản thân và xã hội cùng tiến bộ
2 Phân tích chức năng thế giới quan của triết học Mác-Lênin.
Có một thế giới quan đúng đắn sẽ hướng con người hoạt động theo sự phát triển lôgic của xã hội và góp phần vào sự tiến bộ của xã hội.Vì thế, thế giới quan là trụ cột về mặt hệ tư tưởng của nhân cách, là cơ sở cho đạo đức, chính trị và hành vi
Có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hướng dẫn con người nhận thức đúng vềthế giới hiện thực Giúp con người hiểu biết sâu sắc hơn về tự nhiên và xã hội, nắmđược cơ sở khoa học để hiểu biết sâu sắc hơn về tự nhiên và xã hội Ý nghĩa và mục đích của cuộc sống
Trang 9Khuyến khích vai trò chủ động, sáng tạo của người dân Thế giới quan đúng đắn
là điều kiện tiên quyết để có một thái độ sống tích cực Mức độ phát triển của thế giới quan là một tiêu chí quan trọng cho sự phát triển, cả cá nhân và trong một cộng đồng xã hội cụ thể
Đó là cơ sở khoa học để đấu tranh chống các thế giới quan duy tâm, tôn giáo, phản khoa học Với bản chất khoa học và cách mạng, cốt lõi của hệ tư tưởng là thế giới quan duy vật biện chứng của giai cấp công nhân và các lực lượng tiến bộ, cách mạng, là cơ sở lý luận nền tảng trong đấu tranh chống các tư tưởng phản cách mạng, phản khoa học
Thế giới quan nâng cao nhận thức và hoạt động thực tiễn không thể đứng ngoài quan sát mà phải nghiên cứu, tư vấn kịp thời các luận cứ khoa học, đề xuất các chủtrương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực
và thực hiện Sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực đó
triết học Mác – Lênin là thế giới quan, phương pháp luận khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta; là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động Tính đảng trong triết học phải gắn chặt với tính khoa học Đó là nền tảng vững chắc để chúng ta không rơi vào phương pháp tư duy siêu hình, máy móc, duy ý chí
Xét về cơ hội và thách thức, vai trò to lớn này phụ thuộc vào việc hiểu và vận dụng sáng tạo thế giới quan của triết học Mác Thời cơ, vận hội đã và đang đến vớicác quốc gia, dân tộc và mở ra cho đất nước đi tới và phát triển
Tuy nhiên làm gì và làm như thế nào để nắm bắt thời cơ, vận hội và thách thức thìvai trò to lớn đó phụ thuộc vào sự hiểu biết, vận dụng sáng tạo thế giới quan,
phương pháp luận của triết học Mác
Những thành phần chủ yếu của thế giới quan là tri thức, niềm tin và lý tưởng; trong đó tri thức là cơ sở trực tiếp hình thành thế giới quan, nhưng tri
Trang 10thức chỉ gia nhập thế giới quan khi đã được kiểm nghiệm ít nhiều trong thực tiễn
và trở thành niềm
tin Lý tưởng là trình độ phát triển cao nhất của thế giới quan Với tính cách
là hệ quan điểm chỉ dẫn tư duy và hành động, thế giới quan là phương thức để conngười chiếm lĩnh hiện thực, thiếu thế giới quan, con người không có phương hướng hành động
Trang 11III VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN TRONG
SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1 NGUỒN GỐC CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN.
Triết học Mác xuất hiện không chỉ là kết quả của sự vận động, phát triển thường xuyên của các nhân tố khách quan, mà còn được định hình bởi vai trò của các nhân
tố chủ quan Hoạt động thực tiễn không biết mệt mỏi của C Mác và Ph Ăngghen, lập trường giai cấp công nhân và tình cảm đặc biệt đối với nhân dân lao động cùng với tình hữu nghị vĩ đại của hai nhà cách mạng đã kết tinh thành nhân loại vào nămCác yếu tố chủ quan trong sự ra đời của triết học Mác
Bằng công trình nghiên cứu nghiêm túc, tỉ mỉ và tích cực thực hành không mệt mỏi, Các Mác và Ăng-ghen đã chuyển từ vị trí cách mạng dân chủ và nhân văn sang vị trí của giai cấp công nhân và vị trí cộng sản chủ nghĩa của nhân loại Chỉ từ
vị trí của giai cấp công nhân mới có thể đưa ra một tầm nhìn lịch sử, một tầm nhìn duy vật mà những người bị ràng buộc bởi các vị trí giai cấp cũ
không thể đưa ra được; Nó thực sự làm cho nghiên cứu khoa học trở thành niềm đam mê nhận thức nhằm giải quyết các vấn đề giải phóng con người, giải phóng giai cấp, giải phóng con người
Triết học Mác - Lênin kế thừa và phát triển những thành tựu chủ yếu của tư tưởngtriết học nhân loại do Mác, Ăngghen sáng tạo và được V.I.Lênin phát triển rực rỡ
Đó là chủ nghĩa duy vật biện chứng trong quan điểm về giới tự nhiên cũng như trong quan điểm về đời sống xã hội và tư tưởng con người
Mục đích của triết học Mác - Lênin là nâng cao hiệu quả của quá trình tri thức và hoạt động thực tiễn vì lợi ích của con người Triết học Mác-Lênin tạo ra thế giới quan duy vật biện chứng làm cốt lõi của thế giới quan cộng sản chủ nghĩa Nó giúpmọi người có cơ sở khoa học Nhận thức sâu sắc hơn bản chất của tự nhiên và xã
Trang 12hội, nhận thức rõ mục đích, ý nghĩa của cuộc sống, tăng cường vai trò chủ động, sáng tạo của con người.
Triết học Mác-Lenin hình thành dựa trên hệ thống quan điểm của Mác, Ăngen và được Lenin bổ sung sau này Trong đó Ăngen đã phát triển triết học Mác, thông qua việc khái quát các thành tựu khoa học và phê phán các lý thuyết triết học duy tâm, siêu hình và cả những quan niệm duy vật tầm thường ở những người muốn trởthành những người Mác-xít
Thế giới quan đúng đắn là điều kiện tiên quyết để hình thành cái nhìn tích cực về cuộc sống Triết học Mác - Lênin thể hiện chức năng phương pháp luận chung nhất, chung nhất của nhận thức và hành động thực tiễn, cung cấp cho con người hệ thống các khái niệm, phạm trù, quy luật làm công cụ nhận thức khoa học, giúp con người phát triển tư duy khoa học, tư duy phạm trù và điều chỉnh pháp luật
Mác Lênin kế thừa và phát triển những thành tựu quan trọng nhất của tư tưởng triết học nhân loại do C.Mác, Ph.Ăngghen sáng tạo và được V.Lênin phát triển mộtcách xuất sắc, đó là chủ nghĩa duy vật biện chứng, vừa xem xét giới tự nhiên, vừa xem xét đời sống xã hội, vừa xem xét tư duy con người Là hệ thống kiến thức khoa học, có đơn vị cơ bản
Triết học khác với các khoa học khác ở tính đặc thù của hệ thống tri thức khoa học và phương pháp nghiên cứu Kiến thức triết học về khoa học rất phổ biến và dựa trên sự trừu tượng sâu sắc về thế giới, về bản chất của cuộc sống con người Phương pháp nghiên cứu của triết học là xem xét thế giới như một chỉnh thể trong mối quan hệ với các thành tố và đưa ra hệ thống các quan niệm về chỉnh thể này Học là sự thể hiện thế giới quan thông qua suy luận
Điều này chỉ có thể thực hiện được nếu triết học dựa trên cơ sở tổng kết toàn bộ lịch sử khoa học và bản thân lịch sử tư tưởng triết học
Không phải mọi triết học đều là khoa học Nhưng các giáo lý triết học đã góp phần ít nhiều nhất định vào việc hình thành tri thức triết học-khoa học trong lịch sử; họ đang trong “đường xoắn ốc” vô tận của lịch sử tư tưởng triết học nhân loại
Trang 13Trình độ khoa học của một giáo huấn triết học phụ thuộc vào sự phát triển của đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu, hệ thống tri thức và hệ thống phương pháp nghiên cứu.
Giữa lý luận và phương pháp, triết học Mác - Lênin là cơ sở triết học của thế giới quan khoa học, là nhân tố định hướng cho hoạt động nhận thức và thực tiễn, là xuấtphát điểm của phương pháp luận Nắm vững triết học Mác - Lênin không chỉ có thế giới quan đúng đắn mà còn phải có phương pháp luận khoa học Nguyên tắckhách quan trong kiểm chứng đòi hỏi phải có sự phân tích cụ thể trên phương diện biện chứng, đồng thời tránh thái độ chủ quan tuỳ tiện khi vận dụng lý luận vào hoạtđộng thực tiễn
Chính để thúc đẩy sự phát triển của các khoa học cụ thể cũng như của bản thân triết học, vì vậy, sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu lý luận triết học với các học giả khác là hết sức cần thiết Điều này đã được chính lịch sử phát triển của khoa học và triết học chứng minh
Trang 142 VAI TRÒ CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Tình hình Việt Nam hiện nay.
Cho đến nay ở Việt Nam đã có nhiều bài nghiên cứu, bài báo và tạp chí về các vấn đề đời sống xã hội ở nhiều khía cạnh khác nhau Nhiều năm trước, dưới góc độtriết học nhân sinh, người ta thường nói đến chủ nghĩa xã hội, chủ yếu nói đến nghĩa vụ của công dân đối với Tổ quốc Vấn đề quyền, công bằng xã hội cũng được đề cập nhưng ít gắn với thực tế Phù hợp với nhu cầu tự nhiên và tất yếu của nhân dân, những năm gần đây kể từ Đại hội VI của Đảng, trong các quyết sách củaĐại hội Đảng, Đảng ta đã đặt con người là trung tâm của mọi đường lối kinh tế - xãhội
Cho đến nay, công cuộc đổi mới ở Việt Nam đã đạt được những kết quả to lớn và vững chắc Như Ban Chấp hành Trung ương khóa IX của Đảng đã ghi trong báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X: “Đất nước đã thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, có những đổi mới căn bản và toàn diện Kinh tế tăng trưởng nhanh hơn, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa được đẩy mạnh phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, hệ thống chính trị và đoàn kết dân tộc được củng cố, tăng cường, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ vững, vị thế của nước ta trong khu vực trường quốc tế tiếp tục được cải thiện, lực lượng liên kết các nước được tăng
cường mạnh mẽ, tạo thế và lực mới cho đất nước tiếp tục đi lên
Công tác nghiên cứu về con người đã được đề cập ở nhiều khía cạnh và khía cạnhkhác nhau Các chủ đề thường nổi bật trong các tài liệu nghiên cứu là nguồn gốc, bản chất con người và các yếu tố con người Con người trong lực lượng sản xuất, quyền con người, nhân tố sinh học và nhân tố xã hội trong con người Vì vậy, hai triết học Mác - Lênin có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của cộng đồng nhân loại Việt Nam