TRƯỜNG THPT HỒNG QUANG BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Giáo dục và Đào tạo – môn Công nghệ TÊN SÁNG KIẾN Hướng dẫn học sinh trường THPT Hồng Quang thực hiện dự án “Hệ thống cuốn phông sâ
Trang 1TRƯỜNG THPT HỒNG QUANG
BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ ( Giáo dục và Đào tạo – môn Công nghệ )
TÊN SÁNG KIẾN Hướng dẫn học sinh trường THPT Hồng Quang thực hiện dự án “Hệ thống
cuốn phông sân khấu tự động” tham gia thi KHKT cấp tỉnh
năm học 2021-2022
Tác giả: Trần Văn Cảnh
Trình độ chuyên môn: Cử nhân Sư phạm kĩ thuật
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
Đơn vị công tác: Trường THPT Hồng Quang
Yên Bái, tháng 01 năm 2022
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Hướng dẫn học sinh trường THPT Hồng Quang thực hiện dự án “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động” tham gia thi KHKT cấp tỉnh năm học 2021-2022
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo – môn Công nghệ
3 Phạm vi áp dụng sáng kiến: Sáng kiến có thể được triển khai thực hiện áp
dụng tại trường THPT Hồng Quang và các cơ sở giáo dục, cơ quan trong toàn tỉnh
4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 11 năm 2021
5 Tác giả
Họ và tên: Trần Văn Cảnh
Năm sinh: 05/06/1983
Trình độ chuyên môn: Cử nhân
Chức vụ công tác: Tổ trưởng chuyên môn
Nơi làm việc: Trường THPT Hồng Quang
Địa chỉ liên hệ: Tổ 5, phường Đồng Tâm, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái Điện thoại: 0833.050.683
II MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến
Trong nhiều năm qua việc chuẩn bị phông sân khấu tại trường THPT Hồng Quang nói riêng và tại các nhà trường nói chung thường mất rất nhiều thời gian, công sức Đa số các cá nhân, tập thể thường có tâm lý ngại không muốn thực hiện các nội dung công việc này khi được phân công
1.2 Điều tra khảo sát tâm lý của cá nhân khi được giao nhiệm vụ chuẩn bị phông sân khấu
Tổng số cá
nhân được
điều tra
Không muốn nhận nhiệm
vụ
Miễn cưỡng nhận nhiệm
vụ
Không có ý kiến Vui vẻ nhận nhiệm vụ Ghi chú
Trang 3Nhìn vào số liệu bảng ta thấy: 80% cá nhân được hỏi ý kiến cho rằng: Việc chuẩn bị phông sân khấu mất nhiều thời gian, công việc nặng nhọc, tâm lý ngại, không muốn nhận nhiệm vụ được giao
1.3 Những đóng góp của sáng kiến để nâng cao hiệu quả làm việc
- Trước những những thực tế trên, để tiết kiệm về thời gian, công sức trong công tác chuẩn bị phông và khánh tiết sân khấu cho các hoạt động ngoại khoá Trong năm học 2021 – 2022, tôi đã hướng dẫn nhóm học sinh trường
THPT Hồng Quang nghiên cứu và chế tạo thành công “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động”; sáng kiến đã giúp giảm công sức lao động, nâng cao hiệu
quả làm việc Cụ thể:
- Thông tin nhóm học sinh được hướng dẫn thực hiện dự án:
+ Dự án gồm 02 thành viên là học sinh lớp 12A2 trường THPT Hồng Quang
(1) Triệu Văn Tứ – lớp 12A2
Email: tucfm204@gmail.com; Điện thoại: 0396476200
(2) Nông Văn Phú – lớp 12A2
Email: nongvanphu21k2004@gmail.com; Điện thoại: 0367511581
(3) Người hướng dẫn: Trần Văn Cảnh – Giáo viên giảng dạy bộ môn Công nghệ - trường THPT Hồng Quang
- Kết quả thực nghiệm cho thấy: Sau khi áp dụng sáng kiến nhóm học
sinh trường THPT Hồng Quang đã chế tạo thành công sản phầm: “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động”, sản phẩm được lắp đặt tại nhà trường, được
tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh nhà trường đánh giá cao, sản phẩm của sáng kiến đã giúp giải phóng sức lao động của con người, đã được tham dự vòng chung kết và giành giải tư tại cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học tỉnh Yên Bái năm học 201-2022
2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
2.1 Mục đích của giải pháp
Xây dựng thành công sản phẩm “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động”;
góp phần giải phóng sức lao động cho bộ phận phục vụ chuẩn bị sân khấu
Tạo ra sản phẩm chất lượng, giá thành hợp lý là giải pháp hiệu quả cho các nhà trường, đơn vị trong công tác chuẩn bị tổ chức các hoạt động ngoại khoá
Là cơ hội để học sinh trường THPT Hồng Quang giới thiệu kết quả nghiên cứu KHKT của mình tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học tỉnh Yên Bái năm học 201-2022
Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh trường THPT Hồng Quang thực hiện dự án “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động” tham gia thi KHKT cấp tỉnh năm học 2021-2022, được triển khai từ tháng 6 năm 2021 đến
tháng 11 năm 2021 Cụ thể:
Trang 4án treo phông sân khấu trong các đơn
vị nhà trường, cơ quan, và tại trường
Quang, huyện Lục Yên
- Tìm hiểu và nắm được các cách thức triển khai, treo, mắc hoặc đặt phông của sân khấu
Tìm hiểu thực
tế tại các nhà trường trong tỉnh, tại các
cơ quan, đơn vị ; thông qua các nguồn thông tin trên sách báo,
hiểu
- Nắm được ưu nhược điểm của các phương án đã triển khai cụ thể ở từng trường, những khó khăn, tồn tại các đơn vị đang gặp phải
Tìm hiểu trên thực tế tại các đơn vị, nhà
Yêu cầu:
- Đảm bảo giải phóng sức lao động của con người
- Dễ vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng
- Đảm bảo tính thẩm mĩ, kinh tế (Có thể tận dụng được những nguyên liệu có sẵn hoặc nguyên liệu phế thải)
- Có thể sản xuất đại trà cung cấp sản phẩm trên diện rộng
- Giá thành hạ
- Phương án thiết kế sản phẩm gồm các phần:
+ Hệ thống giá đỡ (có thể thay đổi tuỳ thuộc vào địa hình lắp đặt phông của sân khấu)
+ Lô cuốn của phông sân khấu
Đưa ra phương án thực hiện đơn giản, hiệu quả
nhất
Trang 5+ Moto dẫn động + Hệ thống điều khiển
- Phương án thiết kế đảm bảo an toàn, thuận tiện khi
sử dụng Dễ bảo dưỡng, sửa chữa
Dự kiến kế hoạch:
- Tận dụng các vật liệu phế thải phù hợp với thiết kế
- Tính toán kích thước phông sân khấu (tại nhà trường); tính khối lượng thực tế của phông sân khấu (chất liệu bạt); tính toán, xác định công suất cho động cơ
Tìm mua tại các cửa hàng sắt thép, đồ điện, điện tử, các vật liệu phế thải
- Thực hiện tại phòng thí nghiệm của nhà trường
rút kinh nghiệm
- Vận hành thử nghiệm mô hình sản phẩm nhằm đánh giá chất lượng, tính hiệu quả của mô hình
- Khắc phục những sai sót, điểm chưa hợp lí trong quá trình thực hiện
- Rút kinh nhiệm khi chế
tạo sản phẩm thật
- Thực hiện tại phòng thí nghiệm của nhà trường
- Mời các thầy cô bạn
bè cùng quan sát sử dụng thử và rút
- Lắp đặt mô hình thật phù hợp với những yêu cầu đã
đề ra
- Rút kinh nghiệm từ mô hình chế tạo thử
- Thực hiện tại phòng thí nghiệm của nhà trường
2.2 Nội dung của giải pháp
Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh trường THPT Hồng Quang thực hiện dự án “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động” tham gia thi
Trang 6KHKT cấp tỉnh năm học 2021-2022 Được tôi triển khai theo trình tự thực hiện
cụ thể như sau:
- Bước 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu: Phông sân khấu (Backdrop); thực
trạng các phương án treo phông sân khấu trong các đơn vị nhà trường, cơ quan, và tại trường THPT Hồng Quang, huyện Lục Yên
- Bước 2: Tính toán, lựa chọn phương án thực hiện đơn giản nhất đáp
ứng các yêu cầu của sản phẩm thực tế với giá thành thấp nhất Tiến thành thiết
kế sản phẩm
- Bước 4: Tiến hành thu thập chi tiết, linh kiện, các phụ kiện đi kèm
- Bước 5: Tiến hành lắp đặt mô hình thử nghiệm
- Bước 6: vận hành thử, đánh giá chỉnh sửa rút kinh nghiệm
- Bước 7: Lắp đặt, kiểm tra sản phẩm thực tế từ 16/11/2021 - 25/11/2021
2.2.1 Gới thiệu về tổng quan vấn đề nghiên cứu
a) Tìm hiểu phông nền sân khấu là gì (Backdrop)?
Phông nền hay còn gọi là backdrop, phông sân khấu, sự kiện Thường được đặt sau sân khấu hay trên tường trong 1 chương trình hay sự kiện nào đó Trên phông nền là nội dung, thông tin hình ảnh cơ bản về chương trình, sản phẩm, dịch vụ của sự kiện (buổi lễ) ngày hôm đó
b) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu vai trò của phông nền sân khấu trong các chương trình, sự kiện của công ty, doanh nghiệp
Trong sự kiện, backdrop chính là phông nền của sự kiện, các điều gì sự kiện muốn biểu đạt qua concept, qua theme hay qua thông điệp, thông tin muốn truyền tải tới khách tham dự Nói cách khác nó chính là khuân mặt của toàn chương trình, là nơi mà khách mời chú ý đến trước nhất
Tác dụng chính của backdrop là thể hiện được chủ đề chính của sự kiện cũng như đơn vị đứng ra tổ chức sự kiện đó Backdrop được đặt ở chính giữa sân khấu nên sẽ là tnơi thu hút được sự tập trung của khách mời, tạo ấn tượng mạnh cho họ về nội dung của sự kiện mà họ đang tham dự
Backdrop còn giúp trang trí cho sự kiện, là điểm nhấn cho toàn bộ sự kiện đồng thời là nơi mọi người có thể tận dụng để “check in” lưu lại kỷ niệm Bất kỳ một thương hiệu, cửa hàng nào cũng muốn hình ảnh của mình đến với nhiều người hơn Cũng vì lý đó, backdrop được nhiều người yêu thích chụp ảnh và đăng lên các trang mạng xã hội, và từ đó hình ảnh thương hiệu của đơn vị tổ
chức cũng được biết tới nhiều hơn
Backdrop tại các chương trình này thường không cố định, được sắp xếp phù hợp với không gian tổ chức sự kiện, có kích thước nhỏ
Trang 7Một số Backdrop các chương trình, sự kiện của công ty, doanh nghiệp c) Các loại backdrop sân khấu hay dùng
- Backdrop in trên bạt hiflex
Thông thường backdrop được in bạt hiflex và căng trên khung sắt hoặc treo lên Đây là mẫu backdrop thuần tuý nhất và chi phí cũng thấp nhất, sử dụng phổ biến nhất hiện nay, với các sự kiện trong nhà và ngoài trời đều có thể sử được In bạt hiflex có 2 hình thức là in thuận và in ngược trên mặt bạt
+ Ưu điểm: dễ dàng thi công, lắp đặt và rẻ tiền
+ Nhược điểm: Dễ bị rách nếu khung treo yếu và đặt ngoài trời mang sức
+ Ưu điểm: hình ảnh in đẹp, bền, PP dày khó bị rách dù trong điều kiện
Trang 8Backdrop được treo ngay trên sàn diễn Sử dụng backdrop loại này tạo điều kiện cho đơn vị tổ chức lên nội dung chương trình thỏa sức sáng tạo cộng những hiệu ứng độc đáo Màn hình led thường được sử dụng trong những sự kiện trình diễn hoặc sở hữu nhân tố thông minh, chứ ko được tuyển lựa trong những event bình thường vì giá cao, khó bảo quản
+ Ưu điểm: Sáng tạo được phổ quát hiệu ứng màu sắc, hình ảnh đẹp
+ Nhược điểm: chi phí cao, bảo quản khó
Backdrop bằng màn hình led
- Backdrop bằng chất liệu mica
Backdrop chất liệu mica giá thành cũng ko quá đắt, nhưng cạnh tranh trong việc thi công, bảo quản Chất liệu này phù hợp với những thiết kế đơn giản
và tạo ra ấn tượng vượt trội khi kết hợp cùng với đèn led
+ Ưu điểm: đẹp, giá thành không quá cao
+ Nhược điểm: Chất liệu mica không cho phép in lên như hiflex hay PP,
khó bảo quản và vận chuyển
Backdrop bằng chất liệu mica d) Tìm hiểu phông sân khấu (Backdrop) các chương trình, sự kiện được tổ chức trong nhà trường
Trang 9- Đặc điểm
Phông sân khấu trong nhà trường thường là có kích thước lớn, khổ rộng (khoảng 4mx8m), được in bạt hiflex và đặt cố định tại một vị trí trước không gian rộng trong nhà trường (thường trên khu vực tiền sảnh, sân khấu trước sân trường)
Phông sân khấu nhà trường thông thường là phông nền không có nội dung
cố định; nội dung của các chương trình được truyền tải thông qua maket trang trí đính kèm
Phông sân khấu trong nhà trường thường được sử dụng trong các sự kiện lớn, mitinh, tổ chức các buổi ngoại khoá, chào cờ, các hoạt động tuyên truyền…
Backdrop sân khấu trong một hoạt động ngoại khoá trường học
e) Tìm hiểu một số phương án lắp đặt phông sân khấu hiện nay trong các nhà trường
Các phông sân khấu trong các nhà trường hiện nay thường được in từ chất liệu bạt hiflex; một số đơn vị nhà trường sử dụng chất liệu phông, rèm vải cho sân khấu Do vậy phương án lắp đặt, chuẩn bị cho một chương trình, sự kiện cũng khác nhau
- Phông sân khấu được treo lên khung cố định
Ở phương pháp này, phông sân khấu được gia cố thêm khuy kim loại và treo vào các móc trên khung treo kim loại (thường là ống kẽm) đã được cố định trước đó
Phông sân khấu được đóng khuy kim loại để treo trên khung cố định
Trang 10+ Ưu điểm: Chi phí đầu tư thấp
+ Hạn chế: Mỗi khuy trên phông sân khấu phải khớp với các móc treo để đảm bảo
phông sân khấu phẳng, đẹp; thi công, thu dọn mất thời gian, tốn nhiều công sức
Thi công treo phông sân khấu sử dụng móc treo
- Phông sân khấu được gắn cố định trên khung đỡ
Ở phương pháp này phông sân khấu được gắn cố định lên một khung kim loại đã được chuẩn bị trước bằng ốc vít hoặc keo chuyên dụng
+ Ưu điểm: Phông sân khấu được căng phẳng, đảm bảo tính thẩm mỹ + Hạn chế: Khung của phông sân khấu cần chuẩn bị trước, khi thi công
đòi hỏi có tay nghề, với các phông có kích thước lớn sẽ khó thi công; không linh hoạt khi di chuyển; công tác thu dọn mất nhiều thời gian, chi phí thi công cao
Phông sân khấu được gắn cố định trên khung đỡ
2.2.2 Hướng dẫn học sinh xây dựng các giải thuyết khoa học, đưa ra phương
án thực hiện sản phẩm
Trang 11a) Giả thuyết khoa học
Qua quá trình hướng dẫn học sinh nghiên cứu về phông sân khấu và các phương án treo phông sân khấu hiện nay Tôi đã định hướng nhóm nghiên cứu xây dựng các phương án cải tiến cách thức treo phông sân khấu theo hướng:
- Đảm bảo an toàn, tiện lợi, hiệu quả;
- Giảm sức lao động của con người;
- Chi phí giá thành thấp nhất;
Lựa chọn giải pháp: dùng môtơ để cuốn phông sân khấu (kiểu cửa cuốn) rất
khả thi và tiện dụng Trên cơ sở đó tôi đã hướng dẫn nhóm nghiêm cứu tiến hành phác thảo xây dựng nội dung của dự án với các giả thuyết sau:
- Xây dựng hệ thống giá đỡ
Hệ thống giá đỡ được chế tạo từ khung thép, đảm bảo độ cứng vững đỡ toàn bộ hệ thống, bao gồm:
+ Hai mặt bích lớn bằng thép ở hai đầu đỡ Lô cuốn
+ Vòng bi đỡ trục Lô cuốn, lắp trên mặt Bích
+ Hệ thống giá đỡ có thể thay đổi hình dạng và kết cấu tuỳ thuộc vào địa hình lắp đặt phông của sân khấu
- Thiết kế Lô cuốn của phông sân khấu
+ Lô cuốn phông sân khấu là chi tiết động, có thể quay quanh trục để cuốn phông Lô cuốn có thể được dẫn động theo cả hai chiều (đảo chiều) để cuốn hoặc thả phông
- Môtơ dẫn động
- Sử dụng Môtơ điện xoay chiều 1 pha, có giảm tốc, tăng momen kéo
b) Đánh giá ưu điểm, phương án thực hiện dự án
- Sản phẩm “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động” sẽ góp phần tiết
kiệm sức lao động, thời gian cho con người; giúp phông sân khấu luôn được cuốn gọn gàng trong lô cuốn (khi không dùng) hoặc căng phẳng (khi sử dụng) nhờ môtơ và hệ thống truyền lực (kiểu cửa cuốn); thuận tiện, nhanh gọn khi chuẩn bị và dễ dàng khi thu dọn, bên cạnh đó giải pháp giúp bảo vệ phông sân khấu được trước tác động của điều kiện ngoại cảnh (mưa, nắng…)
- Sản phẩm thiết kế gọn nhẹ, đơn giản, tiện dụng, dễ dàng lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng
- Sản phẩm đảm bảo được tính kinh tế Tận dụng được những vật liệu phế tải trong thực tế, không gây ô nhiễm môi trường
- Có thể phát triển và nhân rộng trong nhiều nhà trường với giá thành hợp lý
Trang 12- Tuy nhiên có rất nhiều vấn đề được đặt ra khi nhóm bắt tay vào nghiên cứu chế tạo sản phẩm Cụ thể như:
+ Thứ nhất: Lựa chọn tính toán cho công suất của động cơ có thể kéo
được tải nặng (32m2 bạt tương đương khoảng 19kg)
Giải pháp: Lựa chọn môtơ giảm tốc có công suất phù hợp với tải
+ Thứ hai: Lựa chọn vật liệu chế tạo lô cuốn; tính toán kích thước lô cuốn
và vị trí lắp đặt, để Lô cuốn không bị võng khi chiều dài sân khấu lớn (khoảng cách lắp đặt trên 8m)
Giải pháp: Gối đỡ Lô phải được chế tạo từ vật liệu có độ bền cao (sắt, thép), được bắt chặt và cố định vào tường Lô cuốn chế tạo từ vật liệu có độ cứng cao (ống thép đường kính >90mm)
+ Thứ ba: Hệ thống có thể được điều khiển từ xa để thuận tiện trong quá trình
điều khiển phông sân khấu; sản phẩm phải đảm bảo tính thẩm mĩ, dễ vận hành
Giải pháp: Lắp đặt thêm bộ phận điều khiển từ xa cho môtơ
+ Thứ tư: Phải có phương án xử lý khi mất điện
Giải pháp: Sử dụng nguồn điện dự phòng (Ác quy)
Trên đây là một số giả thuyết được đặt ra và phương án giải quyết trong quá
trình tôi hướng dẫn nhóm nghiên cứu xây dựng “Hệ thống cuốn phông sân khấu
tự động”
2.2.3 Nghiên cứu thực nghiệm
a) Trang thiết bị thực nghiệm
Nghiên cứu được tiến hành tại phòng thực hành nhà trường Bắt đầu từ tháng 6 năm 2021 đến tháng 11 năm 2021
Các trang thiết bị thực nghiệm bao gồm
+ Động cơ điện xoay chiều một pha + Lô cuốn
+ Các cơ cấu cơ khí thông dụng: tận dụng từ nhông, xích, các bánh răng bỏ đi trên xe máy
+ Các trang thiết bị khác…
b) Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
Tôi đã hướng dẫn nhóm đã tiến thành lựa chọn phương án nghiên cứu cấu tạo, nguyên lý làm việc trên hệ thống cửa cuốn để xây dựng giải pháp cho “Hệ thống cuốn phông sân khấu tự động”; các chi tiết đươc thu thập tương đồng với hệ thống cửa cuốn để nghiên cứu chế tạo sản phẩm
Trên cơ sở hướng dẫn của tôi, nhóm học sinh đã tiến hành nghiên cứu và khảo nghiệm các cơ cấu cơ khí phù hợp thực hiện chế tạo sản phẩm cụ thể như sau: