1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ SẢN -*** -CHƯƠNG TRÌNH KHOA HỌC CƠNG NGHỆ TRỌNG ĐIỂM CẤP NHÀ NƯỚC GIAI ĐỌAN 2001 – 2005 “ Khoa học cơng nghệ phục vụ cơng nghiệp hóa, đại hóa nơng nghiệp nơng thơn “ ( Mã số KC 07 ) BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NHÁNH QUI TRÌNH SỬ DỤNG HỆ THỐNG ĐỒNG BỘ THIẾT BỊ PHỤC VỤ MƠ HÌNH NI TƠM THƯƠNG PHẨM THÂM CANH QUI MÔ TRANG TRẠI THUỘC ĐỀ TÀI TRỌNG ĐIỂM CẤP NHÀ NƯỚC: “NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ, CHẾ TẠO HỆ THỐNG ĐỒNG BỘ CÁC THIẾT BỊ PHỤC VỤ MƠ HÌNH NUÔI TÔM THƯƠNG PHẨM THÂM CANH QUI MÔ TRANG TRẠI” ( Mã số :KC.07.27 ) Chủ nhiệm đề tài : - PGS.TS Phạm Hùng Thắng Cộng tác viên : - TS Phạm Xuân Thủy - KS Trình Văn Liễn 6623-11 02/11/2007 Nha Trang, - 2006 I.CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH PHÂN TÍCH, XỦ LÝ VÀ ĐIỀU CHỈNH THƠNG SỐ MÔI TRƯỜNG AO NUÔI I.1 GIỚI THIỆU Giới thiệu chung Phần mềm NTU chương trình kiểm sốt thông số môi trường ao nuôi Thuộc đề tài "Nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống đồng thiết bị phục vụ mơ hình ni tơm thương phẩm thâm canh, qui mô trang trại" Mã số : KC.07.27 CNĐT : PGS.TS Phạm Hùng Thắng Cơ quan chủ trì : Trường Đại học Thủy sản - Bộ Giáo dục Đào tạo Chức năng: Phần mềm cho phép quản lý thông số ao nuôi bao gồm: nhiệt độ, độ PH, độ mặn, độ đục, nồng độ Oxy, lượng thức ăn có ao ni Người ni tơm xem tình trạng thơng số ao ni vào thời điểm nào, vào thời điểm thiết lập Các thơng số ao lên hình thơng qua kết nối với máy tính với ao ni so sánh với tiêu chuẩn, từ chương trình đưa số hướng giải Chương trình cho phép tạo sửa đổi tiêu chuẩn ao nuôi, cập nhật phương án, giải pháp giải thông số ao khơng nằm tiêu chuẩn Chương trình cho phép kết nối thiết bị máy trộn thức ăn, máy sục khí, máy bơm, vào máy tính điều khiển chúng Ngồi chương trình cịn lập báo cáo liệu ao ni suốt q trình ni I.2 CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH Phần mềm cài đặt kèm theo phần cứng điều khiển nối với cổng COM máy tính Bộ phần cứng thiết bị điện tử dùng để truyền liệu từ đầu đo thông số ao đến máy tính, từ máy tính đến cấu chấp hành 3 Cài đặt phần cứng Gắn thiết bị phần cứng vào máy tính thơng qua cổng COM Xác định cổng COM máy tính phải cổng COM vng Một số máy tính khơng có cổng COM vng mà có cổng COM trịn ta phải có chuyển đổi để gắn thiết bị vào máy tính Cài đặt phần mềm Phần mềm chạy hệ điều hành Windows XP nên cấu hình tối thiểu sau: TT Tên thiết bị Yêu cầu tối thiểu 01 hệ điệu hành Windows XP 02 CPU P4 03 RAM 128M 04 Phần mềm Microsoft Office 2003 05 Font ghi ms sans serif vk sans serif Nếu máy đáp ứng đủ yêu cầu nhấn lần vào tập tin Setup.exe CD để bắt đầu trình cài đặt phần mềm hình Nếu máy đáp ứng đủ yêu cầu nhấn lần vào tập tin Setup.exe CD để bắt đầu trình cài đặt phần mềm hình 4 Chọn next để tiếp tục cài đặt Chọn thư mục cài đặt cách nhấn vào nut Browse, mặc định chương trình chọn thư mục C:\Program File\NTU chọn Next để tiếp tục cài đặt xuất hình sau Chọn Close để hồn tất trình cài đặt Cài đặt Font chữ Phần mềm dùng hai font chữ nên cần phải cài đặt file vào máy trước sử dụng chương trình Để tiện trình sử dụng phần mềm bạn nên cài đặt gõ vietkey 2000 chứa ln hai font chữ mà cần Cách cài đặt sau: - Nhấn lần vào tập tin setup.exe thư mục vietkey 2000 hình - Chọn kiểu cài đặt Custom chọn Next để tiếp tục trình cài đặt - Đánh dấu tất hộp kiểm sau chọn Next để tiếp tục - Chọn Next xuất hình - Chọn Finish để hồn tất q trình cài đặt, khởi động lại máy tính để Windows cập nhật font chữ Thiết lập font chữ cho phần mềm Để menu chương trình thể font chữ ta thiết lập sau - Nhấn chuột phải lên hình chọn properties, chọn thẻ Appearance, nhấn nút Advanced hình - Chọn mục Item menu, Chọn mục Font Ms Sans Serif - Nhấn nút OK để hồn tất q trình thiết lập font chữ I.3 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG Phần mềm sau cài đặt xong đảm bảo phần cứng nối với máy tính, chạy có hình sau: Các bước sử dụng chương trình sau: - Tạo tập tin tiêu chuẩn ao nuôi bao cách nhấn vào nút Tao moi - Chọn chế độ lấy liệu từ thiết bị đo từ bàn phím khung chế độ lấy liệu - Chương trình tự động xử lý giá trị thông số, nhỏ lớn tiêu chuẩn cho phép chương trình báo tín hiệu sau: 10 Màu Thông báo Ý nghĩa Lớn Giá trị lớn giá trị tiêu chuẩn cho phép Nhỏ Giá trị nhỏ giá trị tiêu chuẩn cho phép Bình thường Giá trị nằm khoản giá trị tiêu chuẩn cho phép - Khi chương trình đưa phương án xử lý ứng thông số, người sử dụng chọn phương án cách nhấn vào nút Xem phương án - Chọn nút Thi hành có định chắn Lúc chương trình gởi tín hiệu xuống phần cứng điều khiển thiết bị - Ngồi chương trình cịn cho phép bạn lập báo cáo chi tiết tất thông số cách nhấn vào nút Lap bao cao Chi tiết xin mời bạn tham khảo bên 11 Đây giao diện chương trình thể giá trị thông số Nhiệt độ, Độ PH, Độ mặn, Độ đục, Nồng độ Ơxy hịa tan giá trị thời điểm Các thơng báo, báo hiệu trình bày hình giúp người sử dụng lúc biết đầy đủ thơng tin tình trạng ao ni, đồng thời điều chỉnh, vận hành thiết bị máy sục khí, máy cho thức ăn, Tạo Mục đích giúp người dùng tạo tiêu chuẩn ao nuôi bao gồm thông số nhiệt độ, độ PH, độ mặn, Độ đục, Nồng độ Oxy, Đây giá trị tiêu chuẩn để chương trình so sánh với giá trị thực tế ao ni Ngồi người dùng cần phải thiết lập số thông tin ao nuôi khai báo kích thước ao ni để chương trình tính lượng bổ sung hóa chất tương ứng với thể tích ao 12 Tại người sử dụng nhập đầy đủ thơng tin sau (ví dụ) • Thơng tin ao nuôi: - Chủ ao nuôi: Huỳnh Tấn Tài - Địa 02 Nguyễn Đình Chiểu - Nha Trang - Khánh Hịa : • Kích thước ao ni(đơn vị tính mét) - Chiều dài : Nhập chiều dài ao - Chiều rộng : Nhập chiều rộng ao - Chiều cao : Chú ý đo từ đáy hồ đến mặt mớn nước • Tiêu chuẩn ao nuôi Nhập giá trị tiêu chuẩn thông số nhiệt độ, độ PH, độ mặn, độ đục, nồng độ oxy theo giá trị từ nhỏ đến lớn, ý đơn vị thực hình minh họa • Lưu lại cấu hình cho lần sau Chức cho phép người sử dụng tạo tiêu chuẩn lần sau dùng tiêu chuẩn suốt q trình ni mà khơng cần phải tạo lại chạy chương trình Khuyến cáo, nên chọn chức tiêu chuẩn ao ni thay đổi 13 Nhấn vào để đánh dấu (tức chọn), nhấn tiếp lần để bỏ chức này, ý bỏ khởi động chương trình bạn cần phải nhấn nút Tao moi để tải tập tin tiêu chuẩn • Nút lệnh Lưu tập tin Sau bạn nhập đầy đủ thông số bạn chọn nút lưu tập tin để lưu giữ giá trị thông số tiêu chuẩn Đặt tên vào File name ví dụ tieu chuan hình trên, Nhấn nút Save để lưu • Nút lệnh Tải tập tin Cho phép bạn tải lại tập tin bạn lưu trước giống chức Open ứng dụng khác Khi tải tập tin bạn không cần phải nhập thủ công giá trị, mà tự động chương trình tự động điền vào giá trị Bạn nhấn nút cần thay đổi giá trị tiêu chuẩn ao ni lưu sẵn • Nút lệnh Đồng ý 14 Sau bạn thực xong thao tác bạn nhấn nút đồng ý để chương trình ghi nhận giá trị thơng số tiêu chuẩn thơng tin ao ni • Nút lệnh Thốt Cho phép bạn trở lại chương trình mà khơng có kiện nghi nhận Lập báo cáo Chức cho phép người ni quản lý tồn thơng số môi trường ao nuôi từ lúc nuôi thu hoạch Sau ta nhấn nút lệnh Thi hành (8) chương trình tự động ghi nhớ lại thông số tương ứng với nút lệnh thi hành lưu chúng vào tập tin Khi người ni muốn xem tình trạng ao ni vào ngày việc nhấn nút lập báo cáo chương trình tự động xuất liệu sang phần mềm Excel hình 15 Từ xem, in ấn lưu lại Ngoài việc xuất liệu sang Excel cho phép người sử dụng thống kê, so sánh vẽ biểu đồ, cơng cụ sẳn có Excel Xem tình trạng Chức cho phép người sử dụng xem thơng số mơi trường ao nuôi vào thời điểm Khi nhấn nút lệnh liệu truyền lên máy tính thơng qua thiết bị cảm biến thiết bị phần cứng Xử lý từ bàn phím Chức cho phép người sử dụng xem, điều chỉnh chọn phương án xử lý cách thủ cơng Chức có hiệu lực người sử dụng chọn chế độ lấy số liệu từ bàn phím Chức phòng ngừa thiết bị cảm ứng, phần cứng bị hỏng dẫn đến việc truyền tín hiệu từ hồ ni đến máy tính khơng thể thực được, lúc người dùng phải đo thủ công thơng số ao ni sau nhập vào giá trị từ nhấn nút xử lý từ bàn phím để tiếp tục chương trình thực Ngưng thiết bị Chức cho phép tất thiết bị hoạt động máy cho thức ăn, máy sục khí, máy bơm, ngừng hoạt động (với điều kiện máy phải nối với máy tính) Kết thúc Chức đóng chương trình lại Xem phương án Chức cho phép người sử dụng chọn phương án xử lý ứng với thơng số Ngồi người sử dụng cập nhật, thay đổi, xem bổ sung phương án thích hợp Ví dụ 1: Nhiệt độ hồ nuôi lớn tiêu chuẩn phương án xuất hình 16 Chọn phương án bơm nước vào ao nuôi cách vận hành máy sục khí Nhấn đồng ý để chương trình thực hiện, nhấn nút để trở lại chương trình Ví dụ 2: Khi giá trị độ PH ao nuôi nhỏ giá trị PH tiêu chuẩn chương trình xuất phương án tăng độ PH hình Người sử dụng chọn phương án Chương trình tự động tính tốn ứng với thể tích ao ni suy cần phải bổ sung hóa chất cho thích hợp - Nút hiệu chỉnh Cho phép người sử dụng hiệu chỉnh sửa chữa, bổ sung thêm phương án khác sau 17 Chọn phương án hiệu chỉnh tăng PH hay giảm PH, để xóa phương án ta chọn phương án cần xóa nhấn nút xóa Để thêm phương án người dùng phải nhập đầy đủ thông tin vào ô trống sau chọn nút thêm để thêm phương án Sau chọn xong nhấn nút Đồng ý để kết thúc Chú ý đơn vị nhập cho thống kg mg lít, ml ứng với 1m - Nút cập nhật Chức cho phép người sử dụng sau hiệu chỉnh phương án muốn chúng xuất lại thời điểm Lúc phương án sửa đổi, thêm bớt - Nút đồng ý Chức ghi nhớ phương án người dùng chọn thực chúng - Nút Thoát Cho phép người sử dụng trở hình 18 Tất thông số khác thực tương tự Khi giá trị thông số môi trường ao nuôi lớn nhỏ giá trị tiêu chuẩn nút có hiệu lực giá trị chúng nằm tiêu chuẩn chức khơng có hiệu lực Thi hành Chức cho phép thiết bị máy móc máy sục khí, máy bơm, máy trộn thức ăn, hoạt động ứng với phương án chọn Ngồi cịn gửi tồn liệu đến tập tin báo cáo để chuẩn bị sẳn sàng cho công việc báo cáo Chế độ lấy số liệu Vì chương trình kết nối với thiết bị cảm biến, phần cứng nên liêu thường xuyên cập nhật từ thiết bị chúng thể chương trình Có chế độ lấy số liệu chế độ lấy từ thiết bị đo chế độ lấy từ bàn phím - Từ thiết bị đo Chương trình hồn tồn lấy liệu tự động từ thiết bị đo theo thời gian cài đặt trước Mặc định chương trình lấy số liệu từ thiết bị đo mặc đinh thời gian lấy số liệu sau Người sử dụng thiết lập thời gian tùy ý Chương trình theo thời gian thiết lập mà tiến hành lấy số liệu, xử lý tự động, chọn phương án, - Từ bàn phím 19 Áp dụng chức thiết bị cảm biến bị hỏng hay lý mà liệu khơng truyền lên máy tính người sử dụng đo trực tiếp kết hồ nuôi ghi giá trị vào chương trình Sau nhấn nút xử lý từ bàn phím 10 Thơng tin ao ni Đây vùng hiển thị thông tin người nuôi bao gồm tên hộ ni, địa chỉ, thể tích ao ni Chú ý: Các menu chương trình có chức tương tự nên người dùng tham khảo chúng Trên số chức chương trình ngồi chương trình cịn có chức chụp ảnh thức ăn báo cáo kết thức ăn hết sau II CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH PHÂN TÍCH, XỬ LÝ DƯ LƯỢNG THỨC ĂN TRONG NUÔI TÔM THEO CÔNG NGHỆ XỬ LÝ ẢNH Chụp ảnh thức ăn Vào menu điều khiển thiết bị => xem thức ăn => chụp ảnh thức ăn để khởi động chương trình chụp ảnh thức ăn hình Đây chương trình chạy độc lập với nhiệm vụ chụp lại hình ảnh nơi đặt camera hồ nuôi thông thường đặt vị trí cho tơm ăn (nhá) Hình ảnh chụp truyền lên máy tính chương trình khác xử lý ảnh xem thức ăn hay hết, cụ thể sau: Sau máy tính nối với camera Webcam hay số thiết bị ghi hình khác chương trình tự động nhận liệt kê mục thiết bị video cài đặt lúc người sử dụng tiến hành ghi hình 20 Chương trình có chế độ ghi ảnh chế độ tự động chế độ tay Vào menu thiết lập cấu hình => đặt chế độ ghi ảnh để bắt đầu ghi ảnh 21 - Chọn chế độ ghi ảnh tay tự động Nếu chọn tay muốn chụp ảnh người sử dụng nhấn nút chụp ảnh tay chọn tự động chương trình tự động chụp ảnh theo thời gian qui định bên - Thiết lập đơn vị thời gian phút - Đường dẫn để lưu lại ảnh sau chụp - Chọn lưu cấu hình cho lần sau để khởi động lại chương trình giữ thơng số cài đặt - Cuối chọn nút lệnh Chấp nhận cấu hình để trở chương trình * Ghi ảnh tay Nhấn nút lệnh Ghi ảnh tay để chụp ảnh thủ cơng hình * Ghi ảnh tự động Nhấn nút Bắt đầu ghi ảnh tự động để chụp ảnh tự động theo thời gian thiết lập * Dừng ghi ảnh tự động Nhấn nút chương trình tự động ngừng chụp ảnh tự động * Thốt chương trình Kết thúc làm việc Đếm thức ăn Vào menu điều khiển thiết bị => xem thức ăn => đếm thức ăn để khởi động chương trình xử lý thức ảnh thức ăn Mục đích chương trình xử lý, phân tích báo cáo thức ăn hay hết dựa vào ảnh chụp chương trình (11) Đây chương trình chạy độc lập với chương trình 22 Với chương trình người sử dụng chọn xử lý ảnh tự động tay tùy ý kết thiếu (thức ăn hết) đủ (thức ăn dư) sau chương trình so sánh với tiêu chuẩn cụ thể sau Nhấn nút lệnh Bằng tay để xử lý ảnh thủ công, nhấn nút Tự động để chương trình xử lý tự động nhấn nút Dừng để dừng xử lý - Vào menu Tap tin => Mo để chọn thư mục chứa ảnh cần xử lý - Xác định kích thước mẫu thức ăn từ aMin(mm) đến aMax(mm) kích thước hạt thức ăn tiêu chuẩn - Số lượng mẫu thức ăn chuẩn: tiêu chuẩn so sánh dùng để phân biệt thức ăn hay hết tức người sử dụng phải định nghĩa thức ăn hết thức ăn cịn thơng qua số - Thời gian xử lý ảnh Chức cho phép tự động xử lý ảnh thư mục cho trước Thiết lập thời gian theo đơn vị giây thời gian chương trình tự động xử lý - Kết Số lượng mẫu thức ăn lại cho biết tơm ăn cịn thừa thức ăn hay hết 23 Nếu số lớn số lượng mẫu thức ăn chuẩn chương trình báo đủ (thức ăn thừa) Nếu số nhỏ số lượng mẫu thức ăn chuẩn chương trình báo thiếu (thức ăn hết) Căn vào mà người sử dụng biết thức ăn cịn hay hết để có phương án cho ăn điều khiển máy cho ăn cách vào menu chương trình NTU chọn menu => điều khiển thiết bị => máy thức ăn => vận hành ngưng III MỐT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP Sau cài đặt tất phần mềm không sử dụng số lỗi sau Font chữ thể chương trình khơng => Cài đặt Font chữ lại khởi động lại máy Chương trình báo lỗi từ chạy lần => Copy tất tập tin nằm thư mục Support CD vào thư mục Windows\System32 Windows system sau khởi động lại máy Nếu máy có cài chương trình virus McAfee lưu tập tin tiêu chuẩn bổ sung phương án chương trình Virus báo có Script hoạt động hộp hội thoại Người sử dụng chọn chức cho phép đoạn Script hoạt động (Allow) Nếu người sử dụng gặp vấn đề phần mềm liên hệ với chúng tơi  ... đề tài "Nghiên cứu thiết kế, chế tạo hệ thống đồng thiết bị phục vụ mô hình ni tơm thương phẩm thâm canh, qui mơ trang trại" Mã số : KC.07.27 CNĐT : PGS.TS Phạm Hùng Thắng Cơ quan chủ trì : Trường... Webcam hay số thiết bị ghi hình khác chương trình tự động nhận liệt kê mục thiết bị video cài đặt lúc người sử dụng tiến hành ghi hình 20 Chương trình có chế độ ghi ảnh chế độ tự động chế độ tay... đích chương trình xử lý, phân tích báo cáo cịn thức ăn hay hết dựa vào ảnh chụp chương trình (11) Đây chương trình chạy độc lập với chương trình 22 Với chương trình người sử dụng chọn xử lý ảnh