Đề tài Một số biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh THCS ở môn tiếng Anh MỤC LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT Trang 3 I/ ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 4 II/ NỘI DUNG Trang 7 II 1 Cơ sở lí luận của vấn đề Trang 7 II 2[.]
Trang 1DANH MỤC VIẾT TẮT Trang 3I/ ĐẶT VẤN ĐỀ……… Trang 4II/ NỘI DUNG ……… Trang 7
II.1 Cơ sở lí luận của vấn đề……… Trang 7II.2 Cơ sở thực tiễn của vấn đề ……… Trang 8II.3 Các biện pháp đã tiến hành……… Trang 9II.4 Kết quả thực hiện……… .Trang 24III/ KẾT LUẬN ……… Trang 26 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… ….Trang 29
DANH MỤC VIẾT TẮT
Trang 2Trung học cơ sở THCS
Trang 3PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
Vấn đề phát huy tính tích cực học tập của học sinh đã được đặt ra trong ngànhgiáo dục nước ta từ những năm 1960 Trong cuộc cải cách giáo dục lần 2 năm 1980,phát huy tính tích cực đã là một trong các phương hướng cải cách, nhằm đào tạo nhữngngười lao động sáng tạo, làm chủ đất nước Song cho đến nay sự chuyển biến vềphương pháp dạy học ở trường phổ thông, phổ biến vẫn là cách dạy thông báo các kiếnthức định sẵn, cách học thụ động, sách vở Tuy nhiên trong nhà trường đã xuất hiệnngày càng nhiều tiết dạy tốt của các giáo viên giỏi, theo hướng tích cực cho học sinhhoạt động, tự chiếm lĩnh tri thức mới nhưng tình trạng chung hàng ngày vẫn là “thầyđọc – trò chép” hoặc giảng giải xen kẽ vấn đáp, tái hiện, giải thích minh họa bằngtranh Đối với môn ngoại ngữ ở trường phổ thông, việc dạy và học vẫn chỉ dừng ở cấp
độ thầy làm mẫu, trò bắt chước chứ chưa phát triển đến cấp độ tìm tòi, sáng tạo Họcsinh còn thụ động trong việc tiếp thu kiến thức, ngôn ngữ, chứ chưa vận dụng kết hợpvới việc phát triển kĩ năng ngôn ngữ Do đó năng lực giao tiếp của học sinh còn rấtnhiều hạn chế Học sinh chưa thực sự hứng thú học bộ môn Dạy học ít gắn với thựchành, khi có thực hành lại không vận dụng được lý thuyết, thiếu liên hệ với thực tiễnsống động Nhiều giáo viên chưa nhận thức được sự cần thiết phải đổi mới phươngpháp dạy và học trong môn tiếng Anh theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh Nếu cứ tiếp tục cách dạy và học thụ động như thế, giáo dục sẽkhông đáp ứng được những yêu cầu mới của xã hội Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước (2000 – 2020), sự thách thức trước nguy cơ tụt hậu trên đường tiếnvào thế kỉ XXI bằng cạnh tranh trí tuệ đòi hỏi đổi mới giáo dục, trong đó có sự đổi mớicăn bản về phương pháp dạy và học Đây không phải là vấn đề của riêng nước ta mà làvấn đề đang được quan tâm ở mọi quốc gia trong chiến lược phát triển nguồn lực conngười phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội
Với lý do trên tôi chọn đề tài: “Một số biện phát phát huy tính tích cực của họcsinh ở môn tiếng Anh 6”
2 Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu đề tài này nhằm:
Trang 4Nghiên cứu đề tài này tôi muốn cung cấp thêm một số lý luận về phương pháp dạyhọc mới – phương pháp tích cực, đặc biệt ở môn tiếng Anh THCS: đó là phát huy tốtnhất vai trò chủ thể, chủ động, tích cực của học sinh trong việc rèn luyện kĩ năng ngônngữ vì những mục đích thực tiễn và sáng tạo Học sinh cần phải được trang bị cáchthức học tiếng Anh và ý thức tự học tập, rèn luyện Người học là chủ thể, cần phải biếtcách tự học để có thể nắm vững tiếng nước ngoài Đồng thời tôi cũng đề xuất một sốphương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong môn ngoạingữ: Đó là phương pháp truyền đạt trực tiếp, phương pháp dạy học giao tiếp, phươngpháp nghiên cứu và sử dụng tài liệu tham khảo, phương pháp làm việc và thảo luậntheo cặp, nhóm nhỏ và sử dụng một số thiết bị dạy học.
3 Đối tượng nghiên cứu: - Học sinh khối 6 trường THCS
4 Đối tượng khảo sát thực nghiệm:
Học sinh lớp 6A2, 6A10 do tôi trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh
5 Các phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã áp dụng các phương pháp nghiên cứ
sau:
1 Phương pháp quan sát
Quang sát các hoạt động học tập của học sinh trên lớp cũng như ở nhà để thấy đượcviệc học tập bộ môn tiếng Anh của các em
2 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Thông qua kết quả bài kiểm tra, vở ghi, vở bài tập,…
3 Phương pháp đàm thoại
Thông qua trao đổi với giáo viên, học sinh để tìm ra phương pháp dạy học phát huyđược tính tích cực học tập của học sinh trong việc học môn ngoại ngữ
4 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Đọc các tài liệu, sách báo,… có liên quan đến sáng kiến kinh nghiệm
5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tìm hiểu kinh nghiệm về phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực củahọc sinh trong môn tiếng Anh của các giáo viên bộ môn Anh văn khác trong trường
Trang 56 Phương pháp thực nghiệm
Thực nghiệm một số phương pháp dạy và học ngoại ngữ nhằm phát huy tính tích cựccủa học sinh
6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
-Từ thực trạng và tính cấp thiết cần đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng AnhTHCS, áp dụng một số phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực của họcsinh lớp 6 trong môn tiếng Anh tại trường THCS
- Kế hoạch nghiên cứu :
+ Thời gian bắt đầu: Từ tháng 9/ 202
+ Hoàn thành : tháng 3/2023
Trang 6
PHẦN II
NỘI DUNG
1.Cơ sở lí luận của vấn đề.
Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong Nghị quyết Trungương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12 - 1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (12 - 1998), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của Bộ Giáodục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15 (4 - 1999)
Luật Giáo dục , điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh"
Có thể nói cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động
Theo lý luận dạy học: Tính tích cực của con người biểu hiện trong hoạt động, đặc
biệt trong những hoạt động chủ động của chủ thể Học tập là hoạt động chủ đạo ở lứatuổi đi học Tính tích cực trong hoạt động học tập – về thực chất – là tính tích cực nhậnthức, đặc trưng ở khát vọng hiểu biết, cố gắng, trí tuệ và nghị lực cao trong quá trìnhchiếm lĩnh tri thức
Quá trình nhận thức trong học tập không nhằm phát hiện những điều loài người chưabiết mà nhằm lĩnh hội những tri thức loài người đã tích lũy được Tuy nhiên, trong họctập học sinh cũng phải “khám phá” ra những hiểu biết mới đối với bản thân Học sinh
sẽ thông hiểu, ghi nhớ những gì đã nắm được qua hoạt động chủ động, nỗ lực của chínhmình
Trang 7Tính tích cực nhận thức trong hoạt đông học tập liên quan trước hết đến động cơ họctập Động cơ đúng tạo ra hứng thú Hứng thú là tiền đề của tực giác, hứng thú và tựgiác là hai yếu tố tâm lý tạo nên tính tích cực Tính tích cực sản sinh nếp tư duy độclập Suy nghĩ độc lập là mầm mống của sáng tạo Ngược lại phong cách học tập tíchcực, độc lập, sáng tạo sẽ phát triển tự giác, hứng thú, bồi dưỡng động cơ học tập.
Tính tích cực học tập biểu hiện ở những dấu hiệu như: Hăng hái trả lời các câu hỏicủa giáo viên, bổ sung các câu trả lời của bạn, thích phát biểu ý kiến của mình trướcvấn đề được nêu ra, hay nêu thắc mắc, hay đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề chưa
đủ rõ, chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để nhận thức vấn đề mới, tập trungchú ý vào vấn đề đang học, kiên trì hoàn thành các bài tập, không nản trước những tìnhhuống khó khăn,…
Tích tích cực học tập đạt những cấp độ từ thấp lên cao như:
- Bắt chước: gắng sức làm theo các mẫu hành động của thầy, của bạn,…
- Tìm tòi: độc lập giải quyết vấn đề nêu ra, tìm kiếm những cách giải quyết khácnhau về một vấn đề,…
- Sáng tạo: tìm ra cách giải quyết mới, độc đáo, hữu hiệu
2 Cơ sở thực tiễn :
Từ thập kỉ cuối cùng của thế kỷ XX, các tài liệu giáo dục ở nước ngoài và trong nước,một số văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo thường nói tới việc cần thiết phải chuyểndạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học sinh làm trung tâm
Như vậy, qua quá trình giảng dạy bộ môn tiếng Anh tại trường THCS tôi nhận thứcđược khi đã coi trọng vị trí hoạt động và vai trò của người học thì đương nhiên phải
phát huy tính tích cực chủ động của người học Tuy nhiên, dạy học lấy học sinh làm trung tâm không phải là một phương pháp dạy học cụ thể Đó là một tư tưởng, quan
điểm giáo dục, một cách tiếp cận quá trình dạy học chi phối tất cả qúa trình dạy học vềmục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức, đánh giá… chứ không phải chỉliên quan đến phương pháp dạy và học
Những biểu hiện tích cực đặc trưng của học sinh trong hoạt động học tập bộ môn
Trang 8- Học sinh có nhu cầu tiếp thu kiến thức, kĩ năng, vận dụng kĩ năng để giao tiếp, gâyhứng thú học tập.
- Từ chỗ có nhu cầu tiếp thu kiến thức, rèn luyện và vận dụng kĩ năng trong giaotiếp, học sinh sẽ tự giác học tập, chủ động huy động vốn kinh nghiệm đã tích lũy (vốn
từ, quy tắc ngữ pháp,…) để bắt chước, tái hiện, tìm tòi cách ứng xử và ứng xử sáng tạotrong các tình huống giao tiếp
- Học sinh chủ động lựa chọn kiến thức và thao tác tư duy thích hợp để có nhữngứng xử ngôn ngữ cần thiết, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Học sinh biết bộc lộ nhận thức và sự hiểu biết của mình bằng lời nói, bài viết thôngqua ngoại ngữ
- Học sinh biết cách làm việc theo cặp, theo nhóm, hợp tác với các bạn khi cần thiếttrong quá trình luyện tập ngôn ngữ theo yêu cầu và nhiệm vụ của thầy
- Học sinh biết cách tự học, biết chủ động trình bày những ý định của mình thôngqua giao tiếp nói và viết
Trên đây là một số nét biểu hiện chính của phương pháp dạy học mới (phương pháptích cực) Phương pháp tích cực là phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tíchcực, chủ đông, sáng tạo của người học, hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạtđộng nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của ngườihọc chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, đành rằng đểdạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theophương pháp thụ động
Từ những cơ sở lý luận trên tôi nhận thấy việc phát huy được tính tích cực của họcsinh trong việc học môn ngoại ngữ là cực kỳ quan trọng Đây chính là biểu hiện củaviệc áp dụng phương pháp dạy học mới – phương pháp tích cực và cũng chính là nhữngnăng lực và phẩm chất mà người giáo viên cần phải tạo và phát triển cho học sinh trongquá trình học tập ngoại ngữ
3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
a Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS khi học ngoại ngữ.
Khi học ngoại ngữ học sinh THCS có những đặc trưng tâm sinh lý:
Trang 9- Suy nghĩ nhanh, nhạy trong nhận thức kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữpháp).
- Khả năng tưởng tượng linh hoạt, lôgic hơn, nhất là dễ dàng liên tưởng và so sánh
sự giống nhau và khác nhau giữa ngoại ngữ với tiếng mẹ đẻ
- Khả năng ghi nhớ, tái hiện các mẫu lời nói và khả năng diễn đạt bằng ngoại ngữ(tiếng Anh) lưu loát và bền vững hơn, phản xạ ngôn ngữ nhanh
- Rất hứng thú và tích cực trong hoạt động luyện tập, phát triển kĩ năng ngôn ngữ,nhất là hai kĩ năng nghe và nói nhưng cũng rất dễ chán nản trong việc luyện tập, pháttriển các kĩ năng phức tạp ví dụ như: kĩ năng đọc hiểu vì gặp nhiều từ mới, trừu tượng
và khó đoán nghĩa, hoặc như kĩ năng viết và cảm thấy khó diễn đạt, suy nghĩ, ý tưởng
cá nhân bằng ngôn ngữ viết
- Nhìn chung học sinh THCS khi có hào hứng, có ý thức nắm bắt và sử dụng đượcngoại ngữ nhưng khả năng độc lập trong học tập chưa tốt (ví dụ: còn rụt rè, không tựtin và sợ mắc lỗi trong khi nói) Học sinh ít có cơ hội để luyện tập, hơn nữa lại thiếukiên trì trong rèn luyện phát triển kĩ năng ngôn ngữ nên kết quả học tập thường bị hạnchế, dễ nản chí và bỏ cuộc.Vì vậy các em cần phải thường xuyên được sự khuyếnkhích, động viên kịp thời của giáo viên, và đặc biệt cần có sự hỗ trợ của các phươngpháp dạy học thích hợp để phát huy được tính tích cực của học sinh, giúp học sinh họctập ngoại ngữ đạt kết quả cao
b Định hướng việc áp dụng phương pháp dạy học nhằm phát huy tính cực của học sinh
* Định hướng đổi mới dạy và học
Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh
- Bồi dưỡng phương pháp tự học
Luận giáo dụcNghị quyết TW 2 khóa VIIINghị quyết TW 4 khóa VII
Trang 10
* Mục tiêu của dạy và học tích cực
- Kiến thức
- Kĩ năng
- Thái độ
* Đặc trưng của phương pháp tích cực
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh
- Chú trọng rèn luyện phương pháp tự học của học sinh
- Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác
- Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá của học sinh
* Điều kiện để áp dụng phương pháp dạy học tích cực
- Trình độ, kinh nghiệm của giáo viên
- Phương pháp học phù hợp của học sinh
- Đổi mới cấu tạo chương trình và SGK
- Bổ sung cách thi cử,đánh giá học sinh và giáo viên
Động cơ Hứng thú
Trang 11c Một số phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong môn tiếng Anh 6 tại trường THCS nơi tôi đang giảng dạy.
c1 Vận dụng một số phương pháp dạy học
a Sử dụng phương pháp truyền đạt trực tiếp (Direct – Method)
- Về bản chất: Phương pháp truyền đạt trực tiếp nhấn mạnh vào việc dạy kĩ năngnghe, nói trước kĩ năng đọc và viết Giúp học sinh học cách giao tiếp bằng ngoại ngữ
và suy nghĩ bằng ngoại ngữ, chú trọng từ vựng hơn ngữ pháp Học sinh tiếp cận kiếnthức ngôn ngữ thông qua việc sử dụng giáo cụ trực quan như tranh, ảnh,…và hànhđộng của giáo viên dựa trên những tình huống giao tiếp và chủ đề cụ thể Khi vận dụngphương pháp này, giáo viên không sử dụng tiếng mẹ đẻ
* Ưu điểm
- Học sinh được tập trung phát triển kĩ năng nghe, nói và tiếp thu lượng từ vựng khálớn Chương trình học dựa trên những tình huống, chủ đề cụ thể Ngữ pháp được dạyqui nạp thông qua các ví dụ đưa ra
- Học sinh và giáo viên là những đối tác tích cực trong quá trình dạy và học ngoạingữ (GV - HS, HS - GV, HS - HS)
- Học sinh có cơ hội thực hành giao tiếp trong lớp, tạo thói quen tư duy bằng ngoạingữ, sự lưu loát khi giao tiếp
- Việc sử dụng hành động và giáo cụ trực quan dựa trên các tình huống giao tiếp tạohứng thú học tập bộ môn của học sinh, bài giảng sinh động sẽ kích thích và tạo ra tínhtích cực của học sinh
* Một số lưu ý
- Lớp học không nên quá đông (30 – 35 học sinh) Giáo viên phải chuẩn bị tốt cácgiáo cụ trực quan và thể hiện tốt vai trò là một họa sĩ, diễn viên, ca sĩ,… trong tiết dạy.Giáo viên phải chuẩn bị nhiều tình huống, chủ đề, chủ điểm sát thực với cuộc sốnghàng ngày
- Áp dụng phương pháp này trong từng tiết cụ thể và biết vận dụng một số thủ thuậtthích hợp trong giảng dạy
Trang 12- Cần phải gây động cơ học tập ở học sinh (thông qua việc xây dựng chương trìnhhọc tập hợp lí, tạo môi trường tiếng và tình huống lời nói thích hợp, sáng tạo Chínhmôi trường tiếng là điều kiện góp phần đáng kể vào việc hình thành hứng thú và nhucầu học ngoại ngữ Từ đó sẽ giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sángtạo của học sinh trong việc sử dụng ngoại ngữ như một phương tiện giao tiếp.
- Cần tập trung hình thành kĩ xảo, kĩ năng lời nói ngoại ngữ trong quá trình dạy họcngoại ngữ, nhưng không tách rời việc cung cấp các tri thức ngôn ngữ cần thiết Phảihiểu rằng việc hình thành kĩ xảo, kĩ năng lời nói, dù bằng con đường nào (có ý thức haybắt chước) cũng đều phải sử dụng những vật liệu ngôn ngữ cụ thể theo những quy tắcnhất định
* Ví dụ minh họa: Tiếng Anh 6 , Bài 9, Tiết 72
- Dùng tranh về một bưu thiếp:
Giáo viên đặt câu hỏi
“ What is the picture about?”/ “What is the video about?”
Giáo viên thông qua bức tranh lần lượt yêu cầu học sinh thảo luận 3 câu hỏi sau
Trang 131 What is this?
2 Have you ever witten a postcard?
3 If yes, who did you write to? If no, do you intend to write a postcard in thefuture?
Thông qua tranh giáo viên đã gợi cho học sinh một lượng lớn từ vựng về thành phố,thời tiết, du lịch , cách tư duy vấn đề , diễn giải vấn đề về du lịch để từ đó sản sinhngôn ngữ một cách tự nhiên thông qua hoạt động nghe và nói
Giáo viên có thể kết hợp thủ thuật “ Brainstorming”, “Discussion”
b Sử dụng phương pháp giao tiếp (Communicative Approach)
Phương pháp giao tiếp hay còn gọi là đường hướng giao tiếp được xem như phươngpháp dạy học phổ biến nhất và hiệu quả nhất hiện nay Hầu hết các giáo trình SGK phổthông tiếng Anh ở các nước trên thế giới và ở Việt Nam đều được biên soạn dựa trênquan điểm giáo học pháp của phương pháp giao tiếp Phương pháp này do các nhàngôn ngữ ứng dụng người Anh phát triển hoàn toàn khác biệt với phương pháp dựa trênnền tảng ngữ pháp của phương pháp truyền thống Phương pháp giao tiếp nhấn mạnhvào mục tiêu của việc học ngôn ngữ - đó là năng lực giao tiếp Người ta coi năng lựcngôn ngữ là khả năng bẩm sinh của mọi con người bình thường Để giao tiếp được,phương pháp này đòi hỏi phải tính đến phương diện xã hội, văn hóa của ngôn ngữ, cácđiều kiện xã hội của quá trính sản sinh ngôn ngữ, và tính đến ngôn ngữ được dùngtrong cuộc sống hàng ngày Ngoài ra, phương pháp giao tiếp còn chú ý đến phươngdiện nghĩa của ngôn ngữ, hay nói một cách khác cần lưu ý tới ý định giao tiếp Kháiniệm này về sau các nhà ngôn ngữ gọi là chức năng ngôn ngữ Như vậy, phương phápgiao tiếp ngôn ngữ không chỉ là phương tiện diễn đạt tư duy mà còn là phương tiệngiao tiếp Mục đích cuối cùng của người học ngoại ngữ không chỉ tiếp thu và nắm chắckiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) mà cần phải đạt được năng lực giaotiếp; tức là phát triển được bốn kĩ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) và sử dụng đượcngôn ngữ để giao tiếp
* Ưu điểm
Phương pháp giao tiếp có ưu điểm hơn hẳn các phương pháp khác là nó bao trùmmọi phương diện của quá trình dạy học ngoại ngữ: đó là các yếu tố ngôn ngữ, văn hóa,
Trang 14xã hội, các yếu tố ngoài ngôn ngữ… nhằm rèn luyện kĩ năng giao tiếp hoàn chỉnh Đặcbiệt phương pháp giao tiêp coi hình thành và phát triển bốn kĩ năng giao tiếp như nghe,nói, đọc và viết là mục đích cuối cùng của quá trình dạy học Các kiến thức ngôn ngữnhư ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp là phương tiện, điều kiện hình thành và phát triển các
kĩ năng giao tiếp Vì vậy phương pháp giao tiếp thực sự giúp cho học sinh có khả năng
sử dụng được tiếng Anh để giao tiếp
* Một số lưu ý
- Giáo viên giữ vai trò là người hướng dẫn, tổ chức thực hiện Học sinh đóng vai tròchủ đạo trong quá trình dạy học; tức là phải phát huy cao độ tính tích cực của các emtrong luyện tập thực hành Ở cấp THCS (lớp 6 và 7), học sinh cần rèn luyện sâu kĩ năngnghe, nói, đọc, viết Muốn thực thiện được cá nhân phải tích cực và tự giác tham giathực hành, không sợ mắc lỗi, và cần lưu ý rằng độ lưu loát ngôn ngữ trong giai đoạnnày là rất quan trọng Điều kiện tối thiểu để học sinh thực hành kĩ năng ngôn ngữ làmột lớp học không quá đông (khoảng 30 học sinh/lớp); có đầy đủ các thiết bị nghe nhìnnhư cát-xét, băng/đĩa CD, tranh tình huống Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập nênnhấn mạnh vào bốn kĩ năng, và một phần nhỏ kiến thức ngôn ngữ Kiểm tra kiến thứcngôn ngữ luôn được ưu tiên trong bất kì hình thức nào
Khi vận dụng phương pháp giao tiếp, giáo viên cần lưu ý:
- Giảm thiểu tối đa thời gian nói trên lớp của giáo viên, tăng cường thời gian sử dụngngôn ngữ của học sinh
- Dạy học theo phương pháp gợi mở: giáo viên chỉ gợi mở và dẫn dắt để học sinh tựtìm giải đáp và con đường đi của mình
- Động viên tất cả các kiến thức sẵn có của mình về văn hóa, xã hội cũng như ngônngữ của học sinh trong luyện tập ngôn ngữ
- Có thái độ tích cực với lỗi ngôn ngữ của học sinh Chấp nhận lỗi như một phần tấtyếu trong quá trình học ngoại ngữ, giúp học tập được từ chính lỗi của bản thân và bạnbè
- Không chỉ chú ý đến sản phẩm cuối cùng của bài luyện tập mà còn chú trọng đến
cả quá trình luyện tập và phương pháp học tập của học sinh
* Ví dụ minh họa
Trang 15Phương pháp giao tiếp đòi hỏi người học phải sử dụng những hình thức ngôn ngữthích hợp với tình huống giao tiếp, trong đó yêu cầu người tham gia giao tiếp phải thểhiện được ý định giao tiếp thông qua việc thực hiện những nhiệm vụ khác nhau Ví dụ,trong phần giới thiệu ngữ liệu của Unit 9, Lớp 6, Lesson 4 Communication, học sinhđược giới thiệu mẫu câu cảm thán (nhìn tranh và đặt câu) :
- She asked me what my name was, and where I came from
- She asked me if I spoke any other languages
Bước tiếp theo giáo viên cho học sinh đọc bảng danh sách câu hỏi trực tiếp (thi vấnđáp tiếng Anh) của ban giám khảo để so sánh và xác định các câu hỏi gián tiếp trong
bài đối thoại (phần b); sau đó học sinh luyện tập đối thoại trực tiếp theo cặp (đóng vai
Lan và người giám khảo) Mục đích là củng cố hình thái loại câu hỏi trực tiếp cho họcsinh trước khi các em luyện tập đổi sang câu hỏi gián tiếp
Bước tiếp theo là hoạt động giao tiếp mang tính tự do hơn Giáo viên có thể yêu cầuhọc sinh dựa vào bài đối thoại giữa Lan và người giám khảo để đóng vai Lan và Paolatập nói lại nội dung các câu hỏi trực tiếp đó ở dạng câu hỏi gián tiếp (như bài đối thoạitrong phần giới thiệu ngữ điệu)
Để tăng cường giao tiếp ở mức hoàn toàn tự do (mang tính sáng tạo), giáo viên cóthể yêu cầu học sinh luyện tập, phỏng vấn theo cặp, theo các tình huống do giáo viêngợi ý; sau đó học sinh đại diện cho mỗi cặp tường thuật lại các câu hỏi ở dạng gián tiếp
c Phương pháp sử dụng tài liệu tham khảo
Hướng dẫn học sinh sử dụng tốt tài liệu tham khảo không những là phương phápgiúp học sinh nắm vững những tri thức ngôn ngữ và kĩ xảo, kĩ năng, lời nói, mà còn làcon đường quan trọng để hình thành phương pháp tự học, tự nghiên cứu ở các em.Thực tế cho thấy, nếu học sinh chỉ đóng vai người nghe, người thụ động tiếp nhận kiếnthức thì họ sẽ mau chóng nhanh quên những điều họ tiếp nhận được Dạy học sẽ cóhiệu quả hơn nếu học sinh biết liên hệ giữa những kiến thức mà họ tiếp nhận được vớinhững điều họ thấy và ứng dụng trong thực tế
Có thể nói, lý do chính làm cho học sinh đến lớp không chuẩn bị bài là do các emkhông thấy được sự khác nhau giữa việc chuẩn bị bài, không học bài cũ và khôngchuẩn bị bài, học bài cũ Vì giáo viên không đề ra cho học sinh những nhiệm vụ phải
Trang 16chuẩn bị trước tài liệu, các bài tập ôn luyện ở nhà nên khi lên lớp, nhiều học sinh chỉđóng vai trò người nghe và ghi chép Hoặc theo lối truyền thụ một chiều như vậy, họcsinh sẽ thụ động, không phát huy được tính tích cực và độc lập sáng tạo của các em.Ngoài ra khi học sinh đã nắm được tri thức ngôn ngữ trên lớp, nếu các em không cóđiều kiện ứng dụng tri thức đó trong thực tế thông qua các nội dung phong phú trongcác tài liệu tham khảo (các dạng bài tập luyện nói, nghe, đọc, viết, luyện cấu trúc ngữpháp và các tài liệu cung cấp kiến thức ngôn ngữ) thì các em sẽ rất nhanh quên, hoạtđộng học tập ngoại ngữ diễn ra một cách hời hợt, không có chủ ý, không có ý thức Sửdụng tài liệu tham khảo là cách thức giúp học sinh chuyển ý thức từ việc tập trung cao
độ vào hình thức ngôn ngữ (vào tri thức ngôn ngữ, vào vỏ âm thanh của từ, vào quy tắcngữ pháp,…) sang ứng dụng hình thức ngôn ngữ đó vào thực tế thông qua các dạng bàitập khác nhau trong các tài liệu tham khảo
* Ưu điểm
- Giúp học sinh củng cố và khắc sâu kiến thức ngôn ngữ
- Tạo cơ hội cho học sinh thực hành những kiến thức ngôn ngữ đã được học (kĩnăng, cấu trúc ngữ pháp,…)
- Rèn luyện khả năng tự học của học sinh
* Một số lưu ý
- Giao nhiệm vụ cho học sinh phải làm việc với tài liệu tham khảo sau mỗi tiết học
- Ra câu hỏi và bài tập đòi hỏi học sinh phải đọc tài liệu tham khảo mới trả lời được.Các câu hỏi này có thể được viết dưới dạng phiếu giao việc, yêu cầu học sinh điền nộidung cụ thể vào phiếu
- Một số gợi ý về cách sử dụng tài liệu có hiệu quả
+ Chọn tài liệu có nội dung sát với chương trình
+ Ghi ra giấy những cấu trúc câu mà học sinh muốn có lời giải đáp từ những tài liệu
mà học sinh tham khảo
+ Ghi ra bên lề những ghi chú trong khi đọc hoặc sử dụng tài liệu tham khảo
+ Gạch chân hoặc dùng bút đánh dấu nổi những từ và cấu trúc cần nhớ
*Ví dụ minh họa
Trang 17Anh 9 Unit 9: Lesson 5: Language focus (Tiết 53)
Sau khi học sinh học xong đại từ quan hệ sử dụng trong mệnh đề quan hệ xác định
và và không xác định, giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập 3- trang 85, bài tập trang 88(Sách bài tập bổ trợ- nâng cao tiếng Anh 9- NXB GD) và hoàn thành phiếu họctập sau:
7-Mệnh đề quan hệ xác định 7-Mệnh đề quan hệ không
đề quan hệ, đại từ quan hệ và trạng từ quan hệ
d Phương pháp làm việc và thảo luận theo cặp, theo nhóm nhỏ
Hình thức làm việc theo cặp hoặc nhóm là những hình thức gần đây trở lên phổ cậptrong các lớp học ngoại ngữ theo quan điểm giao tiếp
Hình thức làm việc theo cặp hay nhóm có thể hỗ trợ làm việc cả lớp hoặc làm việc cánhân Những hoạt động luyện tập theo cặp hay nhóm mang tính chất hai chiều, tăngcường được việc trao đổi thông tin qua lại của học sinh hoặc tạo điều kiện cho các hoạtđộng giao tiếp trên lớp
* Ưu điểm
- Tạo điều kiện tăng cường cơ hội tham gia đóng góp bài của học sinh
- Tăng thêm tần số luyện tập, tiết kiệm được thời gian
Trang 18- Tăng cường sự giao tiếp, trao đổi, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau của học sinh.
- Tạo điều kiện cho giáo viên làm việc với tư cách là người hướng dẫn, tư vấn chohọc sinh
* Một số lưu ý
- Chỉ dẫn bài tập hay yêu cầu nhiệm vụ đề ra phải thật rõ ràng
- Trước khi làm việc theo cặp hay nhóm phải có sự chuẩn bị cho tốt: cho trước mẫuhoặc ví dụ, cung cấp đủ ngữ liệu cần thiết cho bài tập
- Có sự theo dõi, bao quát chung của thầy giáo; có hỗ trợ kịp thời khi cần thiết (giáoviên đi quanh lớp, lắng nghe và giúp đơ)
- Sau khi học sinh hoàn thành theo cặp hoặc nhóm, cần có sự kiểm tra và phản hồikịp thời như nhận xét, góp ý kiến, chữa lỗi hoặc cung cấp mẫu đúng
- Cần phân cặp hay nhóm hợp lý, có thể chọn học sinh có cùng trình độ hoặc thậtkhác trình độ để làm việc với nhau tùy theo từng ý đồ và tính chất của bài tập
- Cần quy định thời gian cho bài tập
* Khi nào nên làm việc theo cặp hoặc nhóm
Hình thức làm việc theo cặp hoặc nhóm thích hợp với các hoạt động cần có sự traođổi hội thoại giữa hai người với nhau, do vậy sẽ phù hợp với các loại bài tập như:
- Luyện mẫu câu sau phần giới thiệu ngữ liệu mới và sau một vài phút luyện tập ởlớp
- Luyện các bài tập ngữ pháp theo mẫu câu
- Luyện các bài hội thoại ngắn: đóng lại bài hội thoại, làm các bài hội thoại tương tựnhư bài hội thoại mẫu với gợi ý cho sẵn
- Các bài luyện tập giao tiếp
Trang 19- Cặp đóng: giữa hai học sinh ngồi kề nhau.
Để tránh sự nhàm chán khi làm việc theo cặp, giáo viên có thể sử dụng linh hoạt cáchình thức tổ chức cặp như trên, không nhất thiết chỉ theo một hình thức nào, sao choluôn tạo được sự mới mẻ, một môi trường và nhu cầu giao tiếp tự nhiên giữa học sinhvới nhau và giữa học sinh với giáo viên
Trong trường hợp tổ chức làm việc theo nhóm, nếu điều kiện lớp chật, có thể tổ chứccho học sinh ngồi ở hai hàng ghế sát nhau, ngồi quay đầu lại với nhau tạo thành cácnhóm 4 người mà không cần học sinh di chuyển nhiều trong lớp Giáo viên lên đặt têncho các nhóm bằng những tên tiếng Anh như tên các loài hoa, súc vật, mầu sắc haynhững tính từ thú vị mà các em thích
Trong khi học sinh làm việc theo cặp, nhóm, giáo viên sẽ đi quanh lớp để theo dõi,nghe và hỗ trợ giúp đỡ khi cần thiết
Khi điều hành các hình thức làm việc theo cặp hoặc nhóm giáo viên cần tạo cho họcsinh thói quen tuân theo một số quy định cần thiết để có thể đảm bảo được yêu cầu bàitập như:
- Cần nghe kĩ các yêu cầu của bài tập, cần phải làm theo yêu cầu, chỉ dẫn
- Cần phải bắt đầu và dừng ngay khi có yêu cầu
- Cần nhanh chóng chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác khi giáo viên yêucầu
- Cần làm việc tự giác không quá gây ồn ào
EX: Lan asked me some questions For example, she asked me where I came from and
if I liked learning English,………
Trang 20Discussion
How to live in an earthquake zone safely
Học sinh làm việc theo 6 nhóm( mỗi nhóm 5 học sinh)
Nhóm 1,2 thảo luận câu hỏi “ What should(n’t) we do before an earthquake”
Nhóm 3,4 thảo luận câu hỏi “ What should(n’t) we do during an earthquake”
Nhóm 5,6 thảo luận câu hỏi“ What should(n’t) we do after an earthquake”
c2 Sử dụng thiết bị dạy học
a Tranh ảnh, bảng biểu hệ thống ngữ pháp và giáo cụ trực quan
Tranh ảnh trong chương trình lớp 9 được in sẵn hoặc do giáo viên tự chuẩn bị (tựthiết kế, tự vẽ hoặc thuê vẽ, sưu tầm từ các sách báo, tạp chí) Đây là nguồn thông tin
bổ ích góp phần làm sinh động bài giảng; ví dụ tranh ảnh có thể được sử dụng để giớithiệu tình huống giao tiếp giúp học sinh luyện tập nghe, nói, viết; bảng biểu hệ thốngngữ pháp giúp ôn tập kiến thức ngôn ngữ, hệ thống hóa ngữ pháp cho học sinh luyệntập Các giáo cụ trực quan khác cũng có tác dụng tương tự Để đảm bảo chất lượnggiảng dạy, các tranh ảnh cần phải đa dạng
b Máy chiếu hắt (OHP)
Giáo viên dùng để chiếu các bản trong in bài giảng, bài tập, trọng tâm ghi nhớ chohọc sinh Ưu điểm của bản trong là có thể tái sử dụng nhiều lần trong giờ học, chonhiều lớp khác nhau Học sinh có thể viết câu trả lời trực tiếp lên bản trong và chiếutrước lớp Thiết bị này thuận lợi cho việc nhận xét và chữa lỗi của tất cả học sinh tronglớp Đặc biệt được sử dụng hiệu quả trong các tiết luyện kĩ năng viết, các tiết luyện ngữpháp ở tiếng Anh 9
Trang 21d Máy chiếu đa năng
Được xem như một phương tiện hiện đại và rất hiệu quả cho lớp học ngoại ngữ Kếthợp với máy vi tính cùng với một bộ loa tốt, máy chiếu đa năng cho phép trình chiếubài giảng với kênh hình ảnh sống động, âm thanh trung thực, máy chiếu thu hút sự chú
ý cao của người học, thúc đẩy sự tương tác giữa người dạy và người học Bài giảng củagiáo viên luôn uyển chuyển, linh hoạt và cập nhật Các bài giảng điện tử kích thích khảnăng nhận thức của học sinh, tiết kiệm thời gian đọc chép trên lớp, tăng thời gian thảoluận bài trên lớp
e Máy vi tính
Đây là phương tiện cơ động và hữu hiệu của giáo viên dạy ngoại ngữ Giáo viên cóthể sử dụng phương tiện này để soạn giáo án, bài giảng điện tử, bài kiểm tra Đặc biệtkhi kết nối với mạng internet, máy tính trở thành một kho dữ liệu khổng lồ phục vụ chocông việc giảng dạy Trên mạng có một kho dữ liệu cực lớn có thể khai thác miễn phí(chủ yếu là bằng tiếng Anh) phục vụ cho việc dạy và học ngoại ngữ Mạng internet chophép giáo viên và học sinh chia sẻ thông tin, giảm thiểu thời gian ghi chép, tăng thờigian tự học, tự giải quyết vấn đề
f Bảng thông minh
Bảng thông minh là phương tiện ưu việt nhằm hỗ trợ cho việc dạy và học ngoại ngữcủa học sinh trong các tiết học ngoại ngữ trên lớp Đây là công cụ đa năng giúp họcsinh luyện nghe tốt kết hợp khai thác Internet và các phần mềm dạy và học
d Thực nghiệm kế hoạch một bài học minh họa dạy và học tích cực trong môn tiếng Anh 9
Tiếng Anh 9, Bài 3:Lesson 1( Getting started and listen and read)
Trong bài học tôi đã sử dụng một số biện phát phát huy tính tích cực của học sinhtrong việc học môn tiếng Anh 9
- Nắm được tâm lý của học sinh khối 9 khi học môn tiếng anh
- Sử dụng một số phương pháp dạy học tích cực: Phương pháp giao tiếp, phươngpháp truyền đạt trực tiếp, phương pháp sử dụng tài liệu tham khảo, phương pháp làmviệc và thảo luận theo cặp, theo nhóm
Trang 22- Sử dụng một số thiết bị dạy học để phát huy tính tích cực của học sinh: bảng thôngminh, máy tính Bài giảng đã khai thác tối đa các ứng dụng của bảng thông minh như:nghe, trình chiếu, khai thác mạng, tính tương tác khi làm trực tiếp các bài tập, trìnhchiếu và chữa lỗi trực tiếp trên bài viết của học sinh Với sự hỗ trợ của phần mềm vàthiết bị này, giáo viên đã nâng cao chất lượng chuyên môn, rút ngắn thời gian thiết kếgiáo án, phát huy hiệu quả công tác giảng dạy, xây dựng được nhiều hoạt động tươngtác trên lớp, hỗ trợ và kiểm soát tốt hơn học sinh của mình, tối ưu hóa khả năng củatừng em Đồng thời, giúp học sinh tự tin, chủ động, mạnh dạn và tích cực tham gia vàocác hoạt động giảng dạy của giáo viên Đây thực sự là phương pháp giáo dục hiện đại
“Lấy người học làm trung tâm, thỏa mãn nhu cầu học và tối ưu hóa từng cá thể ngườihọc”, qua đó đạt mục tiêu học tốt môn ngoại ngữ, phát triển song song các kỹ năngnghe-nói-đọc-viết
II
.New lesson
1
Getting started ( 5m)
(Teacher uses the direct method , communicative method and
pair or group – activity method to start the new lesson and
during the lesson)
*Kim’s game
- show the picture of the life and activities of people in the
countryside on the IQ board
- divide the class into two groups
- ask ss to look at the picture in 30 seconds, then try to
remember the activities in the picture as much as possible
- ask ss to work in two groups, write the activities on the
posters in two minutes
- get the representatives from the two groups to go to the
ss work in two groups
Trang 23board and present their posters The group that write more
correct acttivities is the winner.(By showing the picture and
using the pair- group activity method, teacher helps ss revise
a number of vocabulary about the countryside as well as
grammar (the present simple and present progressive)
1.watering the vegetables
2 swimming in the river
3 collecting the eggs
4 harvesting the crop
5 feeding the pig
6 plowing in the field
7 flying his kite
- ask and answer the questions in pairs(to do the task, ss have
to have certain knowledge and experiences of the
countryside Teacher gives ss an opportunity to talk about the
countryside naturally.)
1.How often do you go to the countryside?
2.How do you get there?
3.What do you see on the way to the countryside?
4.What do people often do in the countryside?
2 Listen and read
A
.Pre- reading(10m)
a.Pre teach vocab :
- bamboo forest (n):rặng tre ( picture )
- banyan tree (n): cây đa ( picture )
- shrine ( n) : đền thờ ( picture )
- bank(n) : bờ sông (picture)
- enchance(n) : cổng vào, lối vào (picture)
(Teacher presents each picture on the IQ board to teach each
new word)
- ask and answer thequestions in pairs
T modelsChoralIndividualCheck/correctCopy down
Trang 24
Checking vocab : *Brainstorming
-Get ss to copy the words into their books and then ask them
to close the books
-ask ss to work in groups of 3, find all words concerning the
countryside and write them into the notebooks.(In each
group, each s says a word aloud, then all the members write
down the word)
- get ss’ results
- correct
*Completing the sentences
- ask ss to use the words and pictures given to complete the
sentences(deliver the worksheets with the exercise to ss)
- ask ss to do the exercise individually, then compare in pairs
(Teacher uses the documentary using method by showing the
gap- fill exercise on the IQ board Doing this exercise helps
ss consolidate the use of the new words in real situations Ss
can use the IQ pen to do the exercise on the IQ board)
plowing snack entrance shrine banyan tree journey
They are having a ………
He is ………… in the field
ss copy, then close
- Ss follow the instructions
- work in groups of 3
IndividualCompare with their partners
Trang 25They are having a ……… to the countryside.
There is a ………at the………… of the village
b The text: *Skimming questions:
concerning the text Look at them and think about the
answers only in two minutes
- show the questions on the IQ Board
1 Where is Ba’s home village?
2 How did they get there?
3 What are there in his home village?
- play the tape , ss listen and answer the questions
+ Ss listen to the tape the first time and answer the questions
individually
+ Ss listen to the tape the second time and compare the
answers with the partners
Trang 26- correct
1.It’s 60 kilometers to the North of Hanoi
2.Ba and his family got to the village by bus
3 The banyan tree is at the entrance to the village
There is the shrine of a Vietnamese hero on the mountain ,
river as well as a bamboo forest
B
*T/F statements :
You read the statements and check which ones are true or
false , then correct the false ones
-Run through the statements
-Ask ss to work individually then compare with partners
3 F( there is a big old banyan tree )
4 F ( people had a snack under the banyan tree
- Work individually, then work in pairs
- Copy the correctanswers
Trang 27+ ask ss to ask and answer the questions in pairs
- get some pairs to demonstrate in front of the class
- correct and show the answers on the IQ board
1.It’s 60 kilometers to the North of Hanoi
2.Ba and his family got to the village by bus
3 The banyan tree is at the entrance to the village
4 They saw the shrine of a Vietnamese hero on the mountain
5 They had a picnic on the river bank
6.Liz took a lot of photos to show the trip to her parents
7 Liz wishes she could visit Ba’s village again
* Multiple choice
- show the exercise below on the IQ board
- deliver the worksheets with the exercise to ss
- ask ss to run through the exercise
- ask ss to do the exercise in the worksheets individually
- ask ss to compare the answers in pairs
(Teacher uses the documentary using method to consolidate
the use of “wish” , learn the connective “so” in the adverbial
clauses of result and revise prepositions of time)
- ask ss to look at the screen and do this task individually and
2.The children wish they a lot of sweets
A to eat B eat C ate D eating
3 The workers felt very tired, _ they didn’t work
A because B but C and D so
+ read the questions individually
+ work in pairs
- Copy
- Work individually
- Work in pairs
Trang 284.If only I in the countryside right now.
A.were B am C can be D would be
5 I don’t like traveling night
- ask ss to work in 3 groups
Group 1: draw the pictures of Ba’s hometown based on the
text( For the ss who are good at drawing)
- Deliver the worksheets to ss
Group 2 : write Ba’s trip to the countryside based on the
word cues (for the ss who are not good at English very
much)
- deliver the worksheet to ss
1.Sunday/ Ba/ invite/ Liz/ join his family/ a trip/ his home
village
2.It/about 60 km/ the North of Ha noi
3.Ba/his family/get there/ bus
4.They/ have the chance/travel/ between the green paddy
fields/ cross a small bamboo forest/ before/ they reach a big
old banyan tree/ the entrance to the village
5 They/ see the shrine of a Vietnamese hero on the
mountain/have a picnic on the river bank
6 Liz/ take a lot of photos/ show the trip/her parents
7 Liz/wish/she/can/visit Ba’s village again
Group 3: ask each s to write a paragraph about their home
village in English(for the ss who are good at English)
- Deliver the worksheets to ss
-Work in groups
- draw on the worksheets individually
- Write the paragraph in the worksheet in group
Trang 29- After finishing the tasks, teacher collects one
representative’s worksheet from group 1, group 2 and
group 3 to present on the IQ board and correct
- Write a paragraph individually
IV Summary( 1 m):
-Remind the content of this lesson
V.Homework(1m)
- ask ss to finish their tasks in the post- reading into their notebooks
- ask ss to do the task below(work in pairs)
1 List the form, the use of “Wish” and give examples
2 List all the prepositions of time and give examples
(ask ss to read documentaries and surf the net to do this task)
4 Kết quả thực hiện.
Qua quá trình nghiên cứu và thực nghiệm các tiết dạy môn tiếng Anh cho học sinh
THCS, đặc biệt là học sinh lớp 9 tôi thấy rằng đa số các em học tập tích cực hơn, hiệuquả hơn Các em đã xác định được động cơ học tập, để từ đó xây dựng được kế hoạchhọc tập và phương pháp học tập bộ môn phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi cũng nhưtrình độ nhận thức của các em Trong các tiết học ngoại ngữ , giáo viên đã vận dụngphương pháp dạy học tích cực(kết hợp các phương pháp đặc trưng của bộ môn , đặcbiệt là phương pháp giao tiếp, phương pháp tổ chức các hoạt đông cặp nhóm với việckhai thác tài liệu tham khảo và các phương tiện giảng dạy như bảng thông minh, máytính, máy chiếu, ) hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức củahọc sinh, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của học sinh chứ không phải làtập trung vào phát huy tính tích cực của giáo viên
Đổi mới cách dạy sẽ dẫn tới đổi mới cách học Cách dạy chỉ đạo cách học, nhưng ngược lại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy Giáo viên phải kiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần xây dựng cho học sinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao
Kết quả học bộ môn tiếng Anh học kì I của khối 9 như sau:
Trang 30Tổng số Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
1 Kết luận.
Trang 31Mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung vào việc phát triển tính năng động, sángtạo, tích cực của học sinh nhằm tạo khả năng nhận biết và giải quyết vấn đề cho các
em Để đạt được mục tiêu này việc thay đổi phương pháp dạy và học theo hướng coitrọng người học, coi học sinh là chủ thể của hoạt động, khuyến khích các hoạt động họctập tích cực, chủ động, sáng tạo trong quá trình dạy học là rất cần thiết
Trong dạy học ngoại ngữ, quan điểm này càng đúng vì không ai có thể thay thếngười học trong việc nắm các kiến thức ngôn ngữ và sử dụng chúng trong hoạt độnggiao tiếp bằng chính năng lực giao tiếp của các em Để thực hiện được điều này đòi hỏingười giáo viên phải biết vận dụng phương pháp dạy học phù hợp như phương phápdạy học truyền đạt trực tiếp, phương pháp sử dụng tài liệu và đặc biệt là phương phápdạy học giao tiếp Các phương pháp dạy học này đã chọn phương hướng chủ đạo nănglực giao tiếp là đơn vị dạy học cơ bản, coi giao tiếp vừa là mục đích vừa là phương tiệndạy học (dạy học trong giao tiếp, bằng giao tiếp và để giao tiếp) Các phương pháp dạyhọc này sẽ phát huy tốt nhất vai trò chủ thể, chủ động, tích cực của học sinh trong việcrèn luyện kĩ năng ngôn ngữ vì những mục đích thực tiễn, sáng tạo Ngoài ra giáo viêncũng cần phải biết phối kết hợp các phương pháp khác như phương pháp làm việc vàthảo luận theo cặp và nhóm nhỏ cũng như việc sử dụng một số thiết bị trong giảng dạymôn tiếng Anh
2.Khuyến nghị:
Với nội dung nghiên cứu và đưa vào áp dụng cụ thể sáng kiến kinh nghiệm trên,
để phát huy được tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh khi học môn ngoạingữ chúng ta cần phải chú ý đến những yếu tố sau :
a Về con người:
- Về phía học sinh :
+ Học sinh phải định hướng được phương pháp học tập bộ môn tiếng Anh theohướng chủ động, tích cực và vận dụng linh hoạt các kiến thức ngôn ngữ vào thực tiễncuộc sống
+ Tạo cho học sinh tính nhạy bén, năng động, sáng tạo và hứng thú với giờ họcngoại ngữ
+ Mặt khác, hạn chế tối đa thời gian “chết” đối với học sinh, không để cho các
em có cơ hội tham gia vào các hoạt động vô bổ trong và ngoài giờ học
Trang 32+ Học sinh biết cách khai thác tư liệu, phương tiện phục vụ việc học ngoại ngữ
có hiệu quả
+ Biết cách hợp tác với bạn để cùng trao đổi, thảo luận một vấn đề cần giảiquyết
- Về phía giáo viên :
+ Thúc đẩy giáo viên đầu tư nhiều hơn trong công tác chuẩn bị, thiết kế giáo áncho phù hợp với tinh thần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng “lấy học sinh làmtrung tâm”
+ Đầu tư nghiên cứu các phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tích cựccủa học sinh
+ Làm tốt công tác đầu tư cho tiết dạy sẽ giúp giáo viên chủ động, linh hoạttrong khâu tổ chức, hướng dẫn học sinh tự khai thác và chiếm lĩnh tri thức; mặt khác sẽtránh được sự lúng túng bị động khi học sinh chất vấn về những thông tin liên quan
+ Tìm tòi, khai thác triệt để cấc tư liệu và phương tiện phục vụ việc dạy và họcngoại ngữ
b Về phương pháp giảng dạy
- Sử dụng ling hoạt các phương pháp giảng dạy trong cùng một tiết dạy,
- Tập trung khai thác triệt để phương pháp giao tiếp, phương pháp truyền đạttrực tiếp, phương pháp sử dụng tài liệu tham khảo kết hợp với phương pháp
tổ chức hoạt đông cặp, nhóm nhằm phát triển ở học sinh cả 4 kĩ năng: nghe,nói, đọc và viết
c Về phương tiện giảng dạy
- Trang bị đầy đủ và khai thác triệt để công dụng của các phương tiện dạy họcnhư đài, máy chiếu, máy tính có khả năng khai thác mạng và sử dụng cácphần mềm như: powerpoint, actiview, activinspire, violet, goldwave,camtasia, Đặc biệt sử dụng bảng thông minh trong tất cả các tiết dạy ngoạingữ
Trên đây là kết quả nghiên cứu và thực nghiệm bước đầu của đề tài sáng kiến
kinh nghiệm “ Một số biện pháp phát huy tính tích cực của học sinh ở môn tiếng Anh 9”
Trang 33Tôi rất mong nhận được ý kiến nhận xét, đánh giá và đóng góp của Hội đồngkhoa học nhà trường cũng như các đồng nghiệp để đề tài từng bước hoàn chỉnh và ápdụng có hiệu quả hơn nữa
Xin chân thành cảm ơn
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Hà Nội, ngày 10 tháng 3 năm 2023
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.
NGƯỜI VIẾT
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Văn Lợi , SGK Tiếng Anh 9
Trang 34NXB GD
2 Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo, Tài Liệu Bồi Dưỡng Thường Xuyên
Cho Giáo Viên THCS Chu Kì III
( 2004- 2007 )
3 Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá của học sinh môn Tiếng Anh trường THCS- 2008
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CÁC CẤP
Trang 35PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI xác định đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục là 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo;
Trong đó, Việt Nam sẽ tham gia các kì đánh giá học sinh quốc tế để xác định mặt bằng chất lượng và kiến nghị các giải pháp chính sách nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Để đáp ứng nhiệm vụ đổi mới thi, kiểm tra đánh giá, hội nhập quốc tế về giáo dục, chúng ta cần tích cực học tập các phương pháp, kỹ thuật đánh giá học sinh hiện nay cácnước trên thế giới đang thực hiện
Nguyên tắc đánh giá được Bộ GD&ĐT nhấn mạnh là đánh giá phải hướng tới sự phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh thông qua mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ và các biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh dựa trên mục tiêu giáo dục THCS; coi trọng đánh giá để giúp đỡ học sinh về phương pháp học tập
Chú trọng đánh giá thường xuyên, đa dạng hóa các hình thức và công cụ đánh giá: Đánh giá các hoạt động trên lớp; đánh giá qua hồ sơ học tập, vở học tập; đánh giá qua việc học sinh báo cáo kết quả thực hiện dự án học tập, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; đánh giá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip,…) về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập (gọi chung là sản phẩm họctập); kết hợp đánh giá trong quá trình dạy học, giáo dục và đánh giá tổng kết cuối kỳ, cuối năm học
Đánh giá học sinh THCS mô hình trường học mới được hiểu là những hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh THCS.
Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của học sinh, đánhgiá của cha mẹ học sinh và cộng đồng
Trang 36Coi trọng đánh giá sự tiến bộ của mỗi học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự hứng thú, tính tích cực và vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy năng khiếu cá nhân; đảm bảo kịp thời, công bằng, khách quan, không tạo áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.
Đây chính là lí do tôi chọn đề tài cho sáng kiến kinh nghiệm của năm học 2016 – 2017
sự tiến bộ của học sinh thì chắc chắn hiệu quả việc dạy và học bộ môn tiếng Anh trongtrường THCS sẽ đạt hiệu quả vượt bâc, mới có thể đáp ứng được yêu cầu phát triển củađất nước,
Với xu hướng xã hội và thực tiễn đặt ra như trên cùng với sự mong muốn nâng cao chất
lượng dạy và học môn Tiếng Anh nên tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “ Vai trò của
Trang 37đánh giá để cải tiến cách học của học sinh và đề xuất một số phương pháp đánh giá trong dạy và học bộ môn Tiếng Anh tại trường THCS”
II/ Cơ sở lý luận:
Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập của HS, về tác động và nguyên nhân của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên và nhà trường, cho bản thân HS
để họ học tập ngày một tiến bộ hơn
Đánh giá kết quả học tập của HS cũng chính là đưa ra những nhận định, những phán xét về mức độ thực hiện mục tiêu giảng dạy đã đề ra của HS,
Từ đó đưa ra các giải pháp điều chỉnh phương pháp dạy của thầy và phương pháp học của trò, đưa ra các khuyến nghị góp phần thay đổi các chính sách giáo dục.”
Có hai hình thức đánh giá việc học Tiếng Anh của học sinh tại trường THCS đó là :
Đánh giá để cải tiến việc học tập và Đánh giá kết thúc giai đoạn học tập
Trong cuốn "Classroom Assessment for Student Learning ", Stiggins đưa ra sự phân biệt tương đối cụ thể giữa hai loại đánh giá này
Assessment of Learning là những đánh giá diễn ra sau khi HS học xong một giai đoạn học tập nhằm xác định xem các mục tiêu giáo dục có được thực hiện không.
Đánh giá này sử dụng để báo cáo về tình trạng học tập của HS ở một thời điểm, có thể
sử dụng để đưa ra các quyết định về chương trình.
Đánh giá này được sử dụng trên lớp học và cho các cuộc đánh giá ngoài.
Sử dụng cho các đánh giá ngoài như các cuộc đánh giá cấp quốc gia, các bài thi tiêu chuẩn địa phương, và bài thi đầu vào đại học/cao đẳng.
Sử dụng đánh giá trên lớp học khi thu thập được các căn cứ để xác định cho HS lên lớp,thi cuối kỳ
Assessment for Learning diễn ra trong quá trình học tập Đánh giá tiến hành thông qua
Trang 38hướng giảng dạy tiếp theo, cung cấp cho HS những phản hồi để các em cải thiện chất
lượng học tập, hỗ trợ HS quan sát và cảm nhận việc điều chỉnh định hướng để đạt được
thành công.
Mỗi bước trong tiến trình bộc lộ được sự phát triển tiến bộ của HS và làm sao để học
tập tốt hơn trong giai đoạn tiếp theo
Tổng quan về khác biệt cơ bản
Assessment for Learning
(Đánh giá để cải tiến việc học tập)
- Thúc đẩy sự tiến bộ trong học tập nhằm
hỗ trợ HS đạt được nhiều các chuẩn kiến
- Đánh giá/đo đếm được KQHT tại một thờiđiểm nhằm mục đích báo cáo; trách nghiệmgiải trình
GV lựa chọn nhằm cho phép HS xây
dựng hướng tới các chuẩn kiến thức kỹ
năng
Những tiêu chuẩn thành tích để phục vụ chomục đích giải trình của nhà trường, GV vàHS
viết chương trình, giám sát, giáo viên, học
Trang 39trong toàn bộ quá trình;
- Giúp cha mẹ hỗ trợ con cái trong học
- Đưa ra các quyết định thúc đẩy/thăng tiến
- Cho HS biết về những mục tiêu;
- Xây dựng các phương pháp đánh giá;
- Điều chỉnh bài giảng/giáo trình dựa
theo kết quả;
- Cung cấp các phản hồi chi tiết cho HS;
- Thu hút HS vào việc đánh giá
- Tiến hành đánh giá một cách cẩn thận nhằmđảm bảo tính chính xác và tính so sánh củakết quả;
- Sử dụng kết quả nhằm hỗ trợ HS đáp ứngđược chuẩn;
- Giải trình kết quả cho cha mẹ HS;
- Xây dựng đánh giá cho báo cáo lên lớp
Vai trò
của học
sinh
- Tự đánh giá và phát huy khả năng của
bản thân trong quá trình đánh giá;
- Xác định các mục tiêu cần đạt;
- Nghiên cứu đạt được các chuẩn;
- Thực hiện các bài kiểm tra;
- Cố gắng đạt được các điểm số cao nhất có
Trang 40- Thực hiện để đạt được kết quả tốt hơn
trong giai đoạn tiếp theo trong hoạt động
- Học sinh tự đánh giá bản thân;
- Cung cấp các thông tin phản hồi chi tiết
cho HS
- Các bài thi thành tích;
- Các bài thi cuối năm;
- Các chu kỳ đánh giá ngắn
III Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
- Thông qua câu hỏi cùng với sự hỗ trợ của giáo viên giúp học sinh tự xác định
trình độ ngoại ngữ của minhf đang ở cấp độ nào
- Giáo viên đưa ra nhận xét cho từng học sinh để các em biết được Tiếng Anh của
mình tiến bộ như thế nào
đang thực hiện
của bạn mình và của chính mình
sinh với học sinh, giữa học sinh với giáo viên Cải thiện sự tương tác giữa giáo
viên và học sinh, giáo viên cần luôn khuyến khích học sinh tham gia vào các
hoạt động học tâp Học sinh sẽ không sợ mắc lỗi mà ngược lại các em sẽ học
được nhiều điều từ chính những lỗi mà mình đã mắc phải Học sinh cũng bắt đầu